Ιατρική της Νέας Εποχής

ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΙΣ ΨΕΥΔΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΩΝ SOCIAL MEDIA

ΙΡΙΔΟΛΟΓΙΑ:

ΠΩΣ ΜΙΑ «ΠΟΙΗΤΙΚΗ» ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

ΜΕΤΑΤΡΑΠΗΚΕ ΣΕ ΨΕΥΔΟΕΠΙΣΤΗΜΗ

Εισαγωγικό από entaksis:  Η είδηση που ακολουθεί αποτελεί ένα ηχηρό καμπανάκι για την ευπιστία μας στον ψηφιακό κόσμο, καθώς συχνά οι εντυπωσιακές υποσχέσεις για αυτογνωσία κρύβουν καλοστημένες παγίδες. Η περίπτωση της «νέας» ιριδολογίας αποδεικνύει πόσο εύκολα μια εταιρεία κατασκευάζει ανύπαρκτους επιστήμονες, ενώ παράλληλα εκμεταλλεύεται την επιρροή των influencers. Πρέπει, λοιπόν, να είμαστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όταν μια υπηρεσία υπόσχεται να «διαβάσει» την ψυχή μας, διότι ο πραγματικός στόχος είναι συνήθως το κέρδος. Πριν εμπιστευτείτε τέτοιες θεωρίες, είναι απαραίτητο να ελέγχετε τις πηγές σας, επειδή η γνώση παραμένει η καλύτερη άμυνα απέναντι στην παραπληροφόρηση.

    Φανταστείτε μια νέα μόδα στα social media που υπόσχεται να «διαβάσει» την προσωπικότητά σας, τις κρυφές σας δυνάμεις και τις αδυναμίες σας, κοιτάζοντας απλώς μια φωτογραφία του ματιού σας. Αυτή είναι η «νέα» ιριδολογία που κατέκλυσε το TikTok και το Instagram το καλοκαίρι του 2025. Παρουσιάστηκε ως μια αρχαία σοφία, μια «αστρολογία του ματιού», αλλά στην πραγματικότητα ήταν ένα καλοστημένο διαφημιστικό κόλπο.

Όλα ξεκίνησαν από την εταιρεία Iris Galerie, η οποία διαθέτει καταστήματα που βγάζουν καλλιτεχνικές, κοντινές φωτογραφίες της ίριδας. Για να αυξήσουν τις πωλήσεις τους, σκέφτηκαν κάτι «έξυπνο»: Με 69 ευρώ, δεν έπαιρνες μόνο τη φωτογραφία, αλλά και μια «ανάλυση» του χαρακτήρα σου με βάση τα σχήματα και τα χρώματα του ματιού σου.

Δεκάδες influencers άρχισαν να προωθούν την υπηρεσία, κάνοντας τον κόσμο να πιστεύει ότι πρόκειται για μια έγκυρη επιστημονική μέθοδο.

Οι «επιστήμονες» φαντάσματα

Η απάτη άρχισε να καταρρέει όταν ο γνωστός YouTuber G. Milgram άρχισε να ψάχνει τους «διεθνείς ειδικούς» που υποτίθεται ότι θεμελίωσαν αυτή τη μέθοδο, τον Edward Sterling και τον Bernhard Pettersen. Το αποτέλεσμα; Αυτοί οι άνθρωποι δεν υπάρχουν.

Δεν υπήρχε ούτε μία μελέτη, ούτε ένα βιβλίο, ούτε καν μια αναφορά στο όνομά τους σε όλο το διαδίκτυο πριν από την καμπάνια της εταιρείας. Ήταν ονόματα που επινοήθηκαν από το τμήμα marketing για να δώσουν κύρος σε μια ανύπαρκτη θεωρία.

Όταν ο ιδρυτής της εταιρείας, Paul-Antoine Briat, στριμώχτηκε από τις αποκαλύψεις, παραδέχτηκε την αλήθεια. Είπε ότι όλο αυτό ήταν μια «ποιητική καμπάνια» εμπνευσμένη από τη φαντασία της αστρολογίας και ότι δεν έχει καμία επιστημονική βάση. Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι ήταν μια «αθώα σκηνοθεσία».

Ωστόσο, η ζημιά είχε γίνει. Χιλιάδες άνθρωποι πίστεψαν ότι έκαναν μια σοβαρή εξέταση, ενώ στην πραγματικότητα πλήρωναν για ένα «ζώδιο» βασισμένο στο μάτι τους. Μόλις το θέμα πήρε διαστάσεις, η εταιρεία έσπευσε να εξαφανίσει τα βίντεο και τις ιστοσελίδες της, προσπαθώντας να κλείσει το θέμα αθόρυβα.  Μια ωραία συσκευασία και μερικοί influencers αρκούν για να βαφτιστεί η «ποίηση» επιστήμη. Η ιριδολογία παραμένει μια εμπορική μυθοπλασία που εκμεταλλεύεται την ανάγκη μας να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας, με μοναδικό σκοπό το κέρδος.

 

ΠΗΓΗ ΕΙΔΗΣΕΩΣ: L’iridologie, une fiction marketing qui n’a rien de scientifique | UNADFI