ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΣ ΛΑΥΡΕΝΤΙΟΣ Ο ΑΡΧΙΔΙΑΚΟΝΟΣ

      

 

 ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού 

     Η ορθόδοξη χριστιανική Δύση έχει να μας επιδείξει μέγα, ανάλογο αριθμό μαρτύρων, με την ορθόδοξη Ανατολή. Η κοσμοκράτειρα Ρώμη αποτέλεσε, για τρεις και πλέον αιώνες το κέντρο όπου διαδραματίζονταν η πάλη του παλιού και γερασμένου προχριστιανικού κόσμου με τον νέο και εύρωστο χριστιανικό κόσμο, τη νέα ελπίδα της ανθρωπότητας. Εκεί συντελέστηκε η μεγάλη σύγκρουση μεταξύ της θνήσκουσας ειδωλολατρίας και της Εκκλησίας του Χριστού. Η ρωμαϊκή εξουσία είχε κηρύξει την ολοκληρωτική εξόντωση του Χριστιανισμού, υποβάλλοντας σε ανείπωτους διωγμούς. Η πλειοψηφία των χριστιανών Μαρτύρων της αρχαίας Εκκλησίας ήταν Ρωμαίοι, διότι ως πολίτες της πρωτεύουσας του απέραντου ρωμαϊκού κράτους, βρισκόταν κοντά στην εξουσία και ως εκ τούτου ήταν πιο εύκολο να συλληφθούν και να μαρτυρήσουν για την χριστιανική τους πίστη, η οποία θεωρούνταν έγκλημα. Ένας από αυτούς ήταν και ο άγιος Μάρτυρας Λαυρέντιος ο Αρχιδιάκονος της Εκκλησίας της Ρώμης.

          Γεννήθηκε περί το 225 στην πόλη Ουέσκα της Ισπανίας και υπηρετούσε ως ένας από τους επτά διακόνους στην Εκκλησία της Ρώμης, ως αρχιδιάκονος στον άγιο Πάπα Σίξτο Β΄ (+258).

ΑΓΙΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΑΤΘΙΑΣ: Ο ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΤΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΔΟΤΗ ΜΑΘΗΤΗ

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

        Ο Κύριός μας κάλεσε δώδεκα άνδρες για να σχηματίσει την ομάδα των αποστόλων, οι οποίοι έμελλαν να συνεχίσουν το απολυτρωτικό Του έργο. Ο αριθμός δώδεκα δεν είναι τυχαίος, αλλά έχει βαθύτατο συμβολισμό. Στους Εβραίους ο χρόνος είχε δώδεκα μήνες και το ημερονύκτιο δώδεκα ώρες (Ιωαν.11,9), συμβολίζοντας την πληρότητα του χρόνου. Ο Ιακώβ - Ισραήλ, είχε δώδεκα παιδιά (Γεν.35,22 – 27). Το Ισραήλ αποτελούνταν από δώδεκα φυλές (Γεν.49,28).  Αλλά και Ο Χριστός κάλεσε ως μαθητές Του δώδεκα άνδρες (Ματθ.10,1). Μάλιστα τους προμήνυσε ότι στη βασιλεία Του θα στηθούν δώδεκα θρόνοι, να καθίσουν οι δώδεκα μαθητές Του να κρίνουν τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ (Ματθ.19,28.Λουκ.22,30.Αποκ.5,10).

       Ο παλιός Ισραήλ αποτελούνταν από τις δώδεκα φυλές, των αντίστοιχων δώδεκα γιων του Ιακώβ, ο οποίος είχε λάβει από το Θεό την προσηγορία Ισραήλ (Γεν.28.10). Αλλά η αποστολή του παλιού Ισραήλ έληξε, με την περάτωση του επί γης σωτηριώδους  έργου του Χριστού. Επάνω στον φρικτό Γολγοθά συνήφθη η νέα και αιώνια διαθήκη μεταξύ του Θεού και ανθρώπου με το Αίμα του Χριστού, θέτοντας τέλος στην παλιά διαθήκη, η οποία είχε συναφθεί στο Σινά (Εβρ.8,6). Τη θέση του παλιού Ισραήλ πήρε πια ο νέος Ισραήλ του Θεού, ο νέος λαός του Θεού της χάριτος, η Εκκλησία, η οποία συμπεριλαμβάνει ολόκληρη την ανθρωπότητα. Έτσι  έπρεπε να αντιπροσωπευτεί από αντίστοιχους σε αριθμό αποστόλους.

ΑΓΙΟΣ ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΥΖΙΚΟΥ Ο ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

       Η περίοδος της εικονομαχίας (726-842) υπήρξε μια από τις πλέον δύσκολες εποχές για την Εκκλησία μας, όπου αμφισβητήθηκε η παραδεδομένη ορθόδοξη πίστη και καταδιώχτηκαν οι ορθόδοξοι. Μέσα από τον αγώνα, για την προάσπιση της σώζουσας πίστης της Εκκλησίας αναδείχτηκαν μεγάλες μορφές ομολογητών Πατέρων, οι οποίοι όρθωσαν το ανάστημά τους στην παντοδύναμη αυτοκρατορική εξουσία, η οποία εξέφραζε, υποστήριζε και επέβαλλε δια της βίας, την αίρεση  της εικονομαχίας. Αδιαφορώντας για τις διώξεις, τα βασανιστήρια και το θάνατο, προάσπισαν την Ορθοδοξία και έσωσαν την αλήθεια. Ένας από τους πολυπληθείς ομολογητές αυτής της ταραγμένης περιόδου υπήρξε και ο άγιος Αιμιλιανός Επίσκοπος Κυζίκου της Μ. Ασίας.

      Καταγόταν από τη Βασιλεύουσα. Από μικρός θέλγονταν από ζήλο να ακολουθήσει τον μοναχικό βίο και να υπηρετήσει την Εκκλησία του Χριστού. Σπούδασε τις ονομαστές σχολές της Κωνσταντινουπόλεως και απέκτησε σοβαρή μόρφωση. Όταν ενηλικιώθηκε εντάχτηκε στη μοναχική αδελφότητα, που είχε ιδρύσει στο στενό του Βοσπόρου ο άγιος Ταράσιος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως και ομολογητής. Εκεί διέπρεψε με την ευσέβειά του, την προσήλωσή τους στην Ορθοδοξία και τις ιερές παραδόσεις και την αρετή του. Έχαιρε μεγάλης εκτιμήσεως από όλους.

ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ ΕΚ ΖΑΓΟΡΑΣ ΤΟΥ ΠΗΛΙΟΥ

 ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου  – Καθηγητού

       Μια μεγάλη πλειάδα Νεομαρτύρων ήταν νεαρά παιδιά, αγόρια και κορίτσια, τα οποία, παρά το άγουρο της ηλικίας τους, ενέταξαν την εδραία πίστη τους στον αληθινό Τριαδικό Θεό, απέναντι στους αλλόθρησκους Οθωμανούς τυράννους, οι οποίοι ήθελαν να τους εξισλαμίσουν και αυτόματα να χάσουν και την ελληνική τους συνείδηση. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Νεομάρτυρας Τριαντάφυλλος.

       Γεννήθηκε στα 1663 στην Ζαγορά του Πηλίου, στα μαύρα χρόνια, που Το Γένος μας και όλοι οι ορθόδοξοι λαοί των Βαλκανίων ζούσαν κάτω από μια, από της πιο τυραννικές περιόδους της ιστορίας. Οι γονείς του ήταν άνθρωποι απλοί και φτωχοί, αλλά θεοσεβούμενοι, οι οποίοι τον ανάθρεψαν με παιδεία και νουθεσία Κυρίου. Στάλαξαν στην παιδική του ψυχή την πίστη στον μόνο αληθινό Τριαδικό Θεό, τον Οποίο μας γνώρισε ο ενανθρωπίσας Υιός και Λόγος Του, Ιησούς Χριστός. Να έχει προσήλωση στην αγία Εκκλησία Του, το ασφαλές καταφύγιο κάθε ψυχής. Γι’ αυτό και τον οδηγούσαν συχνά στην εκκλησία. Και εκείνος έτρεχε με χαρά και αγαλλίαση για να βοηθά τον ιερέα και τον ψάλτη του χωριού. Έμαθε να αγαπά το Χριστό και τους αγίους, να τους θεωρεί φίλους του, να κουβεντιάζει ώρες ολόκληρες μαζί τους. Ιδιαίτερα σέβονταν και αγαπούσε την Παναγία μας και τον άγιο Γεώργιο, ο οποίος είχε υποφέρει και είχε πεθάνει ηρωικά για την πίστη του στο Χριστό.  

Οι Αγιοι Παιδομάρτυρες του Γιαστρεμπάρσκο και του Σίσακ (1942)

 

Αγιολόγιον - Πρόσωπα Χριστιανικά Θέματα

Οι Άγιοι Παιδομάρτυρες του Γιαστρεμπάρσκο και του Σίσακ είναι μια ομάδα χιλιάδων ορθόδοξων παιδιών από τη Σερβία, τα οποία βασανίστηκαν και θανατώθηκαν το 1942 σε ειδικά στρατόπεδα συγκέντρωσης για παιδιά που είχε ιδρύσει το φασιστικό καθεστώς των Ουστάσι στην Κροατία, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Σερβίας τους ανακήρυξε επίσημα Αγίους το 2022, ορίζοντας την ημέρα μνήμης τους στις 13 Ιουλίου

Άγνωστα Συναξάρια: Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Ηλίας ο εξ Ηλιουπόλεως του Λιβάνου (Μέρος Δ΄ – τελευταίο)

(ΜΕΡΟΣ Δ΄ – τελευταίο)

 ἀπό τήν σειρά ΑΓΝΩΣΤΑ ΣΥΝΑΞΑΡΙΑ 11,

Κεντρική διάθεση: ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ

Κείτονταν χάμω σφαγμένος σάν ἀρνί ὁ ἅγιος, ὥσπου κάποιος ἀνώτερος ἀξιωματοῦχος πού δέν εἶχε ποτέ ὡς τότε μάθει κάτι γιά τόν νεομάρτυρα Ἠλία πέρασε ἀπό ἐκεῖ καί πληροφορήθηκε τά σχετικά μέ τήν σφαγή τοῦ ἁγίου. Καί μαθαίνοντας ὅτι ὁ μάρτυρας θυσιάστηκε γιά τήν πίστη του, θαύμασε καί θέλοντας διακαῶς νά δεῖ ὅ,τι τέλος πάντων μποροῦσε νά δεῖ, ἀπομεινάρι ἀπό τό λείψανό του, γονάτισε, ἔσκυψε μέ εὐλάβεια καί πιάνοντας τό κεφάλι ἀπό τά μαλλιά ξεσκέπασε τό πρόσωπο τοῦ ἁγίου καί τό γύρισε πρός τό μέρος του. Καί νά, στήν κίνησή του αὐτή παρουσιάστηκε ὁλοζώντανο μπροστά στά μάτια του τό πρόσωπο τοῦ ἁγίου καί μάλιστα πάρα πολύ λαμπερό. Ἀναστέναξε ὁ μεγιστάνας καί μουρμούρισε: «Μεγάλο πρᾶγμα νά πεθάνει κάποιος γιά τήν πίστη του! Αὐτός ὁ νεαρός δέν πέθανε, ἀλλά ζεῖ!». Ὕστερα διέταξε ξανά ὁ δικαστής νά σύρουν τό σῶμα τοῦ ἁγίου καί νά τό κρεμάσουν στόν  κῆπο ἔξω ἀπό τίς πύλες τῆς πόλης. Ἀκόμη ἔδωσε αὐστηρή ἐντολή νά κλείσουν τήν πύλη τοῦ κήπου, προκειμένου νά προφυλάξουν τό σῶμα τοῦ ἁγίου μήν τυχόν κάποιος ἀπό τούς χριστιανούς πλησιάσει καί ἀφαιρέσει κάτι ἀπό αὐτό γιά εὐλογία. Τότε ξέπλυναν οἱ δήμιοι τόν τόπο στόν ὁποῖο ἀποκεφαλίστηκε ὁ ἅγιος καί, ἀφοῦ μάζεψαν τό χῶμα, τό ἔρριξαν στό μεγάλο ρεῦμα τοῦ Χρυσορρόου ποταμοῦ πού κυλοῦσε ἐκεῖ κοντά τά νερά του. Ἔμεινε μάλιστα ἐκεῖ κρεμασμένο πάνω στό ξύλο τό σῶμα τοῦ ἁγίου νεομάρτυρα Ἠλία ἀπό τήν πρώτη τοῦ μηνός Φεβρουαρίου τοῦ 6287 (795 μ.Χ.) ἔτους μέχρι τίς 14 τοῦ ἴδιου μήνα. 

Άγνωστα Συναξάρια: Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Ηλίας ο εξ Ηλιουπόλεως του Λιβάνου (Μέρος Γ΄)

(ΜΕΡΟΣ Γ΄)

 ἀπό τήν σειρά ΑΓΝΩΣΤΑ ΣΥΝΑΞΑΡΙΑ 11,

Κεντρική διάθεση: ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ

Ἀκολούθησε καινούργια διαταγή ἐναντίον τοῦ ἁγίου, νά τόν ὁδηγήσουν ξανά στό δεσμωτήριο σέρνοντάς τον σιδηροδέσμιο. Καθώς σβαρνιζόταν βάναυσα χάμω ὁ μάρτυρας, μαζευόταν πλῆθος ἀνθρώπων πού βρίσκονταν στήν ἀγορά, κι ἄλλοι ἀπό αὐτούς τόν ποδοπατοῦσαν, ἄλλοι τόν ἔφτυναν κι ἄλλοι ἔρριχναν ἐναντίον του ὅσα ἀντικείμενα τύχαινε νά βροῦν πεταμένα στό διάβα τους, ἀπό αὐτά πού συνήθως ἐγκαταλείπονται στίς διάφορες τοπικές λαϊκές ἀγορές. Ἐκείνη τήν βραδιά κλείστηκε στήν φυλακή μέ αὐστηρά μέτρα ἀσφαλείας ὁ ἅγιος κι ἔνοιωθε συνεχῶς ἀφόρητους πόνους στό σῶμα του. Ξαφνικά εἶδε ἕνα οὐράνιο φῶς νά χύνεται καί νά περιλούζει τά πάντα ὁλόγυρά του, ἐνῶ ταυτόχρονα (ὅπως διηγήθηκε σέ κάποιους ὁ δεσμοφύλακας) ἀκούγονταν μές στήν παράξενη φεγγοβολή μελωδικές φωνές ἀπό κάποιους πού ἔψελναν. Βέβαια, ὅπως ξέρουμε, κανένας δέν συζήτησε ποτέ μέ τόν ἅγιο ἀπό τότε πού ὁ τελευταῖος κλείστηκε στήν φυλακή γιά δεύτερη φορά. Μόνο ἴσως στήν περίπτωση πού ὁ κατάδικος ἅγιος στάθηκε στό βῆμα τοῦ δικαστῆ ἤ κι ἄν καμμιά φορά ὁ ἴδιος βγῆκε μέ ἄδεια ἔξω ἀπό τό δεσμωτήριο, μόνο τότε μπορεῖ νά συζήτησε μαζί του κάποιος ἀπό τούς γείτονες πού ἔτυχε νά εἶναι ἐκεῖ. Πάντως στό ἐδώλιο τοῦ κατηγορουμένου ὁ ἅγιος Ἠλίας ὁμολόγησε ὅτι εἶδε μόνο τόν Χριστό νά τοῦ ἀλείφει τίς πληγές καί νά τόν ἐνισχύει στόν ἀγώνα του (καί κανέναν ἀπό τούς ἀνθρώπους).

ΑΓΙΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ: Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ

 

 

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

     Πολλοί από τους αγίους της Εκκλησίας μας υπήρξαν στα μαύρα χρόνια της τουρκοκρατίας διδάσκαλοι του Γένους μας. Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Ευγένιος ο Αιτωλός, μια μεγάλη πνευματική και χαρισματική προσωπικότητα, ο οποίος έβαλε τη δική του σφραγίδα στην προάσπιση της Ορθοδοξίας και στην υπόθεση της παιδείας του υπόδουλου ορθοδόξου ελληνικού λαού μας.

      Έζησε τον 17^ο αιώνα, στην εποχή της πιο σκληρής δουλείας για τους υπόδουλους λαούς της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Γεννήθηκε στο χωριό Μέγα Δένδρο, κοντά στο Θέρμο της Αιτωλίας το 1597. Στο ξακουστό χωριό που γεννήθηκε αργότερα ο έτερος μεγάλος άνδρας της Αιτωλίας Κοσμάς ο Αιτωλός. Καταγόταν από φτωχούς, αλλά ευσεβείς γονείς, τον Νικόλαο και τη Στάμω, με το επώνυμο Γιαννούλης. Έμεινε ορφανός και ο πατέρας του ξαναπαντρεύτηκε, αλλά η μητριά του τον κακομεταχειρίζονταν. Από μικρός είχε δύο πόθους, τον μοναχικό βίο και την μάθηση. Έτσι πολύ νέος προσήλθε στο μοναστήρι της Παναγίας Βλοχού, κοντά στο Αγρίνιο.  Εκεί έμαθε τα πρώτα γράμματα και εκκλησιαστική μουσική από τον λόγιο Γέροντα Αρσένιο, με τον οποίο συνδέθηκε με φιλία. Μετά ακολούθησε τον Αρσένιο στα Άγραφα. Κατέληξαν στη Μονή Τροβάτου Αγράφων, όπου υπήρχαν δύο ενάρετοι και γραμματισμένοι Γέροντες, ο Αντώνιος και ο Βαρθολομαίος, για να αυξήσει τις γραμματικές του γνώσεις και να μυηθεί στην μοναχική ζωή. Ας σημειωθεί πως η περιοχή των Αγράφων είχαν γίνει εστία πνευματικής αναγεννήσεως της υποδούλου Ελλάδος, λόγω της εκεί χαλαρής τουρκικής δουλείας.

Άγνωστα Συναξάρια: Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Ηλίας ο εξ Ηλιουπόλεως του Λιβάνου (Μέρος Β΄)

 ἀπό τήν σειρά ΑΓΝΩΣΤΑ ΣΥΝΑΞΑΡΙΑ 11,

Κεντρική διάθεση: ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ

Πείστηκε πράγματι ὁ ἅγιος κι ἀφοῦ ἡ σκέψη αὐτή ἔγινε πράξη, ἄνοιξε δικό του ξυλουργεῖο, ὅπου κυρίως κατασκεύαζε σαμάρια γιά καμῆλες, τά ὁποῖα καί πουλοῦσε. Ὅταν τό ἔμαθε αὐτό ὅμως ὁ ἀποστάτης, τόν φθόνησε, γιατί τό ἐργαστήριο τοῦ ἁγίου γειτόνευε μέ τό δικό του, ὁπότε τόν ἐπισκέφ-τηκε μιά μέρα καί τοῦ εἶπε μέ φανερή ἀγανάκτηση: «Φίλε συνάδελφε, ποῦ ἤσουν τόσα χρόνια πού πέρασαν καί γιατί ἦρθες σήμερα καί μοῦ θίγεις τά συμφέροντά μου;». Καί σέ λίγο ρίχνοντας τούς τόνους: «Ἀλλά ἄς τ᾽ ἀφήσουμε αὐτά τώρα κι ἔλα ἄν θέλεις νά ἐργαστεῖς μαζί μου καί νά γίνεις μάλιστα συνεταῖρος μου!». Στήν πρότασή του αὐτή ἀπάντησε μέ τήν σειρά του χαμογελώντας πικρά ὁ ἅγιος: «Μέ ἀδίκησες μιά φορά, ἀφοῦ μοῦ στέρησες τήν ἀποζημίωση πού μοῦ ὄφειλες γιά τήν δουλειά μου. Θέλεις πάλι νά μέ ἀδικήσεις;». Πειράχτηκε ὁ ἀποστάτης μ᾽ αὐτά πού ἄκουσε καί εἶπε μοχθηρά καί συνωμοτικά στόν ἅγιο: «Δίκιο ἔχεις, καλά νά πάθω! Ἀσφαλῶς καί σέ ἀδίκησα, ἀφοῦ σέ ἄφησα νά μείνεις πιστός στήν πίστη σου, ἄν καί τήν ἀρνήθηκες!». Καί δίχως νά χάσει στιγμή, φώναξε ἀμέσως τό γυιό τοῦ νεκροῦ Ἄραβα πού ἦταν τώρα ὁ προστάτης τοῦ ἀποστάτη, στό σπίτι τοῦ ὁποίου παρατέθηκε τό ἁμαρτωλό τραπέζι, καί τόν ρώτησε: «Καταθέτεις ἤ ὄχι μαρτυρία ὅτι αὐτός, ὁ Ἠλίας, ἀποστάτησε κι ἀρνήθηκε τόν Χριστό κατά τήν διάρκεια ἐκείνης τῆς  βραδιᾶς;». Κι ἀποκρίθηκε ἐκεῖνος: «Ναί!». Κι ἀμέσως ὁ ἀποστάτης πρόσταξε βάναυσα τόν ἅγιο: «Ἐμπρός, πᾶμε στόν ἔπαρχο!».

ΑΓΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η ΜΥΡΟΒΛΥΤΙΣΣΑ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

       Στα αγιολόγια της Εκκλησίας μας υπάρχουν άγιοι οι οποίοι αγίασαν ομού με μέλη των βιολογικών τους οικογενειών. Μια τέτοια αγία είναι και η οσία Θεοδώρα η εν Θεσσαλονίκη, η οποία μόνασε και αγίασε με την κόρη της Θεοπίστη. Οι δύο αυτές οσιακές μορφές λαμπρύνουν το πλούσιο αγιολογικό μωσαϊκό της Εκκλησίας των Θεσσαλονικέων.

       Η αγία Θεοδώρα γεννήθηκε στην Αίγινα το 812 από ευσεβείς γονείς. Ο πατέρας της ήταν πρεσβύτερος. Δυστυχώς η μητέρα της πέθανε, λίγο μετά τον τοκετό της, γι’ αυτό αναγκάστηκε ο πατέρας της να τη δώσει για ανατροφή σε μια ευλαβή ανάδοχό του και εκείνος ασπάσθηκε, μετά τη χηρεία του, το μοναχικό βίο. Η Θεοδώρα ανατράφηκε με ευλάβεια, από την ευσεβή ανάδοχο κόρη, απέκτησε φόβο Θεού και στολίστηκε με σπάνιες αρετές. Επίσης ήταν στολισμένη και με σπάνιο σωματικό κάλλος.

Άγνωστα Συναξάρια: Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Ηλίας ο εξ Ηλιουπόλεως του Λιβάνου (Μέρος Α΄)

 ἀπό τήν σειρά ΑΓΝΩΣΤΑ ΣΥΝΑΞΑΡΙΑ 11,

Κεντρική διάθεση: ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ

 

Αὐτός ὁ Ἅγιος νεομάρτυρας καί ἀθλητής τοῦ Χριστοῦ πού ἀκούει στό ὄνομα Ἠλίας καταγόταν ἀπό προγόνους – μιά περιοχή κοντά στό Λίβανο, πού ζοῦσαν στήν Δεύτερη Φοινίκη τήν πόλη τῶν εὐσεβεστάτων Ἡλιουπολιτῶν. Εἶχε λάβει ἀπό τό σπίτι του χριστιανική ἀνατροφή καί ζοῦσε ἁπλοϊκή ζωή. Ἀσκοῦσε ὡς ἐπάγγελμα τήν τέχνη τοῦ ξυλουργοῦ, χρησιμοποιώντας στήν χειρωνακτική αὐτή δουλειά του μέτρια ξύλα. Αὐτός λοιπόν ὁ ἅγιος μέ τήν φτωχή μητέρα του καί τά δύο του ἀδέρφια ἄφησε τήν Ἡλιούπολη, τήν πατρίδα του, καί μετανάστευσε στήν Δαμασκό, πού ἦταν μητρόπολη καί μεγάλη πόλη, ὅπου ἔλπιζε ὅτι θά ζήσει ἀνετώτερα. Κι ὄντως! Μέ τό πού ἔφτασε ἐκεῖ, τόν προσέλαβε στήν δούλεψή του κάποιος ἐργοδότης, Σύρος κι αὐτός στήν καταγωγή, πού ζοῦσε ὅμως ὡς ὑπηρέτης καί οἰκότροφος κοντά σέ ἕναν Ἄραβα. Στό ἑξῆς κάθισε ὁ Ἅγιος σ᾽ αὐτόν τόν Σύρο δύο χρόνια, ἀσκώντας τήν τέχνη πού ἤξερε, τήν ξυλουργική. Γιά κακή ὅμως τύχη τοῦ μάρτυρα, ἀπό τήν ἐπήρεια τοῦ διαβόλου καί μέ τήν πρόθυμη συγκατάθεση τοῦ Ἄραβα ἀφεντικοῦ του ὁ οἰκότροφος Σύρος ἀποστάτησε ἀπό τήν χριστιανική πίστη, συνέχισε ὅμως νά ἐργάζεται ἐκεῖ ὅπως πρίν στήν ἐργασία του. Ὅσο γιά τόν Ἠλία τόν μεγαλομάρτυρα, ἀθῶο παιδί καθώς ἦταν ἀκόμη καί δέν γνώριζε τά τεχνάσματα τοῦ πονηροῦ πνεύματος, παρέμεινε ἀνυποψίαστος κοντά στόν ἀποστάτη καί πληρωνόταν ἀπό αὐτόν γιά τήν δουλειά πού τοῦ προσέφερε.

ΑΓΙΑ ΕΙΡΗΝΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΟΥ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού

       Πολλοί από τους αγίους μας έχουν τη φήμη των θαυματουργών, διότι αξιώθηκαν να προικιστούν από το Θεό να κάνουν θαύματα στο όνομά Του. Μέσα στη χορεία των θαυματουργών αγίων της Εκκλησίας μας, ξεχωριστή θέση κατέχει η αγία Ειρήνη, η αποκαλουμένη Χρυσοβαλάντου.

       Γεννήθηκε στην Καππαδοκία στα 828 και εκεί έζησε τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια. Στα χρόνια εκείνα βασίλευε ο αυτοκράτορας Θεόφιλος (829-843), ο οποίος, όπως είναι γνωστό, ήταν φανατικός εικονομάχος και διώκτης των Ορθοδόξων. Ο πατέρας της Ειρήνης ονομαζόταν Φιλάρετος, ήταν ευγενούς καταγωγής, πατρίκιος και κατείχε το αξίωμα του στρατιωτικού διοικητή του Θέματος της Καππαδοκίας, ως ευνοούμενος και έμπιστος της ευσεβούς αυτοκράτειρας Θεοδώρας. Η μητέρα της ονομαζόταν Ζωή, ήταν πατρικία και πολύ όμορφη, ενάρετη και πιστή γυναίκα, την οποία υπολήπτονταν όλη η Καππαδοκία. Απέκτησαν εκτός από την Ειρήνη και ένα άλλο κορίτσι την Καλλινίκη. Μετά τη γέννηση της Ειρήνης πέθανε ξαφνικά η μητέρα τους Ζωή και την ανατροφή των παιδιών ανάθεσε ο Φιλάρετος στην πατρικία Σοφία, τη μεγαλύτερη αδελφή του.   

ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ: Η ΗΡΩΙΚΗ ΠΑΡΘΕΝΟΜΑΡΤΥΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

        Η Εκκλησία μας έχει να επιδείξει «νέφος μαρτύρων», ανδρών και γυναικών, νέων και γερόντων, ευγενών και ασήμων, πλουσίων και φτωχών, ελευθέρων και δούλων. Είναι οι καλλίμαχοι Μάρτυρες, οι οποίοι κλήθηκαν από τις περιστάσεις, να δώσουν τη μαρτυρία τους για τον Εσταυρωμένο και Αναστάντα Χριστό, ως τον μοναδικό Λυτρωτή του ανθρωπίνου γένους. Τη μαρτυρία τους αυτή επισφράγισαν με απίστευτες ταλαιπωρίες, το αίμα τους, και εν τέλει με την ίδια του τη ζωή. Ένα τέτοιο εύοσμο άνθος της αρχαίας Εκκλησίας είναι η μεγαλομάρτυς και παρθενομάρτυς αγία Παρασκευή.

     Γεννήθηκε στη Ρώμη το 2^ο μ. Χ. αιώνα, όταν οι σκληροί και απάνθρωποι διωγμοί κατά τον Χριστιανών ήταν σε πλήρη εφαρμογή. Οι ευσεβείς χριστιανοί γονείς της Αγαθόνικος και Πολιτεία, προφανώς ελληνικής καταγωγής, οικονομικά εύποροι και κοινωνικά καταξιωμένοι, μετέδωσαν στην μονάκριβη κόρη τους την ευσέβειά τους και την πίστη στο Σωτήρα Χριστό. Την ονόμασαν Παρασκευή, διότι γεννήθηκε την ημέρα της Παρασκευής, κατά την οποία προπαρασκευαζόμαστε για να εορτάσουμε την εβδομαδιαία εορτή της Αναστάσεως του Κυρίου μας, την Κυριακή.

ΑΓΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ Η ΑΦΟΣΙΩΜΕΝΗ ΔΙΑΚΟΝΗΣΣΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

      Στο πολυπληθές στερέωμα των αγίων γυναικών της Εκκλησίας μας ξεχωρίζει ένα λαμπρό άστρο, το οποίο φωτίζει στους αιώνες και φανερώνει την γυναικεία αξία, την οποία ανήγαγε στη σωστή της διάσταση μόνον ο Χριστιανισμός και καταξίωσε η αγία μας Εκκλησία. Πρόκειται για την αγία Ολυμπιάδα, την ηρωική και αφοσιωμένη διακόνησα, της οποίας η ζωή και το έργο είναι συνδεδεμένα με τον μέγα ιεράρχη της Εκκλησίας μας τον ιερό Χρυσόστομο και καταδεικνύει το μεγαλείο της κοινωνικής διακονίας.

      Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 368 από αριστοκράτες και πολύ πλούσιους γονείς. Ο πατέρας της ονομαζόταν Σέλευκος και η μητέρα της Θεοδοσία, η οποία ήταν αδελφή του αγίου Αμφιλοχίου, επισκόπου Ικονίου (344-394). Ο παππούς της Αβλάβιος είχε διατελέσει κυβερνήτης της Ασίας και της Θράκης. Οι εύποροι γονείς της προσπάθησαν να της δώσουν τη μεγαλύτερη δυνατή μόρφωση. Όμως ενωρίς ένοιωσε τη θλίψη στη ζωή της. Παιδί όντας, πέθαναν οι γονείς της και έμεινε ορφανή και απροστάτευτη. Την προστασία της ανάλαβε ο συγγενής της Προκόπιος, ένας βυζαντινός αξιωματούχος, έπαρχος της Κωνσταντινουπόλεως και φίλος του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, ο οποίος βρισκόταν, από το 379, στη Βασιλεύουσα για να αντιμετωπίσει τη λαίλαπα της αρειανικής αιρέσεως.

ΑΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΕΚ ΖΑΚΥΝΘΟΥ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

      Οι Νεομάρτυρες αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαια της ιστορίας της Εκκλησίας μας. Ονομάζονται Νεομάρτυρες όσοι ομολόγησαν το Χριστό και την πίστη τους στην Ορθοδοξία και υπέστησαν μαρτύρια και θάνατο, από το 1453 μέχρι σήμερα. Ιδιαιτέρως στα μαύρα χρόνια της τουρκικής δουλείας, όπου οι υπόδουλοι Χριστιανοί είχαν να διαλέξουν ανάμεσα στον βίαιο εξισλαμισμό και το μαρτυρικό θάνατο. Χιλιάδες Ορθόδοξοι Χριστιανοί προστέθηκαν στα εκατομμύρια των Μαρτύρων των αρχαίων και μέσων χρόνων. 

      Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Νεομάρτυς Θεόφιλος. Γεννήθηκε στη Ζάκυνθο στα 1615 από φτωχιά οικογένεια. Δε γνωρίζουμε πολλά για την παιδική του ηλικία. Γνωρίζουμε όμως την τυραννία, τις ταπεινώσεις και τις πιέσεις για να απαρνηθούν οι Ορθόδοξοι Επτανήσιοι την πίστη τους και να ασπασθούν τον αιρετικό παπισμό. Πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν πως η εκκλησιαστική κατάσταση στα υπόδουλα στους Ενετούς Επτάνησα ήταν χειρότερη από την υπόλοιπη Ελλάδα, όπου στοιχειωδώς γινόταν ανεκτή η ορθόδοξη πίστη από τους κατακτητές Οθωμανούς. Φαίνεται πως ο μικρός Θεόφιλος ανήκε σε οικογένεια συνειδητών Ορθοδόξων Ζακυνθινών, όπου γαλουχήθηκε με τα νάματα της αληθινής πίστης.

ΑΓΙΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Η ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

     Μεγαλομάρτυρες της Εκκλησίας μας δεν υπήρξαν μόνον άνδρες, αλλά και γυναίκες, οι οποίες τους συναγωνίστηκαν επάξια σε ηρωισμό και ομολογιακό φρόνιμα. Πολλές από αυτές υπέστησαν τα μαρτύρια από τους φανατικούς ειδωλολάτρες γονείς τους. Μια από αυτές υπήρξε και η αγία Χριστίνα η Μεγαλομάρτυς.

       Καταγόταν από την πόλη Τύρο της Συρίας. Γεννήθηκε περί το 200 και ήταν κόρη του στρατηγού Ουρβανού, ο οποίος ήταν φανατικός ειδωλολάτρης. Έκτισε μάλιστα έναν πύργο, τον οποίο γέμισε με ειδωλολατρικά αγάλματα. Σε αυτόν έκλεισε την κόρη του, την οποία υποχρέωνε να θυσιάζει καθημερινά στους ανύπαρκτους και γελοίους ειδωλολατρικούς «θεούς». Εκείνη όμως αρνιόταν, διότι ήταν  συνειδητή Χριστιανή. Όταν πιέστηκε πολύ από τον πατέρα της γκρέμισε και κομμάτιασε τα αγάλματα. Ο θρησκομανής πατέρας της οργίστηκε πάρα πολύ, άρπαξε την κόρη του από τα μαλλιά, την κτύπησε αλύπητα και την υπέβαλε σε επώδυνα βασανιστήρια. Κατόπιν την έριξε σε σκοτεινή και υγρή φυλακή. Έδωσε μάλιστα διαταγή να μην της δώσει κανείς τροφή και νερό, ώστε να πεθάνει από την πείνα και τη δίψα. Για πολλές ημέρες δεν την πλησίασε κανένας από το φόβο των αντίποινων του Ουρβανού.

Οσία Πελαγία η εν Τήνω

Αγιολόγιο - Εορτολόγιο

23 Ιουλίου 2026

Από τον Συναξαριστή

 Έναν χρόνο μετά την έναρξη της ελληνικής Επανάστασης του 1821, η Παναγία Θεοτόκος εμφανίσθηκε στην ευσεβή μοναχή Πελαγία που εγκαταβίωνε εν ασκήσει στην Μονή Κεχροβουνίου, ψηλά στα βουνά της Τήνου, και της ζήτησε να ειδοποιήσει έναν χωριανό, τον Σταμέλο Κανγαδή, ότι είχε επιλεγεί να βρει την εικόνα της που βρισκόταν θαμμένη σε ένα χωράφι και να κτίσει ναό προς τιμήν της. Φοβισμένη και θεωρώντας τον εαυτό της ανάξιο τέτοιας αποκάλυψης, η Πελαγία δεν υπάκουσε.

Άγιος Εδμόνδος: Ο βασιλιάς-μάρτυρας της Αγγλίας και η προφητεία για την επιστροφή της Ορθοδοξίας (Οπτικοακουστικό υλικό)

  Δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική προσωπικότητα, αλλά ένα σύμβολο της προχριστιανικής και ορθόδοξης κληρονομιάς της Αγγλίας.

  Λίγες μορφές της πρώιμης αγγλικής ιστορίας συνδυάζουν τόσο έντονα την πίστη, τη βασιλική εξουσία και τον μαρτυρικό θάνατο όσο ο Άγιος Εδμόνδος, βασιλιάς της Ανατολικής Αγγλίας (East Anglia). Αν και σήμερα το όνομά του είναι σχεδόν άγνωστο έξω από εκκλησιαστικούς κύκλους, για αιώνες θεωρούνταν ο πρώτος εθνικός προστάτης της Αγγλίας, πολύ πριν τη θέση αυτή καταλάβει ο Άγιος Γεώργιος. 

ΑΓΙΑ ΠΑΡΘΕΝΟΜΑΡΤΥΣ ΜΑΡΚΕΛΛΑ Η ΧΙΟΠΟΛΙΤΗΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

       Η Χίος ανάδειξε μια πλειάδα αγίων της Εκκλησίας μας. Το πανέμορφο και μυροβόλο αυτό νησί του Αιγαίου το στολίζουν πολλά από τα νοητά και μυρίπνοα άνθη της ευλάβειας. Ένα από αυτά είναι και η ένδοξη Παρθενομάρτυς Μαρκέλλα, η οποία προτίμησε το θάνατο από την ατίμωση.

      Γεννήθηκε στο ιστορικό χωριό Βολυσσός, της βορειοδυτικής Χίου. Ως προς το χρόνο που έζησε υπάρχει σύγχυση. Ο βιογράφος της άγιος Νικηφόρος ο Χίος αναφέρει ότι έζησε περί το 1500 μ. Χ.  Όμως τα γεγονότα και τα πρόσωπα, που αναφέρονται στο ιερό της συναξάρι παραπέμπουν σαφώς στους πρωτοχριστιανικούς αιώνες. Το πιο πιθανό είναι να έζησε τον 3^ο ή τον 4^ο μ. Χ. αιώνα. Τότε που έσβηνε η ειδωλολατρία και γινόταν, σαν το πληγωμένο θηρίο, επικίνδυνη για τους πιστούς του Χριστού. Τότε που οι ειδωλολάτρες, πλημμυρισμένοι από δαιμονική ενέργεια, ήθελαν να αφανίσουν τους Χριστιανούς, μη λογαριάζοντας αν αυτοί είναι συγγενικά τους πρόσωπα, ακόμα και παιδιά τους.

ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ Η ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ, Η ΜΥΡΟΦΟΡΟΣ ΚΑΙ ΙΣΑΠΟΣΤΟΛΟΣ

 

ΛΑΜΠΡΟΥ κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

        Είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι η γυναίκα, για πρώτη φορά στην ιστορία της, βρήκε καταξίωση από τον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Εκτός από την Παναγία μας, η οποία υπήρξε το μοναδικό σκεύος της θείας χάριτος, μια πλειάδα αγίων γυναικών βρισκόταν κοντά στον Κύριο, καθ’ όλη την επί γης παρουσία Του, οι οποίες τον υπηρετούσαν και πλαισίωναν στο σωτήριο έργο του. Μία από αυτές ήταν η Μαρία η Μαγδαληνή, η μυροφόρος και ισαπόστολος, η πλέον αφοσιωμένη μαθήτριά Του. 

      Καταγόταν από την πόλη Μάγδαλα, η οποία βρισκόταν στην περιοχή της Γαλιλαίας στη δυτική όχθη της λίμνης Τιβεριάδας, και γι’ αυτό πήρε την προσωνυμία Μαγδαληνή. Οι γονείς της ήταν πλούσιοι, ευγενείς και ευσεβείς Ιουδαίοι, ονομάζονταν Σύρος και Ευχαριστία. Μεγάλωσαν τη Μαρία με ευσέβεια και φόβο Θεού. Φρόντισαν δε να της δώσουν σοβαρή μόρφωση, όπως αναφέρει ο βιογράφος της Κάλλιστος Ξανθόπουλος. Μελέτησε την Παλαιά Διαθήκη και εντρύφησε στις προφητείες για τον Μεσσία. Μετά το θάνατο των γονέων της αρνήθηκε να παντρευτεί και αφιερώθηκε στην προσευχή και τη μελέτη των Γραφών. Παράλληλα ασκούσε φιλανθρωπία. Μοίρασε τη μεγάλη περιουσία της στους φτωχούς και ζούσε η ίδια με νηστεία, παρθενία και εγκράτεια.