Πατερικά

ΑΓΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΙΝΑΪΤΗ

ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ

ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ

ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΙΟΥΔΑΙΟΥΣ

   Ὁ Ἰουδαῖος ρώτησε· Γιατί σεῖς οἱ Χριστιανοὶ τρῶτε χοιρινὸ κρέας; Ὁ Χριστιανὸς ἀπάντησε· Σεῖς γιατί δὲν τὸ τρῶτε; Ὁ Ἰουδαῖος· Ἐπειδὴ εἶναι ἀκάθαρτο. Ὁ Χριστιανός· Καὶ γιατί τρῶτε τὸ κοτόπουλο, ποὺ εἶναι πιὸ ἀκάθαρτο ἀπὸ ὅλα, ἀφοῦ τρώει ποντίκια καὶ φίδια καὶ κάθε ἀκαθαρσία, καὶ δὲν τρῶτε τὸ χελιδόνι, ποὺ εἶναι πιὸ καθαρὸ ἀπὸ τὴν κότα; Οὔτε τὴ σουπιὰ τρῶτε, ἂν καὶ εἶναι καθαρὴ καὶ δὲν ἔχει αἷμα καὶ εἶναι πιὸ καθαρὴ ἀπὸ τὴν κότα ποὺ τρώει πτώματα καὶ ψοφίμια, ἐνῶ αὐτὴ καθόλου. Θέλεις νὰ μάθεις γιὰ ποιά αἰτία ὁ Θεὸς εἶπε στοὺς Ἰουδαίους, μέσω τοῦ Μωυσῆ, νὰ μὴ τρῶνε χοιρινό; Ἐπειδὴ ζοῦσαν στὴν Αἴγυπτο μαζὶ μὲ τοὺς Αἰγυπτίους, οἱ ὁποῖοι ἔτρωγαν τὸν χοῖρο, ἐνῶ τὸ βόδι καὶ τὸν τράγο καὶ τὸ σκύλο οἱ Αἰγύπτιοι τὰ σέβονταν σὰν θεούς. Γι’ αὐτὸ ὀνομάζονται καὶ Βοσορεῖς, ἐπειδὴ λάτρευαν τὸ βόδι, καὶ Κυνῖτες, ἐπειδὴ λάτρευαν τὸν σκύλο.

Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ Ἰουδαῖοι ποὺ ζοῦσαν μαζί τους κράτησαν τὰ δικά τους ἔθιμα. Ὅταν λοιπὸν τοὺς ἔβγαλε ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο ὁ Θεός, θέλοντας νὰ ἀπομακρύνει τὶς καρδιές τους ἀπὸ τὰ τετράποδα ποὺ τὰ λάτρευαν στὴν Αἴγυπτο, νομοθέτησε σ’ αὐτούς, αὐτὰ ποὺ ἐκεῖ τὰ εἶχαν σεβαστὰ καὶ τὰ προσκυνοῦσαν, ἐδῶ νὰ τὰ σφάζουν καὶ νὰ τὰ τρῶνε, ὥστε, σφάζοντας καὶ τρώγοντάς τα, νὰ μὴ τὰ τιμοῦν πιά. Τὸν χοῖρο πάλι, ποὺ τὸν ἔτρωγαν οἱ Αἰγύπτιοι, ἔδωσε ἐντολὴ νὰ μὴ τὸν γεύονται, ὄχι ἐπειδὴ ἦταν ἀκάθαρτος, ἀλλὰ γιὰ νὰ μὴ στρέφονται μὲ τὴν καρδιά τους στὴν Αἴγυπτο, καί, ἀναγκαζόμενοι νὰ μὴ τρῶνε κρέας χοιρινό, νὰ προσκολλῶνται στὰ ἄλλα ζῶα, νὰ τὰ σφάζουν καὶ νὰ τὰ τρῶνε, ὅπως τὸ βόδι, τὸν τράγο, τὸ πρόβατο, τὰ ὁποῖα ὅταν βρίσκονταν στὴν Αἴγυπτο τὰ λάτρευαν σὰν θεούς. Γι’ αὐτὸ τὸν λόγο δηλαδὴ νομοθετήθηκε στοὺς Ἰουδαίους νὰ μὴ τρῶνε τὸν χοῖρο, καὶ ὄχι ἐξαιτίας τῆς ἀκαθαρσίας του.

Γιατὶ ὑπάρχουν ἄλλα ζῶα πιὸ ἀκάθαρτα, ὅπως εἴπαμε, τὰ ὁποῖα τρώγονταν καὶ ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους, καὶ δὲν τὰ ἔκανε ὁ Θεὸς ἀκάθαρτα, οὔτε τὰ χαρακτήρισε ἔτσι, ἀντίθετα μάλιστα μᾶς τὰ χάρισε γιὰ νὰ τὰ τρῶμε, καὶ μᾶς τὰ ἔδωσε νὰ τὰ ἔχουμε καὶ γιὰ ἄλλες ἀνάγκες μας. Γιατὶ χωρὶς νὰ σφαγεῖ καὶ νὰ φαγωθεῖ τὸ βόδι μπορεῖ νὰ μᾶς χρησιμεύσει καὶ γιὰ ἄλλη δουλειὰ καὶ χρήση, νὰ κοπιάζει μαζὶ μὲ μᾶς στὸ ὄργωμα καὶ στὶς μεταφορές καὶ στὶς ὑπόλοιπες γεωργικὲς ἐργασίες. Τὸ πρόβατο νὰ μᾶς δίνει τὸ μαλλί του γιὰ νὰ ντυνόμαστε. Τὸ ἴδιο καὶ ἡ γίδα νὰ μᾶς δίνει τὸ γάλα της καὶ τὸ τυρὶ καὶ τὸ τρίχωμά της. Ἐπίσης καὶ τὸ σκυλὶ ὑπάρχει γιὰ νὰ μᾶς φυλάει, ἡ γάτα γιὰ νὰ καθαρίζει, καὶ ἡ κότα γιὰ τὸ αὐγό της.

Ἐνῶ ὁ χοῖρος δὲν ἱκανοποιεῖ καμμία ἄλλη ἀνάγκη μας ἐκτὸς ἀπὸ τὸ νὰ τρώγεται, ἐπειδὴ εἶναι φορτικὸς καὶ ἄχρηστος πάνω στὴ γῆ. Ἀλλὰ ἐσεῖς οἱ Ἰουδαῖοι τὸν κάνετε ἀκάθαρτον, ἐξαιτίας τῆς νηπιότητάς σας, καὶ δὲν θέλετε νὰ τὸν ἀγοράσετε καὶ νὰ τὸν τρέφετε. Γιατί, ἐὰν θέλεις νὰ τὸν θρέφεις, ὅ,τι τρώει τὸ πρόβατο καὶ ἡ γίδα, αὐτὸ εἶναι καὶ ἡ φυσικὴ τροφὴ τοῦ χοίρου. Ἄκουσε τί λέγει καὶ ἡ Γραφή· «Καὶ εἶδε ὁ Θεὸς ὅλα ὅσα ἔκανε, καὶ ἦταν πολὺ καλά».

ΑΛΛΗ ΕΡΩΤΗΣΗ

Ἐὰν σοῦ πεῖ ὁ Ἑβραῖος, Πῶς ἐσύ, Χριστιανέ, εἶσαι ἀπόγονος τοῦ Ἀβραάμ, ἀφοῦ εἶσαι ἐθνικός; Νὰ τοῦ πεῖς· Ὡς πρὸς τὴν πίστη, ὅπως εἰπώθηκε σ’ αὐτόν «Σὲ ἔκανα πατέρα πολλῶν ἐθνῶν». Καὶ σύ, Ἰουδαῖε, πῶς εἶσαι ἀπόγονος τοῦ Ἀβραάμ; Δὲν εἶπε ὁ Ἡσαΐας στὸν λαό σου, «Ὁ πατέρας σου εἶναι Ἀμορραῖος, καὶ μητέρα σου Χετταία»; Γι’ αὐτὸ ἐγὼ ὡς πρὸς τὴν πίστη εἶμαι ἀπόγονος τοῦ Ἀβραάμ, ἐνῶ σὺ Ἀμορραῖος καὶ Χετταῖος ὡς πρὸς τὸν τρόπο τῆς ζωῆς σου.

Ἐρώτηση. Ἐὰν σοῦ πεῖ ὁ Ἑβραῖος· Γιατί πιστεύεις στὸν σταυρωμένο, ἀφοῦ ἡ Γραφὴ λέγει, «Καταραμένος καθένας ποὺ κρεμιέται πάνω σὲ ξύλο»; Πές του· Ἐσύ, Ἰουδαῖε, γιατί πιστεύεις στὸ χάλκινο φίδι, ἀφοῦ αὐτὸ εἶναι καταραμένο ἀπὸ ὅλα τὰ θηρία, τοῦ ὁποίου ἡ θέα ἔδινε ζωὴ στοὺς προγόνους σου; Γιατί, ἂν τὸ φίδι ποὺ δὲν δαγκώνει ἔδινε ζωὴ περισσότερο ἀπὸ τὰ φίδια ποὺ δάγκωναν, ἔτσι καὶ ὁ Χριστός, ὄντας ἀναμάρτητος, ὅταν κρεμάστηκε γιὰ χάρη τῶν ἁμαρτωλῶν, χάρισε στὸν κόσμο ζωή.

Ἐρώτηση· Ἐὰν πρέπει νὰ ἀπαντήσεις σὲ Ἰουδαίους οἱ ὁποῖοι λένε σὲ μᾶς· Νά, σύμφωνα μὲ τὴ δική σας πίστη, αὐτὸς ποὺ γεννήθηκε ἀπὸ τὴ Μαρία δὲν ἦταν Θεός, γιατὶ λέγεται, ὅτι ὁ Μωυσῆς προφήτεψε γιὰ τὸν ἑαυτό του λέγοντας· «Ὁ Κύριος καὶ Θεὸς θὰ ἀναδείξει σὲ σᾶς προφήτη σὰν ἐμένα, αὐτὸν νὰ ἀκοῦτε». Φαίνεται λοιπὸν ὁ Μωυσῆς νὰ εἶναι ἄνθρωπος καὶ Θεός;

Ἀπάντηση· Ὦ Ἰουδαῖοι, πότε τὸ εἶπε αὐτὸ ὁ Μωυσῆς; Πρὶν νὰ ἀνεβεῖ στὸ ὄρος Σινά, ὁπότε άλλαξε ἡ ὄψη τοῦ δέρματός του, ὥστε νὰ μὴ μπορεῖτε νὰ τὸν ἀτενίσετε, ἐξαιτίας τῆς λάμψης τοῦ προσώπου του, ἐὰν δὲν εἶχε τὸ κάλυμμα, ἢ ἀφοῦ ἔγινε τὸ πρόσωπό του τέτοιο καὶ μετά; Θὰ συμφωνήσετε ὅμως, καὶ χωρὶς νὰ θέλετε, ὅτι αὐτὸ εἰπώθηκε ἀφοῦ προηγουμένως τὸ πρόσωπό του εἶχε γίνει φωτεινό. Ἔτσι καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ὅταν κατασκήνωσε ἀνάμεσά μας, ἀντὶ γὰ κάλυμμα εἶχε τὸν ναὸ τοῦ σώματός του, μὲ τὸ ὁποῖο ἔκρυβε τὴ θεότητά του. Ὅπως τὸν Μωυσῆ δὲν μποροῦσαν, λόγω τῆς λάμψης τοῦ προσώπου του, νὰ τὸν δοῦν μὲ ἀκάλυπτο τὸ πρόσωπό του, ἔτσι καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἔκρυψε τὴ θεότητά του μέσα στὴν ἀνθρώπινη φύση.

Ὁ Θεὸς γνωρίζοντας ἀπὸ πρίν, ὅτι τὸ γένος σας εἶναι σκληρὸ καὶ πονηρό, καὶ ὅτι θὰ διωχθεῖ ὁ πρωτότοκος υἱὸς τοῦ Ἰσραήλ, καὶ ἀντ’ αὐτοῦ θὰ εἰσαχθεῖ ὁ λαὸς ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὰ ἔθνη, αὐτὰ τὰ εἶπε ἀρχικὰ ἀσαφήνιστα καὶ συγκεκαλυμμένα μὲ τὸ στόμα τῶν προφητῶν. Γιατί, ἂν γνώριζε τὴν ἔκπτωσή του τὸ γεμάτο φθόνο καὶ ἁμαρτία γένος σας, θὰ ἔκαιε στὴ φωτιὰ ὅλα τὰ βιβλία, ἐπειδὴ δὲν θὰ ἀνεχόταν νὰ ἔχει γραφὲς ποὺ στρέφονται ἐναντίον του, καὶ ἔτσι θὰ προκαλοῦσε μεγάλη ζημιὰ στοὺς μεταγενέστερους. Αὐτὴ λοιπὸν εἶναι ἡ αἰτία γιὰ τὴν ὁποία τὰ προφητικὰ βιβλία συντάχθηκαν μὲ ἀσάφεια. Καὶ ἐὰν δὲν πείθεσαι μ’ αὐτὰ ποὺ λέγω, πίστεψε στὸν προφήτη ποὺ λέγει· Οὔτε γνώρισες, οὔτε ἤξερες, οὔτε σοῦ ἄνοιξα τὰ αὐτιὰ ἀπὸ τὴν ἀρχή. Γιατὶ γνώριζα, ὅτι δὲν θὰ πιστέψεις. Καὶ τώρα βέβαια, τὸ ὅτι ὁ Θεὸς γεννιέται ἀπὸ γυναίκα σὲ σκανδαλίζει καὶ ἀποσκιρτᾶς, ἐνῶ στὴν ἔρημο, ὅταν ὁ Θεὸς σὲ συναναστρεφόταν ἀόρατα καὶ χωρὶς σάρκα, καὶ ἔκανε γιὰ σένα ἐκεῖνα τὰ παράδοξα θαύματα, γιατί στρεφόσουν ἐναντίον τοῦ Θεοῦ; Γιατί ὀργιζόσουν ἐναντίον τοῦ Μωυσῆ, ὥστε παραλίγο νὰ τὸν λιθοβολήσεις; Γιατί, ἐγκαταλείποντας τὸν εὐεργέτη, ζητοῦσες ἐπίμονα νὰ ξαναγυρίσεις στὴν Αἴγυπτο; Ἀπάντησε. Εἶναι ὁλοφάνερο λοιπόν, ὅτι εἶσαι ὁ ίδιος καὶ δὲν άλλαξες ὁ τότε σκληρόκαρδος καὶ ἀγνώμων πρὸς τὸν εὐεργέτη, ὁ ἴδιος δηλαδὴ ποὺ καὶ τώρα προκαλεῖς τὸν Θεό, καὶ τότε ἔλεγες· Ὑπάρχει ἄραγε Κύριος σὲ μᾶς, ἢ ὄχι; Τὰ ἴδια κάνεις σ’ αὐτὸν καὶ τώρα ποὺ ἔγινε ἄνθρωπος γιὰ μᾶς. Ἐνῶ εἶχες χρέος νὰ τὸν εὐχαριστεῖς ὁλόψυχα ἐξαιτίας αὐτοῦ, ὅπως κατὰ κάποιο τρόπο συνηθίζουμε νὰ κάνουμε καὶ στοὺς γιατροὺς τῶν σωματικῶν παθῶν μας, ὅταν μάλιστα ἐπισκέπτεται συχνὰ τὸν ἄρρωστο καὶ χωρὶς νὰ λογαριάζει τὴ θέση του σκύβει πάνω στὶς πληγές καὶ ἀνέχεται τὶς δυσωδίες, προκειμένου νὰ δώσει στὸν ἄρρωστο τὴν ὑγεία του.

Ἐὰν λοιπὸν αὐτὰ εἶναι ἔτσι, τότε γιατί ἀμφιβάλλεις ἀκόμα γιὰ τὴν τρισυπόστατη θεότητα; Γιατί δὲν προσκυνεῖς τὸν Υἱό; Γιατί δὲν πιστεύεις στὸ Πνεῦμα; Ἀλλὰ ἡ Γραφὴ κηρύττει ἕνα Θεό. Καὶ γιατί πρέπει νὰ λέμε πολλά; Ἄφησε τὸν Ἡσαΐα, προσπέρασε τὸν Δαβίδ, καὶ κάθε ἄλλη Γραφὴ μέσω τῆς ὁποίας κηρύσσεται μεγαλόφωνα ἡ ζωαρχικὴ Τριάδα. Ἀνέβα στὴ σκηνὴ τοῦ Ἀβραὰμ καὶ κοίταξε προσεκτικά, ποιοι ἦταν ἐκεῖνοι ποὺ ἐμφανίστηκαν σ’ αὐτόν, καὶ πόσοι στὸν ἀριθμό, καὶ πόσα καὶ τί λόγια εἶπε σ’ αὐτοὺς ὁ πατριάρχης. Γιατὶ σὰν νὰ ἦταν τέλειος στὴ γνώση ὁ Ἀβραάμ, καὶ ὅπως φαίνονταν τρεῖς καὶ μιλοῦσαν σὰν νὰ ἦταν ἕνας, ἔτσι καὶ ἐκεῖνος ἔκανε τὴ συζήτηση μαζί τους, λέγοντας· «Παρεκκλίνατε, Κύριε, πρὸς ἐμένα». Τί πιὸ περιφρονητικὸ ἀπὸ αὐτό; Τί πιὸ ἐκφραστικὸ τῆς ὁμοούσιας Τριάδας; Λέγοντας «Παρεκκλίνετε» σὲ ἀριθμὸ πληθυντικό, ὑπαινίχθη τὴ διαφορὰ τῶν προσώπων, καὶ «Κύριε», σὲ ἀριθμὸ ἑνικόν, διακήρυττε τὴ μία φύση καὶ κυριότητά τους. Ἐὰν ὅμως ἰσχυρίζεσαι ὅτι ὁ ἕνας εἶναι Θεὸς καὶ οἱ ἄλλοι ἄγγελοι, μαίνεσαι ἀδέξια, καὶ μοῦ φαίνεσαι τελείως γελοῖος. Γιατὶ πότε οἱ δοῦλοι ἐπιτρεπόταν νὰ καθίσουν μαζὶ μὲ τὸν Κύριο; Καὶ ἐπίσης πότε, ὅταν ἐμφανίζεται ὁ Θεός, ἀκούσαμε νὰ τὸν συνοδεύουν μόνο δύο ἄγγελοι; Ἀπὸ τότε λοιπὸν γινόταν γνωστὴ στὸν Ἀβραὰμ ἡ ἰσότιμη καὶ σύνθρονη ἁγία Τριάδα. Τί ἔχεις νὰ πεῖς σ’ αὐτά; Σὰν σκύλος καὶ πάλι μαίνεσαι λέγοντας· Ἐὰν ὁ Θεὸς προσκυνεῖται σὲ τρία πρόσωπα, τότε γιατί δὲν κηρύχθηκαν καθαρὰ ἀπὸ τοὺς προφῆτες τὰ σχετικὰ μὲ τὸ θέμα αὐτὸ στὸν Ἰσραήλ; Ἄκουσε λοιπόν· Ἐπειδὴ ὁ Ἰσραηλιτικὸς λαὸς παλιὰ εἶχε διαμείνει πάρα πολὺν χρόνο στὴν Αἴγυπτο, καὶ εἶχε μάθει τὴν πολυθεϊστικὴ θρησκεία τῶν Αἰγυπτίων, ὁ Θεὸς ποὺ ὅλα τὰ ρυθμίζει ἀνάλογα πρὸς τὸ συμφέρον, δὲν τοὺς δίδαξε ὁλοκάθαρα τὰ σχετικὰ μὲ τὴν ἁγία Τριάδα δόγματα, γιὰ νὰ μὴ βρεῖ πρόφαση ἀπὸ αὐτὰ ὁ Ἰσραηλιτικὸς λαὸς καὶ ξαναγυρίσει πάλι στὴν πλάνη τῶν Αἰγυπτίων. Γι’ αὐτὸ τὸ μυστήριο τῆς ἁγίας Τριάδας τὸ συγκάλυψε μὲ τρόπο σοφὸ καὶ προνοητικό. Γιατί, ἂν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τοὺς παρουσίαζε τὴν τέλεια διδασκαλία, ὁ δυσκολοσυγκράτητος ἰσραηλιτικὸς λαὸς ὁπωσδήποτε θὰ ἀποσκιρτοῦσε, καὶ θὰ ξαναγύριζε πάλι στὸν προηγούμενο ὄλεθρο. Γιατί, ἂν ἐνῶ δὲν ἄκουσε τίποτε τέτοιο, λησμονοῦσε κάθε ὥρα τὸν Θεό, ἐπειδὴ ἦταν ἐξαρτημένος ἀπὸ τὴν Αἰγυπτιακὴ λατρεία, τί δὲν θὰ μποροῦσε νὰ κάνει, ἂν ἄκουγε ἀπότομα γιὰ τὴν Τριάδα; Θὰ νόμιζε ὅτι βλέπει τοὺς ἴδιους ἀκριβῶς πάμπολλους θεοὺς ποὺ προσκυνοῦνταν στὴν Αἴγυπτο, λόγω τοῦ πλήθους τους.

Ἔχω καὶ κάτι ἄλλο νὰ σοῦ πῶ πάνω σ’ αὐτά. Ἐπειδὴ ὁ Χριστὸς ἔλεγε γιὰ τὸν ἑαυτό του ὅτι εἶναι ἄνθρωπος καὶ ὄχι Θεός, ὅπως βεβαιώνεις ἐσύ, τότε γιατί τὸν σταύρωσες; Ὅμως δὲν τὸν σταύρωσες γι’ αὐτό, ἀλλὰ γὰ ποιό; Ἐπειδὴ παρανομοῦσε καὶ καταργοῦσε τὴν ἀργία τοῦ Σαββάτου. Γιατί, καὶ μὲ ποιόν τρόπο, πές μου. Ἐπειδὴ ἔκανε τὸν παράλυτο νὰ βαδίζει τὸ Σάββατο; Ἐπειδὴ ἀνόρθωσε τὴν συγκύπτουσα; Ἐπειδὴ ἀνάστησε νεκρὸν μετὰ ἀπὸ τέσσερις ἡμέρες; Καὶ ποιά παρανομία ἦταν αὐτό; Ἐκεῖνος ποὺ βγάζει τὸ κτῆνος μέσα ἀπὸ τὸ στάβλο τὸ Σάββατο, δὲν λέγεται ὅτι παρανομεῖ, καὶ αὐτὸς ποὺ ἔδωσε ζωὴ σὲ νεκρὸν ποὺ ἀνέδιδε ὀσμὴ παρανομεῖ; Πόσο ἄδικη κρίση! Πόση παραφροσύνη! Τὸ κτῆνος θεωρεῖται ἀπὸ σᾶς τὰ κτήνη ἀνώτερο ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο. Ἀλλὰ γιατί προσκολλᾶσαι τόσο πολὺ στὴν τιμὴ τοῦ Σαββάτου, ἄθλιε καὶ ἀνόητε; Παλιὰ ὁ Θεὸς ὅταν ἔδωσε τὴν ἐντολὴ νὰ τιμᾶται τὸ Σάββατο, καὶ νὰ μὴ κάνετε τίποτε κατὰ τὴ διάρκεια αὐτοῦ, ἂν ὅμως συμβεῖ ἕνα παιδὶ ὀκτὼ ἡμερῶν, δήλωσε καθαρά, νὰ καταργεῖτε τὸ Σάββατο, καὶ νὰ τὸ περιτέμνετε ἀνεμπόδιστα, ἐπειδὴ θὰ ἔρθει κάποτε ἡ πραγματικὴ ὀγδόη ἡμέρα τῆς περιτομῆς, ποὺ εἶναι ἡ ἁγία Κυριακή. Γιατὶ μετὰ τὴν ἑβδόμη εἶναι αὐτή, γι’ αὐτὸ καὶ ὀνομάζεται ὀγδόη, καὶ ἡ τιμὴ τοῦ Σαββάτου θὰ καταργηθεῖ. Καὶ θὰ μποροῦσε βέβαια πολὺ φυσικὰ νὰ λέγεται περιτομή, γιατί, ἐπειδὴ τὴν ἡμέρα αὐτὴ ἀναστήθηκε ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός, περικόπηκε καὶ ἡ ἁμαρτία καὶ καταργήθηκε ἡ θρασύτητα τῶν δαιμόνων. Καὶ γιατί πρέπει νὰ λέγω πολλά; Παλιὰ ὁ Θεὸς ὑπαινίχθηκε τὴν κατάργηση τοῦ Σαββάτου, ὡς μεταβολή, καὶ μὲ τὴν ὀκταήμερη περιτομή, ὅπως εἴπαμε ἤδη. Ἀλλὰ καὶ μέσω τοῦ Ἰερεμία ἀργότερα, ὅταν ὑποσχέθηκε ὅτι θὰ συνάψει Καινούργια Διαθήκη. Μὴ δυσανασχετεῖς λοιπόν, καὶ μὴ ἀγωνίζεσαι ἐναντίον μας μὲ ἐριστικὴ διάθεση, ἂν μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα μετατίθεται καὶ ἡ τιμὴ τῆς ἀργίας τοῦ Σαββάτου. Γιατί, ἀφοῦ ἡ Διαθήκη εἶναι καινούργια, πρέπει καὶ οἱ θεσμοί της νὰ εἶναι κάπως καινούργιοι. Καὶ εἶναι ὁπωσδήποτε καινούργιο αὐτὸ ποὺ τώρα προβάλλεται, καὶ δὲν εἶναι οὔτε φαίνεται ἴδιο μὲ τὸ περασμένο. Καὶ αὐτὸ δηλώνοντάς το ὁ Κύριος, ἔλεγε· «Θὰ σᾶς δώσω Καινούργια Διαθήκη, ὄχι τέτοια ποὺ εἶχα δώσει στοὺς πατέρες σας, ὅταν τοὺς ἔβγαζα ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο».

Ἐφόσον λοιπὸν αὐτὰ ἔτσι ἔχουν, εἶναι δυνατὸν νὰ δοῦμε καὶ τὴν κατάργηση τῆς ἀργίας τοῦ Σαββάτου, καὶ τὴ μεταβολὴ τῆς περιτομῆς, καθὼς καὶ ἄλλων διατάξεων τοῦ νόμου. Γιατί, ἐὰν ἐπρόκειτο οἱ παλιὲς ἐκεῖνες διατάξεις τοῦ Μωυσῆ νὰ μείνουν αἰώνια καὶ μέχρι τέλους ἀμετάβλητες, δὲν θὰ ἔλεγε μὲ τὸν Ἱερεμία, ὅτι τὰ παλιὰ πέρασαν, καὶ στὴ θέση τους μπῆκαν καινούργια. Καὶ ποιά εἶναι αὐτὴ ἡ Καινὴ Διαθήκη καὶ σὲ ποιόν τόπο δίνεται, τὸ διδάσκει ὁ Ἡσαΐας, λέγοντας· «Ἀπὸ τὴ Σιών θὰ βγεῖ νόμος, καὶ λόγος τοῦ Κυρίου ἀπὸ τὴν Ἱερουσαλήμ».

Πρόσεχε ὅμως τὴ σοφία τοῦ Θεοῦ. Ἐπειδὴ γνώριζε ἀπὸ πρὶν τὴ δική σου ἀνυπακοὴ καὶ ἀπιστία, μὲ τὸν ἕνα προφήτη μίλησε γιὰ τὴν Καινὴ Διαθήκη, καὶ μὲ τὸν ἄλλο φανέρωσε καὶ τὸν τόπο, στὸν ὁποῖο ἐπρόκειτο νὰ δοθεῖ αὐτὴ ἡ νομοθεσία. Ἄδικα λοιπὸν μένεις προσηλωμένος στὴν τιμὴ τοῦ Σαββάτου. Ἄδικα προβάλλεις τὴν περιτομή. Γιατὶ ὁ Θεός, δίνοντας Καινούργια Διαθήκη, αὐτὰ ὅλα τὰ κατάργησε. Ἐξάλλου, ἀφοῦ ἡ περιτομὴ δόθηκε σὰν σημάδι τιμῆς, γιατί καυχιέσαι γι’ αὐτήν; Καὶ γιατί ἀλαζονεύεσαι καὶ ἐναντίον μας ποὺ εἴμαστε ἀπερίτμητοι; Σὺ ἀναγκάζεσαι νὰ κάμνεις περιτομὴ στὴ σάρκα, ἐνῶ ἐγὼ κάμνω περιτομὴ στὴν καρδιά, γιὰ νὰ μὴ σκέφτομαι κακά. Ὅτι βέβαια αὐτὴ ἡ περιτομὴ εἶναι ἀρεστὴ στὸν Θεό, ἄκουσε τί λέγει κατηγορώντας τὸν Ἰσραὴλ μέσω τοῦ Ἱερεμία· «Ὅλοι οἱ ἐθνικοὶ εἶναι ἀπερίτμητοι στὴ σάρκα, ἐνῶ ὁ ἰσραηλιτικὸς λαὸς εἶναι ἀπερίτμητος στὴν καρδιά τους». Μήπως ἡ περιτομὴ τῆς ἀκροβυστίας μπορεῖ νὰ δικαιώσει; Πήγαινε πίσω στὸν πατριάρχη Ἀβραάμ, καὶ θὰ τὸν δεῖς νὰ δικαιώνεται μόνο μὲ τὴν πίστη, καὶ ὄχι μὲ τὴν περιτομή. Γιατὶ λέγει· «Ὁ Ἀβραὰμ πίστεψε στὸν Θεό, καὶ ἡ πίστη τοῦ λογαριάστηκε γιὰ τὴ δικαίωσή του». Ἡ περιτομὴ δηλαδὴ νομοθετήθηκε ὕστερα ὡς σημεῖο, ὥστε μὲ αὐτὴν νὰ χαρακτηρίζονται οἱ πιστοί, ὅταν συναναστρέφονταν μὲ τοὺς ἐθνικούς, καὶ νὰ θυμοῦνται τὸν Θεὸ τῶν ὅλων. Ἄς σὲ ὁδηγήσουν λοιπὸν στὴν πίστη τὰ ἴδια τὰ πράγματα. Γιατὶ ὅταν ὁ Ἰσραὴλ ἔζησε στὴν ἔρημο σαράντα χρόνια μόνος, χωρὶς νὰ ἀναμιγνύεται μὲ ἄλλο ἔθνος, δὲν ἦταν ἀναγκαία ἡ περιτομή, γι’ αὐτὸ καὶ ἦταν ἀπερίτμητοι ὅσοι γεννήθηκαν στὴν ἔρημο. 

 

Ἡ κεντρική εἰκόνα ἀναπαριστᾶ τὸ ὅραμα τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου μὲ τὸ σεντόνι πού κατεβαίνει ἀπό τόν οὐρανό, γεμάτο μέ κάθε εἴδους ζῶα, ἑρπετά καί πτηνά, ἡ σκηνή συμβολίζει τήν κατάργηση τῶν διατροφικῶν περιορισμῶν τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου καί τήν ἀποδοχή τῶν ἐθνικῶν στήν πίστη. Το σχετικό εδάφιο από τις Πράξεις των Αποστόλων (κεφ. 10, στίχοι 11-13) είναι το εξής: «καὶ θεωρεῖ τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγμένον καὶ καταβαῖνον ἐπ’ αὐτὸν σκεῦός τι ὡς ὀθόνην μεγάλην, τέσσαρσιν ἀρχαῖς δεδεμένον καὶ καθιέμενον ἐπὶ τῆς γῆς, ἐν ᾧ ὑπῆρχε πάντα τὰ τετράποδα τῆς γῆς καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ. καὶ ἐγένετο φωνὴ πρὸς αὐτόν· ἀναστάς, Πέτρε, θῦσον καὶ φάγε.»

 

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΣΙΝΑΪΤΟΥ ΑΠΑΝΤΑ ΤΑ ΕΡΓΑ — ΤΟΜΟΣ 13Γ — ΕΙΣΑΓΩΓΗ, ΚΕΙΜΕΝΟ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ, ΣΧΟΛΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΠΑΕΥΑΓΓΕΛΟΥ, ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ — ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΚΗΤΙΚΩΝ — ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Γ. ΜΕΡΕΤΑΚΗΣ, ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ — ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ «ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟΝ», ΕΠΕ — ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ», ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1998. – ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ: Ι.Ν.ΑΓΙΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΙΣΤΙΑΙΑΣ