Τα αντίφωνα και οι ευχές που τα συνοδεύουν

Λατρεία και προσευχή

21 Ιουνίου 2026

Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας

 Όσο ο διάκονος απευθύνει τις αιτήσεις και ο ιερός λαός προσεύχεται, ο ιερεύς στο άγιο βήμα λέγει με χαμηλή φωνή και μόνος του ευχή για τους παρισταμένους και για τον άγιο ναό, να χυθούν επάνω τους πλούσια τα ελέη και οι οικτιρμοί του Θεού. Τέλος, προσθέτει και την αιτία, για την οποία αυτός ζητεί και ο Θεός θα χορηγήσει ό,τι είναι δίκαιο: όχι διότι είναι άξιοι αυτοί που πρόκειται να λάβουν, όχι διότι είναι δίκαιο να λάβουμε εμείς, αλλά διότι «Σοι πρέπει πάσα δόξα, τιμή και προσκύνησις». Για τη δική Σου δόξα, λέγει, σε παρακαλώ γι’ αυτά. Διότι το να δείξεις σ’ εμάς τους ανάξιους τέτοια φιλανθρωπία προς δική Σου δόξα αποβαίνει. Και αυτός ο τρόπος να δοξάζεσαι σου αρμόζει, σύμφωνα με το λόγο του μακαρίου Δαβίδ: «Μη σ’ εμάς, Κύριε, μη σ’ εμάς, αλλά στο όνομά Σου δώσε δόξα» (Ψαλμ. 113:9).

Περὶ τοῦ μεγαλείου τῆς Θείας Λειτουργίας καὶ τῆς πνευματικῆς Ἀδιαφορίας

Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κροστάνδης

«Τί πιὸ μεγαλειῶδες, πιὸ συγκλονιστικό, πιὸ ἱερὸ καὶ ἅγιο ἀπὸ τὴ Θεία Λειτουργία, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς σφαγιάζεται ἀναίμακτα καὶ προσφέρεται στὸ πλάσμα Του; Κι ὅμως πολλοὶ χριστιανοὶ περιφρονοῦν αὐτὴ τὴν οὐράνια μυσταγωγία καὶ δὲν προσέρχονται στὸν ναὸ ὅταν τελεῖται. Ἄλλοι πάλιν ἔρχονται μόνον ἀπὸ συνήθεια καὶ στέκονται ῥάθυμοι, ψυχροί, περιπλανώμενοι μὲ τὴ σκέψη καὶ τὸ βλέμμα. Γιατί; Διότι ἴσως κατὰ βάθος δὲν πιστεύουν στὸ μυστήριο, δὲν συλλαμβάνουν τὸ μεγαλεῖο του, τὴ θεουργὸ δύναμή του, τοὺς σωτηρίους καρποὺς του. Διότι δὲν ἔχουν ἀναγεννηθεῖ ἀπὸ τὴν πλουσίως προσφερομένη χάριν τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ ὕπνος τῆς πνευματικῆς ἀδιαφορίας ἔχει βαρύνει τὰ βλέφαρα τῆς ψυχῆς τους».

Αν μετά τη λειτουργία της Κυριακής γυρνάμε σπίτια μας και δεν μας είναι αφόρητη η αδικία, η φτώχεια, η κακία...

Η εκκλησία δεν είναι το μέρος όπου θα πάμε και θα ηρεμήσει η ψυχή μας. Αντίθετα είναι το μέρος όπου θα πάμε και η ψυχή μας θα θυμηθεί πως είναι να είναι καθαρή. Έστω για λίγη ώρα. Και έπειτα θα επαναστατήσει ενάντια στη βρωμιά του κόσμου.

Αν μετά τη λειτουργία της Κυριακής γυρνάμε σπίτια μας και δεν μας είναι αφόρητη η αδικία, η φτώχεια, η κακία, η δειλία και η κολακεία που υπάρχουν γύρω μας, αν προσπαθούμε να δικαιολογήσουμε ακόμα τον συμβιβασμό μας με τον κόσμο και τους άρχοντές του, εκείνους που τυραννούν τα γένη και παρουσιάζονται ως οι ευεργέτες τους κι από πάνω, τότε δεν λειτουργηθήκαμε.

Ἡ εἰς ἐπήκοον ἀνάγνωση τῶν μυστικῶν Ἱερατικῶν Εὐχῶν τῆς Λειτουργίας ἀπό ἐμπειρικῆς ἀπόψεως

Ἡ εἰς ἐπήκοον ἀνάγνωση τῶν μυστικῶν Ἱερατικῶν Εὐχῶν τῆς Λειτουργίας ἀπό ἐμπειρικῆς ἀπόψεως

Παν. Δ. Παπαδημητρίου, PhD
αʹ ἔκδοσις, 28/5/2026

(γιά καλύτερη ἐμπειρία ἀνάγνωσης, γιά τίς παραπομπές, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε παρακάτω τό PDF)

«κλείσας τὴν θύραν σου πρόσευξαι τῷ Πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ», Ματθ. ϛʹ 5-6
«μυστικῆς ἐπιτελουμένης Εὐχῆς» (Ἅγ. Γρηγόριος Νύσσης, 4ος αἰ.)
«μίαν μὲν τὴν πρώτην [Εὐχὴν] διὰ σιωπῆς», ΙΘʹ (19ος) Κανὼν τῆς Συνόδου τῆς Λαοδικείας

Χαρακτηριστικὸ τῶν Ὀρθοδόξων εἶναι ἡ τήρηση τῆς Παραδόσεως. Ἡ τήρηση τῆς Ἱερᾶς Παραδόσεως εἶναι Ἀποστολικὴ ἐντολή. Στήκετε, καὶ κρατεῖτε τὰς Παραδόσεις (Βʹ Θεσ. βʹ 15). Πάντα εὐσχημόνως καὶ κατὰ Τάξιν γινέσθω (Αʹ Κορ. ἰδʹ 40). Στὴν διακονία στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν κάνει ὁ καθένας του κεφαλιοῦ του, ἀλλιῶς κοινῶς προτεσταντίζει. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι «ἑπομένη τοῖς Ἁγίοις Πατράσι», ὄχι ἑπομένη ταῖς προσωπικαῖς γνώμαις ἑκάστου. Γιατί πρέπει νὰ τηρεῖται ἡ Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας; Ἡ Ἱερὰ Παράδοση εἶναι ἡ ἀσφαλὴς ὁδὸς τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁδὸς τῶν Ἁγίων Πατέρων, ἡ ἀσφαλὴς ὁδὸς τῆς θείας λατρείας, τῆς προσευχῆς, τῆς μετανοίας, τῆς καθάρσεως, τοῦ φωτισμοῦ καὶ τῆς θεώσεως.

Ο κλέφτης του χρόνου!!!

Ο κλέφτης του χρόνου!!!

- Σήκω, Ιούλιο, ώρα να πάμε στην εκκλησία, είπαν οι γονείς.

- Δεν μπορώ να σηκωθώ, είμαι κουρασμένος.

- Σήκω, η λειτουργία σχεδόν τελείωσε.

- Δεν πήγα χθες; Τι, αν τα Χριστούγεννα κρατούσαν μια εβδομάδα, θα έπρεπε να πηγαίνω στην εκκλησία κάθε μέρα; Δεν πάω πια, πηγαίνετε εσείς.

- Είπα σήκω. Ντύσου και θα πάμε, είπε ο αυταρχικός πατέρας.

- Δεν έπρεπε να σε αφήσω να μείνεις τόσο πολύ βλέποντας τηλεόραση χθες το βράδυ, παρενέβη η μητέρα μου. Τώρα, άφησέ τον, δεν τον παίρνουμε με τη βία. Έλα όταν ξυπνήσεις, φεύγουμε, είπε η μητέρα...

Ο Πατέρας Ζαχαρίας του Έσσεξ μας μιλάει!!!

Ο Πατέρας Ζαχαρίας του Έσσεξ μας μιλάει

Ερώτηση: Έχει μιλήσει ποτέ ο Πατέρας Σωφρόνιος για την κατάσταση της Ορθόδοξης Εκκλησίας στον σημερινό κόσμο;

Αρχιμανδρίτης Ζαχαρίας: Ο Πατέρας έχει περάσει από όλα τα στάδια της εν Θεώ ζωής: πρώτα ήταν μοναχός σε ένα κοινοτικό μοναστήρι. στη συνέχεια έζησε ως ερημίτης σε μια σπηλιά για 8 χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων έγινε ο πνευματικός πατέρας πολλών μοναχών στο Άγιο Όρος. στη συνέχεια επέστρεψε στην Ευρώπη, όπου ίδρυσε ένα μοναστήρι του οποίου ήταν ηγούμενος για πολλά χρόνια. τα τελευταία 19 χρόνια από τα 97 χρόνια της ζωής του τα πέρασε συνταξιούχος σε ένα μικρό σπίτι μέσα στο μοναστήρι.

Η Θεία Λειτουργία αγιάζει!

«Η Θεία Λειτουργία αγιάζει.

  Αν δεν πάει ο Χριστιανός την Κυριακή στην Εκκλησία,

  πώς θα αγιαστεί;»

 (Άγιος Παϊσιος)

fotodotes

Τι συμβαίνει όταν γράφεις ένα όνομα σε ένα χαρτί για την Εκκλησία;

Όταν γράφεις ένα όνομα σε ένα σημείωμα για την Προσκομιδή, φαίνεται πως δεν κάνεις τίποτα σπουδαίο. Ένα κομμάτι χαρτί, ένα στυλό, μερικά ονόματα γραμμένα βιαστικά πριν ξεκινήσει η Θεία Λειτουργία. Αλλά, εκείνη ακριβώς τη στιγμή, παίρνεις κάποιον από τη δική σου φροντίδα και, χωρίς να το καταλάβεις, τον παραδίδεις στην άμεση φροντίδα του Χριστού.

 

Ο Μυστικός Κόσμος πάνω στο Δισκάριο.

Στην Προσκομιδή, ο ιερέας δεν βλέπει απλώς γράμματα· βλέπει ανθρώπους. Για κάθε όνομα Μαρία,Ιωάννης, Ανδρέας, σύζυγος, παιδιά, εχθροί και φίλοι, παίρνει με τη λόγχη μια μικρή μερίδα (ένα ψίχουλο) από το πρόσφορο και την τοποθετεί πάνω στο δισκάριο, δίπλα στον Αμνό.

Εκεί, σε αυτόν τον μικρό δίσκο(δισκάριο), μαζεύεται σιγά-σιγά ένας ολόκληρος κόσμος:

Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν, οὔτε δεήθητι οὔτε δεήθητε (Μυστικές Εὐχές)

Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν, οὔτε δεήθητι οὔτε δεήθητε (Μυστικές Εὐχές)

Παν. Δ. Παπαδημητρίου, PhD
βʹ ἔκδοσις, 28/4/2026

(γιά καλύτερη ἐμπειρία ἀνάγνωσης, γιά τίς παραπομπές, τίς ἀναφορές, κτλ., δεῖτε παρακάτω τό PDF)

 «Μυστικῆς ἐπιτελουμένης Εὐχῆς» (Ἅγ. Γρηγόριος Νύσσης, 4ος αἰ.)

Στὴν Ἐκκλησία Τελετάρχης εἶναι ὁ Διάκονος.1 «Ὁ ρόλος τοῦ Διακόνου στή θεία λατρεία εἶναι μέ πολλή σοφία καθορισμένος. Ἐκτελεῖ χρέη τελετάρχου πρός δύο κατευθύνσεις [πολλάκις ταυτοχρόνως]·2 πρός τόν Λαόν καί πρός τόν Ἱερέα».3 Φυσικὰ ἀπουσίᾳ Διακόνου, σὲ Συλλείτουργο, ἕνας ἀπὸ τοὺς Ἱερεῖς ἀναλαμβάνει (μέσα ἀπὸ τὸ Ἱερό) τὴν προσφώνηση (ἐκφώνηση) τῶν Εὐχῶν τοῦ Διακόνου.

Στην λειτουργία, ο Χριστός, είναι παρών και μας φωνάζει τον καθένα με το όνομά μας.

Θυμάστε την Μαγδαληνή; Όταν κατάλαβε ότι μπροστά της είχε τον Χριστόν, «ραββουνί», διδάσκαλέ μου, του λέγει και πάει να ακουμπήση το ιμάτιόν του, το σώμα του.

Θυμάστε την αιμορροούσαν; Εκεί που τόσο πλήθος ανθρώπων συνέθλιβε τον Χριστόν, εκείνη επήγε να τον ακουμπήση με πίστη και με δέος.

Θυμάστε τον Θωμά; Έβαλε τα χέρια του στις πληγές και φώναξε· «Ο Κύριός μου και ο Θεός μου».

Αυτό κάνομε και εμείς την ώρα της λειτουργίας. Και ερωτάμε μετά που είναι ο Χριστός! Νάτος! Μπροστά μας είναι, μαζί μας είναι, πλάι μας είναι.

Η παράδοση του Ευαγγελίου

 Μαρτυρία και διδαχή

22 Απριλίου 2026

Αρχιμανδρίτης Γεώργιος Καψάνης (†)

Ο Απόστολος Παύλος είδε τον Χριστό, συνομίλησε με τον Χριστό. Δι’ αποκαλύψεως Ιησού Χριστού παρέλαβε το Ευαγγέλιο (βλ. Γαλ. 1:11-12)· από Αυτόν άκουσε, και είχε την χάρη και το κύρος να είναι όντως Απόστολος του Χριστού και να μπορέσει κι αυτός να κοπιάσει υπέρ του Ευαγγελίου και να κηρύξει το Ευαγγέλιο.

Το Ευαγγέλιο λοιπόν το παρέλαβε ο Απόστολος Παύλος κι αυτό παρέδωσε. Δεν μπορεί κανείς να παραδώσει κάτι αν δεν το παραλάβει. Πρέπει να παραλάβει για να παραδώσει.

Ἡ λειτουργία εἶναι γιὰ μᾶς σὰν ἕνας ἀρραβῶνας!

Γέροντας Αἰμιλιανὸς Σιμωνοπετρίτης 

Ἡ Λειτουργία εἶναι γιὰ μᾶς σὰν ἕνας ἀρραβῶνας. Ὅπως φορᾶς τὸ δαχτυλίδι τοῦ ἀρραβῶνος καὶ αὐτὸ σημαίνει μίαν ὑπόσχεση γάμου, ἔτσι ἀκριβῶς ἡ λειτουργία σημαίνει ὅτι συνδέομαι μὲ τὸν Χριστόν, ὁ ὁποῖος μοῦ ὑπόσχεται ὅτι, ἂν μείνω πιστός, θὰ μὲ βάλη ὁπωσδήποτε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. 
Ζοῦμε ἀπὸ τὴν γῆ αὐτὴν τὸν παράδεισον. 
Ἐδῶ λοιπόν, ἀγαπητοί μου, συντελεῖται αὐτὴ ἡ τόσο μεγάλη ἀλήθεια. 

Ξέρετε στη ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ της ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ τι δώρα δίνει ο Θεός;

ΠΗΓΗ

Αυτό το πράγμα που γίνεται το βράδυ της Ανάστασης, είναι από τη μια να γελάς και από την άλλη να κλαις! Διότι λες, βρε παιδί μου, δεν καταλαβαίνουν άραγε οι άνθρωποι; Μόλις πούμε το "Χριστός Ανέστη" απαγγέλουμε κάποιους στίχους από τις προφητείες. Και λέει μία προφητεία:

Δεν υπάρχει απολύτως καθόλου χρόνος! Δεν υπάρχει αρκετός χρόνος για τίποτα!...

Δεν υπάρχει απολύτως καθόλου χρόνος! Δεν υπάρχει αρκετός χρόνος για τίποτα!...

Οι μαθητές δεν έχουν χρόνο, οι νοικοκυρές δεν έχουν χρόνο, οι εργαζόμενοι δεν έχουν χρόνο, ακόμη και οι συνταξιούχοι δεν έχουν χρόνο. Τα στελέχη δεν έχουν καθόλου χρόνο. Κανείς δεν έχει χρόνο να πάει στην εκκλησία. Υπάρχει χρόνος για άλλα πράγματα. Δεν υπάρχει χρόνος να πάει στην εκκλησία. Ο Θεός δεν μοίρασε καν τον χρόνο μας ισότιμα. Δεν είπε: «Δούλεψε τον μισό χρόνο σου για τον εαυτό σου και δώσε τον άλλο μισό σε Εμένα».

Δὲν ἔρχεσαι στὴν Ἐκκλησία, γιὰ τὸν παπᾶ καὶ τὸν ἐπίτροπο, ἀλλὰ γιὰ τὸν Χριστό

Ἀρχιμανδρίτης Χαράλαμπος Βασιλόπουλος 

"Πολλοὶ δὲν ἐκκλησιάζονται, διότι δὲν τοὺς ἀρέσει τό ''προσωπικό'' τῆς Ἐκκλησίας: ὁ παπᾶς, οἱ ψάλτες, οἱ ἐπίτροποι, οἱ ἐκκλησιαζόμενοι... 

Ἀλλὰ ἀδελφέ μου, στὴν Ἐκκλησία γιὰ ποιόν πηγαίνεις; Γιὰ νὰ δεῖς τοὺς ἀνθρώπους ἢ γιὰ νὰ προσευχηθεῖς στὸν Χριστό; 

Ἐὰν ὁ βασιλιᾶς σὲ καλοῦσε στὸ παλάτι του, γιὰ νὰ σοῦ δώσει ὅ,τι θέλεις, δὲν θὰ πήγαινες, ἐπειδὴ ὁ (ὑπεύθυνος) ἐπὶ τῆς διαμονῆς δὲν ἦταν καλός; 

Δὲν ἔρχεσαι ἀγαπητὲ στὴν Ἐκκλησία, γιὰ τὸν παπᾶ καὶ τὸν ἐπίτροπο, ἀλλὰ γιὰ τὸν Χριστό, ὥστε νὰ λάβεις, ὅ,τι θὰ σοῦ δώσει ὁ Θεός, διὰ τοῦ ἱερέως"...

Τι είναι ο όρθρος

 Όρθρος λέγεται η Ακολουθία που τελείται πριν τη Θεία Λειτουργία. Είναι δοξολογία στο Χριστό, που Εκείνος είναι το Φως του κόσμου και ο Ήλιος της Δικαιοσύνης και είναι επίσης παράκληση στον Κύριο του Σύμπαντος με την ανατολή της καινούργιας ημέρας.
Συγχρόνως είναι η καλύτερη ψυχική προετοιμασία για τη Θ.Λειτουργία (το Μυστήριο των Μυστηρίων) που θα επακολουθήσει.

Ο σημερινός άνθρωπος έρχεται στην Εκκλησία όχι ως άρρωστος, αλλά ως πελάτης. «Μου αρέσει», «Δεν μου αρέσει», «ήταν πολύωρο», «μίλησε πολύ δυνατά», «Δεν ένιωσα τίποτα». Έτσι κρίνει ο άνθρωπος τη λειτουργία, σαν να ήταν προϊόν.

Ο σημερινός άνθρωπος έρχεται στην Εκκλησία όχι ως άρρωστος, αλλά ως πελάτης. «Μου αρέσει», «Δεν μου αρέσει», «ήταν πολύωρο», «μίλησε πολύ δυνατά», «Δεν ένιωσα τίποτα». Έτσι κρίνει ο άνθρωπος τη λειτουργία, σαν να ήταν προϊόν. Δεν έρχεται πλέον για να θεραπευτεί, έρχεται για να ικανοποιηθεί. Αν το κήρυγμα τον πληγώσει, φεύγει. Αν του πουν να αλλάξει, αναστατώνεται. Αν του ζητήσουν να κάνει υπομονή, ψάχνει για άλλο μέρος. Έχει ξεχάσει ότι η Εκκλησία δεν είναι θέατρο, ούτε πνευματικό εστιατόριο. Είναι νοσοκομείο, και δεν πας στο νοσοκομείο για να σε χειροκροτήσουν, αλλά για να σε κόψουν, να σε καθαρίσουν, να σε γιατρέψουν. Όποιος μπαίνει στην Εκκλησία χωρίς ταπεινότητα φεύγει χωρίς θεραπεία.

Εάν μας δίδη καθημερινώς το τεθεωμένον άγιον Σώμά Του και Αίμά Του ποίον εστι τούτων ανώτερον;

Τι μεγαλείον εστιν η Θεία Λειτουργία!
Όταν ο Θεός επιβλέπη εις τον ταπεινόν λειτουργόν Του, πόσον αυτός αισθάνεται την μεγαλοπρέπειαν της λειτουργίας, πόσον ωφελούνται οι μνημονευόμενοι!
Πόσον τιμά ο Θεός τον άνθρωπον, να κατέρχεται μετά των αγγελικών ταγμάτων εις κάθε Λειτουργίαν και να τρέφη τον άνθρωπον με το πανάγιον Σώμα και Αίμα Του!
Πάντα γαρ απέδωκεν ημίν. Ποίον πράγμα υπάρχει σωματικόν ή πνευματικόν, φθαρτόν ή άφθαρτον, το οποίον μας υστερεί! Ουδέν.

Εάν μας δίδη καθημερινώς το τεθεωμένον άγιον Σώμά Του και Αίμά Του ποίον εστι τούτων ανώτερον; Βεβαίως ουδέν.

«Oι τα χερουβείμ μυστικώς εικονίζοντες»

 

Αρχιμ. Βασιλείου, Καθηγουμένου Ι. Μονής Ιβήρων

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΩΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΙΕΡΟΥΡΓΙΑ

Από το βιβλίο του Εισοδικόν, εκδ. Ι. Μονής Σταυρονικήτα, Άγιον Όρος 1978.

7. «Oι τα χερουβείμ μυστικώς εικονίζοντες»

Εικονίζομε τα χερουβείμ, δηλαδή ταυτιζόμαστε μ'αύτά· είμαστε «μυστικώς», δηλαδή εσωτερικά, λειτουργικά, άρα αληθινά χερουβείμ.

Η προηγιασμένη και η σύγκριση της με άλλες λειτουργίες ( Β )

 Λατρεία και προσευχή

03 Μαρτίου 2026

Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης (†)

Μεγάλη Τεσσαρακοστή

Στην προηγούμενη ομιλία για την προηγιασμένη λειτουργία αρχίσαμε, αγαπητοί μου, να βρίσκουμε τις διαφορές που έχει η λειτουργία αυτή από τις λειτουργίες του μεγάλου Βασιλείου και του ιερού Χρυσοστόμου. Είδαμε πρώτον, ότι σ’ αυτήν τα τίμια δώρα είναι ήδη καθαγιασμένα. Και κατόπιν είδαμε ορισμένες διαφορές που παρουσιάζει η ακολουθία της· πρώτον ότι έχει αναγνώσματα από την Παλαιά Διαθήκη, δεύτερον ότι κατ’ αυτήν λέγεται το «Φως Χριστού φαίνει πάσι», και τρίτον ότι ψάλλεται το «Κατευθυνθήτω η προσευχή μου…». Συνεχίζουμε τώρα με άλλες δύο διαφορές.