Του Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας κ. Κλεόπα
Στις 12 Νοεμβρίου 2023, ηξιώθην να λειτουργήσω στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου της παλαιάς Ριζαρείου, έναντι του ξενοδοχείου Χίλτον.
Αισθάνθηκα μεγάλη συγκίνηση όταν έψαλα το “Κύριε, Κύριε, επίβλεψον εξ ουρανού και είδε”, στο ίδιο ακριβώς σημείο όπου το έψαλε ο προστάτης μου άγιος και πρώην σχολάρχης Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως.
[...] Αξιοθαύμαστο είναι όντως το ενδιαφέρον που έδειξε ο άγιος για την συντήρηση των ιερών κειμηλίων και αντικειμένων του ναού της Ριζαρείου, ιδία δε για την επιδιόρθωση του Εσταυρωμένου του ιερού βήματος, όστις υπέστη ζημία, εξαιτίας της πολυετούς χρήσεώς του και “η ετέρα των χειρών αυτού είναι τεθραυσμένη”. Ο άγιος παρεκάλεσε το διοικητικό συμβούλιο, όπως προβεί στην επισκευή του, δια των ακόλουθων δύο επιστολών του:
“Αριθ. 731. Διοικ. Συμβούλιον. Επειδή η κατάστασις του εσταυρωμένου δεν είναι καλή και ευάρεστος ένεκα της πολυκαιρίας και η ετέρα των χειρών αυτού είναι τεθραυσμένη, παρακαλούμεν να ληφθή εγκαίρως πρόνοια προς αντικατάστασιν δι’ άλλου ανταποκρινομένου εις την ευπρέπειαν του ναού. Η αυτή ευπρέπεια απαιτεί και την προμήθειαν πολυελαίου ανταξίου προς την Εκκλησίαν, διότι ο υπάρχων δεν ανταποκρίνεται και δέον να καταλάβη την δευτερεύουσαν θέσιν. Αθήναι 20 Μαρτίου 1899. Ο Διευθυντής”
(Βιβλίον Αλληλογραφίας δεύτερον, σελ.193.)
“Αριθ. 978. Διοικητ. Συμβούλιον. Ο ναός της καθ’ ημάς σχολής πολλάς τας ελλείψεις έχει. Τούτων και άμεσον την θεραπείαν επιζητούσα είναι η κατάστασις του Εσταυρωμένου, ον δέον εγκαίρως να αντικαταστήσωμεν δι’ ετέρου, διότι δεν είναι καλή ουδέ ευάρεστος ένεκα της πολυκαιρίας και διότι η ετέρα των χειρών αυτού τυγχάνει τεθραυσμένη, όπερ αντίκειται εις την προσήκουσαν ευπρέπειαν. Αθήναι 24 Φεβρουαρ. 1901. Ο Διευθυντής”
(Βιβλίον Αλληλογραφίας δεύτερον, σελ. 266.)
Τις επιστολές αυτές θυμήθηκα, όταν λειτούργησα στην παλαιά Ριζάρειο, εστιάζοντας το βλέμμα μου προσευχητικώς στον παλαιό Εσταυρωμένο, όπισθεν της Αγίας Τραπέζης. Προσκύνησα τον Εσταυρωμένο, “τον την χείρα έχοντα τεθραυσμένη”, και επικαλέσθην τις μεσιτείες του προστάτου και ευεργέτου μου αγίου στην περαιτέρω διακονία μου στην Σκανδιναυΐα.
Στην περίπτωση όμως του τότε Σταυρού ευλογίας της σχολής, όπως πληροφορούμεθα από το ακόλουθο απόσπασμα της πτυχιακής εργασίας του Αιδεσιμ. Πρωτοπρεσβυτέρου κ. Μιχαήλ Σησαμάκη στην Θεολογική Σχολή Αθηνών, ο άγιος είχε διαφορετική, θεολογική προσέγγιση:
“Τα στοιχεία που ακολουθούν προσεφέρθησαν από τον αιδ. π. Ηλία Καραμπίνα, εφημέριο της παλαιάς Ριζαρείου. Κατά φθινόπωρον του 1968, εις μίαν από τας συναντήσεις μου με τον αείμνηστο μητροπολίτην Δρυινουπόλεως Χριστοφόρον και λόγου γενομένου διά την Ριζάρειον Σχολήν, εις την οποίαν εφοίτησε και δη μαθητεύσας υπό την διεύθυνσιν του αγίου Νεκταρίου, με παρεκάλεσε να ερευνήσωμε μαζί τας ιματιοθήκας του ναού, διότι επιθυμία του ήτο να γνωρίσει ο,τι ήταν σχετικό με τον άγιο.
Εν τη προόδω της ερεύνης, εγνώρισε ένα μικρό και απλό πετραχήλι, το οποίο μάλιστα εχαρακτήρισε «το περιβόητο πετραχήλι», διότι το είχε πάντα μαζί του και το χρησιμοποιούσε εις κάθε περίπτωση, όταν ευλογούσε την τράπεζαν, όταν εξομολογούσε ή όταν εκτάκτως έκρινε ότι πρέπει να δώσει κάποια ευχή. Το προσκύνησε, έκοψε δύο κρόσια για ευλογία και συγκινημένος εζήτησε να ιδεί και να προσκυνήσει ένα αντιμήνσιον καθαγιασμένον από τον ίδιον τον άγιο και το κείμενο, ιδιοχείρως, έχει:
«Καθηγιάσθη υπ’ εμού του Νεκταρίου Κεφαλά Μητροπολίτου Πενταπόλεως εις τα εγκαίνεια του Ιερού (δυσανάγνωστη γραφή) ο Πενταπόλεως Νεκτάριος». Επίσης, μου διηγήθη την ιστορίαν ενός σταυρού ευλογίας που άφησε εις τον ναόν με το εξής διακριτικόν: το σώμα του Εσταυρωμένου έχει κομμένα τα χέρια. Κατά την πολυετή χρήσιν εφθάρη το μέταλλον. Όταν του λέγαμε να τον φτιάξει, προέβαλε λόγους οικονομικούς.
-Ἔχουν ἄλλα προτεραιότητα, ὁ Κύριος ἔχει ὑπομονή καί περιμένει. Ἐξάλλου ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι ἐπήραμε τη ζωή του, στά χέρια θά μείνωμε;”
