Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2026

Προς την τελειοτητα

ΣΩΤΗΡ (π. Αυγ.) σελ. 70 ιντΕὐαγγέλια νέα σειρὰ
Περίοδος Δ΄ – Ἔτος ΚΑ΄- Φλώρινα – ἀριθμ. φύλλου 1108(2)
Κυριακὴ Β΄ Λουκᾶ (Λουκ. 6,31-36) –  4 Ὀκτωβρίου 2026 (2004)
Συντάκτης (†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Ν. Καντιώτης

Προς την τελειοτητα

«Ἔσεσθε υἱοὶ ὑψίστου» (Λουκ. 6,35)

Ἀκούσατε, ἀγαπητοί μου, τὸ ἱερὸ καὶ ἅγιο εὐαγγέλιο (βλ. Λουκ. 6,31-36). Τί λέει; Σήμερα τὸ εὐ­αγγέλιο παρουσιάζει μία κλίμακα, μιὰ σκάλα. Σκάλα, ποὺ τὸ πρῶτο σκαλί της ἀγγίζει τὴ γῆ, καὶ τὸ τελευταῖο, ἀπάνω πολὺ ψηλά, φτάνει μέχρι τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ, μέχρι τοὺς γα­λαξίες καὶ πέρα ἀπὸ τοὺς γαλαξίες· ἀγγίζει τὸ Θεὸ τὸν οὐράνιο. Γιὰ τὴ σκάλα αὐτὴ ἔγραψε ἕνα περίφημο βιβλίο ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Σι­ναΐτης ποὺ ὀνομάζεται Κλίμαξ. Ὁ Ἰωάννης τῆς Κλίμακος λοιπὸν μᾶς λέει ἐκεῖ, ὅτι ὁ ἄν­θρωπος διψάει τὴν τελειότητα. Δὲν εἶνε τέλει­ος, ἀλλὰ διψάει τὴν τελειότητα. Καὶ οἱ ἄγ­γελοι σαλπίζουν· Ἀνεβαίνετε, ἀνεβαίνετε, ἀ­νεβαίνετε! Ὅσα ὅμως σκαλιὰ καὶ ν᾿ ἀνεβοῦ­με, καὶ τὰ Ἱμαλάϊα καὶ τὶς Ἄλπεις καὶ τὰ ὑψηλό­τερα ὄρη τῆς γῆς νὰ φθάσουμε, καὶ πάλι δὲν θὰ εἴμαστε ποτέ ἐκεῖ ποὺ θέλει ὁ Θεός· διότι ὁ Θεὸς μᾶς καλεῖ ν᾿ ἀνεβαίνουμε διαρκῶς καὶ ποτέ νὰ μὴ σταματήσουμε· «Ἔσεσθε τέλειοι» καὶ «τέλειοι γίνεσθε» (Ματθ. 5,48. Α΄ Κορ. 14,20).

Τὸ οὐράνιο σάλπισμα τῆς τελειότητος ἀν­τηχεῖ καὶ στὸ σημερινὸ εὐαγγέλιο, ὅπου ἀ­κούσαμε τὸν Κύριο νὰ μᾶς προτρέπῃ· «…καὶ ἔσεσθε υἱοὶ ὑψίστου» (Λουκ. 6,35)· δηλαδή, θὰ γίνετε παιδιὰ τοῦ Θεοῦ, ποὺ εἶνε τέλειος, τέλειοι κ᾿ ἐσεῖς ὅπως ἐκεῖνος.

* * *

Στὸ δρόμο λοιπὸν τῆς τελειότητος θὰ σᾶς δείξω, ἀδελφοί μου, τρία σκαλιά, ποὺ διακρίνονται στὴ σημερινὴ περικοπή.
⃝ Πρῶτο σκαλί· «Καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑ­­μῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁ­μοί­­ως» (Λουκ. 6,31). Εἶνε δηλαδὴ ἕνας νόμος δικαιοσύ­νης. Διότι δὲν ζοῦμε στὴ σελήνη· ζοῦμε στὴ γῆ, μέσα σὲ κοινωνία. Ἔχουμε ἀνθρώπους γύ­ρω μας· δίπλα μας εἶνε ὁ πατέρας, ἡ μητέρα, οἱ γνωστοὶ καὶ οἱ ἄγνωστοι. Ἔχουμε ἱερὰ ὑπο­χρέωσι νὰ ζήσουμε μ᾿ αὐτοὺς ἐν δικαιοσύνῃ. Τί θὰ πῇ ἐν δικαιοσύνῃ· θέλει ὁ ἄν­θρωπος νὰ τοῦ κάνουν τὰ ἴδια ποὺ κάνει αὐ­τὸς στοὺς ἄλ­λους; Σὲ ρωτάει ὁ Κύριος· Θέλεις, ἐσὺ ἄνθρωπε, νὰ πειράξῃ ὁ ἄλλος τὴν πε­ριουσία σου, νὰ κάνῃ διάρρηξι στὸ κατάστη­μά σου, νὰ λεηλατή­σῃ τὸ σπίτι σου; Ὄχι. Ἔ, αὐ­τὸ ποὺ ζητᾷς ἐ­σὺ ἀπὸ τοὺς ἄλλους, νὰ τὸ ἐ­πιβάλλῃς καὶ στὸν ἑαυτό σου· μὴ θίγεις τὴν περιουσία τοῦ ἄλλου, μὴν τὸν ἀδικεῖς. Ἄλλο ἀ­γαθό, ἀνώτερο ἀπὸ τὴν περιουσία, εἶνε ἡ ζωή· θεῖο δῶρο. Θέλεις ὁ ἄλλος νὰ σὲ χτυπή­σῃ, νὰ σὲ δείρῃ, νὰ σὲ δο­λοφονήσῃ, νὰ σὲ ἐ­ξοντώσῃ; Ὄχι. Κ᾿ ἐσὺ λοι­πὸν παρομοίως δὲν πρέπει νὰ ἐπιβουλευθῇς τὴ ζωή του. Καὶ με­τὰ τὴν περιουσία καὶ τὴ ζωή, τρίτο ἀκόμη ἀ­νώτερο ἀγαθὸ εἶνε ἡ τιμὴ καὶ ὑ­πόληψις τοῦ ἄλ­λου. Μὴν κατηγορεῖς, μὴ διαβάλλεις, μὴ συ­κο­φαντεῖς, μὴν προσβάλλεις τὴν τιμὴ τοῦ ἄλ­λου, τὸ ὄνομά του, τὸ ὄνομα τῆς γυναίκας του, τὸ ὄνομα τῆς ἀδερφῆς του, τὸ ὄνομα τῆς οἰ­κογενείας του, μὴν τὸ ἀτιμάζεις· τίμα το. Αὐτὸ θὰ πῇ δικαιοσύνη, ποὺ εἶνε τὸ πρῶ­το σκαλὶ πρὸς τὴν τελειότητα.
⃝ Ἀλλὰ τὸ σημερινὸ εὐαγγέλιο μᾶς λέει καὶ κάτι ἄλλο, ποὺ εἶνε τὸ δεύτερο σκαλί. Τί λέει· ὅτι πρέπει νὰ ἔχουμε μακροθυμία, ἀνεξικακία, ἀγάπη πρὸς ὅλους, ἀκόμα καὶ πρὸς τοὺς ἐχθρούς (βλ. ἔ.ἀ. 6,32,35). Νὰ μὴν εἴμαστε σὰν τὸ σκορ­πιὸ ποὺ κεντάει, ἀλλὰ νὰ προσπαθοῦμε νὰ κά­­νουμε τὸ καλό. Νὰ μὴν εἴμαστε μικρόψυχοι, νὰ μὴν τρέφουμε ἐκδίκησι στὴν καρδιά μας, νὰ εἴμαστε εἰκόνες τῆς μακροθυμίας τοῦ Θεοῦ. Ὅλοι μας ἁμαρτάνουμε, καὶ ὁ Θεὸς μακροθυμεῖ· θαυμάζει κανεὶς τὴ μακροθυμία του. Μακροθυμεῖ ὁ Θεός, ἐνῷ θὰ μποροῦσε νὰ μᾶς τιμωρήσῃ. Στὸ χέρι του, στὴν ἐξουσία του εἶ­νε. Ποιός ἔκανε τὸν ἥλιο; Ὅπως ἔχουμε πεῖ καὶ ἄλλοτε, ἡ «ΔΕΗ» τοῦ Θεοῦ εἶνε δωρεάν· δωρεὰν τὸ φῶς. Ἔρχονται φτωχαδάκια καὶ μοῦ λένε· Πάτερ, ἡ Δ.Ε.Η. μᾶς ἔκοψε τὸ ῥεῦ­μα· ζητάει χρήματα καὶ ὑψώνει συνεχῶς τὰ τιμολόγια… Δωρεάν, λοιπόν, τὸ φῶς τοῦ ἥλιου. Ἐνῷ μποροῦσε ὁ Θεὸς νὰ διακόψῃ τὸν φωτισμό μας· ὅπως τὴ Μεγάλη Παρασκευὴ ἔγινε σκοτάδι σὲ ὅλη τὴ γῆ ἐπὶ τρεῖς ὧρες, «ἀπὸ ἕ­κτης ὥρας ἕως ὥρας ἐνάτης» (Ματθ. 27,45), ἔτσι μπο­ρεῖ νὰ συμβῇ καὶ πάλι· νὰ πέσῃ σκοτάδι πάνω στὴ γῆ. Καὶ θὰ γίνῃ αὐτό. Μακροθυμεῖ ὁ Θεὸς καὶ μᾶς στέλνει τὸν ἥλιο, μακροθυμεῖ καὶ μᾶς στέλνει τὴ βροχή, μακροθυμεῖ καὶ μᾶς στέλνει κάτι ἄλλο ἀκόμα ἀνώτερο, τὸν ἀέρα· ἂν ὁ Θεὸς διατάξῃ νὰ πάψῃ ὁ ἀέρας νὰ φυσάῃ, θὰ πεθάνουμε ὅλοι ἀπὸ ἀσφυξία· μέσα σὲ πέντε λεπτὰ δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἄνθρωπος πάνω στὴ γῆ. Μακρόθυμος λοιπὸν ὁ Θεός, μακρόθυμος καὶ γεμᾶτος ἀγάπη νὰ εἶσαι κ᾿ ἐσύ. Μὴ λησμονεῖς τὸ λόγο τοῦ Χριστοῦ γιὰ τοὺς σταυρωτάς του. Κανείς ἄλλος ἄνθρωπος δὲν ἀδικήθηκε ὅπως ὁ Χριστός· καὶ ὅμως εἶπε τὸ μεγάλο ἐκεῖνο λό­γο «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι» (Λουκ. 23,34). Ἔτσι νὰ κάνῃς κ᾿ ἐσύ.
⃝ Τὸ ἕνα σκαλὶ λοιπὸν πρὸς τὴν τελειότητα εἶ­νε νὰ εἶσαι δίκαιος μὲ τοὺς ἄλλους, τὸ δεύτε­ρο νὰ ἔχῃς μακροθυμία κι ἀγάπη ἀκόμα καὶ πρὸς τοὺς ἐχθρούς. Καὶ τὸ τρίτο σκαλὶ εἶνε ἡ ἔμπρακτη ἀγάπη, ἡ εὐσπλαχνία καὶ ἐλεημοσύ­νη (βλ. ἔ.ἀ. 6,33-36). Νά ᾽σαι ἐλεήμων, νὰ ἐλεῇς. Πεινάει ὁ ἄλλος; δῶσ᾿ του νὰ φάῃ. Διψάει; δῶσ᾿ του νὰ πιῇ. Εἶνε γυμνός; ντύσε τον. Εἶνε στὴ φυλακή; πήγαινε νὰ τὸν δῇς. Εἶνε ἄρρωστος; τρέξε νὰ τὸν ἐπισκεφθῇς. Ἀγάπη νὰ δείχνῃς· αὐτὴ τὴν ἀγάπη μᾶς συνιστᾷ ὁ Κύριος, διότι αὐ­τὴ εἶνε «σύνδεσμος τῆς τελειότητος» (Κολ. 3,14).

* * *

Λένε γιὰ ἕνα βασιλέα ἐπονομαζόμενο Σε­βῆ­ρο, αὐτοκράτορα τῆς Ῥώμης, ὅτι διάβαζε τὸ Εὐαγγέλιο καὶ θαύμαζε τὰ λόγια τῆς σημε­ρινῆς περικοπῆς. Ἔλεγε ὅτι, ἂν τὰ λόγια αὐ­τὰ τὰ ἐφαρμόσουμε, θὰ ὑπάρχῃ παντοτινὴ εἰ­ρήνη. Διέταξε δὲ αὐτὸς νὰ γραφῇ παντοῦ (στὰ σχολεῖα, στοὺς στρατῶνες, στὰ δικαστήρια, στοὺς δρόμους, στὶς πλατεῖες) τὸ ῥητὸ «Κα­θὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως».
Δυστυχῶς ἡ ἀνθρωπότητα δὲν ἄκουσε τὰ ἁπλᾶ αὐτὰ λόγια, καὶ μάλιστα στὴν ἐποχή μας ποὺ εἶνε ἡ χειρότερη καὶ ἐλεεινότερη ἀπὸ ὅ­λες τὶς ἐποχές, ἐποχὴ «Ἁρμαγεδῶνος» (Ἀπ. 16,16). Πόλεμοι τοπικοὶ καὶ παγκόσμιοι ἔγιναν κ᾿ ἐξακολουθοῦν νὰ γίνωνται. Χύθηκε ἄφθονο αἷ­μα· ἂν μαζέψουμε τὰ αἵματα τῶν ἑκατομμυρί­ων ἀνθρώπων ποὺ σκοτώθηκαν, θὰ φτειάξου­με μιὰ λίμνη μεγαλύτερη ἀπὸ τὴ λίμνη τῶν Πρεσπῶν…
Ἂν ἐμεῖς ἐφαρμόζαμε τὸ λόγο τοῦ Εὐαγγελίου ἐδῶ στὴ χώρα μας ἢ καὶ στὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, ἡ γῆ θὰ γινόταν παράδεισος. Καλὸς θε­σμὸς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη· ὁ Ὀργανισμὸς Ἡνω­μένων Ἐθνῶν (Ο.Η.Ε.) ζητάει νὰ συμφιλιώσῃ ὅλα τὰ ἔθνη καὶ νὰ ἐπέλθῃ εἰρήνη. Ἀλλ᾿ ὅταν ἔγινε ἡ πρώτη συνεδρίασι τοῦ Ο.Η.Ε., κάποιοι πρότειναν νὰ γραφῇ· –Τὸ Εὐαγγέλιο εἶνε ἡ βά­σι τῆς εἰρήνης καὶ τῆς εὐημερίας τῶν λαῶν. Αὐτὸ ὅμως δὲν ἔγινε δεκτό. –Ὄχι, εἶπε καὶ ἀν­τιστάθηκε – ποιός; Ὁ ἀντιπρόσωπος τότε τῆς Ῥωσίας, ποὺ ἦταν ἄθεος καὶ ἄπιστος. Αὐ­τὸς εἶπε· Ὄχι, δὲν ἔχουμε ἀνάγκη ἀπὸ τὸ Θεό… Ποιά ἦταν τ᾿ ἀποτελέσματα, γνωρίζουμε ὅλοι· διότι τὰ βλέπουμε καὶ σήμερα. Ἐὰν λοιπὸν οἱ μεγάλοι διεθνεῖς ὀργανισμοὶ δὲν θέλουν νὰ θέσουν ὡς βάσι τῆς ζωῆς τους τὸ Εὐαγγέλιο, ἐμεῖς τοὐλάχιστον ἐδῶ στὴ γωνιὰ αὐτή, τὴ μαρτυρικὴ γωνιά, ἂς θελήσουμε νὰ ἐφαρμόσουμε τὸ λόγο τοῦ Κυρίου «Καθὼς θέλετε ἵ­να ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖ­τε αὐτοῖς ὁμοίως». Ἂν τὸ δεχτοῦμε, θὰ γίνου­­­με τὸ πιὸ εὐτυχισμένο ἔθνος, λαὸς εὐλογημέ­νος. Τότε θὰ γίνουμε «υἱοὶ ὑψίστου» (Λουκ. 6,35), παιδιὰ τοῦ Θεοῦ μὲ ὅραμα τὴν τελειότητα.
Τὸ τέλειο ὑπάρχει μόνο στὸ Θεό. Ὅλα τὰ ἀνθρώπινα εἶνε ἀτελῆ. Ἄγνοια, ἀδυναμία, ἐμ­πάθεια χαρακτηρίζουν τὴ ζωή μας πάνω στὴ γῆ. Ἡ ἄγνοια μᾶς κάνει συνεχῶς νὰ ἐρευνοῦ­με· κ᾿ ἐν τούτοις πάντοτε ἀγνοοῦμε· «ἓν οἶ­δα, ὅτι οὐδὲν οἶδα», ὡμολόγησε ὁ Σωκράτης. Ἡ ἀδυναμία πάλι δὲν ἀφήνει νὰ φτάσουμε στὴν κορυφὴ ποὺ ἐπιθυμοῦμε· μοιάζουμε μὲ ἀετὸ ἁλυσοδεμένο μέσα σ᾿ ἕνα κλουβί. Ἡ δὲ ἐμπάθεια μᾶς παγιδεύει κάθε ὥρα καὶ στι­γμὴ στὴν ἁμαρτία· «ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος…», φω­νάζει ὁ ἀπόστολος Παῦλος (Ῥωμ. 7,24). Ὁ Θεὸς μᾶς ἔπλασε ἔτσι, ὥστε νὰ ζητοῦμε αὐτόν, ποὺ εἶ­νε ὁ μόνος τέλειος· πῶς ὅμως νὰ τὸν πλησι­άσουμε; ποθοῦμε τὴν τελειότητα· πῶς ὅμως νὰ τὴ φτάσουμε;
«Καὶ ἔσεσθε υἱοὶ ὑψίστου» (Λουκ. 6,35). Ὁδηγὸ καὶ πυξίδα πρὸς τὴν τελειότητα μᾶς ἔδωσε ὁ Χριστὸς τὸ Εὐαγγέλιο. Τὸ εἶχε πεῖ καὶ ὁ Ἀδαμάντιος Κοραῆς· Τίποτε ἄλλο δὲν ἔχουμε ἀ­νάγ­κη ἐκτὸς ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο. Τὸ Εὐαγγέλιο λοιπὸν νὰ ἐφαρμόσουμε. Κι ὅταν ἐφαρμόσου­με τὸ Εὐαγγέλιο, τότε ἡ κοινωνία μας θὰ γίνῃ ἕνας παράδεισος, ὅπου μικροὶ καὶ μεγάλοι θὰ ψάλλουν καὶ θὰ δοξάζουν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν ἐσταυρωμένον· ὅν, παῖδες Ἑλλήνων, ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Παντελεήμονος Φλωρίνης τὴν 3-10-1993. Καταγραφὴ καὶ συμ­πλήρωσις 3-10-2004, ἐπανέκδοσις 17-8-2026.