Παρουσιάζει και σχολιάζει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Κάθε Μεγάλο Σάββατο κάποιοι ολιγόπιστοι μπαίνουν στον πειρασμό να αμφισβητήσουν την γνησιότητα της θαυματουργικής αφής του Αγίου Φωτός στον Πανάγιο Τάφο, παρασυρόμενοι από σκληροπυρηνικά άθεες «κακές γλώσσες», που πολλάκις έχουν αρνηθεί, μετ’ επιτάσεως και βλασφήμου ειρωνείας, το συγκεκριμένο μέγιστο θαύμα.
Μία εξ αυτών, ο συνήθης ύποπτος, αχάριστος και, ενδεχομένως, έμπλεος δαιμονίων Πέτρος Τατσόπουλος, υποστηρίζει ότι «με τσακμάκι ανάβουν το Άγιο Φως στα Ιεροσόλυμα».
H θεωρία του ανάποδου κόσμου επικυρώνεται πανηγυρικά από την στάση του Πέτρου Τατσόπουλου:
Να αρνείται το θαύμα εκείνος που το 2019 σώθηκε από θαύμα1.
Εκτός κι αν ο κ. Τατσόπουλος πιστεύει ότι τον έσωσε ο διάβολος!
«Θαυμάστε» τον εδώ:
Στον ίδιο ανάποδο κόσμο ανήκουν φωνές που θεωρούν ότι είναι «σκοταδιστές» όσοι πιστεύουν στο μέγιστο θαύμα της καθόδου του Αγίου Φωτός!2
Αλλά τι πρέπει να σκεφθεί κανείς και για τους δικαστές του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών που τον Μάρτιο του 20243 αποφάνθηκαν ότι στην περίπτωση της αφής του Αγίου Φωτός «δεν υφίσταται θαύμα», αλλά Αυτό «ανάβει με τον ίδιο τρόπο που ανάβει σε κάθε ναό, ήτοι με σπίρτα ή αναπτήρα», δικαιώνοντας τον αρνητή του θαύματος Δημήτρη Αλικάκο, ο οποίος το 2019 είχε εκδώσει το βιβλίο «Λύτρωση – Περί του Αγίου Φωτός»4.
Ενόψει τέτοιων δυσθεώρητων βλασφημιών, αξίζει κάθε ενδιαφερόμενος για την εύρεση της αλήθειας αναγνώστης να μελετήσει το βιβλίο του Χάρη Σκαρλακίδη «Άγιον Φως. Το θαύμα της καθόδου του Φωτός της Αναστάσεως στον Τάφο του Χριστού. 85 ιστορικές μαρτυρίες [4ος-16ος αι.]» (εκδ. Ελαία, 2021)5.
ΙΙ. ΠΡΩΤΑ ΒΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΣ
Ήδη από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου του, ο συγγραφέας αναφέρει ότι:
«Το πρώτο ιστορικό πρόσωπο που βίωσε το θαύμα της καθόδου του Αγίου Φωτός ήταν ο άγιος Γρηγόριος ο Φωτιστής, περί το έτος 330. Τρεις αιώνες αργότερα, μετά την καταστροφή του Ναού της Αναστάσεως από τους Πέρσες το έτος 614, έχουμε την πρώτη σαφή ιστορική καταγραφή περί του ουρανίου φωτός που κατέρχεται στον Πανάγιο Τάφο. Την εποχή εκείνη δεν υπήρχε ακόμη η ειδική τελετή. Το άγιο Φως εμφανιζόταν μόνο του, χωρίς να διαβάζεται κάποια ειδική προσευχή από τον Έλληνα πατριάρχη. Η τελετή του αγίου Φωτός άρχισε να δημιουργείται περίπου ενάμιση αιώνα αργότερα, μάλλον στα τέλη του 8ου αιώνα, όπως φανερώνει το Pontifical (Αρχιερατικόν) του Πουατιέ (περ. 800 μ.Χ.)» (σελ. 13).
ΙΙΙ. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΣ
Για όποιον ρέπει προς την θεοποίηση της επιστήμης, μέσω της οποίας υποτίθεται ότι θα πρέπει υποχρεωτικά να διέλθει η επικύρωση του θαύματος, ιδιαίτερη αξία έχουν:
«τρεις προσπάθειες επιστημονικής προσέγγισης του όλου ζητήματος. Οι μετρήσεις του φάσματος της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που πραγματοποιήθηκαν γύρω από τον Τάφο του Χριστού από τον Αναπληρωτή Καθηγητή Φυσικής Αντρέι Βολκόφ, η μέτρηση της θερμοκρασίας της φλόγας του αγίου Φωτός που έγινε από τον Ρώσο ιερέα και βιολόγο π. Γεννάδιο Ζάριτσε, και οι θερμικές μετρήσεις (με 12 πειράματα) που έγιναν από τον Ιταλό καθηγητή Giulio Fanti, είναι εξόχως αποκαλυπτικές για τη φύση του αγίου Φωτός και παρατίθενται σε τρία ειδικά κεφάλαια στο μέσο περίπου του βιβλίου» (σελ. 12).
Α. ΠΕΙΡΑΜΑ ΒΟΛΚΟΦ
Για το πείραμα του Βολκόφ, που έλαβε χώρα μέσα στον Πανάγιο Τάφο κατά την τελετή της αφής του Αγίου Φωτός το Πάσχα του 2008, ο συγγραφέας περιγράφει πώς ο Ρώσος φυσικός εισήλθε στον Ναό της Αναστάσεως μαζί με το βασικό όργανο που χρησιμοποίησε για τις μετρήσεις του, δηλ. ένα ψηφιακό παλμοσκόπιο, συνδεδεμένο με ένα laptop που ήταν εφοδιασμένο με το κατάλληλο λειτουργικό πρόγραμμα:
«Βρισκόταν σε απόσταση περίπου 15 μέτρων από τον Πανάγιο Τάφο και η βασική προτεραιότητά του ήταν να καταγράψει το φάσμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας σε συγκεκριμένες συχνότητες» (σελ. 118 επ.).
Τα αποτελέσματα των μετρήσεών του δημοσιοποιήθηκαν έναν χρόνο αργότερα, τον Απρίλιο του 2009, σε μια συνέντευξη που παραχώρησε στην ρωσική εφημερίδα Βέρα. Ο συγγραφέας παραθέτει το κρίσιμο απόσπασμα (σελ. 119-120):
«Είχε ώρα που ο πατριάρχης Ιεροσολύμων εισήλθε στο κουβούκλιο, η τελετή άρχισε. … Και ξάφνου – να το! Καταγράφηκε αλλαγή φάσματος ακτινοβολίας εξαιτίας αγνώστου σήματος. Αυτό συνέβη στις 15:04. Μία διακύμανση· και τίποτε άλλο παρόμοιο. Και σύντομα εμφανίστηκε ο πατριάρχης Ιεροσολύμων με αναμμένη λαμπάδα.
– Και τι διακύμανση ήταν αυτή;
– Ηλεκτρικό φορτίο. Το τι είναι, από πού προήλθε, δεν γνωρίζω. Αργότερα, έχοντας ήδη επιστρέψει στη Ρωσία, ασχολήθηκα με την αποκωδικοποίηση των καταγεγραμμένων ραδιοφωνικών σημάτων. Η διαδικασία κράτησε έξι ώρες και τριάντα λεπτά. Μία μέτρηση περιλαμβάνει γύρω στα χίλια καρέ. Αρκετά κουραστική δουλειά. Αλλά επιβεβαιώθηκε το εξής: πριν από την εμφάνιση του Φωτός υπήρξε ηλεκτρική εκκένωση. … Γιατί είναι σημαντικό αυτό; Βλέπετε, εδώ δημιουργείται μία πλήρης εικόνα. Σας έχω ήδη πει για τα φαινόμενα πλάσματος – τα οποία από μόνα τους είναι ένα θαύμα, αφού στον ναό δεν υπάρχουν οι παραμικρές συνθήκες για τη δημιουργία τους. Το δεύτερο ανεξήγητο γεγονός είναι το εξής: η ηλεκτρική φόρτιση του αέρα είναι εμφανής ακόμη και χωρίς τις συσκευές – πολλοί νιώθουν ότι, κατά την έλευση του αγίου Φωτός, σηκώνονται όρθιες οι τρίχες στα χέρια τους. … Και εδώ εμφανίζεται ενώπιόν μας η τελευταία πτυχή που ανακαλύψαμε: η εμφάνιση του Φωτός συνοδεύεται από ηλεκτρική εκκένωση. Δηλαδή, αυτό σημαίνει ότι η εμφάνιση του Φωτός είναι αναπόσπαστο κομμάτι όλων αυτών των απίστευτων, πλήρως ανεξήγητων φαινομένων, που έχουν μία ηλεκτρική φύση. Δεν είναι αυτό μία επιβεβαίωση της θαυματουργικής φύσης του;».
Εν συνεχεία, ο συγγραφέας παραθέτει τρία επιστημονικά συμβάντα που προηγήθηκαν της εμφανίσεως του Αγίου Φωτός και τα οποία ο Βολκόφ τα χαρακτήρισε «απίστευτα και πλήρως ανεξήγητα»:
«Το πρώτο είναι η αδικαιολόγητη παρουσία του φαινομένου του ψυχρού πλάσματος, το οποίο, όπως αναφέρει [π Βολκόφ], είναι από μόνο του ένα “θαύμα”. Το δεύτερο είναι η επίσης αδικαιολόγητη και ανεξήγητη ηλεκτρική φόρτιση του αέρα σε συνδυασμό με τη μεγάλη διαφορά ηλεκτρικού δυναμικού. Το τρίτο και σημαντικότερο είναι η παρουσία μιας ηλεκτρικής εκκένωσης την ώρα της εμφάνισης του Aγίου Φωτός».
Ο συγγραφέας μας ενημερώνει ότι:
«τον Απρίλιο του 2012, έγινε γνωστή και μια δεύτερη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της έρευνας του Βολκόφ σ’ ένα άρθρο του ρωσικού περιοδικού “Επιστήμη και Θρησκεία” […]. Το άρθρο έχει γραφτεί από τον Βολκόφ και άλλους τέσσερις Ρώσους επιστήμονες: τους Alexander Moskovsky, Sergei Soshinskaya, Pavel Florensky και Tatyana Shutova. […] Οι πέντε Ρώσοι επιστήμονες αναφέρουν: “… Για πρώτη φορά στην Ιστορία, τη στιγμή της καθόδου του αγίου Φωτός καταγράφηκε ένας ισχυρός ραδιοπαλμός, προερχόμενος από το κουβούκλιο. … Έχουμε πλησιάσει στην περιγραφή αυτού του μεγαλειώδους για όλον τον Ορθόδοξο κόσμο γεγονότος, καθώς βρήκαμε μια επιπλέον απόδειξη ότι το θαύμα του Φωτός αποτελεί γεγονός και όχι παραπλάνηση ή απάτη, όπως θα ήθελαν κάποιοι να πιστεύουν. Μέτρηση του μήκους κύματος του φάσματος της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας κατά την κάθοδο του αγίου Φωτός στο Ναό της Αναστάσεως […] (σελ. 120).
Β. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Π. ΓΕΝΝΑΔΙΟΥ ΖΑΡΙΤΣΕ
Το θαύμα της θεϊκής καθόδου του Αγίου Φωτός επιβεβαιώθηκε το 2016 από τις μετρήσεις που έκανε ο π. Γεννάδιος Ζάριτσε, δημοσιευμένες σε άρθρο του στο «Διεθνές Επιστημονικό Ενημερωτικό δελτίο» (σελ. 123/124):
«… Η θερμοκρασία του αγίου Φωτός δεν είχε μετρηθεί ποτέ μέχρι σήμερα. Γι’ αυτόν τον λόγο, με την άδεια του μητροπολίτη Σέργιου, είχα μαζί μου μία ειδική συσκευή, ένα πυρόμετρο, το οποίο, μέσω ενός ανέπαφου υπέρυθρου θερμόμετρου, μπορούσε να μετρήσει τη θερμοκρασία της επιφάνειας ενός αντικειμένου. Το αντικείμενο ήταν ένα ασημένιο πλακίδιο πλάτους πέντε χιλιοστών και πάχους ενός χιλιοστού. Το ένα άκρο ήταν τυλιγμένο μ’ ένα μονωτικό, ώστε να μπορεί κάποιος να το κρατήσει στη φωτιά χωρίς να καεί. Δεδομένου ότι το ασήμι είναι ένα από τα πιο θερμικά αγώγιμα μέταλλα, ένα πλακίδιο που τοποθετείται στη φωτιά αποκτά αμέσως τη θερμοκρασία της φλόγας. Με τη βοήθεια του πυρόμετρου μετρήσαμε τη θερμοκρασία του Αγίου Φωτός αμέσως μετά την κάθοδό του. “Χάιδεψα” το πρόσωπό μου με αυτή τη φλόγα, αλλά δεν καιγόμουν. Μέτρησα τη θερμοκρασία της φλόγας [της λαμπάδας] μου καθώς και τη φλόγα [των λαμπάδων] των διπλανών μου. Η μέση θερμοκρασία ήταν 42 βαθμοί Κελσίου. Όταν μετά από 15 λεπτά μέτρησα ξανά τη θερμοκρασία της φλόγας, ήταν 320 βαθμοί Κελσίου. Η διαφορά ανάμεσα στους 42 και στους 320 βαθμούς είναι τεράστια. Αυτό φανερώνει ότι αμέσως μετά την κάθοδό του, το άγιο Φως δεν καίει. Είναι ένα ψυχρό πλάσμα στην ατμόσφαιρα της γης. Από την οπτική γωνία της φυσικής αυτό δεν μπορεί να συμβεί, επειδή έχουμε πολύ οξυγόνο στην ατμόσφαιρα και ως εκ τούτου δεν δύναται να υπάρξει εδώ ψυχρό πλάσμα. Τι συμβαίνει λοιπόν κατά την κάθοδο του αγίου Φωτός; Ένα ψυχρό πλάσμα εμφανίζεται ακαριαία, ανεξάρτητα από τον καιρό και άλλους φυσικούς παράγοντες, και μετά από λίγη ώρα γίνεται ζεστό. Αλλά εμείς γνωρίζουμε ότι είναι αδύνατον να δημιουργήσουμε ψυχρό πλάσμα στην ατμόσφαιρα της γης. Κατά συνέπεια, κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει το θαύμα της καθόδου του αγίου Φωτός. … Πρέπει κάποιος να γνωρίζει φυσική για να κατανοήσει ότι εδώ έχουμε μία παραβίαση της αρχής της διατήρησης της ενέργειας».
Γ. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ GIULIO FANTI
Αλλά και ο Ιταλός καθηγητής Giulio Fanti6, καθηγητής Μηχανικών και Θερμικών Μετρήσεων στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβα, ο οποίος το Μ. Σάββατο του 2019 «συμμετείχε στην τελετή του αγίου Φωτός με σκοπό να μετρήσει και να καταγράψει τις θερμικές ιδιότητες του αγίου Φωτός», «εντόπισε την ύπαρξη διαδοχικών αστραπών που έπεφταν πάνω στο κουβούκλιο, οι οποίες όμως δεν προέρχονταν από τα φλας των καμερών» (σελ. 125).
Ο συγγραφέας παραθέτει την επιστημονική μαρτυρία του Ιταλού καθηγητή:
«Έξω από το κουβούκλιο παρατηρήθηκαν σε τακτά χρονικά διαστήματα διάφορες αλληλουχίες από δεκάδες αστραπές σε συχνότητα από 3 έως 10 Hz λίγο πριν την έξοδο του πατριάρχη. Αυτές οι αστραπές δεν είναι εύκολο να εξηγηθούν, διότι διέπονται από χαμηλότερες συχνότητες από αυτές που είναι τυπικές στα φλας των φωτογραφικών μηχανών, αλλά και επειδή έχουν υψηλότερο αριθμό ακολουθίας. Αυτές [οι αστραπές] μπορούν να συνδεθούν με μία πιθανή αυτοανάφλεξη μιας λαμπάδας, επειδή μία αστραπή μπορεί να προκαλέσει ανάφλεξη στο φιτίλι μιας λαμπάδας» (σελ. 125/126).
IV. ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Σε ό,τι αφορά τις μαρτυρίες που επικαλείται ο συγγραφέας (ανάμεσα στις μαρτυρίες αυτές συγκαταλέγονται και κάποιες που προέρχονται από μουσουλμάνους, η θρησκεία των οποίων αντίκειται στην αποδοχή του θαύματος!), ο συγγραφέας μας βεβαιώνει για την επαλήθευση της αυθεντικότητάς τους χάρη στις περιοδείες τους σε διάφορες βιβλιοθήκες του κόσμου (Βατικανού, Μονάχου, Φλωρεντίας κ.λπ.), όπου εντόπισε τα σχετικά χειρόγραφα.
Επιπλέον, ο συγγραφέας καταθέτει και το δικό του βίωμα:
«Το άγιο Φως διαχέεται μέσα στον ναό υπό τη μορφή γαλαζόλευκων εκλάμψεων ή μικρών “αστραπών”. Φωτίζει τμήματα του ναού και ανάβει κάποιες από τις κανδήλες και τις λαμπάδες των πιστών. Το Φως παρουσιάζεται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Ενίοτε εμφανίζεται ο Τάφος να εκπέμπει Φως, ενώ άλλοτε εμφανίζεται μια φωτεινή λευκή σφαίρα, σαν ένας υπέρλαμπρος ήλιος, που αρχικά αιωρείται πάνω από το κουβούκλιο του Τάφου και στη συνέχεια εισέρχεται στο εσωτερικό του.
Το έτος 1998 […] βιώσαμε την ανάφλεξη μιας λαμπάδας πολύ κοντά μας – σε απόσταση περίπου ενός μέτρου. Αξίζει να επισημάνουμε μια πολύ σημαντική πτυχή αυτού του περιστατικού. Όταν ανεφλέγη μόνη της η λαμπάδα, την ίδια στιγμή εμφανίστηκαν οι πρώτες γαλαζωπές λάμψεις στον χώρο και ακούστηκαν εκατοντάδες ιαχές σε όλο τον ναό. Βρισκόμασταν κοντά στον βράχο του Γολγοθά, σ’ ένα μέρος τόσο σκοτεινό, που δεν μπορούσαμε να διακρίνουμε ούτε τους ανθρώπους που υπήρχαν γύρω μας. Και ξαφνικά, έλαβε χώρα ένας απρόσμενος συγχρονισμός από εκατοντάδες ανθρώπους που φώναξαν δυνατά από διαφορετικά μέρη του ναού, τη στιγμή που εμφανίστηκαν οι πρώτες γαλάζιες αστραπές μέσα στο σκοτάδι» (σελ. 18, βλ. εκτενέστερα σελ. 233 επ.).
Το συμπέρασμα του συγγραφέως είναι απολύτως πειστικό:
«Θεωρούμε ότι κανείς δεν μπορεί να συντονίσει έναν τέτοιου είδους τριπλό συγχρονισμό: ανάφλεξη λαμπάδας, γαλάζιες αστραπές και εκατοντάδες ιαχές, μέσα στην ίδια χρονική στιγμή» (σελ. 19).
V. «ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ»: ΛΑΘΟΣ ΕΥΧΗ;
Είναι κρίμα που τέτοια σπάνια και τόσο σημαντικά βιβλία, τα οποία κονιορτοποιούν τους αρνητές της θαυματουργικής τελετής της αφής του Αγίου Φωτός δεν αναδεικνύονται από τους εκάστοτε σχολιαστές που επιλέγονται για την τηλεοπτική μετάδοση αυτού του κομβικής σημασίας γεγονότος για την Ορθοδοξία.
Σήμερα, μάλιστα, εμβρόντητοι ακούσαμε για πρώτη φορά από τα χείλη του E. Μελινού, θεολόγου-συγγραφέως, ο οποίος σχολίαζε μαζί με άλλους καλεσμένους του τηλεοπτικού σταθμού OPEN την τηλεοπτική μετάδοση της τελετής, ότι η ευχή «Καλή Ανάσταση» είναι εσφαλμένη και ότι αντ’ αυτής θα έπρεπε να λέμε την περίφραση «με το καλό να εορτάσουμε την ώρα της Αναστάσεως» ή κάτι παρόμοιο! Αντιστοίχως, είναι, κατά την άποψή του, εσφαλμένη η ευχή «καλή Παναγιά».
Όπως, όμως, έχουμε επισημάνει σε παλαιότερο άρθρο μας με αφορμή την ταυτόσημη άποψη που είχε εκφράσει ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος7, η γλώσσα είναι ένας ζωντανός οργανισμός, που, ιδίως όταν χρησιμοποιείται στον προφορικό λόγο, καθορίζεται όχι μόνο από την ανάγκη της σαφήνειας-ακρίβειας αλλά και από την ανάγκη της οικονομίας.
Μάλιστα, η γλωσσική οικονομία διέπει κατ’ εξοχήν τις ευχές που ανταλλάσσει ο λαός, οι οποίες για να ανταποκρίνονται στον λειτουργικό προορισμό τους, πρέπει να είναι εξαιρετικά σύντομες.
Ένας καλόκαρδος λαός, όπως ο ελληνικός, ο οποίος φημίζεται για την ιδιαίτερη ροπή του στα ευχολόγια, είναι αναμενόμενο να θέλει να διατυπώνει την εκάστοτε ευχή του στα γρήγορα, επιλέγοντας μια όσο το δυνατόν πιο αφαιρετική ακουστική εικόνα, ώστε ακολούθως να υλοποιεί το κύριο επικοινωνιακό ενέργημά του.
Υπό αυτό το πρίσμα, μετά την ημέρα των Χριστουγέννων είθισται, όταν μπαίνουμε σε καταστήματα και απευθυνόμαστε σε κάποιον υπάλληλο, να του λέμε «Χρόνια Πολλά» και όχι «Σας εύχομαι να ζήσετε πολλά χρόνια».
Αντιστοίχως, όποιος λέει «Καλή Παναγιά», στην πραγματικότητα εύχεται:
«καλώς να φθάσουμε στην ημέρα που θα κοιμηθεί η Παναγιά και καλώς να την εορτάσουμε».
Επομένως:
για λόγους γλωσσικής οικονομίας, η δίλεκτη ευχή υποκαθιστά τον ευχετήριο σιδηρόδρομο!
Για τον ίδιο λόγο, καθόλου εσφαλμένη δεν είναι η απολύτως δόκιμη και μέχρι σήμερα ακλόνητα καθιερωμένη ευχή «Καλή Ανάσταση». Αντιθέτως, η πρότασή της για την αντικατάστασή της από μια αντι-οικονομική και, κατά τούτο, δύσχρηστη περίφραση μας εμβάλλει σε πονηρές… νεοεποχίτικες σκέψεις.
Η βιωσιμότητα του ιστολογίου εξαρτάται από την ελάχιστη οικονομική στήριξη των αναγνωστών, η οποία ανέρχεται μόλις σε 5 € μηνιαίως ή 50 € ετησίως.
Ευχαριστώ θερμά για την αλληλεγγύη σας!
Λεπτομέρειες σχετικά με την συνδρομή υπάρχουν στον ακόλουθο σύνδεσμο:
kvathiotis.substack.com/subscribe
Ενάγων ήταν ο Αρχιγραμματέας του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, αρχιεπίσκοπος Αρίσταρχος, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι υπέστη σφοδρή προσβολή της προσωπικότητάς του από την έκδοση του επίμαχου βιβλίου, διότι ο συγγραφέας «παραποίησε τα λόγια του, αναφορικά με το Άγιο Φως, και ως εκ τούτου έβλαψε την τιμή και την υπόληψή του, καθώς και το θεσμό του Πατριαρχείου». Βλ. και: https://www.tovima.gr/2026/04/11/society/to-agio-fos-ypo-to-fos-tis-alitheias-kai-mias-dikastikis-apofasis/
«Καλή Παναγιά, διχαστικοί δεσποτάδες άντε γεια!»
