Τοῦ κ. Παύλου Κλιματσάκη, διδάκτορος Φιλοσοφίας
- Εἰσαγωγὴ
Παρέδωσαν τὰ ὀρφανὰ καὶ ἀβοήθητα παιδιὰ στὰ χέρια τῶν ἐπιδόξων σοδομιτῶν γονέων. Τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικράτειας, πρὶν ἀπὸ λίγες μέρες, μὲ τὴν ἀπόφαση 392/2026 ἔκρινε ὅτι οἱ διατάξεις τοῦ νόμου γιὰ τὸ γάμο τῶν ὁμοφυλοφίλων δὲν παραβιάζουν τὸ Σύνταγμα. Ἑπομένως κατέστησε δυνατὴ καὶ τὴν υἱοθεσία ἀνήλικων τέκνων ἀπὸ ὁμοφυλόφιλα ζευγάρια, γιὰ νὰ ἔχουν, λέει, ὅλα τὰ δικαιώματα ποὺ σχετίζονται μὲ τὸν γάμο. Τέτοια ἀνοησία! Θὰ μποροῦν τώρα οἱ ψυχικὰ διαταραγμένοι αὐτοὶ ἄνθρωποι ὄχι μόνο νὰ κάνουν πολιτικὸ γάμο, ἀλλὰ νὰ ἀνατρέφουν καὶ παιδιά. Σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο φτάσαμε. Τοὺς δώσαμε τὴν δυνατότητα νὰ καταστρέφουν τὶς παιδικὲς ζωὲς “καὶ μὲ τὸν νόμο”! Ὁ θεσμὸς ποὺ θὰ μποροῦσε καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιδράσει σὲ αὐτὰ τὰ διαβολικὰ πράγματα, ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας, κοιμᾶται τὸν ὕπνο της. Οὐδεμία ἀντίδραση ἀπὸ τοὺς ἱεράρχες. Δεῖτε τὸ σχετικὸ βίντεο, ὅπου ἐξηγῶ τὰ σφάλματα στὸ σκεπτικὸ τῶν δικαστῶν ποὺ ψήφισαν ὑπὲρ καὶ γιατί ἔχουν δίκιο αὐτοὶ ποὺ ψήφισαν κατὰ τοῦ νόμου.
Τὸ πρόβλημα τῆς νομικῆς ἀναγνώρισης τῶν ὁμόφυλων ζευγαριῶν καὶ τῶν οἰκογενειακῶν τους δικαιωμάτων κορυφώθηκε μὲ τὴν ψήφιση τοῦ νόμου 5089/2024, μὲ τὸν ὁποῖο ἐπεκτάθηκε ὁ πολιτικὸς γάμος καὶ σὲ ζευγάρια τοῦ ἴδιου φύλου, καθὼς καὶ ἡ δυνατότητα υἱοθεσίας παιδιῶν ἀπὸ ἔγγαμα ὁμοφυλόφιλα ζευγάρια.
Ἡ συνταγματικότητα τῶν ρυθμίσεων αὐτῶν ἐξετάστηκε στὴ συνέχεια ἀπὸ τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖο μὲ τὴν ἀπόφαση 392/2026 ἔκρινε ὅτι οἱ διατάξεις τοῦ νόμου δὲν παραβιάζουν τὸ Σύνταγμα. Ἡ ἀπόφαση αὐτὴ ἐκδόθηκε κατὰ πλειοψηφία, ἐνῶ μειοψήφησε σημαντικὸς ἀριθμὸς δικαστῶν, γεγονὸς ποὺ δείχνει ὅτι τὸ ζήτημα ἀποτελεῖ ἀντικείμενο σοβαρῆς νομικῆς διαφωνίας.
Θὰ παρουσιάσω συνοπτικὰ τὴν ἐξέλιξη τοῦ ζητήματος καὶ τὸ νομικὸ σκεπτικὸ ποὺ ἀναπτύχθηκε ἀπὸ τὶς ἀντίθετες πλευρὲς τῆς συζήτησης, γιὰ νὰ δείξω ὅτι ὅσοι ψήφισαν κατὰ τοῦ νόμου εἶχαν δίκιο.
2. Ἡ ἐξέλιξις τοῦ νομικοῦ πλαισίου
Γιὰ μεγάλο χρονικὸ διάστημα τὸ ἑλληνικὸ οἰκογενειακὸ δίκαιο ἀναγνώριζε, ὅπως εἶναι φυσικό, ὡς γάμο ἀποκλειστικὰ τὴν ἕνωση μεταξὺ ἄνδρα καὶ γυναίκας. Ἡ ἀντίληψη αὐτὴ συνδεόταν μὲ τὴν κατανόηση τῆς οἰκογένειας ὡς θεσμοῦ ποὺ στηρίζεται στὴ φυσικὴ σχέση τῶν δύο φύλων καὶ στὴ δυνατότητα τεκνογονίας.
Ἡ κατάσταση ἄρχισε νὰ ἀλλάζει μετὰ τὴν ἀπόφαση τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Δικαστηρίου Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου στὴν ὑπόθεση Vallianatos κατὰ Ἑλλάδας τὸ 2013. Τὸ δικαστήριο ἔκρινε ὅτι ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν ὁμόφυλων ζευγαριῶν ἀπὸ τὸ σύμφωνο συμβίωσης παραβίαζε τὴν Εὐρωπαϊκὴ Σύμβαση Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου. Ὡς ἀποτέλεσμα, ἡ Ἑλλάδα τὸ 2015 ἐπέκτεινε τὸ σύμφωνο συμβίωσης καὶ στὰ ὁμόφυλα ζευγάρια.
Ἡ ἐξέλιξη αὐτὴ ἄνοιξε τὸν δρόμο γιὰ περαιτέρω μεταρρυθμίσεις. Τὸ 2024 ψηφίστηκε ὁ νόμος 5089/2024, μὲ τὸν ὁποῖο τροποποιήθηκε ὁ Ἀστικὸς Κώδικας, ὥστε ὁ γάμος νὰ μπορεῖ νὰ συναφθεῖ μεταξὺ δύο προσώπων ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ φῦλο τους. Μὲ τὸν ἴδιο νόμο προβλέφθηκε ὅτι τὰ ἔγγαμα ὁμόφυλα ζευγάρια μποροῦν νὰ υἱοθετοῦν παιδιὰ εἴτε ἀπὸ κοινοῦ εἴτε μέσῳ υἱοθεσίας τοῦ παιδιοῦ τοῦ ἑνὸς συζύγου ἀπὸ τὸν ἄλλο.
Οἱ ρυθμίσεις αὐτὲς προσβλήθηκαν ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἀπὸ διάφορους φορεῖς καὶ ὀργανώσεις, οἱ ὁποῖοι ὑποστήριξαν ὅτι ὁ νόμος ἀλλοιώνει τὸν θεσμὸ τῆς οἰκογένειας καὶ παραβιάζει τὸ Σύνταγμα.
3. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας
Ἡ Ὁλομέλεια τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἐξέτασε τὶς προσφυγὲς καὶ μὲ τὴν ἀναφερθεῖσα ἀπόφαση 392/2026 ἔκρινε ὅτι οἱ διατάξεις τοῦ νόμου εἶναι συνταγματικές.
Ἡ πλειοψηφία τῶν δικαστῶν θεώρησε ὅτι τὸ Σύνταγμα δὲν ὁρίζει ρητὰ ὅτι ὁ γάμος ἀφορᾶ μόνο ἕνωση ἄνδρα καὶ γυναίκας. (ἔ, βέβαια! Γιατί νὰ τὸ ὁρίζει, μόνο διεστραμένα μυαλὰ μποροῦν νὰ τὸ ἀμφισβητήσουν αὐτὸ) Κατὰ συνέπεια, ὁ νομοθέτης διαθέτει περιθώριο νὰ ρυθμίσει τὸν θεσμό, λαμβάνοντας ὑπόψη τὶς κοινωνικὲς ἐξελίξεις.
Σημαντικὸ ρόλο στὸ σκεπτικὸ τῆς πλειοψηφίας ἔπαιξαν τρεῖς συνταγματικὲς ἀρχές:
Πρῶτον, ἡ ἀρχὴ τῆς ἰσότητας ἐνώπιον τοῦ νόμου. Ἡ ἐπέκταση τοῦ γάμου θεωρήθηκε ὡς μέτρο ποὺ ἀποσκοπεῖ στὴν ἄρση διακρίσεων μεταξὺ πολιτῶν.
Δεύτερον, ἡ ἐλεύθερη ἀνάπτυξη τῆς προσωπικότητας, ἡ ὁποία ἑρμηνεύτηκε ὡς δικαίωμα τῶν ἀτόμων νὰ διαμορφώνουν τὴν προσωπικὴ καὶ οἰκογενειακή τους ζωή.
Τρίτον, τὸ συμφέρον τοῦ παιδιοῦ. Τὸ δικαστήριο ὑποστήριξε ὅτι ἡ υἱοθεσία ἐξετάζεται σὲ κάθε περίπτωση ἀπὸ τὰ ἁρμόδια δικαστήρια καὶ τὶς κοινωνικὲς ὑπηρεσίες, ἄρα ἡ προστασία τῆς παιδικῆς ἡλικίας δὲν θίγεται.
Παρὰ ταῦτα, ἡ ἀπόφαση δὲν ἦταν ὁμόφωνη. Ἡ μειοψηφία τῶν δικαστῶν ὑποστήριξε ὅτι ἡ ἱστορικὴ καὶ συστηματικὴ ἑρμηνεία τοῦ Συντάγματος ὁδηγεῖ στὸ συμπέρασμα ὅτι ὁ θεσμὸς τοῦ γάμου συνδέεται μὲ τὴν ἕνωση ἄνδρα καὶ γυναίκας καὶ μὲ τὴ φυσικὴ τεκνογονία. Κατὰ τὴ γνώμη αὐτή, ἡ μεταβολὴ τοῦ θεσμοῦ θὰ ἀπαιτοῦσε συνταγματικὴ ἀναθεώρηση καὶ ὄχι ἁπλὴ νομοθετικὴ παρέμβαση.
4. Ἡ ἔννοια τῆς οἰκογενείας
Ἂς δοῦμε τώρα τὴν ἄποψη τῆς μειοψηφίας, ποὺ εἶναι ἡ λογικὴ καὶ ἡ φυσικὴ ἄποψη. Ἡ συζήτηση γιὰ τὸν γάμο καὶ τὴν υἱοθεσία συνδέεται μὲ ἕνα βαθύτερο ἐρώτημα: ποιὰ εἶναι ἡ οὐσία τοῦ θεσμοῦ τῆς οἰκογένειας. Ἡ οἰκογένεια δὲν μπορεῖ νὰ κατανοεῖται ἁπλῶς ὡς κοινωνικὴ σύμβαση ποὺ μπορεῖ νὰ ἐπαναπροσδιορίζεται κατὰ βούληση. Ἀντίθετα, θεμελιώνεται σὲ μία βιολογικὴ πραγματικότητα: τὴ σχέση ἄνδρα καὶ γυναίκας ἀπὸ τὴν ὁποία προκύπτει ἡ δυνατότητα τεκνογονίας.
Ἡ ἀνθρώπινη φύση ἀποτελεῖ ἑνιαία πραγματικότητα καὶ δὲν μπορεῖ νὰ ἀναδιαμορφώνεται μὲ βάση τὶς ἐπιθυμίες ἢ τὶς προτιμήσεις τῶν ἀτόμων. Ὁ ὁρισμὸς τῆς οἰκογένειας δὲν μπορεῖ νὰ στηρίζεται ἀποκλειστικὰ σὲ ὑποκειμενικὲς ἐπιλογές, διότι τότε χάνει τὸ ἀντικειμενικό του περιεχόμενο. Ὁ θεσμὸς τῆς οἰκογένειας ὑπάρχει ἀκριβῶς ἐπειδὴ ἀνταποκρίνεται σὲ μία θεμελιώδη βιολογικὴ καὶ κοινωνικὴ ἀνάγκη: τὴ γέννηση καὶ ἀνατροφὴ τῶν ἑπόμενων γενεῶν.
Μὲ αὐτὴ τὴν ἔννοια, ἡ οἰκογένεια μπορεῖ νὰ ὁριστεῖ πρωτίστως βιολογικά. Ἡ κοινωνικὴ καὶ νομικὴ ἀναγνώριση τοῦ θεσμοῦ στηρίζεται σὲ αὐτὴ τὴ φυσικὴ βάση.
5. Ἡ ἔννοια τῆς «ἐξέλιξης τῶν θεσμῶν»
Ἕνα ἀπὸ τὰ βασικὰ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς ἐπέκτασης τοῦ γάμου εἶναι ὅτι οἱ κοινωνικοὶ θεσμοὶ ἐξελίσσονται μὲ τὸν χρόνο. Ὡστόσο, ἀπὸ συντηρητικὴ ὀπτική, τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ δὲν εἶναι αὐτονόητο.
Οἱ θεσμοὶ δημιουργοῦνται, ἐπειδὴ μία κοινωνία θεωρεῖ ὅτι ἐξυπηρετοῦν κρίσιμες λειτουργίες γιὰ τὴν ὕπαρξη καὶ τὴ συνέχειά της. Δὲν ἀποτελοῦν ἁπλῶς συμβάσεις ποὺ μποροῦν νὰ τροποποιοῦνται ἀπεριόριστα. Ὅταν ἕνας θεσμὸς ἀλλάζει σὲ βαθμὸ ποὺ χάνει τὴν ἀρχική του λειτουργία, τότε στὴν πραγματικότητα παύει νὰ εἶναι ὁ ἴδιος θεσμός.
Ἡ οἰκογένεια ἀποτελεῖ θεμελιώδη θεσμό, ἀκριβῶς ἐπειδὴ μέσῳ τῆς τεκνογονίας καὶ τῆς ἀνατροφῆς τῶν παιδιῶν συμβάλλει στὴ διατήρηση τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ κράτους. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ τὸ κράτος τὴν προστατεύει συνταγματικά.
Ἐὰν ὁ ὁρισμὸς τῆς οἰκογένειας ἀποσυνδεθεῖ πλήρως ἀπὸ τὴ βιολογικὴ σχέση τῶν δύο φύλων καὶ ἀπὸ τὴν τεκνογονία, τότε μεταβάλλεται ριζικὰ ὁ χαρακτήρας τοῦ θεσμοῦ.
6. Εἶναι ὁ γάμος δικαίωμα
Ὁ γάμος δὲν μπορεῖ νὰ ἀποτελεῖ πρωτίστως δικαίωμα μὲ τὴν ἔννοια μίας ἀτομικῆς ἐπιλογῆς ποὺ τὸ κράτος ὀφείλει νὰ ἱκανοποιήσει. Ἀντίθετα, ἀποτελεῖ θεσμὸ μὲ συγκεκριμένη κοινωνικὴ λειτουργία. Ἀπὸ τὸν θεσμὸ αὐτὸ ἀπορρέουν δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις, ἀκριβῶς ἐπειδὴ ἐξυπηρετεῖ ἕνα σημαντικὸ σκοπὸ γιὰ τὴν κοινωνία: τὴ δημιουργία καὶ ἀνατροφὴ τῶν ἑπόμενων γενεῶν.
Μὲ αὐτὴ τὴ λογική, τὰ δικαιώματα ποὺ συνδέονται μὲ τὸν γάμο, ὅπως καὶ ἡ δυνατότητα υἱοθεσίας, θεσπίζονται, γιὰ νὰ ὑποστηρίξουν τὴ λειτουργία τῆς οἰκογένειας, ὅπως αὐτὴ παραδοσιακὰ νοεῖται. Ἑπομένως, σύμφωνα μὲ αὐτὴ τὴν προσέγγιση, ὁ γάμος καὶ τὰ συναφῆ δικαιώματα θὰ πρέπει νὰ συνδέονται μὲ τὸν παραδοσιακὸ τύπο οἰκογένειας ποὺ βασίζεται στὴ σχέση ἄνδρα καὶ γυναίκας.
Ὀρθόδοξος θεώρησις
Τὸ ζήτημα τοῦ γάμο τῶν ὁμοφυλοφίλων ζευγαριῶν καταδεικνύει τόσο τὴν κατάντια τῶν ἠθῶν ὅσο καὶ τὴν ἀδυναμία τῶν ἀνθρώπων στὴν σύγχρονη Ἑλλάδα νὰ σκεφθοῦν λογικά. Ἡ ἀπόφαση τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας υἱοθέτησε, ὡς μὴ ὄφειλε, μία ἐξελικτικὴ ἑρμηνεία τοῦ θεσμοῦ τῆς οἰκογένειας.Οἱ δικαστὲς ἔπρεπε νὰ μποροῦν νὰ διακρίνουν αὐτὸ ποὺ εἶναι σύμφωνο μὲ τὴν ἀνθρώπινη φύση καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀποτελεῖ θεμέλιο τῆς διατήρησης τῆς ἀνθρώπινης κοινωνίας καὶ τῆς ἑλληνικῆς πολιτείας.
Ἡ ὕπαρξη ἰσχυρῆς μειοψηφίας κατὰ τὴν ἀπόφαση δείχνει ὅτι ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ ἀκόμη σκέπτονται λογικά, καὶ λογικὰ σημαίνει κατὰ φύσιν. Ἀπὸ συντηρητικὴ ὀπτική, ὁ θεσμὸς τῆς οἰκογένειας συνδέεται ἄρρηκτα μὲ τὴ βιολογικὴ πραγματικότητα τῆς σχέσης τῶν δύο φύλων καὶ μὲ τὴ λειτουργία τῆς τεκνογονίας. Ἡ ἀναγνώριση καὶ προστασία τοῦ θεσμοῦ ἀπὸ τὸ κράτος βασίζεται ἀκριβῶς σὲ αὐτὴ τὴ λειτουργία.
Περαιτέρω, τὸ λογικὸ καὶ τὸ κατὰ φύσιν εἶναι ταυτόχρονα καὶ ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ. Ὁ νόμος αὐτὸς ἀποκλείει ὁποιονδήποτε γάμο, ἀλλὰ καὶ ὁποιαδήποτε συνεύρεση ἀνθρώπων τοῦ ἴδιου φύλου, ἀκριβῶς διότι παραβιάζει τὴν θεόσδοτη φύση τους καὶ ὁδηγεῖ στὴ σωματική, ψυχικὴ καὶ πνευματικὴ καταστροφή τους. Κάποια στιγμή, ὅλοι θὰ δώσουμε λόγο στὸν Θεό, διότι παραβιάζουμε τὸν νόμο του, ἀλλὰ ἡ παραβίαση τοῦ νόμου του εἶναι ταυτόχρονα παραβίαση τῆς φύσης μας καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι ποὺ δημιουργεῖ τὴν κόλαση τόσο σὲ αὐτὴ ὅσο καὶ στὴν αἰώνια ζωή.