Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026

ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΜΠΟΚΑ: ΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ (68)

 «Πνευματική φαρέτρα τοῦ Ὀρθοδόξου Χριστιανοῦ»

395. Ὅταν δέν ἀπαντοῦν πλέον οἱ ἄνθρωποι στήν πρόσκλησι τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, πίπτουν στήν σκληρότητα τῆς δικαιοσύνης Του, διότι γιά τήν παίδευσι τῆς κακίας, ἐπιτρέπονται οἱ πόλεμοι. Τότε ἡ ζωή τοῦ καθενός εὑρίσκεται σέ κίνδυνο θανάτου καί αὐτῶν πού εἶναι στά σπίτια τους καί αὐτῶν πού εἶναι στό μέτωπο.

396. Ὁ Θεός, πού εἶναι ἐλεήμων πρός τούς δικαίους, ὅσοι εἶναι ἀδιάφοροι ἤ καί ἀντίθετοι, μέ τήν βοήθεια τῶν ἐπερχομένων κινδύνων τούς πείθει νά θέλουν καί αὐτοί ὅ,τι θέλει ὁ Θεός, δηλαδή τήν σωτηρία, πού εἶναι τό μοναδικό ἀληθινά ἀναγκαῖο ἔργο μας ἐπί τῆς γῆς. ἡ δεύτερη σκέψις γιά βοήθεια εἶναι ἡ ἐκ τῶν προτέρων γνῶσις ὅτι αὐτό πού ἐπιτρέπει ὁ Θεός εἶναι καλόν, διότι τίποτε δέν γίνεται στόν κόσμο, χωρίς τήν θέλησι τοῦ Θεοῦ· Ὁπότε νά χαιρώμεθα γιά τίς ἀποφάσεις Του, ἔστω καί νά μή τίς καταλαβαίνουμε. Ἡ τρίτη σκέψις εἶναι ὅτι μέ τίς ἀκούσιες δοκιμασίες καί τά βάσανα σώθηκαν οἱ Μάρτυρες, μέ τίς ἑκούσιες ταλαιπωρίες καί ἀσκήσεις σώθηκαν οἱ Ὅσιοι· ἔτσι ἀκριβῶς καί μέ τά βάσανα πού προκαλοῦν οἱ πόλεμοι σώζονται πολύ περισσότεροι ἀπ᾿ αὐτούς πού παραμένουν εἰρηνικά στά σπίτια τους.

397. Συνήθως ὁ κόσμος πιστεύει ὅτι στόν πόλεμο πεθαίνουν οἱ κακοί καί σώζονται οἱ καλοί. Αὐτό δέν εἶναι σωστό, διότι μόνο ὁ Θεός γνωρίζει καί ἔχει τόν λογαριασμό Του γιά τόν  καθένα. Ἕνας ἀπό τούς ἁγίους εἶπε:  «Ἐγώ εἶμαι γίδα, ἐνῶ τά πρόβατα τά γνωρίζει ὁ Θεός». Κατόπιν, μόνο ὁ Θεός γνωρίζει - καί καθώς γνωρίζει πράττει - ἐάν γιά κάποιον εἶναι ὠφελιμώτερο νά ζῆ ἤ εἶναι προτιμώτερο νά μετοικήση ἀπ᾿ αὐτή τήν ζωή στήν ἄλλη. Μετά, ὁ Θεός, μέ βάσι τήν παντοδυναμία Του, ὠφελεῖ καί τούς κακούς, τούς ἀπίστους καί τούς ἀθέους, ἀκόμη καί τούς δαίμονες προκειμένου νά τούς φέρη στήν σωτηρία.

398. Ὁ πνευματικός πόλεμος ἀρχίζει κυρίως ἀπό τήν στιγμή πού κάποιος ἀπεφάσισε νά κάνη μία πιό συντονισμένη ζωή, σύμφωνα μέ τίς θεῖες ἐντολές.

399. Ὅσο καιρό βαδίζουμε μέ τό ρεῦμα τῶν κυμάτων τοῦ κόσμου, δέν ἔχουμε κανένα πόλεμο καί δέν ἐγειρόμεθα ἀπό τίς παγίδες τοῦ ἐχθροῦ ὅπου εἴμεθα ἐγκλωβισμένοι (Β΄ Τιμ.2,26). Ἔχουμε τήν πεποίθησι ὅτι πᾶμε καλά, κατορθώνουμε νά περνᾶμε τίς ἡμέρες μας μέ εὐτυχία καί τέλος, κατεβαίνουμε μέ τίς ἁμαρτίες μας στόν ἅδη! Ἐάν, ὅμως ξαφνικά ἀνανήψουμε καί μάθουμε μέ τί χαρίσματα εἴμεθα προικισμένοι καί ἐγερθοῦμε γιά νά κάνουμε αὐτά πού πρέπει, θά ἀναπηδήσουν κατεπάνω μας οἱ δυνάμεις τοῦ ἄδου νά μᾶς ἐλέγξουν γιά ἀνυποταξία. Δέν θά μᾶς ἐπιτεθοῦν μέ ὅλο τό μῖσος τῆς κακίας τους, ἐάν δέν τίς ἐπιτρέψη ὁ Θεός, ἀλλά μέ πονηριές καί παγίδες, μέ ἀπάτες καί φοβερές ἐμφάνειες θά θελήσουν νά μᾶς τρομοκρατήσουν. Γι᾿ αὐτό λέγει καί ὁ σοφός Σειράχ: «Παιδί μου, ἐάν θελήσης νά πλησιάσης γιά νά ὑπηρετήσης τόν Κύριο, νά ἑτοιμάσης τήν ψυχή σου γιά πειρασμούς» (Σοφία Σειράχ 2,1).

400. Ὁ πνευματικός πόλεμος ὁμοιάζει σέ μερικά μέ τόν πόλεμο τοῦ κόσμου. Καί ὁ ἕνας καί ὁ ἄλλος σέ πετοῦν ἔξω ἀπό τήν ζωή. Μόνον οἱ πειρασμοί, οἱ στενοχώριες καί κάθε εἶδος δοκιμασίας τοῦ ἀοράτου πολέμου κατορθώνουν νά μᾶς φέρουν ἀποστροφή γι᾿ αὐτόν τόν κόσμο καί νά μᾶς ὁδηγήσουν σ᾿ ἕνα εἶδος θανάτου, πρό τοῦ σωματικοῦ μας θανάτου, ἀπό ὅπου μόνο μέ τήν ταπείνωσι καί τήν ἀδιάκοπη προσευχή εἶναι δυνατόν σταδιακά νά λυτρωθοῦμε.

401. Ἡ πιό ἐπικίνδυνη φυλακή μέσα στόν κόσμο εἶναι αὐτή στήν ὁποία αἰσθάνεσαι ὅτι εἶσαι πάντα καλά. Δέν θέλεις νά ἐξέλθης ἀπ᾿ αὐτήν οὐδέποτε.

402. Ὁ καιρός τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνος ἔχει μία ζυγαριά καί συγκεκριμένα: Ἐάν ὁ νοῦς δέν λέγει μέ πίστι τήν εὐχή: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ...» αὐτό σημαίνει ὅτι συγκατατέθηκε στό δόλωμα τοῦ ἐχθροῦ. Ἐδῶ εἶναι τό σύνορο μεταξύ τῆς μάχης κατά τόν νόμον (νομίμως) καί τῆς πτώσεως στήν παρανομία.

403. Οἱ ἀρχάριοι μποροῦν νά βλέπουν ὅτι τό ὄνομα τοῦ Σωτῆρος τούς λυτρώνει ἀπό τήν ἐπίθεσι τοῦ δολώματος τοῦ πονηροῦ, τό ὁποῖον εἶναι ὑποχρεωμένοι μέ βαθειά ταπείνωσι ἐνώπιον Θεοῦ νά τό ἐπικαλοῦνται, γνωρίζοντας ὅτι ἡ ἔκβασις τοῦ πολέμου θά εἶναι μέ τό μέρος τους.

404. Οἱ ἀρχάριοι εἶναι ἀνάγκη νά ἀσκοῦνται πολύ γιά νά ἀποξηραίνωνται οἱ πηγές τῶν παθῶν, πού πηγάζουν ἀπό τήν γῆ τοῦ κόσμου, καθώς καί τήν φροντίδα νά μήν ὑψώνωνται μέ τόν νοῦ τους στόν αἰθέρα τῆς γνώμης τους, διότι ἐκεῖ κτυποῦν δυνατοί ἄνεμοι καί θά σπάσουν τά πτερά τοῦ νοῦ.

405. Προσοχή στόν νοῦ! Διότι ὁ ἀόρατος πόλεμος δοκιμάζει ὅλο τόν κόσμο καί δέν ὑπελόγισε οὔτε τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ στούς Ἀποστόλους!

406. Ὅποιος ἔχει τό χάρισμα τῆς ἀγάπης, τῆς ὑπομονῆς καί τῶν ταπεινῶν στοχασμῶν στόν καιρό τῆς μάχης -ἐάν ἡ μάχη γίνεται κατά τόν νόμον (Β΄Τιμ.2,5), ἐνῶ ὁ νόμος εἶναι ἡ ἀγάπη - ἠμπορεῖ νά ἰδῆ θαυμαστά πράγματα, ἐπιστροφές ἀπροσδόκητες στόν Θεό.

407. Ἀκόμη καί οἱ προικισμένοι μέ τίς δωρεές τοῦ Βαπτίσματος, δέν εἶναι ἀπηλλαγμένοι ἀπό τόν πόλεμο τῶν δελεασμάτων. Τό δόλωμα, χωρίς ἀκόμη νά εἶναι ἁμαρτία, παραχωρεῖται ἀπό τόν Θεό γιά νά ζυγισθῆ ἡ ἐλευθερία μας.

408. Ὁ παράδεισος, ἡ τρέλλα καί τό χάος δέν εἶναι λογοτεχνία, ἀλλά εἶναι πραγματικότητες πού ἐνίοτε ἐμφανίζονται μπροστά μας καί ζητοῦν νά κλονίσουν τήν ἰσορροπία τῆς ὑπάρξεώς μας.

Βλέπε καθαρά, ἐνίοτε μέ πολλή σύνεσι στήν ζωή σου ὅτι ἀπ᾿ αὐτά μόνο ὁ Θεός ἠμπορεῖ νά σέ λυτρώση.

409. Ἡ νίκη τοῦ Σωτῆρος εἶναι μοναδική. Χωρίς Αὐτόν κανείς δέν ἠμπορεῖ νά ἐπιτύχη μία νίκη ἐναντίον τοῦ ἐχθροῦ. Μόνο μέ τόν Χριστό, ναί· ὅμως μή φοβᾶσαι ὅταν οἱ δυνάμεις τοῦ κακοῦ σέ περικυκλώνουν καί ὁ κατακλυσμός εἶναι μπροστά σου. Ὑπάρχει κάποιος πού εἶναι μαζί σου καί ἀναχαιτίζει τό χάος, σέ βοηθεῖ στήν πνευματική σου πρόοδο καί θά σοῦ δώση τόν φωτοστέφανο τῆς δόξης!

410. Οἱ δοκιμασίες καί ἀνησυχίες τῶν καιρῶν μας ἔχουν κι αὐτό τό καλό σκοπό: Μᾶς προκαλοῦν στήν ἀνεύρεσι τῆς ἐννοίας σχέσεως πού ἔχουμε μέ τόν Θεό, σάν ἕνα τελευταῖο στήριγμα γιά τήν αἰώνια ἀνάπαυσι μας, κι ἀπό τό ἄλλο μέρος μᾶς κατευθύνουν στήν γνωριμία μέ τόν ἴδιο τόν ἑαυτό μας, σάν ὑπάρξεως πού ἀναγεννήθηκε κατά Θεό καί ὁδηγεῖται στήν ἐλευθερία τοῦ πνεύματος.

Ἡ ἴδια ἡ ὑπομονή στόν ἀόρατο πόλεμο ἔχει τελευταῖο στήριγμά της τήν προσευχή.

ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΜΠΟΚΑ ΡΟΥΜΑΝΟΥ  ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ (+1910-1989) «ΜΕΓΑΣ ΚΑΘΟΔΗΓΟΣ ΨΥΧΩΝ», ΑΠΑΝΘΙΣΜΑ ΣΟΦΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΛΟΓΩΝ ΣΕ 500 ΚΕΦΑΛΑΙΑ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Μον. Δαμασκηνός Γρηγοριάτης.

 Μέ τήν εὐλογία τοῦ πατρός Δαμασκηνοῦ Γρηγοριάτου