2.300
Rum ve 300 Müslüman'ın yaşadığı Flaviana (Zincirdere), Talas'ın
güneydoğusunda, iki saatlik mesafedeydi.Sözlü tanıklara göre, Türkçe
adını dağın öte yanındaki komşu Peleme köyü ile arasında kazılmış
yeraltı geçidindeki zincirden almıştı. Eşkiyalar yerleşimden birine
saldırdığında zincir çekilir, önlem alınması için karşı taraf
uyarılırdı. Kasabada bulunan iki yeraltı kilisesi Metamorfosi ve Ayios
Yeoryios, etrafındaki buluntulardan anlaşıldığına göre antik Yunan
tapınaklarından dönüştürülmüştü.Daha yeni tarihli Kimisi tis Theotoku
cemaatin asıl kilisesiydi. Kasabada 5-15 yaşlarındaki çocukların eğitim
gördüğü üç okul ve tarihi el yazmalarınna sahip bir kütüphane vardı. Zincirdere'de yetiştirilen buğday, mercimek, başta karpuz,olmak üzere
sebze ve meyveler kısmen yerel ihtiyaçları karşılıyor, sadece 25-30
hanenin tarımla geçinmesine izin veriyordu. Kasabanın erkekleri büyük
kentlere göç ettiklerinde tütün tüccarı, taş oymacısı ve inşaat kalfası
olarak çalışıyorlardı.
20.Yüzyıl Başlarında Anadolu ve Trakya'daki Rum Yerleşimleri
Yazar: Ari Çokona.