Τρίτη 24 Μαρτίου 2026

Θρησκεία καί Ἔθνος

Τοῦ κ. Ἀνδρέου Κεφαλληνιάδη,

Δασκάλου Γ΄ Ἀρσακείου – Τοσιτσείου Δημοτικοῦ Σχολείου Ἑκάλης

  Τὸ ἑλληνικὸ ἔθνος πρὸ Χριστοῦ κατεῖχε τὰ σκῆπτρα τῆς διανοήσεως. Οἱ Ἕλληνες φιλόσοφοι ἔκαναν τὶς ὑψηλότερες φιλοσοφικὲς πτήσεις καὶ γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ θαυμάζονται ἀκόμα κι ἀπὸ τοὺς ξένους, ὥς σήμερα. Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες ἔθεσαν καὶ τὶς βάσεις τῶν ἐπιστημῶν. Ἡ προσφορά τους στὸν παγκόσμιο πνευματικὸ πολιτισμὸ θεωρεῖται μοναδικὴ καὶ ἀνεκτίμητη. Οἱ ἀρχαῖοι μας πρόγονοι ἔγραψαν ἐπίσης τὶς ἡρωικότερες σελίδες δόξας καὶ τιμῆς, ὑπερασπιζόμενοι τὰ πάτρια ἐδάφη καὶ  μαχόμενοι κατὰ τοῦ ἀσιατικοῦ δεσποτισμοῦ. Οἱ νίκες τους κατὰ τῶν Περσῶν, εἶχαν τεράστια θετικὴ ἐπίδραση στὴν ἐξέλιξη τῆς παγκόσμιας Ἱστορίας. Γι’ αὐτὲς καὶ γιὰ πολλὲς ἄλλες διακρίσεις τοῦ ἔθνους μας, αἰσθανόμαστε ὑπερήφανοι. Κι αὐτὸ δὲν εἶναι σοβινισμός, ἀλλὰ ὀρθὴ κρίση καὶ ἀπόδοση δικαιοσύνης.

  Ἀλλὰ τὸ ἔθνος μας, μετὰ Χριστὸν ἔγινε ἀκόμα ὑπεροχότερο καὶ σπουδαιότερο. Τὸ Βυζάντιο ἔδωσε οἰκουμενικὲς διαστάσεις στὸν Ἑλληνισμὸ ποὺ ξεπέρασε τὰ ὅρια τοῦ κράτους κι ἔγινε αὐτοκρατορία. Γιὰ μία καὶ πλέον χιλιετία ἡ ἑλληνοχριστιανικὴ αὐτοκρατορία τῶν μεσαίων χρόνων ἀποτέλεσε τὸ ἰσχυρότερο στρατιωτικά, οἰκονομικὰ καὶ πνευματικὰ κράτος τῆς Εὐρώπης. Μέσῳ τῆς ὀρθόδοξης ἱεραποστολῆς διέδωσε τὸ φῶς τοῦ Χριστιανισμοῦ στοὺς λαοὺς τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης καὶ ἔθεσε τὶς βάσεις τοῦ πολιτισμοῦ τους, φτιάχνοντάς τους ἀλφάβητο. Κατὰ τὴ διάρκεια τῶν νεότερων χρόνων, παρὰ τὰ δεινὰ ποὺ ὑπέστη, ὁ Ὀρθόδοξος Ἑλληνισμὸς στάθηκε ὄρθιος, ἀντιστάθηκε στὸν Τοῦρκο κατακτητὴ καὶ σὲ κάθε ἄλλο ξένο δυνάστη  καὶ κατόρθωσε νὰ ἐλευθερωθεῖ. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωση, ὁ Ἑλληνισμός, ἀδελφωμένος καὶ πάλι μὲ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία του, συνέχισε νὰ γράφει νέες σελίδες δόξας στὶς πολεμικὲς περιόδους καὶ νέες σελίδες πολιτισμοῦ στὴν εἰρήνη.  Γι’ αὐτὸ καὶ εἴμαστε ὑπερήφανοι γιὰ τὸ ἔθνος μας ὄχι μόνο πρὸ Χριστοῦ, ἀλλὰ καὶ μετὰ Χριστόν.

  Ἀλλὰ ὡς πρὸς τὴ θρησκεία, οἱ ἀρχαῖοι πρόγονοί μας, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι ἀρχαῖοι λαοὶ βρίσκονταν σὲ ἄγνοια. Οἱ θεοί τους ἦταν ἐπινοήσεις τῆς φαντασίας, τῶν στοιχείων τῆς φύσεως καὶ τῶν ἀνθρωπίνων παθῶν. Ὁ Δίας, ὁ μέγιστος τῶν θεῶν,  δὲν ἦταν μόνο μοιχὸς ἀλλὰ καὶ ὁμοφυλόφιλος, μὲ ἐρωμένο τὸν Γανυμήδη! Τὸ ἴδιο ἐρωτομανὴς καὶ ἄπιστη  ἦταν καὶ ἡ θεὰ Ἀφροδίτη, ὁ θεὸς Ἄρης ἦταν αἱμοδιψής, ὁ θεὸς Ἑρμῆς ἦταν κλέφτης, ἡ θεὰ Ἥρα ζηλότυπη, ὁ θεὸς Διόνυσος μέθυσος, ὁ θεὸς Πᾶν ἦταν σάτυρος καὶ γενικῶς ὅλοι οἱ θεοὶ μικροὶ καὶ μεγάλοι ἦταν γεμᾶτοι μὲ ἐλαττώματα καὶ πολὺ συχνὰ  φιλονικοῦσαν ὁ ἕνας μὲ τὸν ἄλλον. Ὁ λαὸς λάτρευε τοὺς θεοὺς μὲ ὀργιαστικὲς ἢ ἀπόκρυφες-μαγικὲς τελετές, θεοποιοῦσε ἀκόμα καὶ τὰ κτίσματα καὶ εἶχε περιπέσει σὲ ποικίλη δεισιδαιμονία.  Γι’ αὐτὸ καὶ πολλοὶ μεγάλοι φιλόσοφοι μία τέτοια θρησκεία τὴν ἀπέρριπταν  καὶ εἶχαν σχηματίσει μία δική τους, ἀνώτερη ἰδέα περὶ Θεοῦ.

  Ἀντίθετα μὲ τὴν ἀρχαία θρησκεία, ὁ Χριστιανισμός, ἡ θρησκεία ποὺ ἵδρυσε ὁ Ἰησοῦς Χριστός, δὲν ἔχει μόνο τὴν πληρότητα τῆς ἀλήθειας περὶ Θεοῦ, ἀλλὰ καὶ περὶ κόσμου καὶ περὶ ἀνθρώπου. Τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ περιέχει ὅλες τὶς καλὲς ἰδέες καὶ καμία κακή. Ὁ Χριστὸς ἀποτελεῖ τὸ ἀπαράμιλλο ἠθικὸ πρότυπο κάθε ἀνθρώπου. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἡ κιβωτὸς τῆς σωτηρίας ποὺ ἀγκαλιάζει ὅλο τὸν κόσμο, προκειμένου νὰ δείξει στὸν ἄνθρωπο τὴν ἀξία του ὡς προσώπου καὶ νὰ χαράξει τὸ δρόμο ποὺ τὸν ὁδηγεῖ στὴν αἰωνιότητα. Ὁ Χριστιανισμὸς τίμησε τὸν Ἑλληνισμὸ χρησιμοποιώντας ὡς μέσο ἔκφρασης τοῦ θείου λόγου τὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα, ἀλλὰ κι ὁ Ἑλληνισμὸς ἐγκολπώθηκε τὸν Χριστιανισμὸ κι ἔγινε τὸ κυριότερο ὄχημα ἐξάπλωσής του στὸν κόσμο. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Χριστὸς εἶπε τὰ πιὸ ἐγκωμιαστικὰ σχόλια γιὰ ἐμᾶς τοὺς Ἕλληνες (Ἰωάν. ιβ΄ 20 – 23) καὶ εἶναι βέβαιο ὅτι πολλοὶ ἔνδοξοι πρόγονοί μας, ἂν καὶ ἔζησαν πρὸ Χριστοῦ, θὰ τύχουν ἐλέους καὶ σωτηρίας.

  Ὑπεράνω λοιπὸν τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους, ἀλλὰ καὶ κάθε ἔθνους εἶναι ὁ Χριστός, ποὺ εἶναι ἡ Ἀλήθεια.  Ὁ Θεὸς κατέχει τὴν ἀπόλυτη ἀξία στὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου, ἐνῷ τὸ ἔθνος ἢ ὁποιαδήποτε ἄλλη ἀξία, εἶναι σχετικὴ κι ὄχι ἀπόλυτη. Κι ἐπειδὴ τὸ σχετικὸ πρέπει νὰ ὑποτάσσεται στὸ ἀπόλυτο, ἔτσι καὶ ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες χρειάζεται πρωτίστως νὰ λατρεύουμε τὸν Χριστὸ ὡς Θεό, καὶ ἀκολούθως νὰ ἀγαπᾶμε καὶ νὰ τιμοῦμε τὸ ἔθνος καὶ τὴν πατρίδα μας. Ἡ ὑπενθύμιση τῶν ἴδιων τῶν ἀρχαίων προγόνων μας: «ἀπὸ Θεοῦ ἄρξασθαι» δηλ. ἀρχίστε ἀπὸ τὸ Θεό, δίνει σὲ ὅλους μας τὸ μέτρο τῆς σωστῆς ἱεράρχησης τῶν ἰδανικῶν στὴ ζωή μας.

https://orthodoxostypos.gr