Του πρωτοπρεσβύτερου και εφημέριου του Ι.Ν Αγίων Ταξιαρχών Ταξιάρχη Ιστιαίας Ευβοίας Στέφανου Στεφόπουλου

Υπαρξιακά κενά, αθεΐα, μηδενισμός, σχετικοποίηση της Ορθόδοξης πίστης και υποβιβασμός του λαού σε διανοητικά χειραγωγήσιμη και πειθήνια “μάζα” καθώς και προσωπικά, κοινωνικά, επαγγελματικά αδιέξοδα, έστρεψαν τους ανθρώπους στις αμφιλεγόμενες και επικίνδυνες για την ψυχοσωματική υγεία “εναλλακτικές θεραπείες”!

Αυτό το κείμενο γράφτηκε επ αφορμή της γνωστής στο πανελλήνιο υπόθεσης “Μαζωνάκη” που πυροδότησε ποικίλλες συζητήσεις, κριτικές, αναλύσεις και δράσεις εκ μέρους κρατικών και μη αρχών.

Επίσης προκάλεσε επίδειξη “κροκοδειλίων” δακρύων και “αναθεμάτων” ή εξαγγελίες μέτρων για την αντιμετώπιση της μάστιγας του “κομπογιαννιτισμού” και του “στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις”!

Απ τη μιά κρούουν κάποιοι κώδωνες συναγερμού για κινδύνους που αντιμετωπίζει ο κοινωνικός , λεγόμενος, ιστός και από την άλλη είναι οι ίδιοι που προωθούν ή αδιαφορούν για την προώθηση και διαφήμιση τέτοιων πρακτικών από φορείς δημοσίου, μάλιστα, χαρακτήρος.

Και εξηγούμαστε.

Πως θα σας φαινόταν αν σας λέγαμε πως στο διάλογο για τις “εναλλακτικές” αυτές “θεραπείες” μπαίνουν και κάποια πανεπιστήμιά μας και μάλιστα με προσφορά σχετικών σεμιναρίων;

Μετά από προσεκτική έρευνα και ένα διαφημιστικό ηλεκτρονικό μήνυμα του Πανεπιστημίου ΕΚΠΑ, καταλήξαμε στο θλιβερό συμπέρασμα πως κάποια πανεπιστημιακά ιδρύματα προωθούν αμφιλεγόμενες έως και ασυμβίβαστες με την ορθόδοξη πίστη τεχνικές και φιλοσοφίες ανατολικού τύπου.

Πριν παρουσιάσουμε ορισμένα εξ αυτών θα πρέπει να απαντηθεί το κρίσιμο ερώτημα : «Είναι όλα αυτά εγκεκριμένα από το Υπουργείο Παιδείας;»

Το γεγονός ότι ένα πρόγραμμα παρέχεται από ΚΕΔΙΒΙΜ δεν σημαίνει ότι το Υπουργείο Παιδείας έχει εγκρίνει επιστημονικά ή ιατρικά το περιεχόμενο του σεμιναρίου.
Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει πιστοποίηση/έλεγχο των προγραμμάτων ΚΔΒΜ μέσω του ΕΟΠΠΕΠ. Το σχετικό θεσμικό πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες προδιαγραφές για τα πιστοποιημένα προγράμματα.

Το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών αναφέρει ότι τα εκπαιδευτικά προγράμματα των ΚΔΒΜ που οδηγούν σε πιστοποίηση ή χρηματοδοτούνται από εθνικούς/ενωσιακούς πόρους υποβάλλονται για πιστοποίηση στον ΕΟΠΠΕΠ και ότι η πιστοποίηση των προγραμμάτων γίνεται από τον ΕΟΠΠΕΠ (Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού) ο οποίος εποπτεύεται από το Υπουργείο Παιδείας.
Συνεπώς γνωρίζουν πολύ καλά το αντικείμενο των σεμιναρίων “ευεξίας” και παρόλα αυτά τα εγκρίνουν.

Το ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, για παράδειγμα, ιδρύθηκε με υπουργική απόφαση και αποτελεί ανεξάρτητη ακαδημαϊκή μονάδα του Πανεπιστημίου.

Ο Κανονισμός Σπουδών του προβλέπει ότι τα επιμορφωτικά προγράμματα είναι «εγκεκριμένα Προγράμματα» και ότι η διαδικασία έγκρισής τους γίνεται στο εσωτερικό του ΚΕΔΙΒΙΜ.
Επίσης, το ίδιο το ΚΕΔΙΒΙΜ καθορίζει τα είδη των πιστοποιητικών που χορηγεί, μεταξύ των οποίων είναι το «Πιστοποιητικό Εξειδικευμένης Επιμόρφωσης».

Συνεπώς, ναι μεν δεν εγκρίνει το Υπουργείο άμεσα τα προγράμματα αυτά , αλλά εγκρίνει θεσμικά και πιστοποιεί τους φορείς των κρατικών πανεπιστημίων που τα προσφέρουν. Συνεπώς γνωρίζει τι ακριβώς διδάσκεται στον πανεπιστημιακό χώρο. Αφού μάλιστα πέρα από το συμβούλιο του ΚΕΔΙΒΙΜ , όλα τα προγράμματα περνούν και μέσα από τη Σύγκλητο του Πανεπιστημίου, τουλάχιστον στην περίπτωση του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Τί διαπιστώσαμε όμως σχετικά με τα διαθέσιμα προγράμματα αυτά;

1. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Το ΚΕΔΙΒΙΜ (Κέντρο Δια Βίου Μάθησης) του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας είχε προσφέρει το 2023 σειρά προγραμμάτων Yoga-Pilates School και μεταξύ άλλων Hatha Yoga 150h, Yoga Instructor 100h,
Aerial Instructor / Aerial Yoga.
Προγράμματα όπου η γιόγκα, ατυχώς, εντάσσεται στην κινητική αναψυχή και στη φυσική αγωγή.
Ως βασική διδάσκουσα αναφέρεται η κ. Αγλαΐα Ζαφειρούδη.

Η επίσημη σελίδα του ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας αναφέρει ότι η Αγλαΐα Ζαφειρούδη είναι μέλος ΕΕΠ του ΤΕΦΑΑ, με πτυχίο Φυσικής Αγωγής, μεταπτυχιακό , διδακτορικό , με εμπειρία διδασκαλίας σε χορό και κινητική αναψυχή, πάνω από 50 εθνικές και διεθνείς πιστοποιήσεις σε χάθα, ράτζα, αστάνγκα γιόγκα, πιλάτες, mindfulness/meditation (διαλογισμό) κλπ.

Επιπλέον, είναι συγγραφέας του βιβλίου «Η διδασκαλία της Γιόγκα», που εκδόθηκε το 2021 από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας και αποτελεί βιβλίο που μάλλον ακόμη στα σημερινά προγράμματα χρησιμοποιείται ως βιβλιογραφία της διδασκαλίας της Yoga και τέλος έχει δημοσιεύσει επιστημονικό άρθρο με τίτλο «Yoga Philosophy and the eight steps of Patanjali: The analysis of Niyamas and their application to everyday life», δηλαδή με αντικείμενο όχι μόνο τη σωματική άσκηση αλλά και τη φιλοσοφία της Yoga και τα οκτώ στάδια του Πατάντζαλι.

Σκοπός των ανωτέρω πληροφοριών δεν είναι η κριτική του έργου της συγκεκριμένης καθηγήτριας αλλά , όπως θα φανεί παρακάτω, η δικαιολογημένη απορία μας πώς εγκρίθηκε αυτή η διδασκαλία τη στιγμή που δεν έχει αναγνωριστεί ο διαλογισμός και οι πολλές μορφές και πρακτικές της γιόγκα ως αυτόνομης θεραπευτικής επιστήμης ή ως τμήμα άλλης επιστήμης υγείας.

Προς επιβεβαίωση της εύλογης απορίας μας να διευκρινίσουμε εδώ μόνο λίγα σχετικά με τη χάθα, την αστάνγκα και τη ράτζα γιόγκα , είδη στα οποία , μεταξύ άλλων ειδικεύεται η κ. Ζαφειρούδη και απ όπου θα αποδειχθεί ο αποκρυφιστικός και σίγουρα ουδόλως επιστημονικός χαρακτήρας τους. Προφανώς δεν γνωρίζουμε αν περνούν όλες αυτές οι γνώσεις στα διάφορα προγράμματα που διδάσκονται , αλλά δεν μπορούμε και να το αποκλείσουμε αφού μάλιστα η κ. Ζαφειρούδη αποδέχεται και προωθεί πρακτικές ινδουϊσμού-βουδισμού κλπ.

Μάλιστα στο βιβλίο της “Η διδασκαλία της Γιόγκα-Βασικό και Μεσαίο Επίπεδο” (Εκδ. “Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας”, Βόλος 2021, σελ. 16) τονίζει πως :

” η yoga…είναι η αληθινή σύνδεση της ανθρώπινης ύπαρξης με τον εσωτερικό εαυτό, με την ίδια την ψυχή, με τη φύση, με την ανώτερη δύναμη, με τη συμπαντική δύναμη. Είναι η ικανότητα συγκέντρωσης και κατεύθυνσης του νου και της σκέψης με σκοπό την αυτοσυγκέντρωση και τον διαλογισμό…
…Σύμφωνα με τη φιλοσοφία της γιόγκα κύριοι στόχοι της γιόγκα δεν αποτελούν μόνο η Φυσική-Σωματική Υγεία, αλλά και η Ψυχική Υγεία, η Κοινωνική Υγεία, η Πνευματική Υγεία, η Αυτοανάλυση, η Αυτοκατανόηση και η ανάδειξη της ανώτερης δύναμης εσωτερικά του ανθρώπου”!!!

Τα ίδια λόγια ακριβώς χρησιμοποιούν όλοι οι αποκρυφιστές-εσωτεριστές της Νέας Εποχής.

Χάθα Γιόγκα.
Σανσκριτική λέξη που σημαίνει ήλιος και σελήνη. Συμβολίζει την ισορροπία ανάμεσα σε δύο αντίθετες δυνάμεις. Χαρακτηρίζεται από ασάνες (στάσεις σώματος) , πραναγιάμα (τεχνικές αναπνοής) και διαλογισμό.

Ράτζα Γιόγκα.
Αλλιώς , βασιλική γιόγκα. Επιτυγχάνει, λένε , έλεγχο του νου μέσω διαλογισμού . Διδάσκει το 8πλο μονοπάτι της γιόγκα, του Πατάντζαλι. Το 8ο (σαμάντι) φτάνει τον διαλογιζόμενο στην κατάσταση της “απόλυτης συνειδητότητας και της ένωσης με το θείο ή τον Εαυτό”, άρα οδηγεί στην αυτοθέωση-“αυτοπραγμάτωση”.

Αστάνγκα Γιόγκα.
Περιλαμβάνει την αναπνοή ujjayi, δηλαδή μιά ειδική τεχνική αναπνοής με ελαφρά
σύσπαση στο πίσω μέρος του λαιμού, η οποία παράγει ένα χαρακτηριστικό ήχο (“ήχος του ωκεανού”) κι αυτό βοηθά στη διατήρηση της συγκέντρωσης και στη θέρμανση του σώματος!

Όλα τα παραπάνω συνιστούν κραυγαλέες περιπτώσεις αποκρυφιστικών θεωριών ανατολικού τύπου , παντελώς ασυμβίβαστες με την ορθόδοξη πίστη και επιστημονικά άκρως αμφιλεγόμενες.

Hatha Yoga.

Στο πρόγραμμα Hatha Yoga 200h του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας αναφέρεται ότι πρόκειται για εκπαιδευτικό πρόγραμμα του ΚΕΔΙΒΙΜ και ότι μετά την ολοκλήρωση χορηγείται Πιστοποιητικό Εξειδικευμένης Επιμόρφωσης, διάρκειας 200 ωρών/20 ECTS.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων φιλοσοφία Yoga, pranayama, συγκέντρωση/χαλάρωση, asanas, σχέση νου-σώματος και εκπαίδευση στην καθοδήγηση πρακτικής Yoga.

Ανάλογα ήταν και το παλαιότερο πρόγραμμα Hatha Yoga 100h, το οποίο περιέγραφε εκπαίδευση στη φιλοσοφία της Hatha Yoga, pranayama, συγκέντρωση/χαλάρωση, asanas, ανατομία και φυσιολογία και ασφαλή καθοδήγηση πρακτικής.

2. Πανεπιστήμιο Αιγαίου — Διαλογισμός /
Mindfulness.

Το ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστήμιο Αιγαίου είχε πρόγραμμα:
«Ενσυνειδητότητα / Mindfulness: Ανάπτυξη και διαχείριση δεξιοτήτων Συναισθηματικής Νοημοσύνης»
με έναρξη 23/9/2024 και διάρκεια 320 ώρες.

Το πρόγραμμα δεν περιοριζόταν σε θεωρητική αναφορά. Περιλάμβανε βιωματικές πρακτικές, μεταξύ άλλων:
επίγνωση αναπνοής, body scan, διαλογισμό, “οραματισμό”, περιπατητικό διαλογισμό, τεχνικές ενσυνειδητότητας,εφαρμογές στο σχολικό περιβάλλον!

Η κ. Γλυκερία Ρέππα ήταν η ακαδημαϊκά υπεύθυνη του προγράμματος.
Το βιογραφικό της, μεταξύ άλλων, αναφέρει διδακτορικό στην Εκπαιδευτική και Σχολική Αθλητική Ψυχολογία από το ΕΚΠΑ…ειδίκευση στο Mindfulness/Ενσυνειδητότητα,
πιστοποίηση instructor σε Pilates και Yoga.

Επομένως εδώ έχουμε σαφή περίπτωση πανεπιστημιακού ΚΕΔΙΒΙΜ που δίδαξε διαλογιστικές πρακτικές, όχι απλώς αναφορά στον διαλογισμό.

3. Πανεπιστήμιο Αιγαίου — Γιόγκα.

Εκπαιδευτική δράση του ΚΕΔΙΒΙΜ Αιγαίου για την τρίτη ηλικία, στην οποία υπήρχαν μαθήματα:
γιόγκα, αναπνευστικών ασκήσεων, ενσυνειδητότητας, διατροφής, ομαδικής καθοδήγησης κ.ά.
Η δράση πραγματοποιήθηκε το 2023.

4. ΕΚΠΑ — Ύπνωση / Κλινική ύπνωση
Εδώ η τεκμηρίωση είναι ιδιαίτερα σαφής.
Το ΚΕΔΙΒΙΜ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών έχει προσφέρει το πρόγραμμα:
«Ύπνωση: Χαρακτηριστικά και Θεραπευτικές Εφαρμογές».
Υπάρχει μάλιστα επίσημος οδηγός σπουδών του ΚΕΔΙΒΙΜ ΕΚΠΑ. Το πρόγραμμα εξέταζε:
τι είναι η ύπνωση, φαινομενολογία των υπνωτικών φαινομένων, νευροψυχολογία της ύπνωσης, ύπνωση και γνωστικές λειτουργίες, κλινικές εφαρμογές, άγχος και χαλάρωση, κατάθλιψη, πόνο,
αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων.

Γιατί, όμως, τόση έφεση με την πρακτική της γιόγκα; Τι συμβαίνει στο εκπαιδευτικό μας σύστημα;

Είναι σημαντικό να τονιστεί πως η yoga δεν εμφανίζεται ως αυτοτελές υποχρεωτικό μάθημα του σχολικού προγράμματος. Όμως το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής την έχει συμπεριλάβει ρητά στις προτεινόμενες φυσικές δραστηριότητες της Φυσικής Αγωγής.

Στο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής για το Δημοτικό, το ΙΕΠ αναφέρει τη yoga μαζί με άλλες δραστηριότητες όπως το pilates, το aerobic και τους μοντέρνους χορούς, προτείνοντας στους εκπαιδευτικούς να οργανώνουν ημέρες γνωριμίας/δοκιμής νέων ή λιγότερο διαδεδομένων φυσικών δραστηριοτήτων.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, στο Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Αγωγής για το Γυμνάσιο, αναφέρεται ρητά ότι οι καθηγητές Φυσικής Αγωγής μπορούν να οργανώνουν στο σχολείο δραστηριότητες όπως: «…καράτε, yoga, pilates, aerobic…» ως νέες ή λιγότερο διαδεδομένες φυσικές δραστηριότητες.

Τα ελληνικά ΑΕΙ μπορούν, μέσω των ΚΕΔΙΒΙΜ, να οργανώνουν προγράμματα επιμόρφωσης σε αντικείμενα που αποφασίζουν τα αρμόδια πανεπιστημιακά όργανα. Εδώ υπάρχει πολύ μεγαλύτερη αυτονομία αλλά δεν σημαίνει ότι το Υπουργείο Παιδείας αποφάσισε ότι η Yoga είναι πανεπιστημιακά αναγνωρισμένη θεραπεία, αλλά ότι το Πανεπιστήμιο, μέσω του θεσμοθετημένου ΚΕΔΙΒΙΜ του, προσφέρει πρόγραμμα επιμόρφωσης στη Yoga.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό, ιδίως επειδή στα προγράμματα Hatha Yoga του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας υπάρχουν στοιχεία όπως φιλοσοφία Yoga, pranayama, διαλογιστικές πρακτικές και θεωρίες του Patanjali.

Ώστε λοιπόν το Υπουργείο/ΙΕΠ έχει πράγματι επιτρέψει και ενθαρρύνει την παρουσία της Yoga ως μορφής σωματικής δραστηριότητας στη Φυσική Αγωγή, ενώ τα ΑΕΙ μπορούν να προσφέρουν σχετικά προγράμματα ΚΕΔΙΒΙΜ. Έτσι θα έπρεπε να γίνεται;

Στο Πανεπιστημίο Θεσσαλίας έχουν προχωρήσει και πέρα από τη γιόγκα, στον διαλογισμό.
Αναφέρονται σε πρακτικές meditation και χαλάρωσης που γίνονται με πρακτική εξάσκηση, όχι μόνο θεωρητικά. Άρα δεν πρόκειται απλώς για μάθημα σχετικά με την ιστορία του διαλογισμού αλλά περί πρακτικής εφαρμογής.

Και στο νεότερο Hatha Yoga Training που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2024, αναφέρεται επίσης πως διδάχθηκε η φιλοσοφία της Yoga , η pranayama , τεχνικές αυτοσυγκέντρωσης και χαλάρωσης , asanas , σύνδεση νου και σώματος. Άρα και εδώ υπάρχει σαφής διδασκαλία τεχνικών που σχετίζονται με συγκέντρωση/διαλογισμό μέσα στο πλαίσιο της Yoga.

Πολλοί ίσως πουν πως αυτό που διδάσκουν εκεί είναι όχι ο ανατολικού τύπου διαλογισμός αλλά ο απαλλαγμένος από την ανατολική φιλοσοφία, “δυτικός” διαλογισμός. Υπάρχει όμως δυτικός και ανατολικός διαλογισμός;Και αν ναι, πως συνδέεται με τον ανατολικό διαλογισμό;

Το mindfulness που λένε ότι διδάσκουν τι σχέση έχει με τον διαλογισμό που γίνεται στα πλαίσια της ανατολικής φιλοσοφίας με σαφή θρησκευτικά χαρακτηριστικά;

Η σχέση είναι ιστορική και άμεση, ιδιαίτερα με τον βουδιστικό διαλογισμό.

Η σύγχρονη μορφή mindfulness στη Δύση προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από την προσαρμογή βουδιστικών πρακτικών, κυρίως Vipassana («διαλογισμός διορατικότητας»), όπου παρατηρούνται οι εμπειρίες καθώς εμφανίζονται και παρέρχονται.
Η επίγνωση/ενσυνειδητότητα προσεγγίζονται με πρακτικές παρατήρησης της αναπνοής, του σώματος, των συναισθημάτων και των σκέψεων. Πρακτικές και θεωρίες που συνδέονται με παραδόσεις του βουδισμού.

Το σύγχρονο mindfulness δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με τον βουδισμό. Στη δυτική ψυχολογία και ιατρική έχει αποσυνδεθεί σε σημαντικό βαθμό από το θρησκευτικό πλαίσιο και χρησιμοποιείται σε προγράμματα όπως το MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction) και το MBCT (Mindfulness-Based Cognitive Therapy).
Η διάκριση είναι σημαντική, γιατί το mindfulness που χρησιμοποιείται σήμερα στην ψυχολογία δεν είναι απλώς ένας «ουδέτερος διαλογισμός» που δημιουργήθηκε ανεξάρτητα από τον βουδισμό. Έχει βουδιστικές ρίζες, αλλά στη “δυτική” εκδοχή του έχουν γίνει μετατροπές δημιουργώντας την – έστω επιστημονική- ψευδαίσθηση της απεξάρτησης από το φιλοσοφικό της πλαίσιο.

Τι αφαιρέθηκε στη δυτική εκδοχή; Όταν αναπτύχθηκε το σύγχρονο mindfulness στην ψυχολογία, ιδιαίτερα μέσω του Jon Kabat-Zinn και του προγράμματος MBSR, το πλαίσιο άλλαξε.
Στο τυπικό κοσμικό πρόγραμμα μπορεί να μην υπάρχει λατρεία του Βούδα, βουδιστικές τελετουργίες, μάντρα, αναφορά σε κάρμα ή μετενσάρκωση, βουδιστική διδασκαλία ως θρησκευτικό σύστημα.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη πρακτική έχει ιστορική συγγένεια με βουδιστικές αντιλήψεις περί του νου.

Όσον αφορά στις διαφορές με την χριστιανική προσευχή, στην Ορθόδοξη Παράδοση δεν έχουμε κάτι αντίστοιχο του ανατολικού διαλογισμού αλλά αρετή στην άσκηση της οποίας ο άνθρωπος στρέφει τον νου του προς τον Θεό, προς την Αγία Γραφή, την προσευχή και το πρόσωπο του Χριστού. Στο mindfulness, αντίθετα, η βασική άσκηση μπορεί να είναι η παρατήρηση της ίδιας της εμπειρίας των αισθήσεων και συναισθημάτων και σκέψεων π.χ.

Επιδιώκει στροφή του ανθρώπου αλλά όχι προς τον Θεό αλλά τον “Εαυτό”-θεό.
Επίσης, δεν υπάρχει ουσιαστική αναφορά στον Θεό.

Στις περιπτώσεις όμως που προαναφέραμε φαίνεται  ότι δεν υφίσταται  ούτε και ο προσχηματικός αυτός “διαχωρισμός”, αφού  χρησιμοποιούνται μαζί με το “δυτικού” τύπου mindfulness και διδασκαλίες Zen, Vipassana, Buddhist mindfulness, mantras, chakras, energy, karma με σαφώς πολύ έντονο θρησκευτικό/ανατολικό περιεχόμενο. Το σαφέστερο παράδειγμα είναι στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Το ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας έχει προσφέρει το πρόγραμμα «Yoga–Pilates School: Active Leisure, Mind & Well-being». Στον επίσημο οδηγό του αναφέρεται ρητά ότι οι συμμετέχοντες ασκούνται σε: asanas (στάσεις yoga), pranayama (αναπνευστικές τεχνικές), meditation – διαλογισμό, Savasana, Yoga Nidra.

Η Yoga Nidra , μάλιστα, δεν είναι απλώς stretching ή γυμναστική. Είναι πρακτική βαθιάς χαλάρωσης και καθοδηγούμενης εσωτερικής επίγνωσης μέσα στην παράδοση της yoga. Επομένως, όταν ένα πανεπιστημιακό πρόγραμμα διδάσκει Yoga Nidra μαζί με asanas, pranayama και meditation, υπάρχει σαφώς ανατολικής προέλευσης διαλογιστικό στοιχείο.

Λίγο πριν ολοκληρωθεί αυτό το κείμενο , ήρθε στα χέρια μας mail του ΕΚΠΑ σχετικά με τα τρέχοντα προγράμματά του.
Θεωρήσαμε αναγκαίο να σταχυολογήσουμε ορισμένα απ αυτά για να αποδειχθεί ότι τα όσα προσφέρθηκαν στα πανεπιστήμια που αναφέραμε παραπάνω δεν ήταν τυχαία , ούτε περιστασιακά και συμπτωματικά.

Δυστυχώς, όπως θα φανεί από όσα θα μνημονεύσουμε παρακάτω , η διάβρωση έχει προχωρήσει σε σημαντικό βαθμό και ο κομπογιαννιτισμός έχει , δυστυχώς, εισβάλλει στα πανεπιστήμια με επιστημονική “προβιά”!

Αλιεύσαμε τις πληροφορίες μας στη διεύθυνση elearningekpa.gr.

1) Πρόγραμμα “Ενσυνειδητότητα και τεχνικές χαλάρωσης στον αθλητισμό”.
Αναφέρεται μεταξύ άλλων ως σκοπός η “εξοικείωση με έννοιες όπως…ο διαλογισμός και ο οραματισμός”.

2) Πρόγραμμα “Certificate in Coaching-AC Accredited”.
“…Η εκπαίδευση είναι πρακτική, βιωματική…γιά την προσωπική αυτογνωσία, αυτοεξέλιξη και…”.

3) Πρόγραμμα “Philosophical Life Coaching”.
Στη διδακτική ενότητα “Εγώ και ο Θεός”, τίθενται τα εξής ερωτήματα.
α) “Υπάρχει Θεός; Η φιλοσοφία, η επιστήμη και οι θρησκείες έχουν δώσει πολλές και διαφορετικές απαντήσεις , καμμία όμως δεν είναι τελική”!
Με υπεύθυνο τον καθηγητή φιλοσοφίας κ. Γεώργιο Αραμπατζή.
Τι σχέση μπορεί να έχει η ερώτηση αυτή και η προφανώς καθοδηγούμενη απάντηση σε ανθρώπους που εκπαιδεύονται γιά να είναι σύμβουλοι ζωής σε άλλους ανθρώπους; Τι σχέση έχει η πίστη και το αξιακό και ηθικό σύστημα του καθενός στην κοσμικού τύπου αυτή “καθοδήγηση”;

Θυμηθείτε τις “περιοριστικές πεποιθήσεις” που αναφέραμε στο προηγούμενο άρθρο μας και αφορούσε στην εκπαίδευση στο life coaching! (ΕΔΩ )

 

β) “Αφού ο Θεός λέγεται Πανάγαθος, τότε γιατί οι καταστροφές, οι θάνατοι παιδιών;”.
Σαφέστατα υποκινούμενη και καθοδηγούμενη η ερώτηση!

γ) “Υπάρχει αθάνατη ψυχή;”.
“Υπάρχει η ψυχή; Είναι αθάνατη όπως έχει υποστηριχθεί ή θνήσκει; Είναι δηλαδή χειρότεροι άνθρωποι και πολίτες όσοι δεν αποδέχονται τη μεταθανάτια ύπαρξη;”

Τα ερωτήματα αυτά του κ. Αραμπατζή φαίνεται να συνδέονται όχι με το coaching, αλλά με τον βουδισμό και τον ινδουϊσμό που προωθούν μαζί με τα προγράμματα coaching και αποδείχθηκε στο προηγούμενο άρθρο μας. Εμμέσως πλην σαφώς οι άνθρωποι οδηγούνται σε προκαθορισμένες θέσεις και διδασκαλίες του βουδισμού και ινδουϊσμού περί ψυχής, θανάτου, μετεμψύχωσης/μετενσάρκωσης, πολυθεϊσμού κλπ.

4) “Yoga : Συστήματα, Ολιστικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές”.

Εδώ, στον οδηγό σπουδών, πέφτουν οι μάσκες και οι προβιές αφού αναφέρονται στη yoga ως “ολοκληρωμένο σύστημα …πνευματικής αναβάθμισης…

Βάζουν τους συμμετέχοντες σε βαθιά αποκρυφιστικά “νερά” αφού όπως γράφουν οι “εκπαιδευόμενοι θα προσεγγίσουν την ινδική πνευματικότητα, η οποία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της yoga…”.

Και σαν να μην έφταναν αυτά, ομολογούν πως “θα εκπαιδευθούν στην ινδική βιοθεωρία της Αγιουρβέδα”!
Η οποία είναι χαρακτηρισμένη ως ψευδοθεραπεία ασυμβίβαστη με την χριστιανική ορθόδοξη πίστη και πνευματική ζωή.
Τέλος, για να μην έχει κανείς αμφιβολίες κάνουν λόγο γιά τις αποκρυφιστικές καταστάσεις της “αυτοεξέλιξης”, της “αυτογνωσίας” και της “εμβάθυνσης στον εαυτό”!!!

Ενώ η Ορθόδοξη Εκκλησία διά των Αγίων Πατέρων της διδάσκει και καλεί τον άνθρωπο σε μετάνοια, αυτογνωσία ως αποτέλεσμα ανοίγματος του νου διά της ταπείνωσης και της προσευχής που είναι βασικές αρετές που χαρίζει το Άγιο Πνεύμα στις αγνές ψυχές (βλέπε διδασκαλία Αγ. Νεκταρίου περί Αυτογνωσίας) .
Επίσης καλεί σε εγρήγορση, διαρκή αγώνα, καλλιέργεια των αρετών, μεταμόρφωση των παθών, για να οδηγηθεί ο άνθρωπος στη μόνη “εξέλιξη” και πορεία προς τον ένα και μοναδικό σκοπό που είναι η κατά χάριν θέωση.

Και φυσικά χρειάζεται η συνέργεια του Αγίου Πνεύματος και του ανθρώπου. Ο άνθρωπος ταπεινώνεται και ζητά με επίγνωση και θυσιαστικό πνεύμα την χάρη του Χριστού για να ενωθεί μαζί Του. Δεν επιδιώκει την αυτοθέωση, την ανάπτυξη των υποτιθέμενων δυνάμεων μέσα του , την ένωση με την απρόσωπη θεότητα του Σύμπαντος.

Τελικά , η σωτηρία της ψυχής είναι όντως πολύ μεγάλο πράγμα και δεν είναι δυνατό να διδαχθεί μέσα σε μιά αίθουσα του πανεπιστημίου αλλά μόνο στην “αίθουσα”, στον ιερό “τόπο” της αθάνατης ψυχής μέσα από το βίωμα, την εμπειρία της φανέρωσης του Θεού στη ζωή ενός εκάστου και την ένωση του ανθρώπου με τον Θεό μέσω των μυστηρίων της Εκκλησίας μας και εξόχως διά του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας.

Μακάρι να το αποδεχθούν αυτό όσοι πανεπιστημιακοί και εξωτερικοί συνεργάτες των πανεπιστημιακών μας ιδρυμάτων βρήκαν πρόσφορο το έδαφος σ αυτά για να προσφέρουν στους ανθρώπους όχι Χριστό αλλά τον θεοποιημένο “Εαυτό” τους ως άλλο είδωλο της εποχής μας.