Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

Ο άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης της Μονής Οσίου Δαυΐδ στην Εύβοια (1920-1991)

Αρχιμανδρίτης π. Κύριλλος Γεραντώνης, ηγούμενος Ιεράς Μονής Οσίου Δαυΐδ Ευβοίας (+)

Συμπληρώνονται φέτος δέκα* χρόνια απ’ την οσιακή κοίμηση του αγίου γέροντος π. Ιακώβου Τσαλίκη, ο οποίος έζησε στην Ι. Μονής Οσίου Δαυΐδ του Γέροντος στην Εύβοια (1952-1991). Στο πρώτο μέρος ενός αφιερώματος στη μορφή του, παρουσιάζουμε γεγονότα από τη ζωή του χαρισματούχου γέροντος.

Αφιέρωμα στον Άγιο Ιάκωβο Τσαλίκη τον εν Ευβοία, τον Θαυματουργό (22 Νοεμβρίου)


Ἡ συνάντηση τοῦ παπα-Φώτη μέ τόν Ἅγιο Σιλουανό

Ὁ παπα-Φώτης εἶχε τήν εὐλογία ἀκόμη νά γνωρίσει στήν Ρωσική Μονή τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος Ἁγίου Ὄρους τόν νέον Ἅγιο τῆς Ἐκκλησίας μας, Σιλουανό τόν Ἀθωνίτη. Σχετικά ἔλεγε γι' αὐτήν τήν γνωριμία του: «Εἶχα ἐπίσης τήν εὐλογία στό Ἅγιον Ὄρος νά γνωρίσω καί νά διακονήσω καί τόν παπα-Τύχωνα τόν Ρῶσο. Ἀλλά γνώρισα καί τόν Ἅγιο Σιλουανό τόν Ἀθωνίτη τοῦ ὁποίου ἦταν θαυμαστή ἡ ἁγιότητά του. Μεγάλες μορφές». Καί κάπου ἀλλοῦ ἔλεγε:

Ἡ θεία Κοινωνία

Μὲ τὴν θεία Κοινωνία, 
δὲν παίρνουμε μερικὰ μόνο δῶρα τοῦ Ἁγ. Πνεύματος, 
ἀλλὰ δεχόμαστε τὸν ἴδιο τὸν Ἀναστημένο Κύριο, 
τὸν μεγάλο εὐεργέτη μας.

Ἅγ. Νικόλαος Καβάσιλας

Γιατί οι δικοί μας άνθρωποι φέρονται καλύτερα στους ξένους απ' ό,τι σε εμάς;

Γιατί οι δικοί μας άνθρωποι φέρονται καλύτερα στους ξένους απ' ό,τι σε εμάς;
Με τους ξένους είναι συχνά ευγενικοί, υπομονετικοί και προσεκτικοί. Συγκρατούν τον εκνευρισμό τους, προσέχουν τα λόγια τους και δείχνουν κατανόηση.

Με εμάς, όμως, μπορεί να γίνονται απότομοι, επικριτικοί και ευερέθιστοι. Σαν να φυλάσσουν την καλύτερη πλευρά του εαυτού τους για τους άλλους.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με την εμφάνισή μας. Όταν βγαίνουμε έξω, φροντίζουμε περισσότερο το ντύσιμο και την περιποίησή μας. Στο σπίτι κυκλοφορούμε συχνά με τις φόρμες ή τις πιτζάμες μας, χωρίς ιδιαίτερη φροντίδα για την εμφάνισή μας. Σαν να θεωρούμε πως οι δικοί μας άνθρωποι δεν χρειάζονται την ίδια προσοχή.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

ΑΓΙΟΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΙΠΟΥ Ο ΝΕΟΣ ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

        Η Φραγκοκρατία (1204 – 1489) είναι μια σκοτεινή και συνάμα τραγική εποχή για την Εκκλησία και το Γένος μας. Οι βάρβαροι Φράγκοι, αιρετικοί χριστιανοί, παρακινούμενοι και χρηματοδοτούμενοι από τον αιρετικό παπισμό, ο οποίος είχε μεταλλαχτεί σε εγκόσμιο οργανισμό, στράφηκαν στην Ορθόδοξη Ανατολή και με τις γνωστές σταυροφορίες, ιδιαίτερα την Δ΄ Σταυροφορία (1204), κατέλυσαν με απίστευτη βία το βυζαντινό κράτος. Έργο τους ήταν, με διωγμούς, να επιβάλλουν την παπική εξουσία και τις δυτικές κακοδοξίες στους ορθοδόξους πιστούς. Την εποχή αυτή αναδείχτηκαν αρκετοί άγιοι ομολογητές, οι οποίοι αντέδρασαν στην παπική βία και έδωσαν τη ζωή τους για την Ορθόδοξη Πίστη. Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Άνθιμος Μητροπολίτης Αθηνών και Ευρίπου, ο ομολογητής.

ΑΓΙΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ ΦΙΛΗΜΩΝ, ΑΠΦΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΙΠΠΟΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

       Οι πρώτοι χριστιανοί προέρχονταν από όλες τις κοινωνικές τάξεις και όχι μόνον από τους φτωχούς και τους δούλους, όπως ισχυρίζονται κάποιοι σύγχρονοι χριστιανομάχοι. Πλούσιοι και φτωχοί, ελεύθεροι και δούλοι, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, μαζί με τις οικογένειές τους, Ιουδαίοι και Εθνικοί, πίστευαν στον Χριστό, βαπτίζονταν και εντάσσονταν στο εκκλησιαστικό σώμα.

     Ένας από τους πλουσίους πρώτους χριστιανούς ήταν και ο άγιος Φιλήμων με τη σύζυγό του, την Απφία.

     Πατρίδα τους ήταν η σημαντική μικρασιατική πόλη Κολοσσαί. Ήταν πρώην ειδωλολάτρες και νωρίς μεταστράφηκαν στη χριστιανική πίστη. Πιθανόν να άκουσαν το κήρυγμα του αποστόλου Παύλου και να βαπτίστηκαν από τον ίδιο, όταν αυτός ήρθε στην πόλη τους, με τον οποίο και συνδέθηκαν με στενή φιλία. Ήταν πλούσιοι και είχαν στη δούλεψή τους πολλούς δούλους, στους οποίους συμπεριφέρονταν με αγάπη, καλοσύνη και ανεκτικότητα – σπάνια περίπτωση για την εποχή εκείνη, όπου η δουλεία ήταν κοινωνικός θεσμός και προστατευόταν από την κρατική εξουσία. Οι κύριοί τους είχαν απόλυτη εξουσία, ακόμη και ζωής ή θανάτου, πάνω στους δούλους τους. Μπορούσε μάλιστα ένας κύριος να φονεύσει τον δούλο του χωρίς να υποστεί καμία συνέπεια!

Γιατί ο Υιός του Θεού ήλθε στη γη ως άνθρωπος;

Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς
Στην ερώτηση «Γιατί ο Υιός του Θεού να εμφανιστεί στη γη με ανθρώπινο σώμα και όχι με άλλη μορφή;» ο σοφός άγιος Αθανάσιος έδωσε την ακόλουθη απάντηση: «Άν ρωτούν γιατί δέν εμφανίστηκε μέ κάποια άλλη, καλύτερη, μορφή δημιουργίας, λ,χ. ως ήλιος ή φεγγάρι ή άστρο ή φωτιά ή άνεμος – αλλά απλώς ως άνθρωπος, ας μάθουν ότι ο Κύριος δεν ήλθε για να προβάλει τον εαυτό Του, αλλά για να θεραπεύσει και να διδάξει τους πάσχοντες. Αν ερχόταν στον κόσμο αποκαλύπτοντας τον εαυτό Του για να καταπλήξει όσους τον έβλεπαν, τούτο θα σήμαινε ότι ήρθε στον κόσμο για να προβληθεί. Ήταν όμως απαραίτητο για τον Θεραπευτή και Διδάσκαλο όχι μόνον να έλθει στον κόσμο, αλλά και να τον υπηρετήσει προς όφελος όλων των πασχόντων και ν’ αποκαλύψει τον εαυτό Του κατά τρόπο, που η αποκάλυψη αυτή να ήταν υποφερτή από τους πάσχοντες.

Ἁγ. Παϊσίου Ἁγιορείτου: νὰ προσεύχεσαι, νὰ ζητᾶς ἀπὸ τὸν Θεό νὰ σὲ φωτίζη

 – Γέροντα, ὅταν ἡ δουλειά εἶναι διανοητική, π.χ. μία μεταφραστική ἐργασία, πῶς εἶναι δυνατόν νὰ λές τὴν εὐχή, ὥστε νὰ ἁγιάζεται ἡ ἐργασία ποῦ κάνεις;
– Ὅταν ἡ δουλειά εἶναι διανοητική, ἄν ὁ νοῦς σου εἶναι στὸν Θεό, τότε ἡ δουλειά ἁγιάζεται, γιατί ζῆς μέσα στὴν ἀτμόσφαιρα τοῦ Θεοῦ, καὶ ἄς μήν μπορῆς νὰ λές τὴν εὐχή. Ὅταν κανεὶς ἔχη πνευματική κατάσταση, πολύ βοηθιέται. Δὲν προσπαθεῖ νὰ καταλάβη τὰ νοήματα μὲ τὸ μυαλό, ἀλλὰ φωτίζεται καὶ τὰ βρίσκει μὲ θεῖο φωτισμό.
– Καὶ ὅταν δὲν ἔχω αὐτήν τὴν πνευματική κατάσταση καὶ πρέπη νὰ κάνω μία τέτοια ἐργασία;

ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΣΤΟΥΣ ΕΣΧΑΤΟΥΣ ΚΑΙΡΟΥΣ (81)

Aπο το βιβλίο Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αυγουστίνου Καντιώτου
«ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΣΤΟΥΣ ΕΣΧΑΤΟΥΣ ΚΑΙΡΟΥΣ», εκδοση Γ ἐπηυξημένη, 2015, σελ. 30

Ἐσεῖς ποὺ ἀγωνίζεσθε εἶστε σεσημασμένοι, εἶστε σημαδεμένοι, ἔχετε τὴν σφραγῖδα τοῦ ἀρνίου. Ὅπου βρίσκονται ζωντανοὶ Χριστιανοί, τοὺς γνωρίζουν ἕναν – ἕνα. Μπορεῖ αὐτοὶ σὲ μιὰ νύχτα νὰ τοὺς πιάσουν ὅλους αὐτούς.
Δὲν λένε ἐδῶ πέρα στὴν πόλι οἱ οἰκουμενισταὶ καὶ οἱ μαρξισταί;· «Tί νὰ κάνουμε; Ἐμεῖς ξέρουμε πολὺ καλὰ τοὺς Χριστιανούς, μὴ μᾶς μιλᾶτε γι’ αὐτούς. Ψόφιοι εἶνε. Ἂν μπορέσουμε νὰ διώξουμε τὸν Καντιώτη, τελείωσε ἡ ὑπόθεσι. Ὅλη ἡ Φλώρινα δική μας εἶνε». Ἔτσι θὰ κάνουν· θὰ χτυπήσουν κατακέφαλα.

Πριν από τα στέφανα χρειάζεται εξομολόγηση, συμφιλίωση, συνείδηση του μυστηρίου. Μετά τα στέφανα χρειάζεται πνευματική συνοδεία.

 «Προσέξτε κάτι, αδελφοί μου. Όταν ο άνθρωπος προσέρχεται να στεφανωθεί, ο ιερέας δεν τον ρωτά μπροστά σε όλους πώς έζησε, πόσες φορές αγάπησε, πόσες φορές έσφαλε. Τον δέχεται μέσα στην προσευχή της Εκκλησίας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η προηγούμενη ζωή του έπαψε να έχει σημασία. 

Στην ακολουθία ακούμε τον Θεό να ονομάζεται «ὁ τὰ διῃρημένα συναγαγὼν εἰς ἑνότητα». Ας σταθούμε λίγο σε αυτό. Ο άνθρωπος είναι πολλές φορές διαιρεμένος μέσα του. Άλλα επιθυμεί, άλλα υπόσχεται, άλλα κατορθώνει. Και ζητεί από τον Θεό να ευλογήσει μια ενότητα την οποία ο ίδιος δεν έχει ακόμη μάθει να υπηρετεί. Γι’ αυτό χρειάζεται προετοιμασία πριν από τον γάμο. Να γνωρίσουν οι μελλόνυμφοι ότι δεν προσέρχονται απλώς για να επικυρώσουν μια απόφαση, αλλά για να εισέλθουν σε έναν τρόπο ζωής που απαιτεί πνευματική μεταβολή. Ο Άγιος Μάξιμος μας διδάσκει ότι η αγάπη θεραπεύει τη φιλαυτία. Και πόση φιλαυτία μπορεί να κρύβεται ακόμη και μέσα σε έναν μεγάλο έρωτα!

Τά στάχυα!!!!

«Κοίτα, γιε μου, αυτό είναι το καλύτερο! Φτάνει πιο ψηλά από όλα τα άλλα».

Ήμουν περίπου οκτώ χρονών και έδειχνα ένα ίσιο, περήφανο στάχυ που υψωνόταν προς τον ουρανό — πιο ψηλό από κάθε άλλο στο χωράφι. Μου φαινόταν αυτονόητο ότι, αφού στεκόταν τόσο επιβλητικά πάνω από τα υπόλοιπα, θα έπρεπε να είναι το πιο γεμάτο και το πιο μεστό.

Ο πατέρας μου έσκυψε δίπλα μου. Έκοψε το περήφανο στάχυ, το έτριψε ανάμεσα στις παλάμες του και φύσηξε απαλά. Δεν έμεινε σχεδόν τίποτα — μόνο μερικά άδεια φλούδια και λίγο άχυρο που παρέσυρε ο άνεμος. Το στάχυ που υψωνόταν ψηλότερα από όλα ήταν κούφιο από μέσα. Δεν είχε καθόλου καρπό.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΟΥ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΟΥ

(1987-2015) Ἐτῶν 28.

Ἕνα ἄλλο ἄνθος πού ὡρίμασε καί κόπηκε ἀπό τόν κλάδο του, ἀπ᾿ αὐτή τήν πολυστένακτη γῆ μας, για νά συνεχίσει τήν ἀνθοστόλιστη παρουσία του στήν ἐν οὐρανοῖς ἐπουράνια Βασιλεία τοῦ Χριστοῦ  μας, εἶναι καί ἡ Γιωτούλα.

Ὅταν ἡ μητέρα της ἦτο ἔγκυος στήν Γιωτούλα, ὑπέφερε ἀπό δυνατούς πόνους στήν κοιλιά, πρό τοῦ τοκετοῦ της. Ὅσο διάστημα ἦτο στό κρεββάτι της, ἐδιάβαζε τήν Καινή Διαθήκη. Καί μία φωνή τῆς εἶπε μέσα της: «Τήν ἡμέρα πού θά τελειώσεις τήν ἀνάγνωσι τῆς Καινῆς Διαθήκης, θά γεννήσεις. Καί πράγματι ἐκείνη τήν ἡμέρα γεννήθηκε ἡ κόρης της, χωρίς δυσκολίες στό διάστημα τοῦ τοκετοῦ της.

«ΣΗΜΕΡΟΝ ΤΗΣ ΕΥΔΟΚΙΑΣ ΘΕΟΥ ΤΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ»

(Σωτηριολογικά Μηνύματα από την Εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου)

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

      Η εορτή των Εισοδίων της Υπεραγίας Θεοτόκου αποτελεί μία από τις λαμπρότερες θεομητορικές εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η Εκκλησία τιμά το γεγονός της εισόδου της τριετούς Μαρίας στον Ναό των Ιεροσολύμων από τους δικαίους γονείς της, Ιωακείμ και Άννα, ως εκπλήρωση του τάματος που είχαν δώσει στον Θεό. Το γεγονός αυτό δεν καταγράφεται στα κανονικά Ευαγγέλια, αλλά διασώζεται στην ιερή παράδοση της Εκκλησίας και ιδιαίτερα στο λεγόμενο «Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου».

     Η σημασία της εορτής δεν εξαντλείται σε ένα ιστορικό γεγονός της παιδικής ηλικίας της Παναγίας. Τα Εισόδια αποτελούν βαθύ θεολογικό γεγονός με πλούσιο σωτηριολογικό περιεχόμενο. Η είσοδος της Θεοτόκου στα Άγια των Αγίων προαναγγέλλει τη νέα οικονομία της χάριτος, την ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεού και τη συμφιλίωση Θεού και ανθρώπου. Η Παναγία καθίσταται το πρόσωπο μέσω του οποίου πραγματοποιείται το μυστήριο της σωτηρίας του ανθρώπινου γένους.

Οι άνθρωποι ρωτούν συχνά για τους έσχατους καιρούς.

 

«Οι άνθρωποι ρωτούν συχνά για τους έσχατους καιρούς. Το τέλος του κόσμου αρχίζει στην καρδιά του ανθρώπου που ξεχνά τον Θεό. Μην αναζητάτε σημεία στον ουρανό. Αναζητήστε τα μέσα στη δική σας ψυχή. Υπάρχει αγάπη εκεί; Υπάρχει πίστη; Ή μήπως έχει επικρατήσει ψυχρότητα;»

Γέροντας Ηλίας της Όπτινα

Η εγκύκλιος της Δ.Ι.Σ του 1929 - Εμπόδιο στις Ιερατικές κλίσεις;

Όλοι ξέρουμε ότι για την Ιερωσύνη χρειάζονται η κλήση του Θεού και η κλίση του ανθρώπου.
Και βέβαια το πρώτο ζητούμενο είναι η “κλήση”, το κάλεσμα από το Θεό. Είναι όμως χρέος όλων μας να καλλιεργούμε στους νέους την “κλίση”, τη διάθεση και επιθυμία και να προλειαίνουμε το έδαφος στο οποίο οι νέοι ευκολώτερα θα ακούουν και θα δέχονται την κλήση του Θεού.
Είναι γεγονός ότι πάντοτε, αλλά και σήμερα ιδιαίτερα οι ιερατικές κλίσεις δεν είναι εύκολες. Οι λόγοι των δυσκολιών είναι διάφοροι. Λόγοι πνευματικοί, λόγοι που προέρχονται από το κοσμικό φρόνημα και άλλοι.

Εμείς θα περιορισθούμε σε ένα λόγο, που προέρχεται μέσα από την άνέλιξη της ζωής της Εκκλησίας.
Είναι η Εγκύκλιος της Διαρκούς Ιεράς συνόδου του 1929.

Η φωτογραφία του Ιστολογίου

Άγιος Νικόλαος, Τσεπέλοβο

Ὅπως ὁ καπνὸς...

Ὅπως ὁ καπνὸς τρέπει σὲ φυγὴ τὶς μέλισσες, 
ἔτσι καὶ ἡ ἁμαρτία τὸν φύλακα ἄγγελο.

Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026

Ὑπέρ βωμῶν καί ἑστιῶν 15.11.26: «π. Μάρκος Μανώλης: Από το Άξιος στο Άγιος»

Ὁ ἄνθρωπος μισεῖ τὸν ἁμαρτωλὸ...

Ὁ ἄνθρωπος μισεῖ τὸν ἁμαρτωλὸ καὶ ἀγαπᾶ τὴν ἁμαρτία.
Ὁ Θεὸς μισεῖ τὴν ἁμαρτία καὶ ἀγαπᾶ τὸν ἁμαρτωλό.

Παῦλος Εὐδοκίμωφ (1901-1970)

Φωκίδα: Καίγονται εκκλησίες παντού – Δεν καίγεται καρφί στην κυβέρνηση!

Ελευθέριος Ανδρώνης

Όσο η πολιτεία παραμένει παγερά αδιάφορη απέναντι στο σιωπηλό πογκρόμ κατά των ορθόδοξων ναών στη χώρα μας, τόσο τα κακοποιά στοιχεία αποθρασύνονται συνεχώς.

Το πρόσφατο περιστατικό που συνέβη στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννου, στο Παλιό Καστέλι Φωκίδας, έφερε ξανά στην επιφάνεια την κλιμακούμενη «επιδημία» βανδαλισμών κατά της Ορθοδοξίας, η οποία έχει ενταθεί την τελευταία εξαετία. Διάφοροι φανατικοί κύκλοι ορμώμενοι είτε από θρησκευτικά, είτε από ιδεολογικά (μηδενιστικά) κριτήρια, ξεσπούν την αντιχριστιανική μανία τους σε παρεκκλήσια, άλλα και σε κεντρικούς ναούς των αστικών κέντρων.

ΣΗΜΕΡΟΝ ΕΝ ΤΩ ΝΑΩ ΠΡΟΣΑΓΕΤΑΙ Η ΠΑΝΑΜΩΜΟΣ ΠΑΡΘΕΝΟΣ - ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΟΔΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

ΣΗΜΕΡΟΝ ΕΝ ΤΩ ΝΑΩ ΠΡΟΣΑΓΕΤΑΙ Η ΠΑΝΑΜΩΜΟΣ ΠΑΡΘΕΝΟΣ

(Θεολογικό σχόλιο στην εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου) 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

        Η εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου είναι μια σημαντική θεομητορική εορτή, την οποία εορτάζουν με σεβασμό και λαμπρότητα οι ορθόδοξοι πιστοί σε όλο τον κόσμο. Καθιερώθηκε γύρω στον 6ο αιώνα στην Ιερουσαλήμ με βάση την αρχαία παράδοση της Εκκλησίας μας. Ο άγιος Σωφρόνιος Ιεροσολύμων (634-638) κάνει λόγο στα γραπτά του για την εορτή αυτή. Στην Κωνσταντινούπολη καθιερώθηκε γύρω στα τέλη του Ζ΄ ή τις αρχές του Η΄ αιώνα. Κατ’ αυτήν εορτάζεται το γεγονός της εισόδου της Παναγίας μας στο Ναό του Σολομώντος, όταν ήταν τριών ετών.

      Βεβαίως δεν υπάρχουν βιβλικές μαρτυρίες για το γεγονός αυτό. Πληροφορίες αντλούμε από την παράδοση της Εκκλησίας μας, η οποία διέσωσε πάμπολλα γεγονότα, τα οποία δεν ιστορούνται στα Ιερά Ευαγγέλια. Επί τη ευκαιρία θα θέλαμε να τονίσουμε για μια ακόμα φορά πως τα Ευαγγέλια δεν είναι ιστορικά κείμενα με την αυστηρή έννοια του όρου, αλλά είναι κατά κύριο λόγο ιεραποστολικά κείμενα, τα οποία γράφηκαν για να εξυπηρετήσουν συγκεκριμένες ιεραποστολικές και ποιμαντικές ανάγκες της αρχαίας Εκκλησίας. Έτσι, λοιπόν, έμεινε έξω από τις ευαγγελικές διηγήσεις το μεγαλύτερο μέρος της επί γης παρουσίας του Κυρίου και της ζωής των άλλων ιερών προσώπων, που σχετίζονται με το έργο της σωτηρίας. Αντίθετα, μέρος αυτών των πληροφοριών διέσωσε η Ιερά Παράδοση, η οποία είναι, όπως γνωρίζουμε, ισόκυρη με την αγία Γραφή.