Όταν το θαύμα συναντά την αμφιβολία
Η
εκκλησιαστική ιστορία αποτελεί αδιάψευστο μάρτυρα ότι η Υπεραγία
Θεοτόκος, ως στοργική Μήτηρ του Κυρίου και Μήτηρ όλων των πιστών,
ουδέποτε εγκατέλειψε την Εκκλησία στους καιρούς των δοκιμασιών.
Όταν
η πίστη εδοκιμάζετο, όταν η ευλάβεια εψυχραίνετο και όταν η
εκκλησιαστική συνείδηση κινδύνευε να ατονήσει, η Παναγία, κατά
παραχώρηση του Θεού, έγινε πολλές φορές το μέσον παρηγορίας, ενισχύσεως
και αφυπνίσεως.
Οι βίοι των Αγίων, τα
συναξάρια και η ιερά παράδοση της Εκκλησίας διασώζουν αναρίθμητες
τέτοιες μαρτυρίες, οι οποίες αρχικά αντιμετωπίσθηκαν με επιφύλαξη, αλλά ο
χρόνος, οι πνευματικοί καρποί και η διάκριση της Εκκλησίας ανέδειξαν
την αυθεντικότητά τους.
Μέσα σε αυτό το
πνευματικό πλαίσιο κατατίθεται και η μαρτυρία περί της θαυμαστής
εμφανίσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου προς μοναχή των Αθηνών, κατά την οποία
η Παναγία, εμφανιζόμενη με έκδηλη θλίψη και πένθος, εξέφρασε την οδύνη
της για την απομάκρυνση του Εσταυρωμένου από την κεντρική Αγία Τράπεζα
και απηύθυνε την επιτακτική προτροπή να παύσει αυτή η πράξη.
Είτε
κανείς δεχθεί είτε επιφυλαχθεί απέναντι στη συγκεκριμένη μαρτυρία, δεν
δικαιούται να την αντιμετωπίσει με περιφρόνηση ή χλευασμό, διότι αυτό
δεν αποτελεί εκκλησιαστική διάκριση αλλά προαίρεση απορρίψεως.
Συχνά προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι κάθε τέτοια εμπειρία ενδέχεται να αποτελεί πλάνη.
Η Εκκλησία ασφαλώς διδάσκει ότι κάθε υπερφυσικό γεγονός οφείλει να εξετάζεται με μεγάλη προσοχή.
Η διάκριση όμως των Πατέρων δεν ταυτίζεται με την άρνηση ούτε με την απαξίωση.
Οι
Άγιοι δεν δίδαξαν ποτέ να απορρίπτεται αβασάνιστα κάθε μαρτυρία, αλλά
να δοκιμάζονται τα πνεύματα, να εξετάζονται οι καρποί, να ερευνάται το
ήθος των προσώπων και να προηγούνται η προσευχή και η ταπείνωση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα προσδίδει στη συγκεκριμένη περίπτωση η σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίστηκε η μαρτυρία.
Ο αυτήκοος μάρτυρας, στον οποίο η μοναχή εμπιστεύθηκε το γεγονός, δεν έσπευσε να το δημοσιοποιήσει ούτε επιδίωξε εντυπώσεις.
Αντιθέτως,
ένα εύλογο χρονικό διάστημα διαφύλαξε τη μαρτυρία μέσα στη σιωπή, στην
προσευχή και στη διάκριση, αναμένοντας να φανεί αν η εξέλιξη των
πραγμάτων θα καθιστούσε αναγκαία τη δημοσιοποίησή της.
Μόνον
όταν διαπίστωσε ότι η απομάκρυνση του Εσταυρωμένου όχι μόνο δεν
περιοριζόταν αλλά λάμβανε ολοένα μεγαλύτερες διαστάσεις, και αφού
προηγήθηκε επίμονη προσευχή και ώριμη πνευματική σκέψη, θεώρησε ότι η
σιωπή δεν αποτελούσε πλέον ασφαλή επιλογή, αλλά ότι η μαρτυρία όφειλε να
κατατεθεί με ευθύνη, χωρίς κραυγές, χωρίς εμπάθεια και χωρίς προσωπική
επιδίωξη.
Αυτό ακριβώς αποτελεί γνώρισμα της εκκλησιαστικής ωριμότητας.
Η βιασύνη είναι γνώρισμα του ενθουσιασμού·
η υπομονή είναι γνώρισμα της χάριτος.
Εκείνος
που αναμένει επί μακρόν, προσεύχεται, εξετάζει και μόνον τότε ομιλεί,
δεν ενεργεί επιπόλαια αλλά με συναίσθηση της ευθύνης ενώπιον του Θεού
και της Εκκλησίας.
Εξίσου θλιβερή είναι η μαρτυρία ότι η
μοναχή, όταν υπάκουσε στην εντολή που πίστευε ότι έλαβε και μετέφερε το
μήνυμά της σε ιερέα, δεν αντιμετωπίστηκε με διάκριση και πατρική αγάπη,
αλλά με οξύτητα και αποπομπή.
Ακόμη και αν κάποιος διατηρεί
επιφυλάξεις για την προέλευση μιας τέτοιας εμπειρίας, το ορθόδοξο ήθος
δεν επιτρέπει την ειρωνεία ούτε την απαξίωση.
Η διάκριση εκφράζεται με πραότητα, ταπείνωση και εξέταση, όχι με σκληρότητα.
Πέρα όμως από τη συζήτηση περί του θαυμαστού γεγονότος, παραμένει το ουσιώδες θεολογικό ερώτημα:
Είναι δυνατόν να θεωρείται αδιάφορη η απομάκρυνση της μορφής του Εσταυρωμένου από το ιερότερο σημείο του ναού;
Ο Εσταυρωμένος δεν αποτελεί διακοσμητική προσθήκη ούτε αισθητική επιλογή.
Αποτελεί
τη διαρκή ομολογία της σωτηρίας του κόσμου, την εικόνα της θυσίας «ὑπὲρ
τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καὶ σωτηρίας» και τη σιωπηλή μαρτυρία ότι κάθε Θεία
Λειτουργία τελείται ενώπιον του Εσταυρωμένου και Αναστάντος Κυρίου.
Γι'
αυτό και η συγκεκριμένη μαρτυρία, ανεξάρτητα από την εκκλησιαστική της
αξιολόγηση, δεν αξίζει χλευασμό αλλά σοβαρή, προσευχητική και ταπεινή
εξέταση.
Η Εκκλησία ουδέποτε φοβήθηκε την αλήθεια· φοβήθηκε μόνο τη σκληροκαρδία και την αυτάρκεια.
Η
μαρτυρία αυτή αποτελεί μία ακόμη μητρική προειδοποίηση της Υπεραγίας
Θεοτόκου προς τον λαό του Θεού, σε αυτή την περίπτωση η μεγαλύτερη πλάνη
δεν θα είναι η προσεκτική εξέτασή της, αλλά η περιφρόνησή της.
Οι Πιστοί
Ιεράπετρα Ομολογία Πίστεως
Ευπραξία Κοντσα
ΠΗΓΗ
