Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου
από τη σειρά «Ομιλίες εις προσκυνητάς»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 17-11-1984] [Σειρά Δ 24 Α+Β]
Η ΠΑΡΑΚΜΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Εάν ερωτήσετε, παιδιά, πώς κατάφερε ο διάβολος να μετακινήσει τους πρωτοπλάστους από τον Παράδεισον και να έχομε όλην αυτήν την περιπέτεια της ανθρωπίνης ιστορίας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο διάβολος μετήλθε τέσσερα στάδια, τέσσερις φάσεις, για να το επιτύχει αυτό. Αυτές οι φάσεις είναι: Η συνύπαρξις, είναι ο διάλογος, είναι η διείσδυσις και η ανατροπή. Την ίδια μέθοδο ο διάβολος μετέρχεται όχι μόνον τότε, αλλά και πάντοτε, μέσα στην Ιστορία μέχρι σήμερα και μέχρι που να τελειώσει ο κόσμος. Την ιδία μέθοδο μετέρχεται ο διάβολος. Διότι θέλει να επιτύχει την ανατροπή του πλάσματος που λέγεται «άνθρωπος». Από φθόνο προς τον άνθρωπο ο διάβολος πάντοτε κινείται.
Για να το δείτε αυτό όπως σας το είπα, θα σας διαβάσω μία πολύ μικρή περικοπή από το βιβλίο της «Γενέσεως» και θα το δείτε ανάγλυφο αυτό. Βέβαια, θα κάνομε την ανάλυση και θα το καταλάβετε καλύτερα. Στο τρίτο κεφάλαιο της «Γενέσεως» μάς σημειώνει ο Μωυσής: «Ὁ δὲ ὄφις ἦν φρονιμώτατος πάντων τῶν θηρίων τῶν ἐπὶ τῆς γῆς, ὧν ἐποίησε Κύριος ὁ Θεός. Καὶ εἶπεν ὁ ὄφις τῇ γυναικί· τί ὅτι εἶπεν ὁ Θεός, οὐ μὴ φάγητε ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ παραδείσου; Καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ τῷ ὄφει· ἀπὸ καρποῦ τοῦ ξύλου τοῦ παραδείσου φαγούμεθα, ἀπὸ δὲ τοῦ καρποῦ τοῦ ξύλου, ὅ ἐστιν ἐν μέσῳ τοῦ παραδείσου, εἶπεν ὁ Θεός, οὐ φάγεσθε ἀπ᾿ αὐτοῦ, οὐ δὲ μὴ ἅψησθε αὐτοῦ, ἵνα μὴ ἀποθάνητε. Καὶ εἶπεν ὁ ὄφις τῇ γυναικί· οὐ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε· ᾔδει γὰρ ὁ Θεός, ὅτι ᾗ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ᾿ αὐτοῦ, διανοιχθήσονται ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ ἔσεσθε ὡς θεοί, γινώσκοντες καλὸν καὶ πονηρόν. Καὶ εἶδεν ἡ γυνή, ὅτι καλὸν τὸ ξύλον εἰς βρῶσιν καὶ ὅτι ἀρεστὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν καὶ ὡραῖόν ἐστι τοῦ κατανοῆσαι, καὶ λαβοῦσα ἀπὸ τοῦ καρποῦ αὐτοῦ ἔφαγε· καὶ ἔδωκε καὶ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς μετ᾿ αὐτῆς, καὶ ἔφαγον. Καὶ διηνοίχθησαν οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν δύο, καὶ ἔγνωσαν ὅτι γυμνοὶ ἦσαν, καὶ ἔρραψαν φύλλα συκῆς καὶ ἐποίησαν ἑαυτοῖς περιζώματα».
Σ΄ αυτήν την μικρή περικοπή, παιδιά, είναι και περικλείεται ό,τι σας είπα. Δηλαδή πώς ακριβώς ο διάβολος εργάστηκε να εξώσει τους πρωτοπλάστους από τον Παράδεισον.
Το πρώτο είναι η συνύπαρξις. Ο διάβολος βρέθηκε μπροστά τους. Βέβαια δεν βρέθηκε σαν κάτι που μπορούσε να τους τρομάξει, αλλά υπό την μορφήν ενός φιδιού. Τώρα, εάν ο διάβολος μπήκε σε ένα φίδι ή απλώς εμφανίστηκε σαν φίδι, αυτό δεν έχει και πολλή σημασία. Σημειώσατε ότι ο διάβολος έχει την δυνατότητα να μετασχηματίζεται. Φυσικά αυτός ο μετασχηματισμός, όπως και οι άγγελοι, δεν είναι μετασχηματισμός πραγματικός, αλλά είναι, ας το πούμε, φανταστικός. Δηλαδή για μια στιγμή ο άνθρωπος νομίζει ότι βλέπει κάτι, ενώ στην πραγματικότητα αυτό δεν είναι αληθές. Όπως οι άγγελοι εμφανίζονται ως άνθρωποι, αλλά δεν είναι πραγματικοί άνθρωποι. Και για μια στιγμή μπορεί αυτό το σχήμα να χαθεί από τα μάτια του ανθρώπου και να μην ξαναδεί τον άγγελον. Γιατί ήταν μόνο ένα σχήμα.
Έτσι, λοιπόν, ο διάβολος εδημιούργησε προϋποθέσεις, σας είπα, συνυπάρξεως, εμφανίστηκε εις τους πρωτοπλάστους. Δεν εμφανίζεται όπως είναι. Γιατί δεν θα ήταν δυνατόν αυτό βέβαια ως πνεύμα που είναι, αλλά διαλέγει το σχήμα του όφεως, του φιδιού. Φυσικά μιλούσε. Αυτό θα έπρεπε ήδη να δημιουργήσει μίαν απορίαν εις τους πρωτοπλάστους, πώς μπορούσε ένα ζώο, που δεν ανήκει στη δική τους την κατηγορία, δηλαδή δεν είναι άνθρωπος, πώς μπορούσε αυτό να ομιλεί. Ότι μπορεί να ομιλήσει ένα φίδι, δηλαδή καλύτερα, ο διάβολος διαμέσου ενός ζώου, και αυτό δεν είναι περίεργον, σας θυμίζω την όνον του Βαλαάμ από την Παλαιά Διαθήκη από το βιβλίον «Ἀριθμοί», που εκεί αναφέρεται ότι γύρισε η όνος του Βαλαάμ και λέγει εις τον Βαλαάμ: «Τι με χτυπάς; Δεν βλέπεις ποιος με εμποδίζει να περπατήσω;». Φυσικά δεν μίλησε το γαϊδουράκι. Διότι την ίδια στιγμή έβλεπε έναν άγγελο μπροστά του ο Βαλαάμ. Και δεν μίλησε το γαϊδουράκι. Μίλησε ο άγγελος.
Έτσι κι εδώ δεν μιλάει το φίδι, μιλάει ο διάβολος. Έπρεπε, όμως, αυτό να δημιουργήσει μίαν απορίαν εις τους πρωτοπλάστους, πώς θα ήταν δυνατόν ποτέ το φίδι να μπορούσε να ομιλεί. Ωστόσο βρέθηκε μαζί τους ο διάβολος, υπό την μορφήν του όφεως. Και αυτό, το ότι βρέθηκε και οι πρωτόπλαστοι αποδέχονται αυτήν την ύπαρξιν του διαβόλου μαζί τους, δηλαδή την συνύπαρξιν, από εκεί αρχίζει το κακό. Θα μπορούσαν να ειπούν, με την πρώτη φράση που θα έλεγε ο διάβολος: «Λυπούμεθα, αλλά δεν έχομε καμία κοινωνία μαζί σου, δεν ξέρομε ποιος είσαι». Πολύ δε παραπάνω εάν υποτεθεί ότι θα άκουγαν και τα παρακάτω που θα έλεγε ο διάβολος, για να δημιουργούσε όλην εκείνην την διαδικασία της πλάνης που δημιούργησε στους πρωτοπλάστους. Και θα μπορούσαν να του πουν: «Σταμάτα. Ό,τι ακριβώς συμβαίνει τώρα με εσένα, δεν συμφωνεί με ό,τι μας είπε ο Θεός». Αυτό οι πρωτόπλαστοι δεν το έκαναν. Έτσι άφησαν για μια στιγμή να συνυπάρξουν με τον διάβολο.
Προσέξτε, διότι αυτά που θα πούμε, παιδιά, σήμερα, έχουν πάρα πολλή σημασία στην καθημερινή μας ζωή. Γιατί, σας είπα, τις ίδιες, αυτές, φάσεις χρησιμοποιεί ο διάβολος ανά πάσα στιγμή σε όλους τους ανθρώπους.
Αυτή η συνύπαρξις του καλού και του κακού, που στην εποχή μας θεωρείται ότι είναι κάτι το πάρα πολύ φυσικό και απλό, κι όμως είναι κάτι πολύ καταστρεπτικό, όσες φορές εμφανίστηκε, δημιούργησε καταστροφή. Αν θέλομε να ρίξομε μία ματιά στην ιστορία του ανθρώπου, θα δούμε ότι ο Θεός απαγορεύει την συνύπαρξιν των απογόνων του Κάιν με τους απογόνους του Σηθ. Ο δε Σηθ είναι εις αντικατάστασιν του Άβελ, που τον είχε φονεύσει ο Κάιν. Είναι δε ο ευσεβής, ο πνευματικός άνθρωπος ο Σηθ, εκείνος ο οποίος δημιουργεί την γενεάν «των υιών του Θεού» -ενώ η γενεά του Κάιν λέγεται: «υιοί των ανθρώπων» και δεν έχουν καμία σχέση με τον Θεό- και η γενεά αυτή του Σηθ θα φέρει αργότερα τον Μεσσία. Θα δούμε στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιον, όταν κινείται και περιγράφει την γενεαλογίαν του Κυρίου μας, ο Λουκάς και κινείται εκ των κάτω προς τα άνω, δηλαδή από τον Χριστόν προς τους γεννήτοράς Του, καταλήγει στον Σηθ. «Τοῦ Σήθ», λέγει, «τοῦ Ἀδάμ, τοῦ Θεοῦ». Δεν κατάγεται, λοιπόν, ο Χριστός από την γενεά του Κάιν, αλλά από τη γενεά του Σηθ. Έτσι ο Θεός είπε να μην συνυπάρξει η μία γενεά με την άλλη. Θα ‘μέναν χωριστά.
Σημειώστε δε ότι εδώ υπάρχει αρκετός ορθολογισμός. Να πούμε: «Γιατί; Τι έχω να πάθω;». Ό,τι έπαθαν και οι πρωτόπλαστοι, είναι η απάντησις· που είναι το πρώτο στάδιο του κακού η συνύπαρξις. Αλλά ό,τι έπαθαν και οι δύο εκείνες γενεές. Διότι εκείνες οι δύο γενεές κάποια στιγμή ξέχασαν την εντολή του Θεού και συνυπήρξαν. «Είδαν», λέγει, «οι ‘’υιοί του Θεού’’ τας θυγατέρας των ‘’υιών των ανθρώπων’’ ότι ήσαν ωραίες και εμίγησαν». Δηλαδή δημιούργησαν συνύπαρξιν. Κι αυτή η συνύπαρξις εδημιούργησε, παιδιά, τον Κατακλυσμόν. Διότι έφθασαν οι άνθρωποι αυτοί να γίνουν, όπως λέγει ο Θεός, «σάρκες»: «Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις εἰς τὸν αἰῶνα διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας». Κι έγινε ο Κατακλυσμός. Διότι εφθάρησαν οι άνθρωποι εκείνοι. Από πού εφθάρησαν; Από την συνύπαρξιν.
Γι’ αυτόν τον λόγο και οι Εβραίοι, όταν κατοίκησαν την γην της Επαγγελίας, επήραν την εντολή από τον Θεό να μη μιγούν με τους γειτονικούς των λαούς. Και τους είπε ο Θεός: «Δεν θα δημιουργήσετε μεικτούς γάμους, δεν θα δημιουργήσετε κοινές γιορτές, ούτε θα ανοίξετε εμπορικές δοσοληψίες». Θα έλεγε κανείς για μία στιγμή ότι αυτό σήμερα είναι κάτι το απαράδεκτο. Κι όμως, παιδιά, αυτό στάθηκε αιτία οι Εβραίοι να χάσουν την ευλογία του Θεού, διότι μπήκαν στις συνήθειες των ειδωλολατρών, των γειτονικών λαών, που ήσαν ειδωλολάτρες, και έτσι, τιμωρούμενοι από τον Θεόν, εσύρθησαν αιχμάλωτοι, αφού βεβαίως, προηγουμένως, πολλές φορές με πολέμους έπαθαν ζημιές στη χώρα τους, εσύρθησαν αιχμάλωτοι, το μεν βόρειο βασίλειο στους Ασσυρίους, στη Νινευί, το δε νότιο βασίλειο ύστερα από κάποια χρόνια εις την Βαβυλώνα. Αλλά και του ότι δημιουργήθηκαν δύο βασίλεια, δηλαδή βόρειο και νότιο βασίλειο, και αυτό ήταν αποτέλεσμα του ότι δεν πρόσεξαν και δημιούργησαν συνυπάρξεις με γειτονικούς λαούς. Δηλαδή μπήκαν γυναίκες ως σύζυγοι στη ζωή των Εβραίων, την ζωή του βασιλικού οίκου, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί αυτό το κακό. Το είπε ο Θεός. Το είπε ο Θεός: «Θα σας τιμωρήσω, γι΄αυτό το οποίον έχει γίνει». Έφθασαν μέσα στην ίδια πόλη που ελατρεύετο ο Θεός, εις τον ναόν του Σολομώντος, στην ίδια πόλη να έχουν αναγερθεί και ναοί των διαφόρων θεοτήτων των γειτονικών λαών, προς χάριν των γυναικών που είχαν ήδη μπει πια στη ζωή των Εβραίων.
Αυτό ο Θεός το ανανεώνει στην Καινή Διαθήκη. Διότι μπορείτε να πείτε ότι αυτό ήταν στην Παλαιά Διαθήκη. Και βέβαια ο Θεός είχε το σχέδιό Του. Δεν ήθελε να μιγεί ο λαός αυτός, οι Εβραίοι, για να φέρει τον Μεσσία, να φέρει την Θεοτόκον και δια της Θεοτόκου τον Μεσσία. Έπρεπε, λοιπόν, ο λαός αυτός να αποτελεί το υγιές πλαίσιο που έπρεπε να αναπτυχθεί και να εμφανιστεί ο Μεσσίας.
Αλλά, όμως, μη νομισθεί ότι αυτό ανήκει στην Παλαιά Διαθήκη. Είναι και μία πραγματικότητα της Καινής Διαθήκης. Και μάλιστα αν το θέλετε, ακόμη αυστηρότερα. Και ναι μεν, τότε ο Θεός έλεγε τα σύνορα να είναι κλειστά, των Εβραίων. Σήμερα έχομε νοητά σύνορα, που πρέπει ο κάθε πιστός να ξέρει ότι «πέρα από αυτό δεν θα κινηθώ». Κι αυτά τα νοητά σύνορα είναι αναγκαιότατα, αν θέλει ο πιστός να ζήσει και να μείνει πιστός και να μείνει όρθιος και να μην προχωρήσει στο πρώτο στάδιο της καταστροφής του, που είναι η συνύπαρξις. Δηλαδή η συνύπαρξις με το κακό.
Γι’ αυτό λέγει στην προς Κορινθίους επιστολή του, δευτέρα επιστολή, 6, 14 – 18 τα εξής ο Απόστολος Παύλος: «Μὴ γίνεσθε ἑτεροζυγοῦντες ἀπίστοις». Το «ἑτεροζυγῶ» είναι από την Παλαιά Διαθήκη ως λέξις. Και αναφέρεται στον νόμο του Θεού στα ζώα. Λέγει: «Δεν θα ζεύξεις δύο διαφορετικά ζώα, όταν θέλεις να οργώσεις. Δεν μπορείς να βάλεις, επί παραδείγματι, βόδι και άλογο, ή βόδι και γάιδαρο. Όχι», λέγει, «θα βάλεις ή το ένα ζώο ή το άλλο ζώο. Δεν θα κάνεις αυτό το ζευγάρωμα, τρόπον τινά. Δεν θα βάλεις σε έναν ζυγό, για να οργώσεις το χωράφι σου με διαφορετικά ζώα». Αν λάβομε υπ΄όψιν το κλειδί της ερμηνείας του θέματος, θα έλεγε κανείς, γιατί; Είναι σε μία περίπτωση που λέει ο Απόστολος Παύλος ότι «Οὐ φιμώσεις βοῦν ἀλοῶντα». «Δεν θα φιμώσεις βόδι, το οποίον αλωνίζει. Άστο να φάει όσο θέλει». Λέει στην Καινή Διαθήκη τώρα ο Απόστολος Παύλος. Αυτό γράφτηκε για μας. Ότι «ἄξιος ὁ ἐργάτης τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ». Δουλεύει ο εργάτης, ο πνευματικός; Ο εργάτης θα φάγει εκείνο που εργάζεται. «Μὴ τῶν βοῶν μέλει τῷ Θεῷ; Οὐχὶ πάντως περὶ ἡμῶν ἐγράφη;». «Μήπως», λέει, «ενδιαφέρεται ο Θεός για τα βόδια; Για μας δεν γράφτηκε αυτό;». Ώστε λοιπόν αυτό το «δεν θα βάλεις δυο ζώα διαφορετικά να οργώνουν» αναφέρεται στους ανθρώπους με μία εικόνα στα ζώα. Και ποιο είναι αυτό; «Δεν θα μπεις κάτω από τον ίδιο ζυγόν συ, ο πιστός, με τον άπιστον». Θα ξαναδιαβάσω την φράση του: «Μὴ γίνεσθε ἑτεροζυγοῦντες ἀπίστοις». Είναι πολύ σημαντικό αυτό, εξαιρετικά σημαντικό. Και μάλιστα μπορούμε να πούμε στην λέξη «ἑτεροζυγοῦντες», υπάρχει πάλι το κλειδί της ορθής ερμηνείας της Παλαιάς Διαθήκης.
Λέει ακόμη: «Ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε, κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς». Το λέει στην Παλαιά. Το ανανεώνει, όμως, το Πνεύμα του Θεού στην Καινή. Γιατί το λέει αυτό στους Κορινθίους τώρα ο Απόστολος Παύλος. Λέγει: «Βγείτε από ανάμεσά τους. Ποιοι είναι αυτοί από τους οποίους πρέπει να βγείτε; Οι άπιστοι. Οι διεφθαρμένοι». Καταλάβατε; Ο λαός, δηλαδή, ο μακράν του Θεού. Τι θα πει «βγαίνω από ανάμεσά τους»; Θα βγω τροπικά. Δεν θα βγω τοπικά. Ο ίδιος ο Απόστολος Παύλος λέγει: «Μὴ συναναμίγνυσθαι πόρνοις». «Μη», δηλαδή, «κάνετε συντροφιά με ανηθίκους ανθρώπους». «Και δεν εννοώ», λέει, «τους ανηθίκους ανθρώπους του κόσμου, διότι τότε αλλιώτικα θα οφείλαμε να εξέλθομε των πόλεων, να πάμε στα βουνά. Αλλά εννοώ», λέγει, «εάν κάποιος αδελφός ονομάζεται ότι είναι ανήθικος, με αυτόν ούτε θα φάτε μαζί».
Βλέπετε, είναι πάρα πολύ σημαντικό. Τι σημαίνει εδώ πέρα; Ότι τροπικά θα εξέλθω. Δεν θα φύγω από την πόλη μου. Τότε, σας είπα, υπήρχαν αισθητά σύνορα. Οι Εβραίοι έπρεπε να μην έχουν σχέση με τους γειτονικούς λαούς. Σήμερα δεν πρέπει να έχομε σχέση τροπική με τους ανθρώπους της αμαρτίας, τους ανθρώπους δηλαδή τους αλλοτριωμένους. Έστω και αν όλοι είμεθα Χριστιανοί. Αλλά κατ΄ επίφασιν· δεν είμεθα. Γι’αυτό μπορούμε να πούμε, οι συνθήκες σήμερα είναι πάλι οι ίδιες, εκείνες που υπήρχαν, όταν ο Απόστολος Παύλος έγραφε την 1η και 2α προς Κορινθίους επιστολές του. Ας το ξέρομε, λοιπόν, αυτό. Έτσι θα βγούμε, τροπικά. Στο Πανεπιστήμιο, σε μια Στρατιωτική Σχολή, οπουδήποτε, στην κοινωνία, στη γειτονιά, στην πολυκατοικία, σ’ αυτήν την οικογένεια ενίοτε. Συνυπάρχομε. Συνυπάρχομε, θα λέγαμε, κατά τρόπον που εγώ είμαι δίπλα στον άλλον. Στην πόλη κινούμαι, μπαίνω στο λεωφορείο, μπαίνω στο τρένο, περπατάω στα καταστήματα, στα πεζοδρόμια. Αλλά δεν θα έχω μαζί με τους άλλους μια κοινωνία. Οπότε ο τρόπος μου θα είναι εκείνος, που δεν θα μετέχω, δεν θα συνυπάρχω με αυτούς. Είδατε πόσο σημαντικό είναι αυτό;
«Καί ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος ὁ Θεός». «Χωριστείτε». «Ἀφορίζω» θα πει «ξεχωρίζω». «Καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε (:Τίποτε το ακάθαρτο μην το εγγίζετε. Όχι να το ζείτε. Ούτε καν να το εγγίσετε) κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς (:κι Εγώ θα σας δεχθώ. Θα γίνετε παιδιά μου)», λέει ο Θεός.
Βλέπετε, θα λέγαμε, από μια άποψη, ποια είναι η στάση των Χριστιανών μέσα στη ζωή. Ίσως πολλές φορές δημιουργείται το πρόβλημα πώς πρέπει να σταθώ μέσα σε έναν σύγχρονο κόσμο με τα είδωλά του· ο οποίος κατ’ επίφασιν είναι χριστιανικός. Εμείς υποτίθεται ότι ξεκινάμε να ζήσουμε, όχι κατ’ επίφασιν, αλλά κατά συνείδησιν την χριστιανική μας ιδιότητα. Πώς πρέπει να σταθώ; Αυτό το πρόβλημα το «πώς πρέπει να σταθώ», αυτό το πρόβλημα μάς το λύνει ο λόγος του Θεού. Σας εξήγησα. Θα συνυπάρχω μεν, αλλά θα έχω εξέλθει από τον κόσμον αυτόν τροπικά. Κάθομαι με τον πλαϊνό μου στο θρανίο και παρακολουθώ τα μαθήματα. Αλλά με τον πλαϊνό μου έχω την «καλημέρα» μου την συμφοιτητική, την συμπαθητική, αλλά δεν έχω ιδιαίτερες συντροφιές μαζί του.
Λέει ο Κύριος το εξής, για να δείτε την εικόνα του πράγματος ακόμα καλύτερα: «Στο ίδιο κρεβάτι», λέει, «κοιμώνται δύο άνθρωποι». Σε ένα κρεβάτι για να κοιμώνται δύο άνθρωποι πρέπει να έχουν πολύ στενή συγγένεια. Ή θα είναι δύο σύζυγοι ή θα είναι πατέρας με γιος ή μάνα με κόρη. «Ο ένας παραλαμβάνεται», λέει, «κι ο άλλος αφήνεται». «Στον ίδιο μύλο», λέει, «αλέθουν δυο γυναίκες. Η μία παραλαμβάνεται, η άλλη αφήνεται». Τι θα πει «παραλαμβάνεται και αφήνεται»; Γίνεται η Κρίση, ο ένας πηγαίνει στην Βασιλεία του Θεού και ο άλλος μένει κάτω για να δικαστεί, για την κόλαση. Ενώ είναι μαζί! Κοιτάξτε, ενώ είναι μαζί! Βλέπομε, λοιπόν, αυτήν την συνύπαρξη να μην είναι παρά συνύπαρξις αισθητή, αλλά όχι τροπική. Αφού δύο άνθρωποι τόσο κοντά, μπορεί ο ένας να σώζεται και ο άλλος να μην σώζεται. Αν πραγματικά, παιδιά, επιθυμείτε την σωτηρία σας, αυτό πρέπει να το σκεφτείτε πάρα πολύ σοβαρά.
Έτσι θα λέγαμε, δεν θα πρέπει να συνυπάρχομε ως προς το κοσμικό φρόνημα με τους άλλους ανθρώπους. Και όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, προς Ρωμαίους 12,2: «Μὴ συσχηματίζεσθαι τῷ αἰῶνι τούτῳ, ἀλλὰ μεταμορφοῦσθαι τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοὸς ὑμῶν». Είδατε; «Μὴ συσχηματίζεσθαι». Το «συνυπάρχω» και το «συσχηματίζομαι» είναι το ίδιο. Δηλαδή γίνομαι το ίδιο σχήμα. Ποιο είναι εκείνο που θα με κάνει το ίδιο σχήμα με τους άλλους; Το κοσμικό φρόνημα. Να σκέφτομαι κοσμικά. Να σκέφτομαι όπως σκέφτεται ο κόσμος. Όχι, μη σκεφτόμαστε κοσμικά. «Μὴ συσχηματίζεσθαι», λέγει, «τῷ αἰῶνι τούτῳ». Αλλά τι; «Μεταμορφοῦσθαι». «Να αλλάζει η ψυχή σας, ο νους σας να σκέπτεται εκείνο το οποίον θέλει ο Θεός».
Μετά από την συνύπαρξιν, ο διάβολος μετέρχεται, είναι σπουδαία μέθοδος αυτή, του διαβόλου, μετέρχεται μίαν άλλη φάση. Όταν δει ότι πέτυχε στην συνύπαρξιν, ανοίγει διάλογο. Είναι ο διάλογος. Τι λέγει στην Εύα πρώτα; Φαίνεται ότι ο Αδάμ πιο πέρα ήταν. Απουσίαζε, κάπως έτσι. Μετά, φαίνεται, ήρθε ο Αδάμ. Λέει: «Τι ότι είπεν ο Θεός να μη φάτε από τον καρπόν, από τους καρπούς των δέντρων του Παραδείσου; Τι είναι αυτό που ακούω; Τι είναι αυτό που είπε ο Θεός;». Κι η Εύα λέγει: «Όχι, αυτό δεν είναι αληθινό. Μπορούμε να φάμε από όλους τους καρπούς των δένδρων του Παραδείσου, πλην τούτου, πλην των καρπών τούτου του δένδρου». Δηλαδή τι; Ανοίγει διάλογος. «Ξέρετε», λέει, «γιατί σας το είπε ο Θεός αυτό; (Όπως σας διάβασα στην περικοπή). Για να μην γίνετε θεοί. Εγνώριζε ο Θεός ότι την ημέρα που θα δοκιμάσετε τον καρπόν, θα άνοιγαν τα μάτια σας και θα γινόσαστε θεοί. Για να μην γίνετε, λοιπόν, θεοί, γι’αυτό σας είπε ο Θεός να μην δοκιμάσετε». Και υποβάλλει την ιδέαν της ισοθεΐας!
Αλλά πώς υπεβλήθη η ιδέα της ισοθεΐας; Με τον διάλογο. Δευτέρα φάσις, λοιπόν. Ο διάλογος! Ξέρετε ότι ο διάλογος έχει δυο μορφές. Η μία μορφή του διαλόγου είναι η διασάφησις και η άλλη είναι η διερεύνησις. Όταν θέλομε να διασαφήσομε κάτι μέσα στον Χριστιανισμόν, βεβαίως ο διάλογος είναι αναγκαιότατος. Ερωτούμε: «Τι θέλει να πει εδώ η Αγία Γραφή; Τι εννοεί εδώ η Αγία Γραφή;». Οι μαθηταί πολλές φορές είχαν ανοίξει διάλογον με τον Κύριον, ζητούντες διασάφησιν.
Υπάρχει όμως και ο διάλογος ως διερεύνηση. Είναι οι άνθρωποι οι οποίοι μελετούν την Αγία Γραφή, αλλά δεν την μελετούν για να την μάθουν, αλλά διερευνούν να βρουν την αλήθεια…: «Είναι τάχα εδώ η αλήθεια;». Κι όπως ανοίγουν διάλογο με άλλους πνευματικούς ανθρώπους, να δουν πού είναι η αλήθεια. Όχι. Αυτό είναι απαράδεκτο το δεύτερο. «Πιστεύω» θα πει «πιστεύω το Ευαγγέλιο όπως είναι». Αν ανοίγω διάλογο, θέλω να μάθω περισσότερα πράγματα και να γνωρίσω και την αλήθεια, η οποία μου είναι αποδεκτή εκ των προτέρων. Όταν έρχομαι και λέγω: «Και πώς αυτό και γιατί εκείνο;» και απιστώ κ.τ.λ. αυτό είναι διάλογος που φανερώνει Ορθολογισμό και είναι επικίνδυνο πράγμα αυτός ο διάλογος. Δεν ξέρω αν έγινα σαφής στο σημείο αυτό.
Μην ξεχνάτε δε ότι με τον διάλογον που ανοίγουμε δημιουργείται η λεγομένη «διαλεκτική». Και ξέρετε τι είναι η «διαλεκτική»; Διαλεκτική, διαλεκτική τέχνη είναι ο διάλογος, η τέχνη του διαλόγου. Αλλά η διαλεκτική, ο διαλεκτισμός, αν θέλετε, είναι το εξής πράγμα. Κάνεις διάλογο με την Αγία Γραφή. Τι λέγει ο λόγος του Θεού; Λέγει αυτό. Λες εσύ: «Γιατί να το δεχθώ όπως είναι και να μην βάλομε λίγο νερό στο κρασί μας; Δηλαδή γιατί θα πρέπει να είναι έτσι και να μην είναι αλλιώς;». Με άλλα λόγια, με τον διάλογο δημιουργούμε έναν συμβιβασμόν. Είναι αυτό που λένε οι καταστηματάρχαι. Κάθεσαι στην βιτρίνα και βλέπεις εσύ τα προϊόντα της βιτρίνας και βγαίνει ο καταστηματάρχης στην πόρτα και σου λέγει:
- Περάστε, κύριε.
- Μα δεν θέλω τίποτα να ψωνίσω – λες εσύ.
- Όχι, κύριε, περάστε, να κουβεντιάσομε.
Υπάρχει έξω από την βιτρίνα της Εμπορικής Τραπέζης στη Λάρισα, Εμπορικής Πίστεως, λέει το εξής: «Ελάτε να κουβεντιάσουμε». Να η μέθοδος. Ελάτε να κουβεντιάσουμε. Διότι ξέρει πολύ καλά ο τραπεζίτης, ότι άμα εσύ δρασκελίσεις την πόρτα της Τραπέζης και μπεις και κουβεντιάσεις, θα σε καταφέρει. Έχεις 1000 δραχμές στην άκρη; Να τις κάνεις κατάθεση. Οπότε να επωφεληθεί η Τράπεζα. «Ελάτε να συζητήσουμε, ελάτε να κουβεντιάσουμε». Είναι σπουδαίο αυτό. Και στο «ελάτε να κουβεντιάσουμε» τότε τι γίνεται; Αν το κάνομε αυτό με το Ευαγγέλιο, τότε σημαίνει ότι αρχίζομε μία διαλεκτική κι αρχίζει ο συμβιβασμός. Και τότε τελικά δεν δεχόμεθα το Ευαγγέλιον, όπως είναι, αλλά όπως το θέλομε εμείς. Δηλαδή στα μέτρα μας. Αντιλαμβάνεστε τι σημαίνει αυτό; Να δεχθούμε ένα Ευαγγέλιο στα μέτρα μας; Αυτό είναι φοβερό πράγμα, παιδιά. Τότε δεν έχομε γνήσιο Ευαγγέλιο. Τότε δεν προσαρμόζομε εμείς την ζωή μας με το Ευαγγέλιο, αλλά προσπαθούμε να προσαρμόσουμε το Ευαγγέλιο με την δική μας την ζωή.
Έτσι, θα λέγαμε, ο διάλογος που ανοίγει, διαβολικός διάλογος είναι αυτός, που ανοίγει ο διάβολος με τον κάθε πιστό, κρύβει αυτήν την τέχνη να παρασύρει. Θυμηθείτε τον Κύριο στην έρημο. Πάει και του λέει ο διάβολος ότι «αν πεινάς, πες οι πέτρες αυτές να γίνουν ψωμιά». Ο Κύριος μονολεκτικά: «Γέγραπται (:Είναι γραμμένο στην Αγία Γραφή)». Κι ο διάβολος λέει: «Γέγραπται». Προχωρεί στον δεύτερο πειρασμό. Ο διάβολος λέει «γέγραπται». Θα πει: «είναι γραμμένο». Επικαλείται, βλέπετε, την Αγία Γραφή. Αλλά με νοθεία. Κι Εκείνος απαντάει πάλι: «Γέγραπται». Χρησιμοποιεί πάλι την Αγία Γραφή. Αλλά ορθόδοξη ερμηνεία. Στον τρίτο πειρασμό το λέει ο διάβολος, να πέσει να τον προσκυνήσει ο Κύριος. Θα του δώσει όλα τα αγαθά της γης. Κι ο Κύριος άνευ διαλόγου: «Ὓπαγε ὀπίσω μου, σατανᾶ (:Δρόμο! Φύγε από δω πέρα)». Κόβει τον διάλογο.
Ξέρετε αυτήν την στιγμή, παιδιά, υπάρχει ένας φοβερός διάλογος ανάμεσα στον κόσμο και την Εκκλησία; Είναι δε γνωστό ότι «ὁ κόσμος ὅλος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται», μας λέει ο ευαγγελιστής Ιωάννης. Όλος, όλος. «Ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται». Και η Εκκλησία ανοίγει διάλογο με τον κόσμον. Κι ο κόσμος ανοίγει δρόμο με την Εκκλησία. Μας λέγουν πολλές φορές: «Ε, όχι κι όλο προσευχές. Ε, τέλος πάντων, βρε αδελφέ, και λίγο, κάπως έτσι, κάποια ανοίγματα. Γιατί αν δεν κάνετε κάποια ανοίγματα, θα χάσετε τους πιστούς από την Εκκλησία». Ακούσατε; «Θα χάσετε τους πιστούς από την Εκκλησία»…! Κι έτσι, αντί να εκκλησιαστικοποιούμε τον κόσμο, κοσμικοποιούμε την Εκκλησία. Ιδού το αποτέλεσμα του διαλόγου.
Ξέρετε πως ο διάλογος αυτός υπάρχει ανάμεσα, αυτή την στιγμή, στους Ορθοδόξους και τους ετεροδόξους; Τι λέτε; Έχουν καμία όρεξη οι ετερόδοξοι να γίνουν Ορθόδοξοι; Μακάρι να ήταν αυτό. Δεν είναι αυτό. Αλλά να καταστρέψουν την Ορθοδοξία. Το ξέρετε ότι υπάρχει ένας διάλογος, που λέγεται και «Οικουμενισμός» αυτό, που υπάρχει ανάμεσα τώρα στον Χριστιανισμό και τα άλλα θρησκεύματα; Πάλι οικουμενιστικό το φαινόμενον σε μία δευτέρα φάση. Τι λέτε, θα ήθελαν τα άλλα θρησκεύματα να γίνουν Χριστιανοί; Κάθε άλλο! Θέλουν συνύπαρξη και εκ της συνυπάρξεως να οδηγηθούν μετά στα υπόλοιπα στάδια, δηλαδή να ανατρέψουν την Εκκλησία. Βλέπετε; Τι φοβερό πράγμα είναι ο διάλογος; Ας προσέξομε, λοιπόν, πάρα πολύ στο θέμα αυτό.
Στον πνευματικό μας αγώνα, ξέρετε, ο διάβολος ανοίγει διάλογο μέσα στη σκέψη μας. Σου λέει: «Γιατί να μην το κάνεις αυτό, γιατί να μην πας εκεί, κάνε αυτήν την αμαρτία». Λέει κανείς: «Μα πώς να το κάνω;». – «Ε, δεν είναι τίποτα σπουδαίο».
Επάνω σ’ αυτό, λέγει ένας νηπτικός πατήρ, ο Ησύχιος ο πρεσβύτερος, λέει τα εξής: «Δεῖ τὸν ἀγωνιζόμενον ἔνδον (:Εκείνος που αγωνίζεται εσωτερικά) κατὰ στιγμήν χρόνου ἔχειν τὰ τέσσαρα ταῦτα (:κάθε στιγμή του χρόνου έχει μπροστά του αυτά τα τέσσερα σημεία)· ταπείνωσιν, προσοχὴν τε ἄκραν, ἀντίρρησιν καὶ προσευχήν –Τι είναι αυτά;- … Ἀντίρρησιν δέ, ἵνα ὁπηνίκα ὀξέως γνῷ τὸν ἐλθόντα, εὐθὺς μετ’ ὀργῆς ἀντιλογηθείη τῷ πονηρῷ». Τα τέσσερα αυτά. Ήρθε κάποια πονηρή σκέψη; Θα έχεις ταπείνωση. Θα πεις: «Ο Κύριος δεν λέγει αυτό. Κι ο Κύριος αφού δεν το λέγει, δεν θα το δεχθώ». Ταπείνωσις. Η προσοχή· άκρα προσοχή. Τι θα πει, ακόμη, «αντίρρηση»; Θα πει….[ δυστυχώς, στο σημείο αυτό έχει υπάρξει μια μικρή διακοπή στην κασέτα εγγραφής].
Και από εθνικής πλευράς ο διάλογος γίνεται τώρα και υπάρχει κίνδυνος να αλωθεί η Ελλάς. Ξέρετε ότι η Κωνσταντινούπολις, όταν αλώθηκε το 1453, δεν ήταν ένα ξαφνικό, θα λέγαμε, γεγονός. Είχε γίνει προεργασία αλώσεως. Ξέρετε ότι μέσα στη Πόλη ήδη υπήρχαν τζαμιά; Υπήρχαν τζαμιά μέσα στην Πόλη! Το ξέρετε αυτό; Που σημαίνει ότι η Πόλις είχε τις πόρτες της ανοιχτές. Και άφηνε περιθώρια διαβρώσεως. Είχε διαβρωθεί τότε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία και τελικά περιορίστηκε μόνο σε μία πόλη. Όλη, δηλαδή, η Αυτοκρατορία δεν ήταν παρά μόνο μία πόλις. Αλώθηκε κι αυτή και τελείωσε. Αυτήν την στιγμή, η πατρίδα μας ολόκληρη υφίσταται φθορά, τριβή, με αποτέλεσμα κάποια στιγμή να πέσει. Κι αν πούμε: «Πώς έπεσε η Ελλάς;». Μα είχε προηγηθεί αυτή η τριβή. Είχαν προηγηθεί αυτά τα στάδια. Πρώτον, είπαμε, η συνύπαρξις. Δεύτερον, ο διάλογος. Αυτή τη στιγμή ζούμε την συνύπαρξη και τον διάλογο. Ζούμε δε και το τρίτο σημείο, το οποίον μπορούμε να ειπούμε ότι κι αυτό έχει εμφανέστατα αρχίσει. Είναι η διείσδυσις.
Τι είναι τώρα η «διείσδυση»; Θα ξαναρχίσω πάλι στην αρχική ιστορία που σας διάβασα από την Παλαιά Διαθήκη. Ο διάβολος με πάρα πολλή τέχνη πείθει την Εύα, ότι ο Θεός απαγορεύει την βρώσιν του καρπού μόνο από φθόνο, για να μη γίνουν θεοί ο Αδάμ και η Εύα. Κι όπως λέει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Τῇ ἐλπίδι τῆς ἰσοθεΐας φυσηθεῖσα, μεγάλα ἦν λοιπόν φανταζομένη». Πώς τώρα ο διάβολος κάνει την διείσδυσιν; Πείθει. Κι αφού πείθει την Εύα και τον Αδάμ… σε τι τους έπεισε; Ότι μπορεί να γίνουν θεοί. Και τώρα φαντάζονται. Ξέρετε δε ότι εκείνη την στιγμή, για πρώτη φορά οι πρωτόπλαστοι αποκτούν και φαντασία. Η φαντασία είναι γνωστό ότι είναι ένα μεταπτωτικό φαινόμενο. Αρχίζουν λοιπόν οι πρωτόπλαστοι να φαντάζονται πώς θα είναι, όταν θα είναι θεοί. Αλλά όταν εγώ ήδη φαντάζομαι, όταν είμαι μόνος μου, εκείνο που μου είπε ο άλλος, με τη συνύπαρξη και τον διάλογο, σημαίνει ότι αυτό πια είναι κάτι που ο άλλος μπήκε σε μένα μέσα. Μπήκε, μπήκε, μπήκε σε μένα. Έκανε διείσδυση. Και κατάφερε να με κάνει να σκέπτομαι εκείνο το οποίο ήθελε ο άλλος. Αυτό λέγεται διείσδυσις.
Τι θα πει «πλύσις εγκεφάλου»; Για να χρησιμοποιήσω, παρακαλώ, σύγχρονους όρους. Τι άλλο είναι η πλύσις εγκεφάλου παρά εκείνο το «Πες, πες, πες, πες, πες, πες, πες» συνέχεια, συνέχεια, συνέχεια, γιατί φυσικά δεν παίρνουν τον εγκέφαλό μου να τον βάλουν σε κανένα πλυντήριο ηλεκτρικό να του κάνουνε μπουγάδα. Αλλά εκείνο το «πες, πες» συνέχεια, μα στο ραδιόφωνο, μα στην τηλεόραση, μα δεν ξέρω πού κ.τ.λ. με τα έντυπα, με τις κουβέντες, συνεχώς, συνεχώς, συνεχώς, αρχίζει μετά αυτό το κάτι να μπαίνει μέσα μου. Να περνάει μέσα από το πετσί μου. Δηλαδή να γίνεται αυτή, όπως σας είπα, η διείσδυσις και που, φυσικά, είναι φοβερό πράγμα.
Ας θυμηθούμε πάλι την Ιστορία. Ξέρετε ότι οι Μωαβίται πλάι στους Εβραίους, όταν οι Εβραίοι προ των πυλών της γης Χαναάν, ετοιμάζονται να εισέλθουν στη γη Χαναάν, στρατοπέδευσαν, οι Μωαβίται τρόμαξαν. Ήταν δύο εκατομμύρια λαός οι Εβραίοι. Και σκέφτηκαν και είπαν: «Με ποιον τρόπο αυτούς θα τους εξοντώσουμε;». Εκάλεσαν τον Βαλαάμ που σας είπα στην αρχή της ιστορίας και… μάγος ήταν αυτός, να του πουν… να τους εξορκίσει, ούτως ειπείν, να τους μαγέψει, να καταστραφούν, να απομακρυνθούν. Βέβαια εκείνος είπε κατ’ έμπνευσιν Θεού: «Δεν μπορώ να καταραστώ έναν λαό τον οποίον ευλογεί ο Θεός –Πωπω, φοβερό πράγμα αυτό! Που ευλογεί ο Θεός…-. Αλλά θα σας πω μια μέθοδο. Την μέθοδο της συνυπάρξεως, του διαλόγου και της διεισδύσεως». Φοβερό πράγμα! «Καλέσατέ τους», λέγει, «σε γιορτές δικές σας, σε γιορτές. Και πείτε να ‘ρθουν, να θυσιάσουνε στους δικούς σας θεούς, να γιορτάσουνε μαζί σας και τότε θα θυμώσει ο Θεός εναντίον των και θα τους τιμωρήσει και εσείς θα γλυτώσετε από αυτούς». Ακούσατε, παρακαλώ; Είναι δε ο Βαλαάμ -ελληνικά λέγεται Νικόλαος και είναι αυτό το «οι Νικολαΐται», που αναφέρει στο βιβλίο της «Ἀποκαλύψεως». Και λέει ότι «μισώ τους Νικολαΐτας», λέει ο Θεός, «και τα έργα τους· τους μισώ». Βλέπετε, παρακαλώ; «Μισῶ τὰ ἔργα τῶν Νικολαϊτῶν», επί λέξει. Βλέπετε; «Διότι τότε», λέγει, «έκαναν τον λαό μου να ειδωλολατρήσει». Και αυτό πια είναι στην Καινή Διαθήκη. Γιατί η Ἀποκάλυψις ανήκει στην Καινή Διαθήκη.
Τι έκανε, λοιπόν, ο λαός; Κλήθηκε και πήγε, 23.000 άνδρες! «Καί ἐτελέσθη Βεελφεγώρ», λέει. «Ἐτελέσθη» θα πει «τελετουργήθηκε», δηλαδή «ετέλεσαν θυσίες στον Βεελφεγώρ». Έφαγαν από τις θυσίες, ήπιαν και επόρνευσαν. Έπεσαν στην πορνεία. Και τότε οργίστηκε ο Θεός και εφονεύθησαν εκείνες οι 23.000 άνδρες! Αυτό λέγεται «διείσδυσις». Είναι δε φοβερό. Και σας είπα, μην το πείτε… «Ἀριθμοί» 25, στο βιβλίο των «Ἀριθμῶν», 25ο κεφάλαιο. Μην πείτε ότι… «Μα, αυτό ανήκει στην Παλαιά». Σας είπα, η ιστορία του Βαλαάμ περνάει στην Καινή Διαθήκη, με το όνομα «Νικολαΐτης» και «Νικολαΐται».
Έτσι, θα λέγαμε, τι έχομε διείσδυση εμείς στην εποχή μας; Η μόδα, εν ευρεία εννοία, εν ευρεία εννοία, όχι η μόδα που θα ντυθώ. Η μόδα, ‘’mode’’, ξέρετε τι θα πει ‘’mode’’; Τρόπος. Λέμε ‘’fashion’’ αγγλικά· τρόπος. Έτσι; Λέμε: ‘’Old fashion’’. Δηλαδή παλιός τρόπος, παλιά μόδα. Δηλαδή είναι ο τρόπος που πρώτα πρώτα σκέφτομαι. Μετά ο τρόπος που ντύνομαι, ο τρόπος που συμπεριφέρομαι, ο τρόπος που κινούμαι. Όλα αυτά αποτελούν την μόδα. Σ΄άλλη εποχή αλλιώτικα οι άνθρωποι σκεφτόντουσαν, αλλιώτικα ντυνόντουσαν, αλλιώτικα έτρωγαν, άλλο πρωτόκολλο συμπεριφοράς και ευγενείας είχαν κ.ο.κ. Αυτό λέγεται «μόδα». Η μόδα, λοιπόν, εν ευρεία εννοία, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας τρόπος διεισδύσεως μέσα στη ζωή των ανθρώπων. Σε μια χριστιανική κοινωνία αυτό είναι πάρα πολύ επικίνδυνο. Αλλά εάν η μόδα σάς κάνει να ντύνεστε, μας κάνει να ντυνόμαστε, κατά τρόπον που αυτό θα μας οδηγήσει τελικά στην κοσμικότητα, είναι επικίνδυνο.
Η μουσική είναι ένας τρόπος που μπορεί να μας φέρει κοντά στον κόσμο. Η συμπεριφορά της ζωής γενικά είναι ένας τρόπος που μπορεί να μας φέρει κοντά εις τον κόσμο. Όλα αυτά αποτελούν μία σοβαροτάτη διείσδυση που τελικά καταλύει τα πάντα, τα πάντα, τον Χριστιανόν κυριολεκτικά τον διαλύει.
Διείσδυσις είναι κάθε μορφή προπαγάνδας· είτε πολιτική είναι αυτή, είτε οικονομική, είτε βιοθεωρητική, είτε κοσμοθεωρητική, που όλα αυτά, διαμέσου της διαφημίσεως που σας εξήγησα προηγουμένως, μέσω των Μαζικών Μέσων Ενημερώσεως, δημιουργούν μίαν διείσδυσιν και ο εχθρός βρίσκεται… που είναι έξω από τα τείχη, εντός των τειχών. Έτσι βλέπομε σήμερα την διείσδυση μέσα στην παιδεία μας, την οποία έχει κυριολεκτικά διαλύσει, μέσα στην οικογένειά μας, μέσα στην πατρίδα μας και μέσα στον κοινωνικό μας βίο.
Γι’αυτό σας είπα, αυτήν την στιγμή ως προς εμάς, τους Έλληνες, ευρισκόμεθα εις το τρίτον στάδιον της καταστροφής μας. Έγινε η συνύπαρξις, περάσαμε στον διάλογο και τώρα είμαστε στην διείσδυση. Όταν λέμε βέβαια ότι περάσαμε στο τρίτο στάδιο, δεν σημαίνει ότι ακόμα δεν υπάρχει το πρώτο και το δεύτερο. Προχωρούμε απλώς, αλλά τα άλλα τα προηγούμενα ομοίως υπάρχουν. Και εργάζονται!
Ξέρετε τι μένει; Το τέταρτο στάδιο. Η ανατροπή. Λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Ὁ διάβολος τὴν ἀπάτην εἰσαγαγεῖν δυνηθείη καὶ τὴν γυναῖκα ὑποσκελίσας, τὸν οἰκεῖον σκοπὸν ἀποπληρῶσαι». Τι έκανε τελικά ο διάβολος αφού πέτυχε εκείνο που ήθελε; Να δει τους πρωτοπλάστους να απλώνουν το χέρι τους να παίρνουν τον καρπόν και να τρώγουν. Μόλις τον έφαγαν, λέει, άνοιξαν τα μάτια τους. Ποια μάτια; Ήταν κλειστά πρώτα τα μάτια τους; Όχι. Κάποια άλλα μάτια· της ψυχής. Είδαν ότι έκαναν κάτι που δεν έπρεπε να γίνει. Δηλαδή είχαν υποσκελισθεί. «Σκέλος» θα πει πόδι. Υποσκελίζω θα πει ανατρέπω. Τρικλοποδίζω και αναποδογυρίζω τον άλλον. Είχαν υποσκελιστεί… Και τι θα πει ότι οι πρωτόπλαστοι είχαν ήδη ανατραπεί, είχαν υποσκελιστεί; Έφυγε η Θεία Χάρις απ’ αυτούς πια. Ακόμη, οι ίδιοι έφυγαν από τον Παράδεισον. Ακόμη, εισήχθη ο θάνατος εις τους πρωτοπλάστους.
Αλλά, παιδιά, το ίδιο πράγμα κάνει ο διάβολος σε όλη μας την ζωή, σε όλους μας. Θα σας πω μία περίπτωση που λέγει ο άγιος Εφραίμ ο Σύρος και αναφέρεται στον προσωπικό αγώνα του καθενός μας. Λέει το εξής: «Πρὸ μὲν τοῦ τελεσθῆναι τὴν ἀνομίαν, σμικρύνει αὐτὴν ὁ ἐχθρὸς ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτῶν σφόδρα. Μάλιστα δὲ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς σαρκικῆς ἡδονῆς, τοσοῦτον ἐλαττοῖ αὐτὴν πρὸ τοῦ γενέσθαι, ὥστε σχεδὸν φαίνεσθαι τῷ ἀδελφῷ ταύτην μηδὲν διαφέρουσαν τοῦ ἐκχέαντος ποτήριον ψυχροῦ ὕδατος εἰς τὸ ἔδαφος». Δηλαδή «πριν τελεστεί», λέγει, «η αμαρτία, ο εχθρός, ο διάβολος, την μικραίνει. Την μικραίνει μπροστά στα μάτια μας πάρα πολύ». Ξέρετε δε πώς λέγεται αυτή η μέθοδος του διαβόλου; «Μέθοδος μυρμηκολέων». Έχετε ακούσει αυτήν την λέξη; Είναι βεβαίως μια πλαστή λέξις αυτή, των Πατέρων, και θέλουν να παρουσιάσουν το εξής· και της Αγίας Γραφής. Είναι γνωστό ότι ο διάβολος χρησιμοποιεί την μέθοδον «του μυρμηκολέοντος». Όταν θέλει να σου παρουσιάσει μία πράξη ότι δεν είναι τίποτα για να σε ανατρέψει, σου λέει ότι είναι τόσο μικρή σαν μυρμηγκάκι. Όταν δε την επιτελέσεις, τότε σου την μεγαλώνει και σου την παρουσιάζει σαν λεοντάρι. Μυρμηκολέων. Και την πρώτη περίπτωση την κάνει για να σε κάνει να κάνεις την αμαρτία και την δεύτερη περίπτωση την κάνει για να σε απογοητεύσει να μη μετανοήσεις, όχι να μη μετανοήσεις, να απελπιστείς, να απογοητευθείς και να σε οδηγήσει πλέον στην απόγνωση. Είδατε; «Μέθοδος μυρμηκολέων».
Σμικρύνει, λοιπόν, ο διάβολος την αμαρτίαν πάρα πολύ και σου λέγει… -μπροστά στα μάτια σου την μικραίνει- και σου λέγει… μάλιστα, λέγει, την σαρκικήν αμαρτίαν, την σαρκική ηδονή. Καταλαβαίνετε την σαρκική ηδονή. «Τοσοῦτον», λέει, «ἐλαττοῖ αὐτὴν (:την μικραίνει), ώστε να σου λέγει: ‘’Δεν είναι τίποτα σπουδαίο πράγμα. Είναι τόσο απλό να κάνεις μια σαρκική αμαρτία, σαν να χύνεις ένα ποτήρι νερό χάμω’’». Αλλά ποτέ δεν αισθανθήκαμε άσχημα, εάν πήραμε ένα ποτήρι νερό και το χύσαμε χάμω. Ποτέ. Αλλά όταν, όμως, κάνομε αυτό, να κάνομε την σαρκική αμαρτία, τότε λέμε: «Τι έκανα τώρα εγώ; Τι έγινε τώρα εδώ πέρα;». Κι έγινε κάτι φοβερό. Για να μου παρουσιάσει τώρα την δυσκολία, το μεγάλο του πράγματος, το ασυγχώρητον του πράγματος, για να με ρίξει στην απόγνωση. Βλέπετε, παρακαλώ; Έτσι ανατρέπει πραγματικά ο διάβολος.
Αλλά αυτό στον προσωπικό μας αγώνα. Δυστυχώς, παιδιά, σε μία μεγαλογραφία το θέμα αναφέρεται και εις τους λαούς. Πρέπει να πούμε ότι η ανατροπή που παρουσιάζεται σε έναν λαό, δεν είναι παρά με το φαινόμενο της παρακμής και της διαλύσεως. Όταν ένας λαός παρακμάζει, ένας λαός διαλύει από τα ήθη του, η γλώσσα του εκβαρβαρίζεται, τα ήθη του διαλύονται, η εκπαίδευσίς του τινάζεται στον αέρα, ο οικογενειακός βίος γίνεται ανύπαρκτος, έχομε αναμφισβήτητα μίαν παρακμήν. Αυτά όλα στην πατρίδα μας… καταρχάς μεν σ’ όλον τον κόσμον, σχεδόν, σχεδόν σε όλον τον κόσμον, αλλά ιδιαιτέρως, θα λέγαμε, στην πατρίδα μας, μπορούμε να ειπούμε ότι ευρισκόμεθα σ’ αυτήν την τελευταίαν πλέον φάση. Στην φάση της ανατροπής.
Θα ήθελα να σας ρωτήσω: Το βλέπετε άραγε αυτό; Μπορείτε να το διακρίνετε; Αυτά που είπαμε σήμερα, ίσως να τα βλέπετε, αλλά να μην τα είχατε μαζέψει στο μυαλό σας σαν μια διατύπωση, σαν έναν τρόπο. Ξέρετε ότι όταν κανείς έχει την δυνατότητα να διατυπώνει μέσα του εκείνο το οποίο βλέπει, ήδη το κατακτά. Εκεί φαίνεται και ο καλός σπουδαστής στην Έκθεση. Τι θα πει «κάνω έκθεση»; Και γιατί πάντα η Έκθεσις ήταν τεκμήριο εισαγωγής σε μία Ανωτάτη Σχολή; Όταν ξέρεις να διατυπώνεις την άποψή σου, την σκέψη σου, σημαίνει έχεις κατακτήσει αυτό το οποίο θέλεις. Όταν ξέρεις να τα κατατάσσεις αυτά, τα βλέπεις καθαρά μπροστά σου. Αυτό εγώ έκανα σήμερα σε σας, παιδιά. Αυτά τα βλέπετε και πιστεύω τα διακρίνετε. Αλλά τώρα ίσως τα κατατάσσετε μέσα σας ακόμη ακόμη καλύτερα. Και τότε μπορείτε να κάνετε μία καλύτερη αυτοκριτική. Αυτοκριτική σαν Χριστιανοί και σαν Έλληνες. Και θα πείτε: «Τι κάνουμε; Πού ευρισκόμεθα; Σε τι εποχή ευρισκόμεθα; Σε ποια κατάσταση είναι αυτήν την στιγμή ο λαός μας; Πού βρισκόμεθα;». Τι νομίζετε; Εάν κτίζομε μικρά ή μεγάλα σπίτια, εκεί είναι η ακμή ή η παρακμή; Στους ανθρώπους είναι η παρακμή ή η ακμή.
Ξέρετε πώς ξεκίνησαν οι αρχαίοι Ρωμαίοι, τον 8ο αιώνα προ Χριστού. Ξεκίνησαν ένας λαός, πολύ υγιής λαός, ρωμαλέος λαός. Διότι είχαν αυστηρότατα ήθη, κοινωνικά και οικογενειακά και εθνικά. Μία φούχτα λαός ήταν. Και κατέκτησαν όλον τον κόσμο. Όταν αυτός ο ίδιος ο λαός άρχισε να απολαμβάνει τα αγαθά των κατακτήσεών του, να τρώει, να πίνει, να διασκεδάζει και να γεύεται τις ηδονές της γης, άρχισε να διαλύεται. Αυτό είναι το μικρόβιο της πτώσεως όλων των αυτοκρατοριών. Έτσι έπεσε η Βαβυλώνα. Προ της Βαβυλώνος, έτσι έπεσαν οι Ασσύριοι. Έτσι και η Αίγυπτος χάθηκε. Έτσι και οι Έλληνες, με τον Μέγα Αλέξανδρο. Υπήρχε ζωτικότης, υπήρξε ακμή. Απλωθήκαμε σε όλο τον κόσμο, φάγαμε, ήπιαμε, διασκεδάσαμε, χαθήκαμε. Διαλύσαμε. Μετά ήρθαν οι Ρωμαίοι.
Μετά, στην νεοτέρα ιστορία, έχομε νεοτέρους λαούς, θυμηθείτε τι ήταν η αγγλική, παρακαλώ, κοσμοκρατορία. Σήμερα τι είναι, τι είναι οι Άγγλοι; Τι να πω; Τι να πω; «Θοῦ, Κύριε, φυλακὴν τῷ στόματί μου». Τι λαός είναι; Μία νεολαία που δεν έχει τίποτ’ άλλο μπροστά στα μάτια της παρά την ομοφυλοφιλία, παρά τα ναρκωτικά, παρά τίποτ’ άλλο. Τι νομίζετε; Έπεσε η Αγγλία! Έτσι θα πέσουν κι άλλες αυτοκρατορίες που υπάρχουν στην εποχή μας. Ναι. Έτσι πέφτουν. Κοσμοκράτειρα ήταν η Αγγλία. Κι άλλοι λαοί σήμερα είναι κοσμοκράτορες. Θα πέσουν κι αυτοί. Γιατί; Δεν προσέχουν.
Οι Αμερικανοί. Θα πέσουν κι αυτοί. Διότι… Μια φορά ένας βουλευτής, Γερουσιαστής, στη Βουλήν, άρχισε να λέγει… – προ πολλών ετών, ίσως είναι 25 χρόνια, κάτι παραπάνω από 25 χρόνια, το διάβαζα στην εφημερίδα- άρχισε να διεκτραγωδεί την κατάσταση της νεολαίας των Ηνωμένων Πολιτειών. Και λέγει ότι «όπως πηγαίνομε, ο λαός μας γρήγορα θα φθαρεί». Σημειώσατε δε ότι οι αυτοκρατορίες δεν πεθαίνουν από τη μια μέρα στην άλλη. Βάλτε δεκαετίες, βάλτε πεντηκονταετίες, αλλά πεθαίνουν όμως, ε; «Και λέγοντας αυτά με τόσο ένταση, με τόσο πάθος μέσα στη Βουλή, ελιποθύμησε», έλεγε η είδησις. Δηλαδή συνείχετο ο άνθρωπος, ότι ο λαός μας δεν πάει καλά. Για να μην πω κι άλλους, κι άλλους, κι άλλους λαούς, οι οποίοι δεν πηγαίνουν καλά.
Και εμείς οι Έλληνες δεν πηγαίνομε καλά. Έχομε δε πάρα πολλά σημάδια. Όχι απλώς σαν τα σημάδια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Γι’αυτό έπεσε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Είχε φθαρεί εκ των ένδον. Γι’αυτό έπεσε. Δεν φταίει ο Μοναχισμός, ούτε οι μοναστικές έριδες, ούτε ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, που θέλουν μερικοί ιστορικοί να τα βλέπουν έτσι. Όχι. Η διαφθορά. Η διαφθορά του λαού. Γι’ αυτό πέσαμε!
Παιδιά, τα σημάδια τα παλιά ήταν έκδηλα της παρακμής. Σήμερα, όμως, έχομε και κάποια άλλα. Δεν υπερβάλλω, αλλά δεν είναι της ώρας και να το εξηγήσω. Το κυριότερο σημείο, ό,τι θέλετε πείτε, μόνο να μου πείτε ότι έχω άδικο, εύχομαι να ζήσετε πολλά χρόνια και θα με θυμηθείτε, αν δεν ανανήψουμε, η χειροτέρα φθορά είναι η γλώσσα! Δεν είναι ούτε αυτή η ίδια η Εκκλησία μας, η χειροτέρα φθορά. Είναι η γλώσσα. Η γλώσσα από την στιγμή που θα αρχίσει να λησμονείται σε έναν λαό, ο λαός αυτός δεν υπάρχει.
Αν πείτε, τι έγιναν οι αρχαίοι Βαβυλώνιοι; Ξέρετε σε μια νύχτα χάθηκαν αυτοί, ε; Δηλαδή πώς χάθηκαν; Παιδιά, χάθηκαν, πώς χάθηκαν; Ξεχάστηκε η γλώσσα, ξεχάστηκε η Ιστορία, γιατί σήμερα έχομε και αλλοίωση της Ιστορίας, ξεχάστηκε η Ιστορία, χάθηκαν αυτοί οι λαοί. Έχομε, λοιπόν, το φαινόμενο λαών που χάνονται μέσα στην Ιστορία; Ναι. Πού οφείλεται; Στο θέμα της ελλείψεως μνήμης πια ιστορικής και γλώσσης. Αυτά τα δυο.
Φοβάμαι πάρα πολύ για την πατρίδα μας. Γι’ αυτό σας είπα αυτά τα λίγα λόγια. Αν με ρωτήσετε: «Τι πρέπει να κάνομε; Πώς πρέπει να κινηθούμε;». Θα πάρομε τα λόγια του Κυρίου: «Ἀγρυπνεῖτε καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν». Διότι αυτές οι τέσσερις φάσεις που ο διάβολος μετέρχεται, είναι φάσεις του διαβόλου. Στάδια του διαβόλου. Τι είπε ο Κύριος; ««Ἀγρυπνεῖτε καὶ προσεύχεσθε». Τι σημαίνει «ἀγρυπνεῖτε»; «Μένετε άγρυπνοι. Επισημαίνετε, βλέπετε τι γίνεται, πώς το κακό τελεσιουργείται· πώς το μυστήριον της ανομίας εξελίσσεται. Μένετε, λοιπόν, άγρυπνοι». Είσαστε νέα παιδιά και σας τα λέγω αυτά για να προσέχετε.
Και το άλλο; «Να προσεύχεσθε»; Σημαίνει: «Διατηρείτε πνευματικότητα. Και επικοινωνία με τον ουρανόν». Αυτή η διατήρησις της πνευματικότητος είναι μέγα κεφάλαιον και αληθινή αντίστασις στο κακό. Μιλάμε για εθνική αντίσταση. Τι είναι αυτή η Εθνική Αντίσταση; Αν συνέβη προχθές, χθες, πέρυσι; Πριν είκοσι, τριάντα και σαράντα χρόνια; Είναι αστείο. Μιλάμε και γιορτάζουμε για αντιστάσεις, την στιγμή που οι ίδιοι υποδουλούμεθα. Είναι…, είναι ειρωνεία… Ειρωνεία, ιστορική ειρωνεία.
Παιδιά, η αντίστασις είναι το «προσέχετε και προσεύχεσθε». «Ἀγρυπνεῖτε καὶ προσεύχεσθε». Αυτή είναι η αντίσταση. Κι επειδή είσαστε νέοι Χριστιανοί, έχομε πολλές ελπίδες σε σας. Δεν θα τα έλεγα αυτά αν δεν έβλεπα μια σεμνότητα στα πρόσωπά σας και στα μάτια σας. Γι’αυτό σας τα λέγω αυτά. Είναι σπουδαία η αντίσταση την οποία μπορούμε να έχομε, να έχετε εσείς, ως η νέα γενεά, όταν είστε κοντά εις τον Χριστόν, όταν αγρυπνείτε και προσεύχεστε, όταν ζείτε πνευματική ζωή. Τότε πραγματικά έχομε μια ελπίδα και σαν Ορθόδοξοι Χριστιανοί να ζήσουμε και σαν Έλληνες ομοίως να επιζήσουμε.
Παιδιά μου, αυτά είχα να σας πω. Εύχομαι αυτά μες στην καρδιά σας να μπουν, να φυτευθούν, να τα καταλάβετε, να τα αναμηρυκαστείτε κι έτσι να γίνετε αληθινά στοιχεία σωστής αντιστάσεως σε κάθε ενέργεια του σατανά.
Εύχομαι πλούσια να σας ευλογεί ο Θεός.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
- Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
- https://arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/proskynhtvn/proskynhtvn_008.mp3
