Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

Η αγία μας Εκκλησία και οι άγιες εικόνες

 Μαρτυρία και διδαχή

 Η αγία μας Εκκλησία είναι το Σώμα του ζώντος Χριστού. Κεφαλή είναι ο Χριστός.

Μέλη δοξασμένα του αγίου αυτού Σώματος είναι η Κυρία Θεοτόκος και όλοι οι ‘Αγιοι.

Μέλη κατά χάριν του αγίου αυτού Σώματος είμαστε και εμείς οι αμαρτωλοί και πνευματικά ασθενείς, που όμως ελπίζουμε να θεραπευτούμε και σωθούμε, κοινωνούντες της θείας ζωής του Θεανθρώπου Χριστού.

Αυτή τη θεολογία και εμπειρία της Εκκλησίας ως Σώματος Χριστού παραλάβαμε στην αγία μας πίστη.

Τα μέλη του Σώματος του Χριστού αποτελούμε «κοινωνία αγίων», αδελφότητα, ενότητα προσώπων εν Χριστώ, σύναξη, λαό του Θεού άγιο, οίκο Θεού, οικοδομή Θεού.

Τα τέκνα του Θεού, που μετά το προπατορικό αμάρτημα ήταν διασκορπισμένα, ο καλός ποιμένας Ιησούς Χριστός «συνήγαγε εις εν», κατά τον άγιο Ευαγγελιστή Ιωάννη. Μας έκανε ένα σώμα, δικό Του σώμα, μία οικογένεια, μία Εκκλησία. Μας ένωσε μαζί Του με την Αγία Τριάδα, με τους αγίους Αγγέλους και μεταξύ μας.

Το ότι, παρά την αναξιότητά μας, είμαστε μέλη του αγίου Σώματος του Χριστού, της Αγίας μας Ορθοδόξου Εκκλησίας, νομίζω ότι είναι η μεγαλύτερη ευλογία της ζωής μας.

Τι θα ήμασταν έξω από την Εκκλησία; Αποξενωμένες ατομικές υπάρξεις, χωρίς δυνατότητα ανοίγματος, κοινωνίας με τον Τριαδικό Θεό, την Παναγία, τους Αγίους, τους συνανθρώπους μας. Απομονωμένοι και κλειστοί στο Θεό και μεταξύ μας.

Λέγει κάπου ο άθεος υπαρξιστής φιλόσοφος Σαρτρ: «Σκότωσα το Θεό, γιατί με χώριζε από τους ανθρώπους, αλλά να που ο θάνατός του κάνει τελεσίδικο το χωρισμό».

Η αδυναμία κοινωνίας των ανθρώπων σήμερα, καθώς χάνουν την εκκλησιαστικότητα, μαρτυρεί για την αλήθεια αυτή.

Κάθε αίρεση κατά βάθος κτυπά τη δυνατότητα αυτής της θεανθρώπινης κοινωνίας και σωτηρίας των ανθρώπων.

Οι εικονοκλάστες π.χ. εστρέφοντο κατά των εικόνων που μας βοηθούν να έχουμε μία ζωντανή προσωπική κοινωνία με το Θεάνθρωπο Χριστό, τους Αγγέλους, την Παναγία και τους Αγίους.

Οι άγιες εικόνες μάς βεβαιώνουν σιωπηλά, ότι ο Χριστός έγινε όντως άνθρωπος διά της Κυρίας Θεοτόκου. Μας βεβαιώνουν, ότι η εκκλησία δεν είναι μία ιδεολογία, μία φιλοσοφία, ένα σύστημα, μία οργάνωση, αλλά πρώτα απ’ όλα είναι θεανθρώπινη κοινωνία προσώπων στο Σώμα του Χριστού.

Προσκυνούντες τιμητικώς τις άγιες εικόνες προσκυνούμε τα εικονιζόμενα πρόσωπα και έτσι τους δείχνουμε την αγάπη μας, ενώ και εκείνα μας μεταδίδουν κάτι από τη Χάρη και τον αγιασμό τους. Τους προσφερόμαστε και μας προσφέρονται. Πρώτοι αυτοί μας ανοίγονται και μετά εμείς τους ανοιγόμαστε.

Οι Ορθόδοξοι δεν προσκυνούμε την ύλη, αλλά τα εικονιζόμενα πρόσωπα του Χριστού, της Παναγίας και των Αγίων. Τα υλικά όμως στοιχεία της εικόνας γίνονται σημεία και φορείς αγιασμού και Χάριτος.

Έτσι ο πιστός Ορθόδοξος ευλαβώς ασπάζεται τις άγιες εικόνες.

Αυτό που απλά, ταπεινά και χωρίς θεολογικές αναπτύξεις κάνει κάθε Ορθόδοξος από τα βρεφικά μέχρι τα γεροντικά του χρόνια, ανέπτυξε θεολογικά και κατοχύρωσε δογματικά η αγία Ζ’ Οικουμενική Σύνοδος.

Διαβάζοντας τον Όρο (δογματική απόφαση) της Συνόδου ευχαριστούμε το Θεό, διότι για μια ακόμη φορά το ‘Αγιο Πνεύμα που επιστατεί στην Εκκλησία, φώτισε τους θεοφόρους Πατέρας να διατηρήσουν ακέραιη την ορθόδοξη πίστη και Εκκλησία.

Η Εκκλησία δεν απογυμνώθηκε από τον κόσμο, το στολισμό της, που είναι τα εικονιζόμενα πρόσωπα του Χριστού και των Αγίων. Ούτε αποστερήθηκε την αποστολική της παράδοση, γιατί η αγία Σύνοδος βεβαίωσε και κατοχύρωσε, όχι μόνο την τιμητική προσκύνηση των αγίων εικόνων (εικονιζόμενων προσώπων), αλλά και όλα τα άγια δόγματα και όλη την αγία παράδοση της Εκκλησίας.

Η εικονομαχία κατά βάθος οδηγούσε σε αποσάρκωση του Χριστού και ιδεολογοποίηση της Εκκλησίας (Spiritualismus).

Η Ζ’ Οικουμενική Σύνοδος κράτησε το Χριστό ιστορικό πρόσωπο, Θεάνθρωπο, αληθινά και εν χρόνω σαρκωμένο και την εκκλησία ιστορική, λυτρωτική, εσχατολογική κοινότητα και κοινωνία.

Έτσι η Σύνοδος κατοχύρωσε πάλι, όχι μόνο την ορθόδοξη χριστολογία, αλλά και την ορθόδοξη ανθρωπολογία. Οι άγιες εικόνες μαρτυρούν για την ενανθρώπηση του Θεού και τη θέωση του ανθρώπου, δηλαδή τη δυνατότητα του ανθρώπου να αξιοποιήσει στο έπακρο την ανθρώπινη φύση του.

 

Από το περιοδικό “Ο ΟΣΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ”, Έκδ. Ι. Μ. Οσίου Γρηγορίου Αγίου Όρους, τ. 1 (1996), άρθρο: «Η Κυρία Θεοτόκος ρίζα της ελευθερίας μας», σελ. 43.