Παρασκευή 17 Απριλίου 2026

ΟΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΩΝ

«Πνευματική φαρέτρα τοῦ Ὀρθοδόξου Χριστιανοῦ»  

ΟΙ ΜΕΘΟΔΙΣΤΕΣ

Ἡ ὀνομασία αὐτή δόθηκε στόν  Ἰωάννη Γουέσλεϋ μέ τούς ἕξι φίλους του τό 1728, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσαν μέλη τῆς Μεθοδιστικῆς Ὁμάδος, πού εἶχε συγκροτηθῆ στήν Ὀξφόρδη τῆς Ἀγγλίας. Ὠνομάσθηκαν Μεθοδιστές ἀπό τό ἑλληνικὁ ρῆμα «μεθοδεύω». Πρώτη φορά μία ὁμάδα θεολόγων τῆς Γαλλίας οἱ ὁποῖοι προσπάθησαν μέ τήν μέθοδο τῶν διατυπώσεων στίς ἀρχές του 17ου αἰῶνος νά ἑνώσουν τούς Οὐγενότους μέ τήν Ἐκκλησία. Αὐτό τό ὄνομα ἐπῆραν κατόπιν ὁ Γουέσλεϋ μέ τήν ὁμάδα του, τό ὁποῖον χρησιμοποιοῦσαν καί οἱ  ἴδιοι ὁριστικά ἀπό τό 1744.

Ἡ Κίνησις τῶν Μεθοδιστῶν εἶναι ἀποτέλεσμα εὐσεβισμοῦ πού ἦλθε ἀπό τήν Γερμανία στήν Ἀγγλία, ὅπου καί ὠργανώθηκαν θρησκευτικές Κοι­νωνίες. Ὁ Ἰωάννης Γουέσλεϋ μέ τόν ἀδελφό του Κάρολο, ἐπειδή ἀνῆκε σέ τέτοιες Κοινωνίες, μέ ἕξι φίλους του ἵδρυσε δική του θρησκευτική Κοινότητα. Στούς ὁπαδούς του αὔξησε τίς θρησκευτικές τους ὑποχρεώσεις μέ τίς ἑξῆς προσθῆκες:

Ι) Μελέτη τῆς Ἁγίας Γραφῆς. 2) Ἐπισκέψεις στούς ἀσθενεῖς. 3) Νηστεία Τετάρτης καί Παρασκευῆς. 4) Συχνότερη θεία Μετάληψι. 

Ἡ ὁμάδα αὐτή τό 1735 εἶχε 35 μέλη. Γρήγορα μέ κέντρο της τό Λονδίνο ἐπεκτάθηκε καί σ᾿ ἄλλα μέρη τῆς Ἀγγλίας μέ ἑκατοντάδες μέλη. Ἀρχηγός τῆς ὁμάδος, εἴπαμε, ἦταν ὁ Ἰωάννης Γουέσλεϋ,ὁ ὁποῖος, ὄντας ἱερεύς τῆς Ἀγγλικανικῆς Ἐκκλησίας, ἀποσχίσθηκε ἀπ᾿ αὐτήν, ἐπιθυμώντας νά δράση ἀνε­ξάρτητα ἀπό τήν ἐκλησία του. Τό πρῶτο βῆμα του γιά τήν ἀπόσχισί ἀπό τήν ἐκκλησία του ἦταν ἡ ἵδρυσι αἰθουσῶν κηρύγματος, στίς ὁποῖες ἐγίνοντο κηρύγματα καί αὐτοσχέδιες προσευχές, χωρίς τήν ἐπίβλεψι τῆς ἐκκλησίας του. Στίς αἴθουσες διωρίζοντο λαϊκοί ἱεροκήρυκες, χωρίς τήν συγκατάθεσι τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου τῆς Ἀγγλικανικῆς ἐκκλησίας ἀπό τήν Κεντρική διεύθυνσι τῆς Μεθοδιστικῆς Κινήσεως, πού ἱδρύθηκε ἐπίσημα τό 1739.

Τό δεύτερο βῆμα πρός τόν χωρισμό ἦταν ὁ διορισμός λαϊκῶν ἱεροκηρύκων καί τό τρίτο ἦταν ὅταν ὁ Γουέσλεϋ στίς 2 Σεπτεμβρίου 1784, ἐνῶ ἦταν ἱερεύς, χειροτόνησε μόνος του δύο ἐπισκόπους, τούς ὁποίους καί ἔστειλε γιά ἱεραποστολή στήν Ἀμερική. Τό τέταρτο βῆμα τελικοῦ ἀποχωρισμοῦ ἀπό τήν ἀγγλικανική ἐκκλησία ἔγινε τό 1786 μέ τήν εἰσαγωγή τοῦ Εὐχολογίου τῆς ἐκκλησίας ἀπό τόν Γουέσλεϋ στίς αἴθουσες κηρυγμάτων.

Λίγο ἀργότερα μερικοί λαϊκοί ἱεροκήρυκες ἐτέλεσαν τήν θεία Εὐχαριστία. Παρότι αὐτοί ἀποβλήθηκαν ἀπό τόν Γουέσλέϋ, οἱ ἑπόμενοι χωρίς δισταγμό τελοῦσαν τήν θεία Εὐχαριστία. Μετά τόν θάνατο τοῦ Γουέσλεϋ πού συνέβη τό 1791, ἄρχισαν διχογνωμίες ἀνάμεσα τους οἱ ὁποῖες ὠδήγησαν σέ πολλές ὑποδιαιρέσεις. Τό 1794 τό Μεθοδιστικὁ συνέδριο ἀπηγόρευσε στούς λαϊκούς ἱεροκήρυκες τήν τέλεσι τοῦ βαπτίσματος καί τῆς θείας Εὐχαριστίας, παρά μόνο ἐάν τό ἐπιθυμοῦσε ἡ ἐπιτόπια Ἀδελφότητα. Ἡ θεία Εὐχαριστία ὡρίσθηκε νά γίνεται κάθε Κυριακή βράδυ, σύμφωνα μέ τό Εὐχολόγιο τῆς ἀγγλικανικῆς ἐκκλησίας. Τό 1836 εἰσήχθηκε ἕνα εἶδος χειροτονίας μέ ἐπίθεσι τῶν χειρῶν, γι᾿ αὐτούς πού ἦταν ἱεροκήρυκες καί ἤθελαν νά τελοῦν καί τά δύο αὐτά Μυστήρια.

Ἀπό τό 1797 μπαίνουμε στήν περίοδο διασπάσεως τῶν Μεθοδιστῶν σέ ἄλλα θρησκευτικά  Σώματα. Τό 1932 οἱ «Ἀρχέγονοι Μεθοδιστές» καί ἡ «Γουεσλιανική Μεθοδιστική ἐκκλησία», ἑνώθηκαν μέ τό ὄνομα «Μεθοδιστική ἐκκλησία τῆς Μεγάλης Βρεττανίας», ἡ ὁποία εἶναι ὁ πυρήνας ὅλων τῶν Μεθοδιστικων Κοινοτήτων στήν Ἀγγλία, Αὐστραλία καί Ἀφρική.

Ἀπό τήν κοιτίδα τους, τήν Ἀγγλία, σήμερα οἱ Μεθοδιστές ἐξαπλώθηκαν στήν Ἰρλανδία καί στήν Ἀμερική. Σήμερα στήν Ἀμερική ὑπάρχουν 30 Μεθοδιστικά Σώματα μέ διάφορα ὀνόματα καί μέ μικρές ἤ μεγάλες διαφορές στήν διδασκαλία καί τά λοιπά προβλήματα τους. Τό μεγαλύτερο Σῶμα εἶναι ἡ «Μεθοδιστική ἐκκλησία», ἡ ὁποία ἔχει 10 ἑκατομμύρια ὁπαδούς.  Οἱ Κοινότητες τῶν Μεθοδιστικῶν ἐκκλησιῶν» διοικοῦνται ἀπό συμβού­λιο μέχρι δέκα ἀτόμων. Αὐτοί συνέρχονται μία φορά τήν ἑβδομάδα σέ τακτή ὥρα γιά συζήτησι, ἐξομολόγησι τῶν ἁμαρτιῶν τους καί παροχή συμβου­λῶν. Ἀρχίζουν πάντα μέ αὐτοσχέδιες προσευχές. Κάνουν ἐρωτήσεις στά ἑξῆς θέματα γιά νά λάβουν τίς κατάλληλες ἀπαντήσεις.

1) Πιά ἁμαρτήματα διαπράχθηκαν ἀπό τήν τελευταία συνάντησί τους.

2) Ποιοί πειρασμοί τούς ἐνώχλησαν κατά τήν περίοδο αὐτήν.

3) Πῶς ἀντιμετωπίσθηκαν οἱ τυχόν πει­ρασμοί.

4) Τί σκέψεις ἐπεκράτησαν κατά τό διάστημα αὐτό γιά τίς ἁμαρτί­ες, κατά πόσον δηλαδή, εἶναι ἤ δέν εἶναι μεγάλες.

Αὐτές οἱ συνάξεις ἀποτελοῦν τό ὑπόδειγμα γιά ἄλλες κατώτερες ὁμάδες, πού λέγονται «Τάξεις». Αὐτές ἀποτελοῦνται ἀπό 30 περίπου ἄτομα. Συνέρχον­ται μία φορά τήν ἑβδομάδα μέ τήν ἐποπτεία καί καθοδήγησι ὁδηγοῦ, πού τόν ἐκλέγουν οἱ ἴδιοι. Σκοπός τους εἶναι νά βοηθήση ὁ  ἕνας τόν ἄλλον γιά τήν καλλίτερη διάγνωσι τῆς πνευματικῆς τους καταστάσεως. Τά μέλη συνεισφέρουν κατά δύναμι γιά τήν οἰκονομική ὑποστήριξι τῆς Μεθοδιστικῆς Ὁμολογίας. Πολλές Τάξεις ἀποτελοῦν τό «ἐκκλησίασμα».

Οἱ «Κύκλοι» ἀποτελοῦνται ἀπό Ἀδελφότητες καί καλύπτουν μία περιοχή ἤ πόλι. Διορίζονται μέχρι πέντε πάστορες, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ἐπί δύο χρόνια καί κατόπιν μετατίθενται. Ἀντίθετα οἱ τοπικοί λαϊκοί ἱεροκήρυκες παραμένουν ἐκεῖ γιά ὅλη τους τήν ζωή.

Πολλοί «Κύκλοι» ἀποτελοῦν τίς «Περιοχές». Αὐτές δημιουργήθηκαν γιά νά συνάζωνται οἱ ἱεροκήρυκες σέ κοινό Συμβούλιο γιά τήν διευθέτησι προβλημάτων τους, οἰκονομικῶν καί διοικητικῶν. Κάθε «Περιοχή», δηλαδή συνέδριο, ἔχει πρόεδρο καί γραμματέα, πού ἀσχολοῦνται μέ τά οἰκονομικά.

Ὑπάρχει καί τό Συμβούλιο τῶν ἐπισκόπων, οἱ ὁποῖοι ἐκλέγονται σέ συνελεύσεις λαϊκῶν καί παστόρων. Ὁ αὐτοονομαζόμενος ἐπίσκοπος προε­δρεύει σέ μία περιοχή, διορίζει τούς πάστορες καί ἱεροκήρυκες στίς διάφορες ἐνορίες. Ὅπως εἶναι γνωστό οἱ ἐπίσκοποι καί πάστορες δέν ἔχουν ἱερωσύνη, ἀλλά εἶναι ἁπλοί λαϊκοί χωρίς χειροτονία, διότι δέν ἔχουν τήν Ἀποστολική διαδοχή καί τήν πληρότητα τῆς ἀληθείας.

Ὅπως ὅλοι οἱ Προτεστάντες ἔχουν καί αὐτοί τίς ἴδιες βασικά κακοδοξίες. Ειδικώτερα ὑποστηρίζουν τά ἑξῆς:

Ἡ Ἁγία Γραφή εἶναι ἡ ἀνωτάτη αὐθεντία πού περιέχει ὅλα τά στοι­χεῖα γιά τήν σωτηρία.

Δέν ἐνδιαφέρονται ουσιαστικά γιά τήν πίστι στήν Ἁγία Τριάδα. Δέν πιστεύουν στήν ἱερωσύνη, οὔτε στά Μυστήρια.  Τελοῦν μόνο συμβολικά τό βάπτισμα καί τήν θεία Εὐχαριστία, ἀλλά μέ προτεσταντική ἔννοια καί πίστι.

Δέν πιστεύουν  στήν Παρθενία τῆς Θεοτόκου, δέν τιμοῦν τούς ἁγίους, οὔτε τούς ἐπικαλοῦνται στίς προσευχές τους. Πιστεύουν στήν σωτηρία μόνο διά τῆς πίστεως.

            Οἱ Μεθοδιστές εἶναι ἕνα ἀπό τά μεγαλύτερα προτεσταντικά  Σώματα σέ ὅλο τόν κόσμο. Στήν Ἀφρική, ἀνάμεσα στούς Μεθοδιστές ὑπάρχει καί μία ἄλλη θρησκευτική Κοινότης μέ τήν ἰδιότυπη ὀνομασία: Ἀφρικανική Ὀρθόδοξη Ἀποστολική Ἐκκλησία».

 

ΟΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟΙ

Οἱ Εὐαγγελικοί εἶναι γνωστοί καί μέ ἄλλη ὀνομασία, «Πρεσβυτερια­νοί». Αὐτοί κατήργησαν τόν βαθμό τοῦ διακόνου καί ἐπισκόπου καί ἐκράτησαν μόνο τόν τοῦ πρεσβυτέρου, μέ τήν γνωστή προτεσταντική ἔννοια.

Πρέπει ἐδῶ ἐξ ἀρχῆς νά τονισθῆ ὅτι οἱ  Εὐαγγελικοί δέν εἶναι τό ἴδιο μέ τούς «Εὐαγγελιστές», οἱ ὁποῖοι πιστεύουν ὅ,τι καί οἱ Χιλιαστές καί προσπαθοῦν νά κρύβουν τίς δοξασίες τους.

Οἱ Εὐαγγελικοί ἤ Πρεσβυτεριανοί εἶναι καρπός τῆς διδασκαλίας ἑνός ἄλλου μεταρρυθμιστοῦ, συγχρόνου τοῦ Λουθήρου, τοῦ Ἰωάννου Καλβίνου. Τό διοικητικό σύστημά τους ἐφαρμόσθηκε γιά πρώτη φορά στήν Γενεύη ἀπό τόν ἴδιο τόν Καλβῖνο τό Ι54Ι. Αὐτός κατήργησε τούς ἐπισκόπους, τούς διακό­νους ἔθεσε σάν ὑπεύθυνους γιά τήν φιλανθρωπία καί κράτησε τόν βαθμό τοῦ πρεσβυτέρου, ἀλλά περισσότερο σάν διοικητικό καί ὄχι σάν  λειτουρ­γικό βαθμό. Πατρίδα τοῦ Πρεσβυτεριανισμοῦ εἶναι ἡ Σκωτία.

Ὁ μαθητής τοῦ Καλβίνου Ἰωάννης Νόξ ὠργάνωσε τόν Πρεσβυτεριανισμό στήν Σκωτία τό 1560 καί τόν ὠνόμασε «Σκωτική ἐκκλησία». Αὐτήν ἀνεγνώ­ρισε καί τό Κοινοβούλιο τῆς Σκωτίας ὡς ἐπίσημη ἐκκλησία τῆς Σκωτίας.

Ἀπό τό 1746 ἄρχισαν οἱ πρῶτες διασπάσεις καί ἱδρύσεις νέων ἐκκλη­σιῶν. Οἱ λόγοι ἦταν ἐπειδή ἡ ἐκκλησία ἔγινε κρατική καί δεύτερον λόγῳ τῆς διαφθορᾶς τῶν «πρεσβυτέρων».

Οἱ Πρεσβυτεριανοί ἀποχωρίσθηκαν ἐντελῶς ἀπό τήν ἀγγλικανική ἤ  ἐπισκοπιανική λεγομένη ἐκκλησία καί ἀπό τό 1689 ἄρχισαν νά κτίζωνται ἀθρόα πολλοί πρεσβυτεριανικοί ναοί στήν Ἀγγλία. Πρεσβυτεριανοί στήν Ἀμερική ἐμφανίσθηκαν γιά πρώτη φορά τό Ι611 στήν Βιργινία. Σήμερα στήν Ἀμερική ὑπάρχουν περί τά 10 Σώματα Πρεσβυτεριανῶν, τῶν ὁποίων ἡ διδασκαλία εἶναι καλβινική.

Ἡ διδασκαλία του Καλβίνου περιληπτικά ἔχει ὡς ἑξῆς:

Ὁ Θεός εἶναι κυβερνήτης του κόσμου. Οἱ ἄνθρώποι κυριαρχοῦνται ἐντε­λῶς ἀπό τόν Θεό καί ἐξαρτῶνται ἀπόλυτα ἀπ᾿ Αὐτόν. Ὁ Χριστός εἶναι Κύριος τῆς σωτηρίας καί σταυρώθηκε μόνο γιά τούς ἐκλεκτούς. Οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἐντελῶς διεστραμμένοι καί ἀνίκανοι νά σώσουν τούς ἑαυτούς τους.  Ὁ Θεός ἐκλέγει μερικούς ἀνθρώπους, τούς ὁποίους προορίζει γιά τήν σωτηρία, ἐνῶ αὐτοί πού δέν εἶναι ἐκλεκτοί τοῦ Θεοῦ προορίζονται γιά ἀπώ­λεια. Οὔτε τά νήπια θά ἐξαιρεθοῦν ἀπό τήν καταδίκη σέ ἀπώλεια, ἐνῶ οἱ ἐκλεκτοί τοῦ Θεοῦ θά γνωρίζουν ὅτι συγκαταλέγονται μέ τούς ἐκλεκτούς. Σ᾿ αὐτούς ὁ  Θεός θά χαρίση μέχρι τέλους τό δῶρο τοῦ νά ἀποφύγουν ν᾿ ἀπομακρυνθοῦν ἀπ᾿ αὐτόν, ὅμως οἱ ἄνθρωποι, ἀνεξάρτητα γιά ποῦ προορίζονται, ἔχουν ὡρισμένα καθήκοντα καί δικαιώματα. Μεταξύ Θεοῦ καί ἀνθρώπων ὑπάρ­χει μία Διαθήκη, μία Συμφωνία, τήν ὁποίαν οἱ  ἄνθρωποι πρέπει νά σεβασθοῦν ἄσχετα γιά τό ποῦ ἀνήκουν ὁ καθένας τους. Οἱ ἄνθρωποι πρέπει ἀκόμη νά τηροῦν τήν πίστι τους στήν Χάρι τοῦ Θεοῦ καί στήν ὑψίστη ἀγαθότητα Του. Ἀπ᾿ αὐτή τήν διδασκαλία ἐπιγραμματικά σημειώνουμε τά ἑξῆς πέντε στοιχεῖα:

1) Οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἐντελῶς ἀνίκανοι γιά τήν σωτηρία τους.

2).Οἱ ἄνθρωποι προορίζονται ἀπό πρίν, ποιοί θά σωθοῦν καί ποιοί θά κολασθοῦν.

3) Ἡ σωτηρία περιορίζεται μόνο στούς ἐκλεκτούς.

4). Ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, γι᾿ αὐτούς πού προορίζονται νά σωθοῦν, εἶναι ἀκαταμάχητη, δηλαδή, εἶναι τόσο ἐκβιαστική, πού ὁ ἄνθρωπος καί νά μή θέλη, θά σωθῆ ἐξάπαντος, ἐπειδή τόν προώρισε ὁ Θεός.

5) Οἱ ἐκλεκτοί μέ τήν παρέμβασι τῆς θείας Προνοίας θά μείνουν μέχρι τέλους κοντά στόν Θεό, πού τούς ἐξέλεξε.

 

ΟΙ ΑΝΤΒΕΝΤΙΣΤΕΣ

Οἱ Ἀντβεντιστές ὠνομάσθηκαν ἔτσι ἀπό τήν λατινική λέξι ΑΝΤΒΕΝΤUS πού σημαίνει ἔλευσις, στήν προκειμένη δέ περίπτωσι τήν Δευτέρα Παρου­σία τοῦ Κυρίου. Ὀνομάζονται καί Σαββατιστές ἤ Σαββατιανοί, διότι τιμοῦν ἰδιαίτερα τό Σάββατο, ἀντί τῆς Κυριακῆς ὡς ἡμέρας ἀργίας.

Ἱδρυτής τοῦ Ἀντβεντισμοῦ εἶναι ὁ Γουλιέλμος Μίλλερ, ὁ ὁποῖος προερχόταν ἀπό τήν προτεσταντική ὁμολογία τῶν Βαπτιστῶν. Γεννήθηκε στήν Ἀμε­ρική τό 1772, διέθετε μέτρια μόρφωσι καί ἀσκοῦσε τό ἐπάγγελμα τοῦ γεωργοκτηματία. Μελέτησε λίγο τήν Ἁγία Γραφή καί τό 1831 ἄρχισε νά κηρύττη πρῶτα κοντά στά γειτονικά χωριά τῆς γενετείρας του καί κατόπιν εὐρύτερα.

Τό  κήρυγμά του βασικά ἦταν μία αὐθαίρετη διακήρυξις ὅτι οἱ προφητεῖες τοῦ Προφήτου Δανιήλ καί τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάνου περί τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Χριστοῦ θά ἐπαλήθευαν τό ἔτος 1843. Ἐπίστευε λοιπόν ὁ Μίλλερ ὅτι στίς 21 Μαρτίου 1843 θά ἔλθη ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, ἐπί τῶν νεφε­λῶν μετά δυνάμεως καί δόξης πολλῆς καί θά ἔκρινε στήν γῆ ζῶντες καί νεκρούς.

Ἀλλά  ἡ 21η Μαρτίου ἀνέτειλε καί ἔδυσε μέ ἠρεμία, χωρίς νά ἐκπληρω­θοῦν ὅσα εἶχε διακηρύξει ὁ Μίλλερ. Ἀπογοήτευσι κατέλαβε τίς χιλιάδες τῶν ἀφελῶν ὁπαδῶν του, οἱ ὁποῖοι ἐκείνη τήν ἡμέρα περίμεναν στούς λόφους νά ἴδουν τήν συντέλεια τοῦ κόσμου καί ἄλλοι περίμεναν ἔξω  ἀπό τά νεκροταφεῖα γιά νά ἴδουν πρῶτοι τήν ἀνάστασι τῶν νεκρῶν.

Πρῶτος ἐξευτελίσθηκε στούς ὁπαδούς του ὁ νεοπροφήτης Μίλλερ. Ἔσπευσε ὅμως νά καθησυχάση τούς ὁπαδούς ὅτι ἔκανε λάθος στούς ὑπολογισμούς του καί ὅτι τό γεγονός πού περιμένουν θά γίνη ἐξάπαντος στίς 22 Ὀκτωβρίου Ι844. Ἀλλά πέρασε καί αὐτή ἡ ἡμέρα καί οὔτε Χριστός, οὔτε νεφέλες φάνη­καν στόν οὐρανό.

Ἀπό τότε ἔπαυσε ὁ Μίλλερ νά ἀσχολεῖται μέ χρονικούς προσδιορισμούς γεγονότων, πού ἀνῆκαν στήν ἐξουσία μόνο τοῦ Θεοῦ (Μάρκ.Ι3,32 καί Ματθ.24,36). Ὅμως δέν ἔπαυσαν οἱ ὁπαδοί του νά προσδοκοῦν στήν σύντομη δεύτερη Παρουσία τοῦ Χριστοῦ ἐπί τῆς γῆς.

Λόγῳ μή ἐκπληρώσεως τῶν προφητειῶν τους, διασπάσθηκαν μεταξύ τους σέ ἄλλες ὁμάδες τό 1846. Ἔτσι δημιουργήθηκαν νέα Σώματα, τά ὁποῖα δέν ἔχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ τους. Ἑρμηνεύουν τήν Ἁγία Γραφή, σύμφωνα μέ τίς ἐπιθυμίες τους, χωρίς νά ἔχουν ὅριο στίς αὐθαιρεσίες τους. Ἔχουν πάστορες γιά τίς τελετές καί τήν διδαχή, δέν πιστεύουν στήν ἱερωσύνη, οὔτε στά λοιπά μυστήρια. Ἔχουν εὐκτήριους οἴκους, τό δέ Βάπτισμα καί τήν Εὐχαριστία τά παραδέχονται σάν ἁπλές τελετές  καί οἱ βαπτιζὁμενοι εἶναι ἐνήλικες.

Οἱ Ἀντβεντιστές τῆς 7ης Ἡμέρας εἶναι μία ἀπό τίς πολλές ὑποδιαι­ρέσεις τῶν Ἀντβεντιστῶν, ἡ ὁποία δημιουργήθηκε τό 1846. Εἶναι ἡ πρώτη Κοινότης μεταξύ τῶν ἄλλων, ἔχει μεγάλη ἐξάπλωσι καί δρᾶ προπαγανδιστι­κά.

Ὠνομάσθηκαν ἔτσι ἀπό τήν τήρησι ὡς ἀργίας τῆς ἑβδόμης ἡμέρας, δηλαδή τοῦ Σαββάτου ἀντί τῆς Κυριακῆς. Ἰδρυτής εἶναι ἡ κ.Ἑλένη Γουάΐτ Χάρμον. Διεκήρυξε ὅτι πράγματι ὁ Χριστός ἦλθε τό 1844, ἀλλά ὄχι στήν γη. Μπῆκε στόν οὐρανό νά τόν ἐξαγνίση. Μάλιστα, λέγει ἡ ἴδια, ὅτι ἀνέβηκε κι αὐτή στόν οὐρανό μέ θαυματουργική δύναμι, ὅπου καί παρηκολούθησε προσωπικά ὅσα ἐκεῖ διεδραματίσθηκαν. Ὑποδιαιρέσεις αὐτῆς τῆς ὑποδιαιρέσεως στήν Ἀμερική εἶναι δέκα ὀκτώ.

Τί  πιστεύουν;

Πέραν τῆς γνωστῆς προτεσταντικῆς διδασκαλίας τους, πιστεύουν ὅτι ὁ Χριστός ἄρχισε τόν ἐξαγνισμὁ του Ἱεροῦ τῶν Οὐρα­νῶν καί τήν τελική Κρίσι, ἀπό τήν ὁποία θά ἀποκλείση ὅσους δέν παραδέ­χονται ὅτι ἦλθε τό 1844. Θά σωθοῦν μόνο ὅσοι πιστεύουν στόν ἐρχομό τοῦ Χριστοῦ τό 1844 καί στήν τήρησι τοῦ Ἰουδαϊκοῦ Σαββάτου, ἀντί τῆς Κυριακῆς. Οἱ ἀρνούμενοι, ὄχι μόνο δέν θά μποῦν στήν αἰώνια ζωή, ἀλλά θά παύσουν καί νά ὑπάρχουν, θά ἐκμηδενισθοῦν σωματικά καί ψυχικά. Ἀκόμη πιστεύουν ὅτι οἱ ἄλλες «ἐκκλησίες», οἱ Χριστιανικές ὁμολογίες καί ὅλοι οἱ ἄλλοι Χριστιανοί φέρουν τό χάραγμα τοῦ θηρίου (Ἀποκ. 2&. 13,17) .

 Ἡ κ. Γουάϊτ λέγει ἀκόμη ὅτι ὁ Χριστός δέν τελείωσε τό ἔργο Του στήν γῆ. Ἐμφανίσθηκε μόνο σάν μέγας Ἀρχιερεύς. Πρέπει νά ἐμφανισθῆ πάλι, κατά τήν γνώμη της, σάν Μέγας Βασιλεύς γιά νά ἀποτελειώση τό ἔργο Του. Γιά τήν τήρησι τῆς ἀργίας τοῦ Σαββάτου διδάσκει στούς ὁπαδούς της ὅτι, ὅταν ἐπῆγε στούς οὐρανούς, τῆς ἀπεκάλυψε ὁ Χριστός τήν Κιβωτό τῆς Διαθήκης, ἐκείνη εἶδε τίς πλάκες τοῦ Δεκαλόγου καί μέ ἔκπληξί της τήν τετάρτη ἐντολή. Ἦταν στό κέντρο τῶν ἄλλων ἐντολῶν καί περιβαλλόταν μέ φωτοστέφανο. Ἔτσι, οἱ Ἀντβεντιστές τῆς 7ης Ἡμέρας πιστεύουν ἀκράδαντα στά ὁράματα τῆς πλανεμένης ἱδρυτρίας τους καί ὅτι ὁ Χριστιανισμός ἀπό τήν Σύνοδο τῆς Λαοδικείας, πού καθιέρωσε τήν ἀργία τῆς Κυριακῆς, εὑρίσκε­ται σέ ἀποστασία. Ἀκόμη πιστεύουν ὅτι ὁ Χριστός ἐπῆρε τήν φύσι μας ἁμαρτωλή ὅπως ἦταν, γιά νά ὁμοιάζη τέλεια μέ ἐμᾶς καί σιγά-σιγά ἔγινε τέλειος καί Σωτῆρας μας.

Γιά τήν ψυχή πιστεύουν ὅτι μετά τόν χωρισμό της ἀπό τό σῶμα, σωπαίνει, κοιμᾶται καί βρίσκεται σέ πλήρη ἀναισθησία. Ὁ ἄνθρωπος δέν εἶναι κατά φύσι ἀθάνατος, ἀλλά, λέγουν, θά δοθῆ σάν δῶρο στούς σωσμένους, μετά τήν ἀνάστασι. Ἡ Κρίσις γι᾿ αὐτούς ἄρχισε τό 1844. Στήν πρώτη ἀνάστασι, πού θά γίνη μέ τήν παρουσία τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο, θ᾿ ἀναστηθοῦν οἱ 144.000 σωσμένοι, θά ἀναληφθοῦν μέ τόν Χριστό καί θά ζήσουν εὐτυχισμένα χίλια χρόνια.Στό διάστημα αὐτό θά ἐρημωθῆ ἡ γῆ καί θά γίνη φυλακή τοῦ σατανᾶ. Κατόπιν θά γίνη ἡ δεύτερη ἀνάστασι, στήν ὁποία θ᾿ ἀναστηθοῦν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι γιά νά κριθοῦν καί νά ἐκμηδενισθοῦν. Μετά θά καταστραφῆ ὁ σατα­νᾶς, ἡ γῆ, μετά τήν ἐξαφάνισι τῶν ἁμαρτωλῶν, θά καθαρισθῆ μέ φωτιά. Τότε θά κατέβουν οἱ 144.000 σωσμένοι καί θά κατοικήσουν στήν γῆ μέ ὑλικά σώματα, ἀλλά ἄφθαρτα καί τέλεια.

Αὐτές εἶναι σέ γενικές γραμμές οἱ ἀκρότητες τῶν διαφόρων ἀντβεντιστικῶν ἀποχρώσεων (ὁμάδων), ἡ πίστις τῶν ὁποίων στά ὑπόλοιπα εἶναι κατά βάσιν προτεσταντική, δηλαδή, ἀπορρίπτουν τήν ἱερωσύνη, τά μυστήρια, τίς ἐπικλήσεις πρός τούς ἁγίους, πρός τήν Θεοτόκο κλπ.

 

ΟΙ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΙΑΝΟΙ

Ἡ αἵρεσις τῶν Πεντηκοστιανῶν ἐπῆρε τό ὄνομά της ἀπό τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς, τήν ἡμέρα δηλαδή πού τό Ἅγιο Πνεῦμα κατέβηκε στούς Ἀποστόλους μέ τήν μορφή πυρίνων γλωσσῶν. Πιστεύουν καί αὐτοί ὅτι κατεβαί­νει τό Ἅγιο Πνεῦμα ἐπάνω τους, δίνοντάς τους χαρίσματα, ὅπως τό τῆς γλωσσολαλίας, ὁράματα, ἐκστάσεις, προφητεῖες κλπ. Πιστοί γι᾿ αὐτούς λοιπόν εἶναι ὅσοι ἔχουν βαπτισθῆ στό Ἅγιο Πνεῦμα.

Οἱ Πεντηκοστιανοί προέρχονται ἀπό τίς Κινήσεις Ἁγιότητος πού ἐμφανίσθηκαν στήν Εὐρώπη καί στήν Ἀμερική μέ ἀρχηγούς τόν Μοῦντι καί τόν Σάνκεϋ, κατά τό τελευταῖο τέταρτο του 19ου αἰῶνος. Ἀποκρυσταλλώθη­καν στίς ἀρχές τοῦ αἰῶνος μας καί ἀμέσως ἄρχισαν νά χωρίζονται σέ και­νούργιες παραφυάδες μέ διάφορες ὀνομασίες καί διδασκαλία. Μόνο στήν Ἀμερική ὑπάρχουν περί τίς 200 διαφορετικές Πεντηκοστιανικές Κινήσεις. Τό σπουδαιότερο παρακλάδι τῶν Πεντηκοστιανῶν εἶναι «Ἡ διεθνής Ἐκκλησία τοῦ Τετραγωνικοῦ Εὐαγγελίου», τῆς ὁποίας ἱδρυτής εἶναι ἡ κ. Αϊμή Σέμπλ. Αὐτή γεννήθηκε τό 1890 στό Ὀντάριο Καναδᾶ. Ἔκανε ταξίδια στό ἐξωτερικό, προσείλκυσε χιλιάδες ὁπαδούς καί ἐπίστευε ὅτι ἦταν ὑπό τήν ἄμεση καθοδήγησι τοῦ Θεοῦ. Μόνο στήν Ἀμερική ἔχουν 600 ἐνορί­ες μέ 80.000 πιστούς. Ἡ διδασκαλία τους εἶναι ἴδια μέ τήν τῶν Πεντηκο­στιανῶν, δηλαδή, θεωροῦν ἀπαραίτητο τό βάπτισμα τοῦ πυρός, τήν γλωσσολαλία, τίς θεῖες θεραπεῖες καί τίς θαυματουργίες καί τίς προφητεῖες.

Οἱ Πεντηκοστιανοί μποροῦν νά ὀνομασθοῦν καί Ἐνθουσιαστές, διότι ἔχουν ἀνεπτυγμένα σέ μεγάλο βαθμό τά ἐνθουσιαστικά φαινόμενα. Στίς ὁμαδικές τους δηλαδή συγκεντρώσεις βγάζουν κραυγές   κάνουν συσπάσεις τοῦ σώματος. Ἀπορρίπτουν κάθε τι πού θεωροῦν κοσμικό, δέν ἐκτιμοῦν γενικά τήν μόρφωσι, γι᾿ αὐτό οἱ πάστορες καί ἱεροκήρυκές τους δέν ἐκπαιδεύον­ται πουθενά. Πληρώνουν τό ἕνα δέκατο τῶν ἐσόδων τους γιά τίς ἀνάγκες τῆς ἐκκλησίας τους. Νηστεύουν γιά ἕνα διάστημα μέ τελεία ἀποχή, ἀνάλογα μέ τήν ἀντοχή τοῦ καθενός. Δέν φοροῦν κοσμήματα καί πολυτελῆ ροῦχα, ἀποφεύγουν τό ποτό, ἐκτός τοῦ κρασιοῦ πού εὐλόγησε ὁ Χριστός. Ἀπορ­ρίπτουν κάθε εἶδος ψυχαγωγίας καί δέν καπνίζουν.

Πιστεύουν ὅτι ἀνώτατη δωρεά γιά τόν πιστό εἶναι τό Χάρισμα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, πού τό λένε καί Βάπτισμα, πρίν ἀπό τό βάπτισμα στό νερό. Καρπός αὐτῆς τῆς βαπτίσεως στό  Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι τά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, μέ πρῶτο τήν γλωσσολαλία, ὅπως περιγράφονται στό (Α.Κοριν.12,8). Πιστεύουν ὅτι ἡ γνήσια ἐκκλησία εἶναι μόνο ἡ δική τους ἡ ὁποία ἔχει τήν ἀρχή της κατευθεῖαν ἀπό τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. Θεωροῦν τήν ἐκκλησία τους σάν τήν μόνη βάσι γιά τήν ἕνωσι ὅλων τῶν ἄλλων  ἐκκλησιῶν, οἱ ὁποῖες ἔχουν διαφθαρῆ καί ἀπομακρυνθῆ ἀπό τήν βιβλική διδασκαλία.

Πιστεύουν, ὅπως καί οἱ Χιλιαστές, σέ χιλιετῆ βασιλεία τοῦ Χριστοῦ στήν γῆ, πρίν ἀπό τήν ὁποία ὅλοι οἱ Πεντηκοστιανοί θ᾿ ἁρπαχθοῦν στόν ἀέρα, διότι στήν γῆ τότε θά γίνη μεγάλη θλῖψις. Τότε θά γίνη ὁ πόλεμος Ἀρμαγεδών μεταξύ Ἰσραηλιτῶν καί τῶν ὑπολοίπων ἐθνῶν. Κατόπιν θά ἱδρυ­θῆ ἡ χιλιετής βασιλεία καί θά ἔλθη στόν κόσμο ἡ εἰρήνη. Στό τέλος αὐτῆς τῆς Βασιλείας, θά ἐλευθερωθῆ γιά λίγο ὁ διάβολος, θά ἀκολουθήση ἡ κρίσις ζώντων καί νεκρῶν  καί θά δοθοῦν αἰώνιες ἀμοιβές καί τιμωρίες. Ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ θά ἀνακαινισθοῦν μέ φωτιά καί θά ὑπάρξη γιά πάντα δικαιοσύνη. Δέν παραδέχονται τήν ἀειπαρθενία καί μεσιτεία τῆς Θεοτόκου καί τῶν Ἁγίων πρός τόν Χριστό, ἐνῶ τήν τιμή τῶν εἰκόνων  θεωροῦν εἰδωλολατρία.

 

Ἀναίρεσις τῆς κακοδοξίας τους,περί Γλωσσολαλίας

Ἡ γλωσσολαλία εἶναι δῶρο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος πού δόθηκε γιά πρώτη φορά στούς Ἀποστόλους τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. (Πράξ. 2,1-13). Σημαίνει τήν ἱκανότητα νά ὁμιλῆ κάποιος μία ξένη γλῶσσα, χωρίς νά τήν γνωρίζη πρίν. Τό φαινόμενο αὐτό ἀπαντᾶται καί σέ ἄλλες  περιπτώσεις στήν πρώτη Χριστια­νική ἐκκλησία, ὅπως μᾶς, λέγει ἡ Γραφή, ὅπως (Α΄ Κοριν. κεφ· Ι4 Πράξ. 10, 44-46  Πράξ.19,5-6 Α' Κοριν.12, 281-3,1).

Τό φαινόμενο τῆς γλωσσολαλίας στήν Καινή Διαθήκη ἔχει  τό χαρακτηριστι­κό τοῦ μοναδικοῦ, διότι ἡ ἔλευσις τοῦ Πνεύματος συνοδευόταν μέ τήν μορφή τῶν πυρίνων γλωσσῶν, πού ἦταν ἀπ᾿ ὅλους ὁρατές. Ἐξωτερικά ἐκδηλώθηκε ἀκό­μη μέ τήν βίαιη πνοή πού ἀκούστηκε ἀπ᾿ ὅλους καί τρίτον, οἱ γλῶσσες πού μιλοῦσαν τότε οἱ Ἀπόστολοι τίς καταλάβαινε ἡ κάθε ὁμάδα τῶν ἀκροατῶν πού εἶχαν μαζευθῆ ἀπό διάφορα σημεῖα τοῦ κόσμου στά Ἰεροσόλυμα. Καμμία ἄλλη περίπτωσις γλωσσολαλίας στήν Καινή Διαθήκη δέν μπορεῖ νά συγκεντρώ­ση αὐτά τά παραπάνω χαρακτηριστικά.

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στό χωρίο (Α. Κοριν.13,8) ὁμιλεῖ γιά τό γεγονός τῆς τελειώσεως τοῦ ἀνθρώπου, στό ὁποῖο, ἀφοῦ θά μείνουν ἡ ἀγάπη καί ἡ ἐλπίδα, τά ὑπόλοιπα θά καταργηθοῦν, δηλ. οἱ προφητεῖες καί οἱ γλῶσσες σάν ἄχρηστα, διότι δέν θά ἔχουν λόγο ὑπάρξεως. Στό χωρίο (Α.Κοριν. 14,18) παρότι ὁ ἴδιος εἶχε τό χάρισμα τῆς γλωσσολαλίας, δέν προτρέπει σ᾿αὐτό καί προ­τιμᾶ τήν προφητεία (Α'Κ0ριν.14,1-5) ἀντί τῆς γλωσσολαλίας. Δέν τό τοποθετεῖ στήν πρώτη σειρά τῶν χαρισμάτων, ἀλλά σέ κατώτερη ἤ μᾶλλον στό τέλος (Α'Κοριν.12,8-10  ,28,13,1  1,14,5 καί 19,39). Συνιστᾶ ὁ ἴδιος ἡ γλωσ­σολαλία νά γίνεται μέ σύνεσι, ἀλλιῶς εἶναι ἐπιβλαβής (Α'Κοριθν.12,10 καί 14,5 14,26-28). Τέλος ἡ γλωσσολαλία δέν παρέχει μεγάλη ὠφέλεια καί οἰκοδομή (Α'Κοριθν. 14,2-13). Ἐδῶ στήν γλωσσολαλία τῆς Κορίνθου παρατηροῦμε τά ἑξῆς: Ὅτι ἡ γλωσσολαλία δέν εἶναι ἀποτέλεσμα βαπτίσματος καί ὅτι προξένησε πολλές ἀνωμαλίες μέ ἀποτέλεσμα νά ἐπέμβη ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μέ τήν γραφίδα του γιά τήν ἀποκατάστασι τῆς γαλήνης στήν ἐκεῖ ἐκκλησία.

Ἔτσι τώρα μποροῦμε νά συμπεράνουμε ὅτι τό φαινόμενο τῆς Πεντηκοστῆς ἦταν ἐξαίσιο καί μοναδικό, ἐνδεικτικό τῆς θείας δυνάμεως πού ἐμφανίσθηκε ἐκτάκτως γιά ὡρισμένους πνευματικούς σκοπούς κατά τήν ἔκχυσι τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στούς ἀνθρώπους.

Στό πέρασμα τῶν αἰώνων ἡ Χριστιανική Ἐκκλησία πολύ λίγο ἐνδιαφέρθηκε γι᾿ αὐτό τό χάρισμα μή λησμονώντας τίς σοφές συμβουλές τοῦ Παύλου γιά προσοχή καί ἐξέτασι τῶν πνευμάτων, ποιά δηλαδή εἶναι ἀπό τόν Θεό καί ποιά δέν εἶναι.

Ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος, μάρτυς καί φιλόσοφος, πού ἔζησε τόν πρῶτον αἰῶνα, στό ἔργο του «Διάλογος πρός Τρύφωνα», ἀναφέρει τά  ἑξῆς χαρίσματα τοῦ Πνεύματος: «Ὁ μέν λαμβάνει συνέσεως Πνεῦμα, ὁ δέ βουλῆς, ὁ δέ ἰσχύος, ὁ δέ ἰάσεως, ὁ δέ προγνώσεως, ὁ δέ διδασκαλίας, ὁ δέ φόβου Θεοῦ». Μᾶς κάνει ἐντύπωσι, διότι δέν ἀναφέρει καθόλου τό χάρισμα τῆς γλωσσολαλίας. Ἀλλοῦ μιλάει γιά ὕπαρξι προφητικῶν χαρισμάτων , ἀλλά ὄχι γιά γλωσσολαλία.

Ὁ Τερτυλλιανός κάνει λόγο στά ἔργα του γιά χάρισμα προφητείας καί ὄχι γλωσσολογίας, πρᾶγμα πού δείχνει ὅτι τήν ἐποχή ἐκείνη (200 μ.Χ) δέν ἦταν σέ ἀκμή ἡ γλωσσολαλία. Ἐνῶ κατά τήν ἐποχή τοῦ Χρυσοστόμου ἔχει ἐκλείψει. Ὁ ἴδιος γράφει τά ἑξῆς: Ἡ Χάρις μέ τήν ὁποία ἀφανίζονται τά ἁμαρτήματα καί καθαρίζεται ἡ ψυχή εἶναι ἀόρατη, γινόταν ὅμως συχνά ὁρατή, σάν σημεῖο γιά τούς ἀπίστους, ὅπως π·χ· μέ τήν γλωσσολαλία (Λόγος στήν Πεντηκοστή).

Τά  φαινόμενα γλωσσολαλίας τῶν σημερινῶν Πεντηκοστιανῶν, δέν εἶναι ἐκδηλώσεις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, διότι δέν ἔχουν τά στοιχεῖα τῆς γλωσ­σολαλίας τῶν Ἀποστόλων, κατά τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. Κάνουν λάθος νά πιστεύουν ὅτι ὅλοι λαλοῦν γλῶσσες, ἐφ᾿ ὅσον ἡ γλωσσολαλία δέν εἶναι τό μόνο χάρισμα πού ἀπαριθμεῖ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος:  «ἀντιλήψεις, κυβερνήσεις, γένη γλωσςῶν (Α'Κορινθ·12,8). Πῶς λαλοῦν ὅλοι  οἱ Πεντηκοστιανοί γλῶσσες, ἐφ᾿ ὅσον ὁ Παῦλος τούς διαψεύδει:«Μή πάντες γλώσσας λαλοῦσι;...»(Α. Κοριν· 12,30). Ἄρα, τά δικά τους εἶναι φαινόμενα κάποιας ἐκστατικῆς καταστάσεως καί ἀποτελέσματα θρησκευτικοῦ ἐνθουσιασμοῦ ὄχι καλῆς ποιότητος.

Ἐάν πρόκειται γιά ἀληθινό χάρισμα, θά πρέπει νά δίνεται γιά πάντα (Α.Κοριν·12,8). Τά χαρίσματα δέν δίνονται γιά μιά στιγμή ἀλλά γιά ὅλη τήν χριστιανική ζωή τοῦ πιστοῦ. Ὅμως ἀπό τήν πρᾶξι τῶν Πεντηκοστιανῶν διαπιστώνεται ὅτι τό «χάρισμα»   πού παίρνουν εἶναι γιά ὅλους, ἀλλά ὄχι μόνιμα καί ὅτι δίνεται σάν ἐνδεικτικό σημεῖο, ὅτι βαπτίσθηκαν στό Πνεῦμα.  Αὐτά καί ἀληθινά νά τά θεωρήσουμε, ἔρχονται ὅμως σέ ἀντίθεσι ἀπ᾿αὐτά πού μᾶς διηγεῖται ἡ Καινή Διαθήκη.

Τέτοια ὅμως ἐκστατικά φαινόμενα, πού θεωροῦνται φαινόμενα γλωσσολα­λίας ἀπό τούς Πεντηκοστιανούς, παρατηροῦμε καί στήν ἀρχαιότητα. Ὁ Πλού­ταρχος μᾶς περιγράφει τέτοια φαινόμενα στούς χρησμούς τῆς Πυθίας, ὁ Εὐριπίδης στό ἔργο του «Βάκχες», ὁ Πλάτωνας «Στόν Τίμαιο» κλπ. Οἱ ἱερεῖς  καί ἱέρειες τῶν μαντείων μιλοῦσαν μέ ἀκατάληπτα λόγια καί μέ προφητεῖες, οἱ ὁποῖες εἶχαν ἀνάγκη ἀπό διερμηνέα. Ἠ θεομανία, ὅπως τήν ὀνομάζει ὁ Πλάτωνας, ἦταν πολύ διαδεδομένη στόν τότε ἑλληνικό καί ἀσιατικό κόσμο.

Ὁ ἐκκλησιαστικός συγγραφεύς Εὐσέβειος μᾶς λέγει στήν ἱστορία του ὅτι καί ὁ αἱρετικός Μοντανός παρουσίαζε ἐκστάσεις, ὁράματα, προφητεῖες κλπ. ἀκόμη καί τό φαινόμενο τῆς γλωσσολαλίας. Τά ἴδια φαινόμενα παρουσιάσθηκαν τόν Ι5ον αἰῶνα στήν Γερμανία ἀπό ἐνθουσιαστές μεταξύ τῶν ἀμορφώτων τάξεων. Ἀργότερα τόν 17ον αἰῶνα στήν Γαλλία.Τόν Ι8ο αἰῶνα οἱ ἐνθουσιαστές ξαπλώθηκαν στό Βέλγιο καί ἐπίστευαν ὅτι τά φαινόμενα αὐτά ἦταν καρπός τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τά ἴδια παρατη­ρήθηκαν καί στούς ὁπαδούς τοῦ ἱδρυτοῦ τῶν Μεθοδιστῶν Ἰωάννου Γουέσλεϋ στήν Ἀγγλία τόν 18ον αἰῶνα.

Οἱ ἐμπειρίες λοιπόν τῶν Πεντηκοστιανῶν δέν μπορεῖ νά εἶναι ἀπό τόν Θεό, ἐφ᾿ ὅσον ἀπουσιάζει ἡ ταπείνωσις, πού εἶναι κατά τούς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, τό θεμέλιο γιά κάθε πνευματικό ἔργο. Εἶναι ἀπό τόν διάβολο, ὁ ὁποῖος θέλει την ἀπομάκρυνσι καί τόν σκορπισμό τῶν ἀνθρώπων ἔξω ἀπό τήν ἀληθινή Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, πού εἶναι ἡ Ὀρθόδοξη. Τό ὅτι ἀπό τίς ἀρχές τοῦ αἰῶνος μας ὑπάρχουν μόνο στήν Ἀμερική περί τίς 500 Πεντηκοστιανικές Κοινότητες σημαίνει ὅτι δέν τούς κυβερνᾶ τό Ἅγιο Πνεῦμα, τό ὁποῖον ἑνώνει τούς ἀνθρώπους καί τούς φωτίζει νά ζοῦν σέ μία Ἐκκλησία, μέ μία πίστι, ἕνα Βάπτισμα μία θεία Εὐχαριστία.

Ἐπίσης ὁ τρόπος τῶν προσευχῶν τους δέν δίνει τήν ἐντύπωσι προσευχομένων ἀνθρώπων. Ἀντίθετα νομίζει κανείς ὅτι ἔχουν καταληφθῆ ἀπό νευρικό κλονισμό. Φωνασκοῦν, ξεσποῦν σέ ἀσυνάρτητες ὁμιλίες, διακατέχον­ται ἀπό ἔντονα ἐνθουσιαστικά συναισθήματα, τά ὁποῖα ὅλα αὐτά δέν ἔχουν κάποια λογική ἀκολουθία. Δέν ὑπάρχει ἡ εἰρήνη, σάν καρπός τοῦ Πνεύματος οὔτε στήν καρδιά τους, οὔτε στίς συγκεντρώσεις τους καί γενικά στήν ζωή τους.  Οἱ ἄναρθρες κραυγές τους δέν μποροῦν νά θεωρηθοῦν σάν χάρι­σμα γλωσσολαλίας, ἐφ᾿ὅσον δέν καταλαβαίνουν οὔτε  οἱ ἀκροατές τους οὔτε οἱ ἴδιοι τί λέγουν καί τί ἐννοοῦν μέ αὐτά πού κραυγάζουν.

Χωρίς Σταυρό δέν ὑπάρχει Ἀνάστασις. Χωρίς νά σταυρωθῆ ὁ ἄνθρωπος μέ τήν νηστεία, τήν μετάνοια, τήν ταπείνωσι, τήν ἄσκησι, μπορεῖ νά ἴδη τόν Θεό;  Ἐνῶ αὐτοί θέλουν χαρίσματα πνευματικά, χωρίς νά σταυρώσουν τόν ἑαυτόν του διά τῆς μετανοίας, τῆς ἀσκήσεως τῆς νηστείας, τῆς ὑπακοῆς στήν Ἐκκλησία. Γι᾿αὐτό δέν εἶναι αὐτοί μέ τίς πολυάριθμες Κοινότητες τους ἡ ἀληθινή ἐκκλησία. Ἀληθινή Ἐκκλησία τῆς Πεντηκοστῆς εἶναι μόνο ἡ Ὀρθόδοξος. Αὐτή περιέχει ὅλα τά γεγονότα τῆς  σαρκώσεως τοῦ Χριστοῦ, καί δέν ἀπομονώνει ἕνα ὑπερτονίζοντάς το.

Σέ κάθε Λειτουργία μας ἔχουμε Πεντηκοστή. Ὁ ἄρτος καί ὁ οἶνος μέ τήν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος γίνονται Σῶμα καί Αἷμα Χριστοῦ. Νά, ἡ Πεντηκοστή! Κάθε Ἁγία Τράπεζα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας εἶναι καί Ὑπερῶον τῆς Πεντηκοστῆς. Σέ κάθε Βάπτισμα ἔχουμε Πεντηκοστή. Κάθε χειροτονία, ἰδιαίτερα τοῦ ἐπισκόπου, εἶναι μία νέα Πεντηκοστή. Τό Ἅγιο Πνεῦμα κατεβαίνει καί κάνει ἕναν ἄνθρωπο Λειτουργό τοῦ Θεοῦ. Κάθε ἐξομολόγησις εἶναι Πεντηκοστή, τήν ὥρα πού ὁ Πνευματικός διαβάζει τήν συγχωρητική εὐχή τοῦ εἰλικρινά μετανοοῦντος χριστιανοῦ. Τό Ἅγιο Πνεῦμα ἄρχεται καί τοῦ χαρίζει τήν ἄφεσι τῶν ἁμαρτιῶν του.

Κάθε σύναξις καί Μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας μας εἶναι συνέχεια τῆς Πεντηκοστῆς. Γι᾿ αὐτό ὅλες οἱ τελετές καί Ἱερές Ἀκολουθίες μας ἀρχίζουν μέ τήν ἐπίκλησι τῆς χορηγήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος: «Βασιλεῦ Οὐράνιε, Παράκλητε,τό Πνεῦμα τῆς Ἀληθείας.. ἐλθέ καί σκήνωσον ἐν ἡμῖν...».

Κάθε ἅγιος τῆς Ἐκκλησίας μας εἶναι ἕνας ἄνθρωπος πνευματεμφόρος γεμᾶτος ἀπό τά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Εἶναι ἕνας ἄνθρωπος τῆς Πεντηκοστῆς, πού μέ τήν γλῶσσα τῆς ἀγάπης καί τῆς θυσίας μιλάει στόν λαό τοῦ Θεοῦ γιά τά μεγαλεῖα Του.

Τό αἴτημα ἀπό τήν Κυριακή Προσευχή: «ἐλθέτω ἡ Βασιλεία Σου..», σημαίνει ἀκριβῶς τήν ἔλευσι τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἄρα καί μέ τό «ἐλθέ καί σκήνωσον ἐν ἡμῖν...». ζητοῦμε τό Ἅγιο Πνεῦμα. Ἐπίσης μέ τήν προσευχή: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ Υἱέ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησόν με τόν ἁμαρτωλόν», ζητοῦμε τό Ἅγιο Πνεῦμα, διότι, ὅπως λέγει ὁ θεῖος Παῦλος «οὐδείς δύναται εἰπεῖν Κύριον τόν Ἰησοῦν, εἰ μή ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ». (Α'Κοριν.12,3). Κανείς δέν μπορεῖ νά εἰπῆ Κύριον τόν Ἰησοῦν παρά μόνον μέ τήν χάρι τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Μέσα στήν Ἐκκλησία μας λοιπόν ὑπάρχει ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, ὑπάρχουν οἱ θεοφώτιστοι Ἅγιοι, ὑπάρχουν τά ἄφθαρτα Λείψανα, γεμᾶτα καί ἅγια μέ τήν ἄφθαρτη Χάρι τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, μυροβλύζουν, εὐωδιάζουν καί θαυματουργοῦν. Ποῦ ἀκούσθηκε αὐτό σέ ἄλλη ἐκκλησία, ἐκτός ἀπό τήν Ὀρθόδοξη, νά βγάζουν σώματα χριστιανῶν ἀπό τούς τάφους ἄθικτα ἀπό τήν φθορά καί εὐωδιάζοντα. Στήν Ρωσία διατηροῦνται ἀδιαλώβητα 118 Λείψανα ἁγίων. Εὑρίσκονται στίς ὑπόγειες σπηλιές τοῦ Κιέβου τῆς Οὐκρανίας ἔχοντας τό καθένα τό δικό του δωμάτιο μέ ἀναμμένο μπροστά τό καντηλάκι. Στήν Ἑλλάδα ὑπάρχουν πάνω ἀπό 20 ὁλόσωμα Λείψανα σέ διάφορα μέρη τῆς πατρίδος μας, τά ὁποῖα προσελκύουν πολύ κόσμο γιά προσκύνημα προσευχές καί ἱκεσίες. Ἀλλά καί στίς ἄλλες Ὀρθόδοξες χῶρες ὑπάρχουν τέτοια Λείψανα, ὅπως στήν Ρουμανία, Σερβία, Βουλγαρία καί ἀλλοῦ. Αὐτά εἶναι τά ὑπερφυσικά χαρίσματα καί μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ, πού γίνονται μόνο στήν ἁγία Πίστι τῶν Ὀρθοδόξων.

Πῶς νά ἀφήσουμε τήν Ὀρθόδοξη Πίστι μας μέ τήν ἱστορία τῶν 2000 χρόνων γιά νά ἀκολουθήσουμε τούς νεοφανεῖς «σωτῆρες» τοῦ κόσμου, τούς Πεντηκοστιανούς πού ἦλθαν στόν κόσμο ἀρχές τοῦ  20οῦ αἰῶνος μας;

Εἴμεθα ὅλοι ἁμαρτωλοί, ἀλλά μέσα στήν Ὀρθόδοξη ἐκκλησία μας, ἐλπί­ζουμε νά βροῦμε τήν σωτηρία μας. Ἀντίθετα, καί δίκαιοι νά εἴμεθα, ἔξω ἀπό τήν Ἐκκλησία μας, δέν σωζόμεθα, χωρίς τήν μετάνοια, τήν ἐξομολόγησι, τήν θεία Εὐχαριστία. Μόνον οἱ Ὀρθόδοξοι ἔχουμε ἐλπίδα σωτηρίας. Ἄς μείνουμε λοιπόν σταθεροί στήν πίστι πού μᾶς παρέδωσαν οἱ Πατέρες μας καί θά μᾶς ἐλεήση ὁ Θεός νά πετύχουμε τόν σκοπό γιά τον ὁποῖον εὑρισκόμεθα σ᾿ αὐτή τήν πολυβασανισμένη γῆ.

 

Μον. Δαμασκηνός Γρηγοριάτης 

Μέ τήν εὐλογία τοῦ πατρός Δαμασκηνοῦ Γρηγοριάτου