«Πνευματική φαρέτρα τοῦ Ὀρθοδόξου Χριστιανοῦ»
Ὑπό Ρουμάνου Γέροντος π. Κλεόπα Ἠλίε.
«Δοκιμαζέτω δέν ἄνθρωπος ἑαυτόν, καί ούτως ἐκ τον ἄρτον ἐσθιέτω καί ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω' ὃ γάρ ἐσθίων καί πίνων ἀναξίως κρίμα εαυτώ ἐσθίει καί πίνει, μή διακρίνων τό σῶμα τοῦ Κυρίου» (Α' Κορ.11, 2829)
Πατέρες καί αδελφοί,
Στά προηγούμενα παρουσιάσαμε μερικά γιά τήν Ἱερωσύνη τοῦ Νόμου καί τῆς Χάριτος, καθώς καί μερικά άπό τά πολλά καθήκοντα τοῦ Ἱερέως τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Τώρα έθεώρησα καλόν νά άναφερθώ καί γιά τίς μεγάλες τιμωρίες πού θά ύποστούν οι Ιερείς τήν ήμέρα τῆς Κρίσεως, έάν στήν ζωή των δίνουν τά Ἅγια Μυστήρια στούς άναξίους καί τά άσυγχώρητα κρίματα πού παίρνουν στήν ψυχή των, όσοι προσέρχονται στήν Κοινωνία τῶν Θείων Δώρων άναξίως.
Λοιπόν, είναι μεγάλη άνάγκη νά γνωρίζουμε ότι όχι μόνο οἱ χριστιανοί πού κοινωνούν άναξίως θά κολάζωνται στούς αιώνες, άλλά περισσότερη τιμωρία θά λάβουν οἱ ἱερεῖς, οἱ οποίοι, ἐνῶ γνωρίζουν τούς χριστιανούς, τούς παρέχουν τήν Θεία Κοινωνία ἀναξίως.
Γι' αύτή τήν περίπτωσι, ιδού τί λέγει ό άγιος Ιωάννης ὁ Χρυσόστομος: «Πρός έσάς τούς διακόνους πού ὑπηρετεῖτε καί τούς ἱερεῖς πού προσφέρετε τά Αγια Μυστήρια δέν θά είναι μικρή ἡ τιμωρία έναντίον σας, όταν άνέχεσθε τούς άναξίους νά κοινωνούν, ένώ γνωρίζετε τίς κακίες των. Τό Αίμα τοῦ Χριστοῦ άπό τό χέρι σας θά ζητηθή.
Ας είναι αξιωματούχος ἤ ένας έπαρχος ἤ οποιοσδήποτε βαθμοφόρος τής πολιτείας, έμπόδισέ τον, διότι μεγαλύτερη είναι ἡ ιδική σου έξουσία άπό τήν ιδική του».
Στήν συνέχεια είναι άνάγκη νά ειπούμε μερικά γι' αύτούς πού θέλουν νά μεταλάβουν τά Πανάχραντα Μυστήρια. Σ' όλους αύτούς κατάλληλη συμβουλή καί μέσον σωτηρίας νά είναι αύτό: Δέν πρέπει τό κάθε τι νά τό έξαρτοῦν ἀπό τόν Θεό καί οί ίδιοι νά τεμπελιάζουν γιά τήν προετοιμασία, όσο είναι δυνατόν, ούτε πάλι κοπιάζοντες καί άσκούμενοι νά πιστεύσουν ότι όλα τά κατώρθωσαν καί νά ὑπερηφανευθοῦν νομίζοντας ότι έξεπλήρωσαν τά πάντα καί μπορούν πλέον νά πλησιάσουν άξίως καί πρεπόντως στά Αχραντα Μυστήρια.
Στήν συνέχεια θά παρουσιάσουμε τά άναγκαιότερα έργα τά όποια πρέπει νά γνωρίζουν, όσοι επιθυμούν νά κοινωνούν τών Αχράντων Μυστηρίων.
Κατ' άρχήν πρέπει νά καταλάβουμε ότι ἡ πρό τῆς Θείας Κοινωνίας προετοιμασία είναι διπλή, δηλαδή σωματική καί πνευματική. Ἡ σωματική σύγκειται στήν νηστεία, στήν έγκράτεια άπό τίς σωματικές έπιθυμίες, στήν άγρυπνία, στήν κλίσι τών γονάτων (μετάνοιες) καί άλλους κόπους μέ τούς οποίους καθαρίζεται καί έλαφρύνεται τό σῶμα άπό αύτά πού τό βαρύνουν, τό ἐνοχλοῦν καί τό μολύνουν. Ένώ ἡ πνευματική προετοιμασία άποτελείται άπό τήν έξομολόγησι στόν Πνευματικό, τήν άνάγνωσι τών προσευχών, όπως συνιστά τό Ωρολόγιο, μέ φόβο Θεοῦ, μέ προσοχή καί ταπείνωσι. Αλλη άγία προετοιμασία είναι ἡ συμφιλίωσις μέ όλους' νά μή είναι μέ κανέναν ψυχραμένος, νά μή κρατά οργή σέ κάποιον, νά συγχωρή όλους, όσοι τοῦ έκαμαν κάτι, ένθυμούμενος τά λόγια τοῦ Σωτήρος πού λέγει: Έάν συγχωρήτε τοις άνθρώποις τά παραπτώματα αύτών καί ό Πατήρ ύμών ό ούράνιος συγχωρήση τά παραπτώματα ύμών (Ματθ. 6,14) καί γενικά νά άγωνίζεται νά μή έχη μέ τόν πλησίον του κάτι πού νά τούς χωρίζη.
Προηγουμένως έμνημονεύσαμε ότι άπαραίτητη είναι καί ἡ νηστεία. Αύτή είναι δύο ειδών: σωματική καί πνευματική. Γι' αύτόν πού δέν είναι άσθενής ἡ σωματική νηστεία περιλαμβάνει τίς τέσσερεις μεγάλες νηστείες τοῦ έτους, όπως αύτές έχουν καθορισθή άπό τούς Αποστόλους καί τούς Πατέρας τῆς Εκκλησίας, καθώς καί τίς ήμέρες Τετάρτη καί Παρασκευή. Καί όποιος έχει πνευματικές προϋποθέσεις καί δυνατότητες μπορεί νά κρατά καί τήν νηστεία τής Δευτέρας. Αύτές οι ήμέρες νηστεύονται όλο τό έτος, πλήν τών ήμερών πού έπιτρέπει ἡ Εκκλησία τήν κατάλυσι σύμφωνα μέ τό τυπικό τῶν έορτών. Ολοι οί χριστιανοί έκτός τῶν άνωτέρω, έχουν καθήκον νά νηστεύουν τήν παραμονή τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ, τής Βαπτίσεώς Του, τήν ήμέρα τής Υψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ καί τήν 'Αποτομή τής Κεφαλής τοῦ Τ. Προδρόμου.
Εγκράτεια στήν τράπεζα σημαίνει νά μή τρώμε μέχρι χορτασμοῦ. Οποιος επιθυμεί νά κοινωνήση τήν έπομένη, θά πρέπει άπό τό βράδυ νά έγκρατεύεται τοῦ φαγητού. Κατόπιν γιά τούς παντρεμμένους έπιβάλλεται έγκράτεια μεταξύ των. Δέν πρέπει νά συνέρχωνται στίς άγιες νηστείες, τά Σάββατα, τίς Κυριακές καί έορτές, καθώς καί τήν προηγούμενη τῆς Θείας Κοινωνίας ἡμέρα, ώς καί μία μετά τήν Θ.Κοινωνία ήμέρα. Αύτή ἡ άπόφασις έγκρατείας τών συζύγων πρέπει νά γίνεται μέ κοινή συγκατάθεσι καί έπί πλέον πρέπει νά άπέχουν γιά ένα διάστημα άπό τίς συζυγικές των σχέσεις γιά νά επιδίδονται στήν νηστεία καί προσευχή, ὅπως μάς διδάσκει ὁ Απόστολος Παῦλος στήν Α' Κορ. 7,5. «Μή άποστερείτε άλλήλους, εί μή τι άν έκ συμφώνου πρός καιρόν, ίνα σχολάζητε τή νηστεία καί τή προσευχή καί πάλιν έπί τό αύτό συνέρχησθε, ίνα μή πειράζη ύμάς ό σατανάς διά τήν άκρασίαν ύμών».
Ένώ οί κληρικοί (έγγαμοι) πρέπει νά γνωρίζουν τά έξης: Νά φυλάγωνται από οποιαδήποτε σχέσι μέ τίς συζύγους των, όταν πρόκειται τήν έπομένη νά τελέσουν τήν Θεία Λειτουργία. Ό Βαλσαμών στήν 49η άπόκρισί του πρός τόν Μάρκο Αλεξανδρείας γράφει: «Ὅσοι δέν έγκρατεύονται από τίς νόμιμες συζύγους των τό Σάββατο καί τήν Κυριακή πρέπει μέ κατάλληλα έπιτίμια νά διορθώνονται». Κατόπιν προσθέτει ότι αύτοί πρέπει όμοίως νά φυλάγωνται όλη τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή, καί ολες τίς Τετάρτες καί Παρασκευές. Σέ περίπτωσι καταπατήσεως αὐτῶν, πρέπει νά γνωρίζουν ὅτι δέν μπορούν νά πάρουν οὔτε αντίδωρο, οὔτε μικρό ἤ Μεγάλο Ἁγιασμό, ούτε τίς άγιες Εικόνες νά ασπασθούν. ΟΙ πιό εύλαβεϊς καί εύτυχεις είναι εκείνοι πού όχι μία μόνο ἤ μέρα αλλά τρεις πρό της Θείας Κοινωνίας έγκρατεύονται άπό τίς συζυγικές των σχέσεις καί έτοιμάζονται μέ νηστεία καί έπίμονη προσευχή. Καί ό Μωύσής, εάν δέν επέβαλε μέ έντολή του Θεού νά καθαρισθή ό λαός του Ισραήλ μέ νηστεία, προσευχή καί έγκράτεια στίς σαρκικές σχέσεις των τρεις ημέρες πρό της έπιφοιτήσεως τού Θεού στό Ορος Σινά, δέν θά ήταν άξιοι νά πλησιάσουν τό Ορος, στό όποιο θά παρουσιαζόταν ό Θεός. Πόση λοιπόν προετοιμασία πρέπει νά κάνουν οί χριστιανοί, οί όποιοι δέν θά πλησιάσουν τό Ορος Σινά, αλλά τόν ἴδιο τόν Θεό! Έάν τότε ελέχθη ότι όποιος πλησιάσει καί αγγίσει στό Ορος, οπού θά κατέβαινε ό Θεός, θά άπέθνησκε μέ σκληρό θάνατο καί θανατηφόρες παιδεύσεις (Εξοδ. κεφ. 19), άρα γε τί πρέπει νά ειπούμε γιά τούς χριστιανούς εκείνους πού όχι μόνο πλησιάζουν ἤ εγγίζουν τό Σινά, αλλά κοινωνούν τό ἴδιο Σῶμα καί Αἷμα τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεού! Έάν είναι απροετοίμαστοι γι' αύτό τό μεγάλο Μυστήριο, πώς θά λυτρωθούν άπό τίς τιμωρίες τού Θεοῦ λόγῳ της αδιαφορίας καί άνευλάβειάς των, ὅταν προσέρχωνται στό θείο πύρ (τήν Θεία Κοινωνία)!
Αύτά τά ολίγα επαρκούν γιά τήν εξωτερική ἤ σωματική νηστεία.
Στήν συνέχεια θά ειπούμε ολίγα γιά τήν ύψηλότερη καί πνευματική νηστεία, ἡ όποία όσο είναι ώφελιμώτερη, άλλο τόσο είναι λεπτή καί δυσκολοκατόρθωτη. Κατ' άρχήν στήν πνευματική νηστεία είναι μεγάλη άνάγκη ό άνθρωπος νά φυλάττη τόν νοῦ του άπό τούς αισχρούς λογισμούς καί άπό τόν διασκορπισμό του στά έφήμερα καί μάταια τοῦ βίου πράγματα. Διότι, ὅπως τό σῶμα ἔχει τόν κόσμο τῶν σωματικῶν παθών, ἔτσι καί ὁ νοῦς ἔχει τόν κόσμο τών λογισμών καί κακών πνευμάτων. Καί όπως τό σώμα μπορεί νά πορνεύση ή νά κάνη οποιοδήποτε αμάρτημα μέ τό έργο, έτσι καί ό νοῦς μας πορνεύει ἤ κάνει άλλες άμαρτίες μέ τούς λογισμούς του. Όπότε, αύτός πού πρόκειται νά πλησιάση τά Αχραντα Μυστήρια, πρέπει νά έχη μεγάλη φροντίδα στήν φυλακή τῶν πέντε αισθήσεων: στήν όρασι, άκοή, όσφρησι, γεῦσι καί άφή.
Διότι αύτές, κατά τήν μαρτυρία τού άγίου προφήτου Ιερεμίου (9,20) είναι οί θύρες άπό τίς όποιες εισέρχεται στήν ψυχή μας ό θάνατος τής άμαρτίας.
Κατόπιν χρειάζεται προσοχή στήν γλώσσα μας* δέν πρέπει νά λέγη ψέμματα, άστεΐα καί άλλα κενόδοξα καί σαπρά λόγια, διότι μάς λέγει ή Άγία Γραφή ότι πολλοί έπεσαν άπό τό όργανο τής γλώσσης (Σειράχ 20,18). Νά νηστεύη όχι μόνο ή γλώσσα άπό τίς περιττολογίες, άλλά καί τό χέρι νά μή έγγίζη τό ξένο πράγμα, νά μή τολμά νά ύπογράφη άδικα έγγραφα καί γενικά νά μή κάνη τίποτε άπ' αύτά πού οδηγούν στήν άμαρτία. Νά νηστεύουν καί τά πόδια μας γιά νά μή πηγαίνουν εκεί, όπου δέν εὐαρεστεῖται ὁ Θεός. Εκτός άπό τήν διπλή νηστεία πού μέχρι εδώ άναφέραμε, χρειάζεται έπί πλέον ταπείνωσις τής καρδιάς καί συνείδησις καθαρή καί ειρηνική άπέναντι όλων τών άνθρώπων.
Επίσης νά μή πιστεύη κάποιος ὅτι ἡ εὐτυχία του εξαρτάται άπό τήν συχνή Θεία Κοινωνία, άλλά άπό τήν, κατά τό δυνατόν, καλή προετοιμασία μέ μεγάλη ταπείνωσι, συντριβή καρδίας καί ἀνυπόκριτη εὐλάβεια. Ἐπ' αὐτῶν ὁ Ἱερός Χρυσόστομος λέγει τά έξης: «Πολλοί λαμβάνουν αυτό τό Μυστήριο μία φορά τόν χρόνο, ενώ άλλοι περισσότερες φορές... Πρός όλους μας απευθύνεται ή πρόσκλησις γιά τό Μυστήριο αύτό, όχι μόνο πρός τούς πολίτας, αλλά καί πρός τούς έρημίτας, μερικοί τών όποιων κοινωνούν μία φορά τόν χρόνο ή κάθε δεύτερο χρόνο... Λοιπόν, ποιοί άπ' αύτούς βαδίζουν τήν σωστή οδό; Αυτοί πού κοινωνούν μία φορά τόν χρόνο, αύτοί πού κοινωνούν πολλές φορές ή αύτοί πού κοινωνούν λίγες φορές τόν χρόνο»; Προκειμένου νά δείξη ποιά είναι ή αληθινή προετοιμασία γιά τήν Θεία Μετάληψι, λέγει τά έξης: «Αύτοί πού έχουν καθαρούς λογισμούς καί σκέψεις, καθαρή καρδιά καί αμόλυντη ζωή, πρέπει πάντοτε νά προ σέρχωνται. Ένώ όσοι δέν έχουν αύτές τίς προϋποθέσεις δέν πρέπει ούτε μία φορά τόν χρόνο νά προσέρχωνται». Άλλά, μετά άπ' αύτά, μπορεί νά έρωτήση κάποιος: «Πώς μπορώ εγώ νά γίνω άξιος γιά μία τόσο ανεκτίμητη Κοινωνία, ή οποία απαιτεί άπό εμένα μεγάλη προετοιμασία»; Σ' αύτήν τήν έρώτησι δέν θά άπαντήσω έγώ, άλλά ό άγιος Αναστάσιος ό Σινάίτης: «Μόνον έάν θέλης, άνθρωπε, μπορείς νά γίνης άξιος». Καί θέλοντας νά δείξη ποιές εΐναι οι δυσκολίες γι' αύτή τήν προετοιμασία, λέγει: «Γνώριζε πώς είσαι αμαρτωλός, εγκατάλειψε τήν αμαρτία, διώξε τήν οργή καί τήν πονηρία, δείξε έργα της μετανοίας, απόκτησε τήν καθαρότητα, τήν πραότητα καί τα πείνωσι, δώσε ελεημοσύνη στούς πτωχούς καί στούς ξένους άπό τούς καρπούς της δικαιοσύνης καί προσευχήσου στόν Θεό μέ συντριμμένη ψυχή καί έτσι θά είσαι πλέον άξιος γιά τό Μυστήριο».
Πόση άγάπη καί στοργή εκφράζεται σ' αύτό τό Μυστήριο εκ μέρους τού Θεού! Λόγω της μεγίστης άγάπης Του πού έχει πρός τόν άνθρωπο, εύδόκησε νά έπιτρέπη σ' έμάς νά Τόν τρώγωμεν καί νά Τόν πίνωμεν. Πράγματι ό καλός μας καί μεγάλος Ποιμήν δέν έχει άλλον όμοιόν Του στούς οίκτιρμούς καί τό έλεος σ' αύτό τό άνθρώπινο γένος. Διότι κανείς ποιμήν, όσο καλός καί νά είναι καί όσο πολύ ν' άγαπά τά πρόβατά του, ποτέ δέν άκούσθηκε ότι τά έθρεψε αύτά μέ τήν σάρκα τού σώματος του καί τά έπότισε μέ τό αίμα του. Πολλές είναι οί περιπτώσεις πού γονείς δίνουν τά παιδιά των, μετά τήν γέννησί των, σέ άλλους νά τά θρέψουν καί μεγαλώσουν. Δέν συμβαίνει όμως τό ίδιο μέ τόν Χριστό, ό όποιος μάς τρέφει σ' όλη μας τήν ζωή μέ τό σώμα Του.
Στήν συνέχεια θά μιλήσουμε γιά τήν έξής τακτική τού διαβόλου. Μερικούς τούς έξαπατά μέ κάποια ὑποκριτική εύλάβεια καί ταπείνωσι, ότι δέν είναι άξιοι νά λαμβάνουν τά Πανάχραντα Μυστήρια. Καί μέ αύτή τήν φαινομενική εύλάβεια τούς ρίχνει ό πονηρός στήν άκηδία, στήν άδιαφορία καί άναισθησία καί έτσι χάνουν τήν μεγίστη ώφέλεια, τήν όποία θά έκέρδιζαν, έάν κοινωνούσαν μέ ειλικρινή εύλάβεια τά Θεία Μυστήρια... "Αλλους τούς κάνει νά άναβάλουν τόν χρόνο τής Κοινωνίας άπό τό ένα διάστημα στό άλλο καί άπό τήν μία νηστεία στήν άλλη καί έτσι τούς άπομακρύνει περισσότερο άπό τήν Μετά ληψι τών Θείων Μυστηρίων. Τό άποτέλεσμα είναι νά μή προοδεύουν σχεδόν καθόλου στήν όδό τής έργασίας τών θείων έντολών. Καί πώς αύτοί θά μπορέσουν νά ένωθοϋν μέ τόν Πλάστη των, πού τούς λέγει: «Μείνατε έν έμοί κά γώ έν υμίν... ότι άνευ έμοῦ ού δύνασθε ποιεΐν ούδέν» (Ίωάν. 13,56). "Αλλους πάλι οϋτε στά γεράματά των, οϋτε στίς βαρειές καί θανατηφόρες άσθένειες δέν τούς άφήνει νά ένωθοϋν μέ τόν Χριστό. Γι' αύτό μία καλή φροντίδα πού πρέπει νά έχουμε έμείς οί χριστιανοί γιά τούς οικείους καί συγγενείς μας είναι, όταν κάποιος άρρωστήσει, νά καλούμε άμέσως τόν Πνευματικό καί νά συμβουλεύουμε τόν άσθενή νά έξομολογηθή όλες τίς άμαρτίες του. Καί άφοῦ γίνει αύτό καί τόν θεωρήσει ό Ιερεύς ώς κατάλληλον γιά τήν Θεία Κοινωνία, κατόπιν νά τόν κοινωνήση. Έάν όμως ή κατάστασις του είναι πολύ σοβαρά καί πρόκειται νά πεθάνη, ό ιερεύς πρέπει νά τόν κοινωνή ση απαραιτήτως, διότι τότε ό ιερεύς έχει τήν άδεια νά λύ νη καί νά συγχωρή αμαρτήματα, νά κοινωνή τόν ετοιμοθάνατο άκόμη καί όταν έχη θανάσιμα αμαρτήματα πού κανονικά άπαγορεύουν τήν Θεία Κοινωνία. Στήν περίπτωσι αύτή μπορεί νά γίνη δεκτός άπό τόν Κύριο, όπως ό ληστής επί τού σταυρού. Έάν όμως μέ τήν εύλογία τού Θεού, μετά τήν Μετάληψι των Θείων Δώρων, γίνη ύγιής, τότε νά παραμείνη στόν κανόνα της μετανοίας πού τού είχε έπιβληθή μέχρις ότου τόν τελειώση.
Ακουσα άκόμη άπό τό στόμα μερικών χριστιανών καί άλλες συμβουλές πού ό πονηρός τούς ψιθυρίζει στά αύτιά των: «Μή καλής τόν παπά, έάν κάποιος είναι άσθενής, διότι έάν έλθη εκείνος τότε θά άποθάνη ό άσθενής. Αφησε, έάν ύπάρξη μεγάλη άνάγκη θά τόν καλέσουμε». Άλλά άλλοίμονο! Τί μεγάλη άπάτη τού διαβόλου είναι αύτή ή συμβουλή μέ τήν όποία μερικοί άγωνίζονται νά μή φέρουν τόν άσθενη άδελφό τους, όντας στό κρεββάτι τού θανάτου, νά πλησιάση τά Αχραντα Μυστήρια! Πολλοί άκούγοντας αύτές τίς προτροπές τού πονηρού ώδηγήθη καν στά αιώνια βάσανα, διότι τούς άρπαξε ό θάνατος τότε, όταν τόν έστειλε ό Θεός καί όχι όταν ήθελαν αύτοί νά έλθη. Πολλούς άπομακρυσμένους άπό τήν άλήθεια τούς συμβουλεύει ό σατανάς ότι ή εύτυχία καί άγιότης έξαρτά ται άπό τήν όσο τό δυνατόν συχνή Θεία Κοινωνία, χωρίς τήν πρέπουσα προετοιμασία, όπως άναφέρθηκε παραπάνω. Αύτοί όντως πλανεμένοι άπό τόν διάβολο κατά τρόπο άξιολύπητο, έξέχασαν τά λόγια τού Αποστόλου Παύλου, πού λέγει: «Δοκιμαζέτω δέ άνθρωπος εαυτόν, καί ούτως εκ τού ποτηριού πινέτω, ό γάρ έσθίων καί πίνων άναξίως κρίμα έαυτώ έσθίει καί πίνει, μή διακρίνων τό σώμα του Κυρίου» (Α' 11, 2829). Έάν μερικοί έξέχασαν καί περιφρόνησαν αύτά τά λόγια, άς προσέξουν καί άς φοβηθούν άπό τά έξής λόγια τοῦ ιδίου Αποστόλου «Άθετήσας τις νόμον Μωϋσέως χωρίς οίκτιρμών έπί δυσίν ή τρυσί μάρτυσι άποθνήσκει, πόσω δοκειτε χείρονσς άξιωθή σεται τιμωρίας ό τόν Υίόν τοΰ Θεοϋ καταπατήσας καί τό αίμα τής διαθήκης κοινόν ήγησάμενος, ένώ ήγιάσθη καί τό Πνεΰμα τής χάριτος ένυβρίσας» (Έβρ. 10, 2829).
Μέ ποιόν τρόπο πέφτει κανείς σ' αύτή τήν τιμωρία, τής καταπατήσεως τοῦ Υίοῦ τοῦ Θεοῦ, μάς διδάσκει ό Ιερός Χρυσόστομος, ό όποιος λέγει: «Οταν σύ κοινωνής Αύτόν στό Αγιο Μυστήριο καί κάνης άμαρτία, λέγε μου: Δέν τόν κατεπάτησες; Δέν τόν έχλεύασες; Καθώς έμεΐς δέν έχουμε καμμία συναίσθησι καί συντριβή γι' αύτά πού καταπατούμε, έτσι καί αύτοί πού σφάλουν, δέν έχουν καμμία συναίσθησι καί φόβο γιά τόν Χριστό».
Κανείς λοιπόν, νά μή πλησιάζη τά Αγια Μυστήρια χωρίς τήν πρέπουσα εύλάβεια καί προετοιμασία, οϋτε πάλι, λόγω όκνηρίας καί άπελπισίας, νά άπομακρύνεται περισσότερο άπ' αύτά. Οι Αγιοι Πατέρες σέ κάθε έργο λέγουν ότι τά άκρα είναι τοῦ διαβόλου, ένώ ή μέση καί βασιλική όδός πού έβάδισαν καί οί Αγιοι, είναι τοΰ Χριστοϋ.
Άλλά μπορεί κάποιος νά μάς έρωτήση, ποιά είναι ή μέση καί βασιλική όδός; Θά άπαντήσουμε σ' αύτούς: Ή Μετάληψις τών Θείων Μυστηρίων είναι στενά συνδεδεμένη μέ τήν έξομολόγησι. Αυτή πρέπει νά γίνεται, τουλάχιστον γιά τούς λαϊκούς τέσσαρες φορές τόν χρόνο, κατά τήν περίοδο τών μεγάλων νηστειών. Ή συχνή ή άραιή "συμμετοχή περαιτέρω στά Θεια Μυστήρια έπαφίεται περισσότερο στήν κρίσι τού Πνευματικού, ό όποιος μπορεί μέ διάκρισι νά χρησιμοποιή τήν άκρίβεια καί οικονομία τών Ιερών Κανόνων, καί γνωρίζει τήν πρόοδο κάθε μιάς ψυχής στήν μετάνοια.
Ενα πράγμα όμως ας έχουν ύπ' όψιν των, όσοι έπιθυμοῦν νά κοινωνούν συχνότερα: Αύτό τό όποιον έπιθυμούν είναι «Τά Αγια τοις άγίοις» καί ας ακούσουν τί λέγει όσον άφορα αύτό ό Θειος Χρυσόστομος: «Βλέπε, ότι, όταν ό Ιερεύς ή ό διάκονος λέγει: «Τά Αγια τοις άγίοις» αύτό εννοεί: έάν κάποιος δέν είναι άγιος νά μή προσέρχεται. Οχι μόνο καθαρός άπό τήν άμαρτία, άλλά άγιος...».
Τό Σώμα καί τό Αίμα τού Χριστού γίνονται αιτία μεγάλων βασάνων γι' αύτούς πού δέν προσέρχονται έπαξίως. 'Ενώ οι Ι. Κανόνες γιά τό ίδιο μυστήριο λέγουν: Τά Αγια προσφέρονται στούς άγιους, ενώ ή άγιότης κατορθώνεται μέ νηστεία καί προσευχή. 'Αμήν.
Μετάφρασις ἀπό τά ρουμανικά π. Δαμασκηνός Γρηγοριάτης
Μέ τήν εὐλογία τοῦ πατρός Δαμασκηνοῦ Γρηγοριάτου
