Τρίτη 26 Μαΐου 2026

400 χρόνια σκλαβιάς στους Τούρκους;

 Κύριε Γιώργο χαίρετε εν Κυρίω

Πολλές φορές αναφερόμενοι στην περίοδο της Τουρκοκρατίας αναφέρουμε τα 400 χρόνια που ήταν στην σκλαβιά η νότιος Ελλάδα. Πρέπει όμως να θυμηθούμε ότι άλλες ελληνικές – βυζαντινές περιοχές υπέφεραν πολύ περισσότερο από την Νότιο Ελλάδα.

Η Καππαδοκία π.χ. υποδουλώθηκε στους Σελτζούκους Τούρκους το 1071 με την ήττα των Βυζαντινών στο Μαντζικέρτ. Από την στιγμή εκείνη η Καππαδοκία μαζί με την επαρχία της Αρμενίας χάθηκε οριστικά για τους Βυζαντινούς, χωρίς να ελευθερωθεί ποτέ.

Ο Μανουήλ Κομνηνός θα προσπαθήσει ν’ ανακτήσει τα χαμένα εδάφη το 1176 στο Μυριοκέφαλο, αλλά η ήττα του θα οριστικοποιήσει την ασέληνη νύχτα της δουλείας. Έκτοτε συνεχείς προελάσεις και επιδρομές Μογγόλων, Μαμελούκων, Τουρκομάνων και Οθωμανών θα καταστήσουν αφόρητη την ζωή των χριστιανικών πληθυσμών. Το 1476 η Καππαδοκία περνά οριστικά στα χέρια των Οθωμανών Τούρκων.

Και τώρα ας σκεφθούμε· από το 1071 που υποδουλώθηκε η Καππαδοκία στους Σελτζούκους Τούρκους και εν συνεχεία το 1476 στους Οθωμανούς μέχρι το 1924 που αναχώρησαν οι τελευταίοι ΄Ελληνες Καππαδόκες περάσανε 853 χρόνια! Οι ιστορικοί δέχονται ότι, και πριν τη μάχη του Μαντζικέρτ, ορισμένες περιοχές της Καππαδοκίας είχαν χαθεί για τους βυζαντινούς και σ’ αυτές η δουλεία φθάνει και τα 900 χρόνια! Τέτοια μακρόχρονη δουλεία καμμία ελληνική περιοχή δεν αντιμετώπισε. Μόνο η επίσης μαρτυρική και πολύπαθη και αγία νήσος της Κύπρου φθάνει τα 768 χρόνια σκλαβιάς, από το 1191 μέχρι το 1959 που ελευθερώθηκε. Λατίνοι και Ενετοί (379 χρόνια), Τούρκοι (308 χρόνια), και Άγγλοι (81 χρόνια) ήταν οι κατακτητές της, με χειρότερους και σκληρότερους τους Λατίνους, κατά την κυριαρχία των οποίων οι αδελφοί Κύπριοι φτύσανε όχι μόνο αίμα αλλά και το γάλα της μάνας τους.

Κομπορρημονούμε εμείς στους πανηγυρικούς της 25ης Μαρτίου για το πώς αντέξαμε τα 400 χρόνια δουλείας (η νότιος Ελλάδα) και τα 500 (η βόρειος Ελλάδα) και καλά κάνουμε· αλλά να θυμόμαστε τις μαρτυρικές περιοχές που προαναφέραμε, που το χώμα τους έχει ως κύρια συστατικά του το αίμα, το μαύρο δάκρυ, τα πολτοποιημένα από τα μαρτύρια και καμένα από την φωτιά τίμια οστά και λείψανά τους.

Ήταν τόσο μακρόχρονη η δουλεία των Καππαδοκών και τόσο αφόρητες οι πιέσεις που έχασαν και τη γλώσσα τους. Μιλούσανε τα «καραμανλίδικα», που ήταν τουρκικά που τα έγραφαν με ελληνικούς χαρακτήρες. Αναφέρουν οι ιστορικοί, ότι το 1477 υπάρχει Καππαδοκική κοινότητα στην Κωνσταντινούπολη με 384 οικογένειες οι οποίες μιλούν τουρκικά, ακόμη και στη θεία λειτουργία, που τελούν στον άγιο Κωνσταντίνο στα Ψωμαθειά. Κάποιοι θα τους κατηγορήσουν· ας θυμηθούν όμως, ότι είχαν περάσει ήδη από το 1071 που έγινε η μάχη του Μαντζικέρτ 406 χρόνια αφόρητης σκλαβιάς στους Σελτζούκους, υφιστάμενοι συγχρόνως τις επιδρομές αγρίων νομαδικών φυλών που προαναφέραμε, με αποτέλεσμα τουλάχιστον στα αστικά κέντρα να αποτελούν την μειοψηφία εν μέσω των αγρίων πιστών της ερυθράς ημισελήνου. Έχασαν λοιπόν και τη γλώσσα τους. Δεν έχασαν όμως την ορθόδοξη πίστη τους και τον ελληνισμό τους. 

Ας θυμόμαστε λοιπόν όποτε μιλούμε για τουρκοκρατία και τις άλλες περιοχές που υποφέραν ασύγκριτα περισσότερο από εμάς και δυστυχώς δεν μπορέσαμε να τις απελευθερώσουμε. Ούτε καν την πρωτεύουσα μας την Κωνσταντινούπολη! Όντως πρέπει να κλαίμε αλλά και να ελπίζουμε. Μπορεί να υπάρξει ανάσταση κάποτε...

Με εκτίμηση

π. Μελέτιος

400 χρόνια σκλαβιάς στους Τούρκους;