Σμύρνη 1919. Μια σημαία σώζεται.....

Σμύρνη 1919. Μια σημαία σώζεται.... Η μοναδική σημαία που σώζεται από την υποδοχή του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη.
Το 1919 το εργοστάσιο "Ηλία Κοκκώνη" στη Σμύρνη το οποίο κατασκευαζε ομπρέλες (αλεξήλιον ή παρασόλι όπως το έλεγαν οι μικρασιάτες), ξεκινάει να ράβει τις πρώτες ελληνικές σημαίες. Σμυρνιοπούλες ντυμένες στα λευκά, παρελαυνουν στους δρόμους της πόλης με αυτές τις ελληνικές σημαίες. Αλλες σημαίες κρέμονται από κτίρια, ταράτσες, μπαλκόνια και παράθυρα.
Κατασκευασμένες από λινό ύφασμα όλες στο ίδιο μέγεθος.

Κειμήλια Συνδέσμου Μικρασιατών Κωνσταντινουπολιτών Χαλανδρίου "Ρίζες".
Πηγη: Nikos Karampou

Σμύρνη 1919. Μια σημαία σώζεται...

Τα Καντήλια της Σουμελάς

 Το καράβι «Κωνσταντινούπολις» – Σεπτέμβρης 1922

Την έλεγαν Γιαγιά-Ευγενία. 70 χρονών. Από το χωριό Λιβερά της Τραπεζούντας. Χήρα. Τα παιδιά της σφαγμένα το ’21. Της έμεινε μόνο ο εγγονός. Ο μικρός ο Βασίλης. 5 χρονών.

Όταν ήρθε η διαταγή «Φεύγετε», οι Τούρκοι έκαψαν το χωριό. Η Ευγενία πρόλαβε να πάρει τρία πράγματα: Το παιδί. Το μαντήλι του άντρα της και την εικόνα. Η εικόνα της Παναγίας Σουμελάς. Όχι η πρωτότυπη - εκείνη έμεινε στο μοναστήρι, στον Μελά. Αυτή ήταν αντίγραφο. Ξύλο παλιό, ζωγραφισμένη στο χέρι από καλόγερο το 1800. Την είχε από τη μάνα της. Την είχε από τη γιαγιά της. 300 χρόνια στην οικογένεια.

Η Δασκάλα της Παράγκας

 Την έλεγαν Κυρά-Ελένη. Στον Πόντο ήταν δασκάλα στο Παρθεναγωγείο της Τραπεζούντας. Είχε τελειώσει το Αρσάκειο. Μιλούσε ελληνικά, γαλλικά, και ποντιακά.

Στην Ελλάδα έγινε εργάτρια στο καπνομάγαζο. 14 ώρες τη μέρα να διαλέγει φύλλα καπνού. Τα δάχτυλα κίτρινα, τα μάτια θολά από τη σκόνη. Αλλά το βράδυ… το βράδυ γινόταν πάλι δασκάλα.

Η παράγκα της ήταν 3x3. Χώμα για πάτωμα. Τενεκές για σκεπή. Στον τοίχο είχε καρφώσει ένα μαυροπίνακα-ένα κομμάτι ξύλο βαμμένο με κάρβουνο. Κάθε απόγευμα, στις 6, χτυπούσε μια κατσαρόλα. Το «κουδούνι» και έρχονταν. 40 παιδιά, ξυπόλητα, με κουρελιασμένα ρούχα, παιδιά που το πρωί πουλούσαν κουλούρια στο λιμάνι, που μάζευαν κάρβουνα από τις γραμμές του τρένου.

Η Σφαγή της Φώκαιας και η πρώτη φάση της Γενοκτονίας των Ελλήνων

Τον Ιούνιο του 1914, η Φώκαια, ιστορική ελληνική πόλη στα παράλια της Μικράς Ασίας, ανατολικά του Αιγαίου, βρέθηκε στο στόχαστρο οργανωμένων τουρκικών ομάδων. Η πόλη, με ακμαίο ελληνικό στοιχείο, γνώρισε ημέρες τρόμου, λεηλασίας και καταστροφής.

  Σαν σήμερα, το 1914, συνεχιζόταν για έβδομη και τελευταία ημέρα η Σφαγή της Φώκαιας, μία από τις πιο βίαιες επιθέσεις κατά του ελληνικού πληθυσμού της Μικράς Ασίας και γεγονός που εντάσσεται στην πρώτη φάση της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Ταχτσόγλου Καλλιόπη: Ἔχουν οἱ Ὀθωμανοὶ παράδοση μουσική;

Φωτο: facebook

 ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

    ἔχει ἀφιέρωμα, στὴν Ὀθωμανικὴ μουσικὴ παράδοση !! (εἴπατε τίποτε;;)

    Την Παρασκευή, 19 Ιουνίου 2026, οι Ezgi Aydemir, Kağan Ulaş και Cengiz Onural, μουσικοί 

    από την Τουρκία, 

    θα παρουσιάσουν ένα πρόγραμμα με συνθέσεις από την οθωμανική μουσική παράδοση.

400 χρόνια σκλαβιάς στους Τούρκους;

 Κύριε Γιώργο χαίρετε εν Κυρίω

Πολλές φορές αναφερόμενοι στην περίοδο της Τουρκοκρατίας αναφέρουμε τα 400 χρόνια που ήταν στην σκλαβιά η νότιος Ελλάδα. Πρέπει όμως να θυμηθούμε ότι άλλες ελληνικές – βυζαντινές περιοχές υπέφεραν πολύ περισσότερο από την Νότιο Ελλάδα.

Η Καππαδοκία π.χ. υποδουλώθηκε στους Σελτζούκους Τούρκους το 1071 με την ήττα των Βυζαντινών στο Μαντζικέρτ. Από την στιγμή εκείνη η Καππαδοκία μαζί με την επαρχία της Αρμενίας χάθηκε οριστικά για τους Βυζαντινούς, χωρίς να ελευθερωθεί ποτέ.

"Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ" ~Νόμπελ Πάνω στις Στάχτες της Σμύρνης

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Κεμάλ Ατατούρκ στη δεξίωση στην Άγκυρα, που ακολούθησε την υπογραφή του ελληνοτουρκικού Συμφώνου Φιλίας στις 30 Οκτωβρίου 1930.
Δώδεκα μόλις χρόνια... Ούτε μια γενιά. Ούτε καν μια ανάσα ιστορίας.
Δώδεκα χρόνια μετά τη μεγαλύτερη εθνική καταστροφή που γνώρισε το Ελληνικό Έθνος στα τρεις χιλιάδες χρόνια της αδιάκοπης πορείας του. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, τον αφανισμό των ελληνικών κοινοτήτων της Ιωνίας, του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης, μετά τις σφαγές, τις πορείες θανάτου, τους βιασμούς, τις φωτιές, τον ξεριζωμό.

Το εθνικό μας χρέος για την διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου!

   Εμείς, οι απόγονοι των γενοκτονηθέντων στον Ελληνικό Πόντο, σαν ελάχιστο φόρο τιμής, υποσχόμαστε να μην ξεχάσουμε ποτέ την Γενοκτονία και να αγωνιζόμαστε για την διεθνή αναγνώρισή της!

Γράφει ο Νικόλαος Ταμουρίδης Αντγος (ε.α)-

Επίτιμος Α’ Υπαρχηγός ΓΕΣ (με καταγωγή από τη Νικόπολη Κερασούντος Πόντου)

«Εάν τα παρεληλυθότα μνημονεύεις, άμεινον περί των μελλόντων βουλεύσει», διατρανώνει ο αρχαίος ρήτορας Ισοκράτης, δηλαδή «Αν θυμάσαι τα περασμένα, ξέρεις να αντιμετωπίζεις καλύτερα το μέλλον».

Δεν ξεχνάμε λοιπόν! Έχουμε χρέος! Εθνικό χρέος! Θυμόμαστε την τραγωδία του αφανισμού των 353.000 προγόνων μας από τους Τούρκους τον περασμένο αιώνα και αγωνιζόμαστε ο κάθε ένας ξεχωριστά και όλοι μαζί για την διεθνή αναγνώριση του εγκλήματος της Γενοκτονίας.

Έχουμε χρέος να θυμόμαστε ότι:

Εικόνα... αλιευμένη στον βυθό του Αιγαίου

Αντίγραφο εικόνος αλιευμένης τον περασμένο αιώνα (μετά την μικρασιατική καταστροφή) από σφουγγαρά της Καλύμνου.
Όπως μου ανέφεραν υπάρχουν εκατοντάδες εικόνες που βρέθηκαν από σφουγγαράδες στον βυθό του Αιγαίου μετά την καταστροφή!
Maria Sideri

Μάιος στη Νικόπολη του Πόντου

Από την «πόλη της νίκης» στη σφαγή του 1915 – Μνήμη πάνω στα τείχη

Η Νικόπολη των Ποντίων, από την ακμή και τα μεταλλεία μέχρι το κάστρο-καταφύγιο και τη ματωμένη άνοιξη του 1915

Ο Μάιος δεν είναι ένας ουδέτερος μήνας για τη Νικόπολη του Πόντου. Είναι ο μήνας που επιστρέφει ξανά και ξανά στη μνήμη της – από την ίδρυση μιας πόλης-σύμβολο νίκης μέχρι μία από τις πιο σκοτεινές στιγμές της ιστορίας της.

Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΑΡΜΕΝΙΩΝ

 

Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΑΡΜΕΝΙΩΝ

Τιμοῦμε καὶ τὴν γενοκτονία τῶν συνανθρώπων μας Ἀρμενίων (ἔναρξις 24.4.1915), ἡὁποία ἐστοίχισε τὸν θάνατο 1.500.000 ψυχῶν.

Μαθήτρια από το Ωραιόκαστρο πήρε την πρώτη θέση στην Ελλάδα με αφίσα για τον ξεριζωμό των Ποντίων

Με μια αφίσα που «μιλά» κατευθείαν στην ψυχή και ξυπνά μνήμες ενός ολόκληρου λαού, η Λυδία Ευαγγελούδη, μαθήτρια της Γ’ Λυκείου του 1ου ΓΕΛ Ωραιοκάστρου, κατάφερε να ξεχωρίσει σε πανελλήνιο επίπεδο, κατακτώντας την πρώτη θέση στον 2ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό δημιουργίας αφίσας – ιστορικού αφηγήματος με θέμα «Ενθυμήματα: Μικρά Ασία – Πόντος».

Μαρτυρία Τουρκάλας

Μαρτυρία Τουρκάλας – Περιοδικὸ «ΕΡΩ» (τεῦχος 31, σελ. 11-22)

Στίς 24 Ἰουλίου 1923 ὑπογράφτηκε ἡ συνθήκη τῆς Λωζάννης πού ἔθεσε τά ὅρια τῆς σύγχρονης Τουρκίας καί προέβλεπε τήν ὑποχρεωτική ἀνταλλαγή πληθυσμῶν μεταξύ Ἑλλάδος καί Τουρκίας. Στήν ἀνταλλαγή μετακινήθηκαν ἀπό τήν Μικρά Ἀσία στήν Ἑλλάδα 1.650.000 Τοῦρκοι ὑπήκοοι, χριστιανικοῦ θρησκεύματος καί ἀπό τήν Ἑλλάδα στήν Τουρκία 670.000 Ἕλληνες ὑπήκοοι, μουσουλμανικοῦ θρησκεύματος (σκεφτεῖτε ὅτι ἡ Ἑλλάδα τότε εἶχε 3 ἑκ. πληθυσμό). Ἡ θρησκεία ἀποτέλεσε τό βασικό κριτήριο γιά τήν ἀνταλλαγή. Μεταξύ τῶν ἀνταλλαξίμων ὑπῆρχαν τουρκόφωνοι Ἕλληνες, ὅπως μερικοί Πόντιοι καί Καραμανλῆδες, καθώς καί ἑλληνόφωνοι μουσουλμᾶνοι, ὅπως οἱ Βαλαάδες τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας. Μαζί μέ τούς Ἕλληνες πέρασε στήν Ἑλλάδα καί ἀριθμός Ἀρμενίων καί Συροχαλδαίων. Αὐτός ὁ ξερριζωμός ἐπηρέασε τίς ζωές χιλιάδων ἀνθρώπων. Ἀμέτρητες οἱ πληγές πού χάραξε στίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων. Εἶναι γνωστό ὅτι πολλές ὁμάδες Ρωμηῶν παρέμειναν στήν Μικρά Ἀσία δηλώνοντας μουσουλμᾶνοι στό θρήσκευμα, θεωρώντας τό μέτρο προσωρινό καί συνέχισαν νά λατρεύουν τόν Τριαδικό Θεό στίς ὑπόσκαφες ἐκκλησίες καί στά ὑπόγεια τῶν σπιτιῶν τους. Ἐγκλωβίστηκαν ὅμως καί ζητοῦν τήν λύτρωση οἱ ἴδιοι, τά παιδιά τους καί τά παιδιά τῶν παιδιῶν τους… Ἡ μαρτυρία πού ἀκολουθεῖ δείχνει τόν φόβο μέ τόν ὁποῖο ἔζησαν οἱ ἄνθρωποι πού ἔμειναν πίσω…, ἄχρι καιροῦ:

Πάσχα στην Τραπεζούντα το 1913: Από την ακμή του Ποντιακού Ελληνισμού στον Γολγοθά του ξεριζωμού το 1923

Μια συγκλονιστική καταγραφή του Γεώργιου Θ. Κανδηλάπτη στο βιβλίο «Ποντιακά ιστορικά ανάλεκτα» που εκδόθηκε το 1925, στην Αλεξανδρούπολη

Ήταν 14 Απριλίου 1913. Η Τραπεζούντα έσφυζε από ζωή και οι Έλληνες στην πόλη γιόρταζαν με κάθε μεγαλοπρέπεια το Πάσχα. Παντού ακουγόταν η ελληνική λαλιά, παντού πρόβαλλαν ελληνικά σύμβολα, παντού ηχούσαν ελληνικά τραγούδια και μελωδίες.

Δέκα χρόνια μετά, στις 26 Μαρτίου 1923, το Πάσχα δεν ήταν το ίδιο. Τίποτα δεν ήταν το ίδιο. Η εικονα είχε ανατραπεί βίαια.

«Εἶμαι ὁ γιός σου» (Ἀλύτρωτες Πατρίδες)

Πατερικαί Διδαχαί

«διωκόμενοι ἀλλ’ οὐκ ἐγκαταλειπόμενοι, καταβαλλόμενοι ἀλλ’ οὐκ ἀπολλύμενοι,» (Β΄ Κορ. δ΄ 9). (:Μᾶς καταδιώκουν οἱ ἄνθρωποι, ἀλλά δέν μᾶς ἐγκαταλείπει ποτέ ὁ Θεός. Φαίνεται ὅτι μᾶς κατανικοῦν καί μᾶς ρίχνουν κάτω στή γῆ σάν τούς παλαιστές, ἀλλά δέν χανόμαστε).

• Τί λέγει ὁ ἱ. Χρυσόστομος γιά τίς δυσκολίες τῆς ζωῆς;

Ρεπορτάζ από Τραπεζούντα: «Η καταγωγή μας είναι ελληνική, είμαστε Έλληνες»! (Οπτικοακουστικό υλικό)

Ζωντανή τηλεοπτική μαρτυρία που έρχεται να προστεθεί σε δεκάδες άλλες που καταδεικνύουν την ύπαρξη πολυπληθούς ελληνικής και κρυποχριστιανικής μειονότητας

Κρυπτοχριστιανοί: “Παγιδευμένοι” ανάμεσα στο Ισλάμ και τον Σταυρό

Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης

«Πολλά χρόνι͜α εμπροστά, τετρακόσ̌ι͜α παραπάν’ έρθ’ ένας τρανόν γατάν και εγέντανε Τουρκάντ’. Ο σουλτάνον έλεγεν «’Δέν ’κι λογαρι͜άζομε! Ή θα ’ίνουστουν Τουρκάντ’, ή εσάς θα σπάζομε!» Την πίστην αν έλλαξαν την γλώσσαν ’κ’ ενέσπαλαν. Συντζ̌αίν’νε ποντιακά, ’ξέρ’νε και τα τουρκικά. Πολλοί πίστην έλλαξαν, ένταν μωαμεθανοί. Έπεϊ απέσ’ σ’ ατείντς είναι κρυφοχριστιανοί. Κάθουν ’λόερα σο στόλ’ την πίταν ατείν’ να τρών’. Πριν να κομματι͜άζ’νε ατο ευτάν’ απάν’ ένα σταυρόν», τραγουδούσε το αηδόνι του Πόντου, ο Χρύσανθος, στο «Κατήρκαγια» στον δίσκο «Χρυσή Παράδοση» του 1991.

Αν απαρνηθώ το Χριστό θα μείνω στη Σμύρνη, μα αυτό δεν γίνεται. Δεν απαρνιέμαι το Χριστό!

Στην εικόνα η όρθια γυναίκα είναι η προγιαγιά μου η Ευγενία, πέθανε το 2007.

Όταν έφυγαν από τη Σμύρνη ήταν 11 ετών. Η φωτογραφία είναι στα μέσα της δεκαετίας του 30, όταν προσπαθούσαν να ορθοποδήσουν. 

Η γυναίκα που κάθεται κάτω είναι η προπρογιαγιά μου η Φωτεινή, η ηρωίδα αυτή την ημέρα της καταστροφής έχασε τον άντρα της (έμαθαν αργότερα ότι ένας τσέτης τον σκότωσε σε ένα πηγάδι κοντά στη περιοχή του Αγ. Γεωργίου του Κρομμυδόκαστρου) και έμεινε με τρεις κόρες και ένα γιο. Ήρθε στη Χίο, δούλευε στα κάρβουνα με τους άντρες, να ταΐσει τα μωρά της και τα μεγάλωσε. Τα έκανε άξιους ανθρώπους.

Φροντιστήριο Τραπεζούντας: O ναός της ελληνικής παιδείας στον Πόντο (Μέρος Β’)

Σε πρώτο πλάνο φωτογραφία των αδελφών Κακούλη που απεικονίζει την Τραπεζούντα μέσα από τον Εύξεινο Πόντο. Στο βάθος λιθογραφία του 1851 με τίτλο «Τραπεζούς» (Trebizond) από τον W. H. Bartlett. (εικ.: Αλεξία Ιωαννίδου)

Διαβάστε ΕΔΩ το Μέρος Α’

Ο μητροπολίτης Τραπεζούντας Υπέρτιμος και Έξαρχος πάσης Λαζικής Κωνστάντιος Α΄(Καλπαξίδης) υπήρξε μεγάλος αναμορφωτής. Στην μακρόχρονη περίοδο της ποιμαντορίας του από τον Ιούλιο του 1830 έως το 1879 που άφησε την ματαιότητα του κόσμου τούτου για να μεταβεί στην αθανασία, μεταμόρφωσε στην κυριολεξία με το σπουδαίο έργο του την πόλη.

Φροντιστήριο Τραπεζούντας: Το μεγαλύτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα του Πόντου και η περιπέτεια ανέγερσης του εμβληματικού κτηρίου του (Μέρος Α’)

Γράφει η Αλεξία Ιωαννίδου

Το μεγαλύτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα στον Πόντο ήταν το περιβόητο «Φροντιστήριο της Τραπεζούντας». Αν και πολλές πηγές ανάγουν την ίδρυσή του στη χρονολογία 1682, ο Φίλων Κτενίδης αναφέρει στην Ποντιακή Εστία πως η ίδρυση του Φροντιστηρίου ανάγεται στο 1673, χρονολογία που ο Σεβαστός Κυμινήτης εγκατέλειψε την επίζηλη θέση του στην Κωνσταντινούπολη και μετακόμισε στην Τραπεζούντα όπου και ίδρυσε το ιστορικό ίδρυμα.