ΙΧΘΥΣ: Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΡΙΣΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΚΟΛΠΟΥΣ ΤΗΣ ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026

Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΡΙΣΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΚΟΛΠΟΥΣ ΤΗΣ ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Πρωτ. Στέφανος Στεφόπουλος

Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΡΙΣΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΣΤΟΥΣ ΚΟΛΠΟΥΣ ΤΗΣ ΡΩΜΑΙΟΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Διαβάζω τὶς εἰδήσεις τῶν τελευταίων ἐτῶν καὶ ὁμολογῶ ὅτι μὲ κυριεύει ἕνα αἴσθημα βαθιᾶς θλίψης. Ὄχι ἐπειδὴ ἀποκαλύπτονται πράγματα ποὺ δὲν τὰ γνωρίζαμε. Ἀλλὰ ἐπειδὴ αὐτὰ ποὺ ἀποκαλύπτονται εἶναι τόσο συστηματικά, τόσο ἐκτεταμένα, τόσο καλὰ κρυμμένα γιὰ δεκαετίες, ποὺ δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ τὰ ἀποδώσει σὲ τυχαία παραστρατήματα.

Ἡ Ρωμαιοκαθολικὴ Ἐκκλησία ἀντιμετωπίζει σήμερα μία κρίση ποὺ σαρώνει ἤπειρο πρὸς ἤπειρο. Ἀπὸ τὶς ΗΠΑ μέχρι τὴν Αὐστραλία, ἀπὸ τὴν Ἰρλανδία μέχρι τὴν Λατινικὴ Ἀμερική. Καὶ ἡ τελευταία εἴδηση ἀπὸ τὴν Ἐλβετία, ὅπου οἱ ἐπίσκοποι ἀρνοῦνται νὰ παραδώσουν τὴν ἐξουσία κρίσης τῶν ὑποθέσεων σὲ ἀνεξάρτητους φορεῖς, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο ἀπὸ ἡ τελευταία πράξη ἑνὸς δράματος ποὺ δὲν τελειώνει.

Τὸ 2002 ἦταν ἡ χρονιὰ ποὺ ἄνοιξε ἡ κερκόπορτα. Ἡ δημοσιογραφικὴ ὁμάδα Spotlight τῆς ἐφημερίδας Boston Globe ἀπέδειξε μὲ στοιχεῖα ὅτι ἡ ἀρχιεπισκοπὴ τῆς Βοστώνης συγκάλυπτε ἐπισκόπους καὶ ἱερεῖς παιδεραστές. Καὶ δὲν τοὺς τιμωροῦσε. Τοὺς μετέθετε. Σὲ νέες ἐνορίες, μὲ νέα παιδιά, χωρὶς νὰ ειδοποιηθεῖ κανεὶς γονέας.

Αὐτὸ ποὺ ἀποκαλύφθηκε ὕστερα εἶναι ὅτι ἡ Βοστώνη δὲν ἦταν ἐξαίρεση. Ἦταν κανόνας. Τὸ ἴδιο πρότυπο ἐφαρμοζόταν παντοῦ. Καὶ ἡ λογική ἦταν πάντα ἡ ἴδια: πρῶτα τὸ κύρος τοῦ θεσμοῦ, μετὰ τὰ παιδιά.

Στὴν Ἰρλανδία χιλιάδες μαρτυρίες κατέγραψαν κακοποιήσεις σὲ σχολεῖα καὶ ὀρφανοτροφεῖα. Οἱ περιβόητες «Laundries τῆς Μαγδαληνῆς» ἔγιναν σύμβολο τοῦ πιὸ σκοτεινοῦ κεφαλαίου τῆς καθολικῆς παρουσίας στὴ χώρα: γυναῖκες καὶ κορίτσια κρατοῦνταν ἐκεῖ σὲ συνθῆκες ἰδρυματικῆς κακομεταχείρισης καὶ ἀναγκαστικῆς ἐργασίας, χωρὶς τὶς περισσότερες φορὲς νὰ ἔχουν διαπράξει κανένα ἀδίκημα.

Στὴ Γαλλία, ἡ ἔκθεση CIASE τοῦ 2021 κατέγραψε 216.000 ἀνηλίκους θύματα κληρικῶν ἀπὸ τὸ 1950. Ἐὰν προστεθοῦν καὶ τὰ θύματα ἀπὸ λαϊκὰ μέλη ἐκκλησιαστικῶν ὀργανισμῶν, ὁ ἀριθμὸς ἀνεβαίνει στὶς 330.000. Στὴν Ἰσπανία, ἡ Ἐκκλησία παρέμεινε χρόνια σιωπηλή, μέχρι ποὺ ἔρευνα τοῦ Συνηγόρου τοῦ Πολίτη ἔδειξε ὅτι ἑκατοντάδες χιλιάδες ἄνθρωποι ἐνδέχεται νὰ ἔχουν ὑποστεῖ κακοποίηση σὲ καθολικὰ περιβάλλοντα.

Κανεὶς δὲν μπορεῖ πλέον νὰ ἰσχυριστεῖ ὅτι δὲν ἤξερε.

Στὴν Ἐλβετία, τὸ Πανεπιστήμιο τῆς Ζυρίχης κατέγραψε 1.002 τεκμηριωμένες περιπτώσεις κακοποίησης ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ 20οῦ αἰώνα, ἐπισημαίνοντας ὅτι οἱ πραγματικοὶ ἀριθμοὶ εἶναι κατὰ πᾶσα πιθανότητα πολλαπλάσιοι. Ἡ πρόταση ἦταν λογική: νὰ δημιουργηθεῖ ἕνα ἀνεξάρτητο δικαστήριο γιὰ νὰ κρίνει τὶς ὑποθέσεις. Ἡ Σύνοδος τῶν Ἐπισκόπων τῆς Ἐλβετίας τὴν ἀπέρριψε. Προτιμοῦν νὰ κρίνουν οἱ ἴδιοι τοὺς δικούς τους.

Αὐτὸ θυμίζει τί ἀκριβῶς; Τὸν λύκο ποὺ φυλάει τὰ πρόβατα.

Τὸ ἴδιο εἶδος ἄρνησης βλέπουμε σὲ ὅλη τὴν Εὐρώπη. Στὴν Πορτογαλία ζητήθηκε συγγνώμη μετὰ ἀπὸ ἔκθεση μὲ τουλάχιστον 4.815 θύματα. Στὴν Πολωνία ἀποκαλύπτονται δίκτυα συγκάλυψης μέχρι τὶς ὑψηλότερες βαθμίδες. Στὸ Βέλγιο ἡ κυβέρνηση ἔφτασε στὸ σημεῖο νὰ κατάσχει ἀρχεῖα τῆς Ἐκκλησίας — μία πράξη πρωτοφανὴς γιὰ εὐρωπαϊκὸ κράτος, ποὺ ὅμως ἔγινε ἀναγκαία. Τὰ θύματα παντοῦ ζητοῦν τὸ ἴδιο πράγμα: ἀνεξάρτητη δικαιοσύνη, ὄχι ἐσωτερικὲς διαδικασίες ἐλεγχόμενες ἀπὸ τοὺς ἴδιους τοὺς ἐπισκόπους.

ΑΜΕΡΙΚΗ, ΩΚΕΑΝΙΑ, ΑΣΙΑ: ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΓΩΝΙΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΦΤΑΣΕ Η ΚΡΙΣΗ

Στὶς ΗΠΑ, πάνω ἀπὸ 30 ἐπισκοπὲς ἔχουν κηρύξει πτώχευση. Τὸ κόστος τῶν ἀποζημιώσεων πρὸς τὰ θύματα εἶναι δυσβάσταχτο. Ὁ Καρδινάλιος Theodore McCarrick, ποτὲ μία ἀπὸ τὶς πλέον ἰσχυρὲς φωνὲς τῆς καθολικῆς ἱεραρχίας, ἀποκαθηλώθηκε τὸ 2019 λόγω σεξουαλικῶν κακοποιήσεων ἀνηλίκων. Τί ἄλλο χρειάζεται νὰ πεῖ κανεὶς γιὰ νὰ καταλάβει πόσο βαθιὰ εἶναι ἡ κρίση ἡγεσίας;

Στὴ Χιλή, τὸ 2018, ὁ Πάπας Φραγκίσκος δέχθηκε τὴν ὁμαδικὴ ὑποβολὴ παραιτήσεων ἀπὸ τοὺς ἐπισκόπους τῆς χώρας μετὰ ἀπὸ σκάνδαλα κακοποίησης ποὺ δὲν ἄφηναν περιθώριο ἀρνήσεως. Στὸ Μεξικό, ὁ ἱδρυτὴς τῶν «Λεγεωναρίων τοῦ Χριστοῦ», Marcial Maciel, ἀποδείχθηκε ὅτι κακοποιοῦσε ἱεροσπουδαστές, ἱερεῖς καὶ τοὺς ἴδιους τοὺς γιούς του (Ὁ Maciel εἶχε μυστικὲς ἐρωτικὲς σχέσεις μὲ γυναῖκες καὶ ἀπέκτησε βιολογικὰ παιδιά — τὰ ὁποῖα ἐπίσης κακοποίησε σεξουαλικά. Αὐτὸ ἀποκαλύφθηκε μετὰ τὸν θάνατό του). Δεκαετίες ἐγκληματικῆς δράσης κάτω ἀπὸ τὴν προστατευτικὴ σκέπη τοῦ θεσμοῦ.

Στὴν Αὐστραλία, ἡ Βασιλικὴ Ἐπιτροπὴ (Royal Commission) διαπίστωσε ὅτι τὸ 7% τῶν καθολικῶν ἱερέων εἶχε κατηγορηθεῖ γιὰ κακοποίηση παιδιῶν. Ἕνα στοὺς δεκατέσσερις. Ἡ ὑπόθεση τοῦ Καρδιναλίου George Pell — ποτὲ τρίτου στὴν ἱεραρχία τοῦ Βατικανοῦ — ποὺ καταδικάστηκε καὶ ἐν τέλει ἀθωώθηκε ἀπὸ τὸ ἀνώτατο δικαστήριο, ἀνέδειξε τὸ βάθος τῆς κοινωνικῆς ἀγανάκτησης. Στὴν Ἀσία, Φιλιππίνες καὶ Ἰνδία ζοῦν τώρα τὰ δικά τους κύματα ἀποκαλύψεων, ἐκεῖ ὅπου τὸ στίγμα καὶ ἡ φτώχεια κρατοῦσαν τὰ θύματα σιωπηλὰ γιὰ δεκαετίες.

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΑΓΑΜΙΑΣ

Μέσα στοὺς κόλπους τῆς ἴδιας τῆς Ρωμαιοκαθολικῆς Ἐκκλησίας ἡ συζήτηση συνεχίζεται. Πολλοὶ παπικοί ἀπολογητὲς ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ ἀγαμία δὲν εὐθύνεται γιὰ τίποτε, φέρνοντας μελέτες ποὺ δείχνουν ὅτι ἡ σεξουαλικὴ κακοποίηση ἀνηλίκων ἀπαντᾶται σὲ ὅλα τὰ στρώματα τῆς κοινωνίας. Μελέτες τοῦ John Jay College of Criminal Justice (2004, 2011) ἔδειξαν ὅτι ἡ πλειονότητα τῶν παραβατῶν δὲν ἦταν κλινικὰ παιδόφιλοι, ἀλλὰ ἐπωφελοῦνταν τῆς πρόσβασης καὶ τῆς ἀπουσίας λογοδοσίας. Ἡ ἐπίσημη θέση τοῦ Βατικανοῦ ἀποδίδει τὸ πρόβλημα στὸν «κληρικαλισμό» — τὴν παθολογικὴ αἴσθηση ἀνωτερότητας καὶ ἀνευθυνότητας ποὺ ἀναπτύσσεται σὲ κλειστὲς ἱεραρχικὲς δομές.

Σημαντικὴ μερίδα καθολικῶν θεολόγων θεωρεῖ ὅτι ἡ ὑποχρεωτικὴ ἀγαμία εἶναι ἕνα ἀφύσικο πλαίσιο ποὺ ἐνδέχεται νὰ προσελκύει ἄτομα μὲ συναισθηματικὴ ἀνωριμότητα, καὶ ὅτι ἡ ἀπουσία γυναικῶν ἀπὸ κάθε θέση ἐξουσίας συμβάλλει στὴ διαμόρφωση μίας κλειστῆς, ἀνεξέλεγκτης κουλτούρας. Ἡ Ρώμη ἀκούει, παρατηρεῖ — καὶ παραμένει σταθερή. Ἡ συζήτηση συνεχίζεται ἀνοικτή.

Τὸ 2019 ὁ Πάπας Φραγκίσκος θέσπισε τὸ «Vos Estis Lux Mundi» — «Ἐσεῖς εἶστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου». Ἕνας νόμος ποὺ ὑποχρεώνει τοὺς κληρικοὺς νὰ καταγγέλλουν κακοποιήσεις καὶ συγκαλύψεις, ποὺ καταργεῖ τὸ ἐπονομαζόμενο «ποντιφικὸ ἀπόρρητο» γιὰ τέτοιες ὑποθέσεις, καὶ ποὺ τὸ 2023 ἐπεκτάθηκε σὲ ὅλη τὴν Καθολικὴ Ἐκκλησία. Τὸ 2022 ὁ ἴδιος ὁ Πάπας ταξίδεψε στὸν Καναδᾶ γιὰ νὰ ζητήσει συγγνώμη γιὰ τὶς κακοποιήσεις σὲ Ἱθαγενεῖς σχολεῖα ποὺ λειτουργοῦσαν ὑπὸ καθολικὴ ἐποπτεία.

Βήματα πρός τη σωστή κατεύθυνση; Ναί. Ἐπαρκῆ; Ὄχι, σύμφωνα μὲ τὶς ὀργανώσεις θυμάτων.

Καὶ ἔχουν δίκιο. Διότι ὁ νόμος, ὅσο καλὸς κι ἂν εἶναι στὸ χαρτί, παραμένει στὴν πράξη ὑπὸ τὴν ἐποπτεία τῶν ἐπισκόπων. Αὐτοὶ κρίνουν τοὺς δικούς τους. Αὐτοὶ ἀποφασίζουν τί θὰ γίνει γνωστό. Οἱ διαδικασίες εἶναι μυστικές. Τὰ θύματα δὲν ἔχουν φωνή. Ἡ κοινωνία ζητᾶ κάτι ἁπλό: πλήρη συνεργασία μὲ τὶς κρατικὲς ἀρχές, παράδοση ὅλων τῶν ἀρχείων στὴ δικαιοσύνη. Χωρὶς αὐτό, δὲν ὑπάρχει κάθαρση.

Ὃς δ’ ἂν σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων…

Διαβάζοντας ὅλα αὐτά, δὲν μπορῶ νὰ μὴν σκεφτῶ τὸν λόγο τοῦ Κυρίου: «Ὃς δ’ ἂν σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων τῶν πιστευόντων εἰς ἐμέ, συμφέρει αὐτῷ ἵνα κρεμασθῇ μύλος ὀνικὸς εἰς τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ καταποντισθῇ ἐν τῷ πελάγει τῆς θαλάσσης» (Ματθ. 18, 6). Σκληρὰ λόγια. Ἀλλὰ τόσο ἀληθινά.

Ὁ ἱερέας δὲν εἶναι κοσμικὸς ἐξουσιαστής. Εἶναι πνευματικὸς πατέρας, θεράπων ψυχῶν, ὑπόλογος ἐνώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων. Αὐτὸ ἰσχύει σὲ κάθε Ἐκκλησία, σὲ κάθε δόγμα, σὲ κάθε γωνιὰ τῆς γῆς.

Καὶ κάτι ἀκόμη: ἡ ἁμαρτία τῆς συγκάλυψης εἶναι ἐξίσου βαριὰ μὲ τὴν ἴδια τὴν κακοποίηση. Διότι ἡ συγκάλυψη ἀφήνει τὸ θῦμα ἀβοήθητο καὶ τὸν θύτη ἀμετανόητο. Ἡ ἀληθινὴ μετάνοια δὲν γίνεται πίσω ἀπὸ κλειστὲς πόρτες. Γίνεται ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων, μὲ ὁμολογία, μὲ δικαίωση τοῦ θύματος, μὲ τιμωρία τοῦ ἐνόχου.

Ἡ κρίση αὐτὴ εἶναι γιὰ τοὺς Ὀρθοδόξους χριστιανοὺς ἕνα ἰσχυρὸ ἐρέθισμα αὐτοεξέτασης. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὀφείλει νὰ εἶναι πάντα σὲ ἐγρήγορση, νὰ διατηρεῖ διαφάνεια, νὰ μὴν ἐπιτρέπει ποτὲ σὲ κανέναν νὰ χρησιμοποιήσει τὴν ἱερωσύνη ὡς ἀσπίδα ἀνευθυνότητας.

Προσευχόμαστε γιὰ τὰ θύματα. Γιὰ τὴν ἐνδυνάμωσή τους. Γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς δικαιοσύνης. Καὶ γιὰ νὰ παραμένει ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, παντοῦ καὶ πάντοτε, ἀληθινὴ μαρτυρία τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ.

ΠΗΓΕΣ:

Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας. Ευχαριστούμε για την αναδημοσίευση!