Ευαγγέλιον: Λουκ. ιΘ΄ 1 – 10
22 Ιανουαρίου 2023
Βασικότατο μήνυμα όλων των προφητών και των αποστόλων στη συνέχεια αλλά και του ίδιου του Χριστού είναι η μετάνοια του ανθρώπου και η επιστροφή του κοντά στο Θεό. Ο Χριστός παρομοίασε άλλωστε τον εαυτό Του ως τον ποιμένα που αφήνει τα ενενήντα εννέα πρόβατα και αναζητά το ένα που πλανήθηκε να το βρει να το σώσει. Τότε όταν το βρει η χαρά του είναι τόση μεγάλη γι’ αυτό παρά για τα άλλα ενενήντα εννέα που ήταν από την αρχή κοντά του. Έτσι και στην προκειμένη περίπτωση της σημερινής περικοπής που ακούσαμε βρήκε τον αρχιτελώνη Ζακχαίο στην είσοδο της πόλης της Ιεριχούς και τον οδήγησε στη μετάνοια και στη σωτηρία.
- Θαυμάζει κανείς τον τρόπο που αναζητά ο Ζακχαίος τον Χριστό. Παρόλο που το επάγγελμά του του εξασφάλιζε ανέσεις και ευκολίες στη ζωή, χρήμα και επίγεια δόξα, αυτά δεν τον γέμιζαν αλλά έψαχνε κάτι ανώτερο. Είναι γεγονός ότι όταν ο άνθρωπος κάνει ένα βήμα ειλικρινούς μετάνοιας και ταπείνωσης να συναντήσει τον Θεό, ο Θεός κάνει χίλια για να τον πλησιάσει. Η περίπτωση του Ζακχαίου είναι μοναδική, πρότυπο για κάθε άνθρωπο που αναζητά τον Χριστό, για κάθε άνθρωπο που επιθυμεί την μετάνοια και την επιστροφή στο Θεό, πρότυπο ανθρώπου που κανονικά δεν θα μπορούσε να σωθεί αλλά τελικά βρήκε τη σωτηρία. Το επάγγελμα του αρχιτελώνη για την εποχή εκείνη θεωρείτο ως το ακρότατο στάδιο της αμαρτίας, που δεν υπήρχε περίπτωση μετάνοιας γι’ αυτούς που το ασκούσαν, εφόσον έφτασαν στον πάτο. Ενώ ο Χριστός λέγει αλλού για ανθρώπους που είναι πωρωμένοι και αμετανόητοι «έστω σοι ώσπερ ο εθνικός και ο τελώνης» εδώ ένας αρχιτελώνης σώζεται. Ενώ αλλού ο Χριστός λέγει ότι «δυσκόλως οι τα χρήματα έχοντες εισελεύσονται εις την βασιλείαν του Θεού» εδώ βλέπουμε ένα πολύ πλούσιο να εισέρχεται εις την βασιλεία του Θεού και την αγιότητα. Γνωρίζουμε από το συναξάριο της Εκκλησίας ότι ο Ζακχαίος στη συνέχεια όχι μόνο την βασιλεία του Θεού κέρδισε, αλλά μετά την Πεντηκοστή βαπτίστηκε έγινε χριστιανός, έγινε απόστολος, επίσκοπος Καισαρείας και άγιος της Εκκλησίας μας που τον εορτάζουμε κάθε χρόνο στις 20 Απριλίου. Στην παραβολή του Ασώτου υιού, ο άσωτος ο οποίος εγκατέλειψε τον Θεό πατέρα του, σκόρπισε τα χαρίσματα που του έδωσε ο Θεός στην αμαρτία και στα πάθη, έφτασε στο σημείο να λιμοκτονεί υλικά και πνευματικά, αυτό που έκανε στο τέλος τον έσωσε. Ανάστα είπε πορεύσομαι προς τον πατέρα μου. Επομένως το πρώτο μήνυμα το οποίο θα πρέπει να αντλήσουμε από την περικοπή αυτή είναι σε όποια κατάσταση και να βρίσκεται ο καθένας θα πρέπει να μην παραμένει μέσα στην αμαρτία. Να μην απογοητεύεται ότι δεν υπάρχει σωτηρία για μας, ότι δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από τις κακές συνήθειες πάθη την απομάκρυνσή από τον Θεό. Μια κίνηση μετανοίας, μια κίνηση ταπείνωσης προς τον Θεό και εκζήτησης του Θείου ελέους, ο Θεός δεν θα μας προσπεράσει. Θα σταθεί και θα μας κοιτάξει, θα καταδεχθεί και θα μας πει όπως είπε στον αρχιτελώνη ότι θα έρθει στον οίκον της ψυχής μας, όπως διαβάζουμε στην προετοιμασία μας για την Θεία Μετάληψη του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Η Εκκλησία μας, οι άγιοι Πατέρες διακηρύττουν ότι το «πίπτειν ανθρώπινον, το μετανοείν Θείον το εμμένειν σατανικόν». Πρέπει λοιπόν να σηκωθούμε και με πόθο για αλλαγή να αναζητήσουμε τον Χριστό μέσα από την ταπείνωση την μετάνοια και την εξομολόγηση.
- Παρατηρώντας τον Ζακχαίο, πέρα από τον πόθο του να δει τον Χριστό που θα υποκινείται από μετάνοια και με ταπείνωση να τον συναντήσει βλέπουμε και κάποιες θυσίες που κάνει. Πρώτα δεν τον ενδιαφέρει τι θα πει ο κόσμος, ένα πρόσωπο της υψηλής κοινωνίας, βγαίνει πάνω στην συκομουριά για να δει τον Χριστό. Θα μπορούσαν να τον περιγελάσουν για την πράξη του, λογικά σκεπτόμενος θα μπορούσε να πει ότι ο Χριστός θα τον αποστρεφόταν λόγω της αμαρτωλής ζωής του και θα γινόταν περίγελο μπροστά στο πλήθος, δεν το νοιάζει. Το μόνο που ενδιέφερε τον Ζακχαίο ήταν ο Χριστός και πως να τον δει, να τον συναντήσει. Στην εποχή που ζούμε δυστυχώς παρατηρούμε τι θα πει ο κόσμος, να συμπεριφερόμαστε όπως οι πολλοί, μήπως μας περιγελάσουν, μήπως το ένα το άλλο, ντρεπόμαστε ή φοβόμαστε ακόμα να ομολογήσουμε την πίστη μας. Για να μπορέσει κανείς να συναντήσει τον Θεό θα πρέπει να αποστασιοποιηθεί λίγο από τον κόσμο, από τις κρίσεις και τα θέλω του κόσμου και να ανέβει λίγο ψηλότερα μέσω της μετάνοιας, της προσευχής, της συμμετοχής στα μυστήρια της Εκκλησίας. Θα πρέπει να μην συμμετέχουμε σε κάθε δραστηριότητα κοσμική για να γινόμαστε ένα με τον κόσμο αλλά να απέχουμε από κάθε τι το οποίο δεν μας ωφελεί πνευματικά. Ο πολύς θόρυβος και η σύγχυση σκορπίζουν τον νου μας και δεν μας αφήνουν να δούμε τον Θεό. Ας μας κατακρίνουν, όπως κατέκριναν τον Ζακχαίο και πριν αλλά και μετά, όταν ο Χριστός τον δέχθηκε σπίτι του. Εμείς ας μείνουμε με τον Χριστό, που πάντοτε μέσω της μυστηριακής ζωής, της προσευχής θα τον συναντούμε.
† Πρωτοσύγκελος Ι.Μ.Π. Τυχικός
