Ἔφυγε διωγμένος ἀπὸ τὸν δεσπότη Θεσσαλονίκης, γιὰ νὰ κάνῃ τὸ θαῦμα τοῦ Ἁγίου Νικολάου στὴν Κοζάνη, ὅπου τὸν περίμεναν σὰν ἄγγελο Θεοῦ τὰ Χριστούγεννα τοῦ 1943.
Στὸ σχέδιο τοῦ Θεοῦ ἦταν νὰ εὐεργετηθῇ καὶ αὐτὴ ἡ Ἑλληνικὴ πόλι τῆς Mακεδονίας τὰ δύσκολα ἐκεῖνα χρόνια τῆς Κατοχῆς. Τὸ λένε, μὲ τηλεγράφημά τους στὶς 14-6-1954, στὴν ἐφημερίδα «Ἀπογευματινή», οἱ πρόεδροι ὅλων τῶν σωματείων τοῦ Νομοῦ Κοζάνης:
«Ἂς μάθουν, λοιπόν, ὅτι αὐτὸς τὸν ὁποῖον ἐκεῖνοι “κομμουνιστὴν’’ ἀποκαλοῦν, ἡμεῖς ΣΩΤΗΡΑ, ΕΘΝΙΚΟΝ ΗΡΩΑ, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΝ ΗΓΕΤΗΝ, ΑΓΙΟΝ ΠΑΤΕΡΑ, ὀνομάζομεν. 8.500 Ἕλληνες ὀφείλουν τὴν ὕπαρξιν καὶ τὴν ζωήν των εἰς ἐκεῖνον, δημιουργήσαντα ἑστίαν συσσιτίου ἐν Κοζάνῃ καὶ διαθρέψαντα τούτους κατὰ τὰς τραγικὰς περιόδους τῆς Κατοχῆς.
(Οἱ πρόεδροι: Ἐργατικοῦ Κέντρου Δημ. Μπέσσας, Ὀρθοδ. Χρ. Συλλόγου “Οἱ 40 Ἅγ. Μάρτυρες’’. Εὐθ. Καρμαζῆς, Ἑνώσεως Ἐφέδρων Ὑπαξ/κῶν Θ. Τζήμκας, Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Β. Κίτσιος, Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Ι. Μητσόπουλος, Ἀναπήρων καὶ θυμάτων Πολέμου Α. Παπαδόπουλος, Συνδέσμου Αὐτ/στῶν Β. Παπαχατζῆς, Ἐθνικοῦ Συνδέσμου Ἀναπήρων Πολέμου Ν. Γκουλέμας, Χριστιανικῆς Νεολαίας “40 Μαρτύρων’’ Λ. Μαλούτας, Ἑνώσ. Γεωργ. Συν/σμῶν Κοζάνης - Σερβίων Ἰ. Ἰωαννίδης)».
Τὸ 1943 πῆρε ἐντολὴ νὰ ἔλθῃ ὡς ἱεροκήρυκας στὴν πόλι τῆς Κοζάνης, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀειμνήστου ἐθνομάρτυρος ἱεροκήρυκος Ἰωακεὶμ Λιούλια. Φτάνοντας ὅμως ἄλλαξε ὁ προορισμό του καὶ καὶ εἶδε ὅτι ἀποσπᾶται στὰ Γρεβενά, ὅπου ἡ περιοχὴ ἦταν ὑπὸ τὴν κατοχὴ τῶν Ἰταλῶν καὶ μετάβασίς του ἦταν ἀδύνατη. Μαζὶ μὲ τὸν Μητροπολίτη Γρεβενῶν Θεόκλητο Σφήνα παραμένει στὴν Κοζάνη μὲ ἔγκρισι τῆς Ἱερᾶς Συνόδου μέχρις ὅτου ἐπιτραπὴ ἡ διάβασί τους στὰ Γρεβενά.
Ὁ τότε ἱεράρχης βρισκόταν στὸ βουνό. Κράτος δὲν ὑπῆρχε. Ἡ πόλις ἐτρομοκρατεῖτο. Ἡ ὕπαιθρος ἐκαίετο ἀπὸ τὶς ὀρδὲς τῶν Οὔννων. Χιλιάδες χωρικοὶ κατέφυγαν στὴν πόλι. Ὁ κίνδυνος γιὰ τὴν ἐπιβίωσι τῆς φυλῆς ἦταν μεγάλο. Πειναλέος λαὸς περιφερόταν στὴν πόλιν....
Ἡ παρακάτω ἀναδημοσίευσι σὲ ἐφημερίδα τῆς Κοζάνης περιγράφει τὴν κατάστασι.
Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΦΛΕΓΕΤΑΙ, ΕΚΚΛΗΣΙ ΠΡΟΣ ΒΟΗΘΕΙΑ
«ΜΕΛΛΟΝ» ΚΟΖΑΝΗΣ, Πέμπτη 9 Φεβρουαρίου 1967
Ὁ Γολγοθᾶς ἑνὸς ταπεινοῦ
«ΜΕΛΛΟΝ» ΚΟΖΑΝΗΣ, Πέμπτη 9 Φεβρουαρίου 1967
Ὁ Γολγοθᾶς ἑνὸς ταπεινοῦ
Χειμώνας τοῦ 42. Ὁ βαρύτερος χειμώνας ποὺ εἶχε νὰ δῇ ἡ Ἑλλάδα πάνω ἀπὸ πενῆντα χρόνια κι 120 χρόνια, ποὺ εἶχε νὰ ὑποφέρῃ τέτοια ἀβάσταχτη σκλαβιά. Ἰταλοί, Γερμανοί, Βούλγαροι κι οἱ συνεργάτες τους, εἶχαν βρεῖ τὴν εὐκαιρία νὰ σκυλεύουν πάνω στὸ πτῶμα μιᾶς χώρας κι ἑνὸς περήφανου λαοῦ, ποὺ πάλεψε παλληκαρίσια ἐνάντια σὲ
πολλαπλάσιους ἐχθροὺς καὶ κάμφθηκε τότε μόνον, ὅταν τοῦ κατάφεραν τὸ τελειωτικὸ χτύπημα, χτυπώντας τον ἄτιμα καὶ ὕπουλα, πισώπλατα, κι ἐνῷ οἱ πληγές του αἱμμορροοῦσαν καὶ τ' ἀκρωτηριασμένα μέλη του κρέμονταν πρὸς τὰ κάτω μαζὶ μὲ τὰ ράκη τῆς ἀνύπαρκτης φορεσιᾶς του.
Μὰ ἡ ψυχὴ ἐξακολουθοῦσε νἆναι ἀτσαλωμένη, κι ἂς ἦταν τὸ σῶμα, ὀστᾶ περιβεβλημένα μὲ τὸ κιτρινισμένο καὶ σουφρωμένο δέρμα, ἀπ' τὴν πεῖνα, τὶς κακουχίες καὶ τὰ βασανιστήρια. Ἕνα ζωντανὸ πτῶμα, ποὺ εἶχε ἀκόμα τὴ δύναμη νὰ φωνάζῃ: «Λευτεριὰ ἤ θάνατος»!
Τότε βρῆκαν τὴν εὐκαιρία καὶ οἱ ἄσπονδοι ... φίλοι μας στὰ Βαλκάνια, οἱ Βούλγαροι κομιτατζῆδες, ν' ἀρχίσουν πάλι τὸ ἐξοντωτικό τους ἔργο ἐνάντια σὲ κάθε τι τὸ ἑλληνικό, μὲ τὸν ἀπώτερο σκοπό, ὅ,τι δὲν κατώρθωσαν παλιότερα, νὰ τὸ πετύχουν τώρα. Μάταιες οἱ προσπάθειές τους. Οἱ Ἕλληνες ἀντέδρασαν πάλι, ὅπως στὸν Μακεδονικὸ Ἀγῶνα, ὅπως τὸ 1913. Καὶ τὰ σχέδιά τους ματαιώθηκαν γιὰ μιὰν ἀκόμη φορά.
Ἀνάμεσα στὶς τόσες ἀντιδράσεις τους, μιά, ἡ σπουδαιότερη, ἦταν ν' ἀνατρέψουν τὰ σχέδια τῆς σχισματικῆς βουλγαρικῆς ἐξαρχίας, ποὺ μὲ δόλια καὶ ὕπουλα μέσα προσπαθοῦσε νὰ παρασύρῃ, πιότερο, τὶς πεινασμένες μᾶζες τῶν μεγαλουπόλεων, καὶ πιὸ πολὺ τοὺς πληθυσμοὺς τῶν παραμεθόριων περιοχῶν, μοιράζοντας μ' ἁπλοχεριὰ σιτάρι, καλαμπόκι κι ἄλλα τρόφιμα, καθὼς καὶ χρήματα καὶ διάφορα εἴδη ρουχισμοῦ. Καὶ εἶχαν ἐπιτυχία. Καί, σὲ μερικὰ χωριά, μεγαλύτερη κι ἀπὸ κείνην ἀκόμα ποὺ ἀρχικὰ προσδοκοῦσαν.
Σ' ἕνα τέτοιο χωριό, στὰ Ἑλληνοσερβικὰ σύνορα, τὸ κακὸ εἶχε παραγίνει. Καὶ ὅσοι ἔμειναν πιστοὶ στὴν Πατρίδα, μὲ τὴν καρδιὰ γεμάτη Ἑλλάδα, ἔβλεπαν μὲ πόνο ψυχῆς, πὼς πολὺ σύντομα θὰ ἔρχονταν ὁ τελειωτικὸς ἀφανισμὸς τοῦ κάθε τι ποὺ θύμιζε Ἑλληνικὸν Ἔθνος, Ἑλληνικὴ φυλή!
Πῆραν τὴν ἀπόφασι, λοιπόν, σὲ συνεννόησι καὶ μὲ τὸν παπᾶ τοῦ
χωριοῦ, νὰ προσκαλέσουν ἕναν ἱεροκήρυκα, καὶ μὲ τὸ χριστιανικὸ
κι ἐθνικὸ κήρυγμά του, ἴσως συγκινοῦσε τοὺς παρασυρμένους, ἀπ᾿ τὴ βουλγαροκομιτατζίδικη προπαγάνδα, χωριανούς τους καὶ τοὺς ξανάφερνε στὸ δρόμο τῆς τιμῆς καὶ τοῦ καθήκοντος, στὸ δρόμο ποὺ ὡδηγοῦσε στὴν πραγματικὴ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ καὶ στὴν ἀληθινὴ Πατρίδα!
Ἔγραψαν στὴν Ἀρχιεπισκοπή, στὴν Ἀθήνα, ζητώντας νὰ τοὺς βοηθήση στὶς δύσκολες στιγμὲς ποὺ περνοῦσαν στὸ χωριό τους στέλνοντας ἕναν ἱεροκήρυκα. Ἐκεῖ εἶχαν μαζευτῆ οἱ περισσότεροι ἱεροκήρυκες, καὶ πάσκιζαν ποιὸς ἀπὸ ποιός νὰ γίνῃ «Δεσπότης». Κι ὅταν ζήτησε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος νὰ πᾶνε στὴ Μακεδονικὴ ὕπαιθρο, νὰ ποιμάνουν τὸ ἀπορφανισμένο καὶ χειμαζόμενο ἀπ' τὶς ξένες προπαγάνδες, ποίμνιο, ὅλοι ἀρνοῦνταν μὲ διάφορα γελοῖα προσχήματα καί, κάμνοντας ἐδαφιαίους τεμενάδες, σιγοψιθύριζαν μὲ δέος τὴ θεϊκὴ ἐπίκληση: «Εἰ δυνατόν, παρελθέτω ἀπ' ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο!».
Καὶ μόνον ἕνας δέχτηκε καὶ πρόθυμα ξεκίνησε, σὰν ἄλλος Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ν' ἀνεβῇ ἀπάνου: «στὸ Ἑλληνικό, μὲς στὴ Μακεδονία, νὰ σώσῃ ἀδέρφια ἀπ' τὴ σκλαβιά, ἀδέλφια σκλαβωμένα...», μὲ τὸ φλογερὸ καὶ πατριωτικό του κήρυγμα: ὁ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΚΑΝΤΙΩΤΗΣ».
Ἡ μεγάλη προσφορὰ τοῦ π. Aὐγουστίνου στὴ Kοζάνη καταγράφεται στὰ βιβλία:
1.«MIA ZΩNTANH IΣTOPIA ο π. Aὐγουστῖνος στὴν Kοζάνη Nο 1»
2.«MIA ZΩNTANH IΣTOPIA ο π. Aὐγουστῖνος στὴν Kοζάνη Nο 2»
3. ΕΝΑΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ
4. ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ
Ἀνάμεσα στὶς τόσες ἀντιδράσεις τους, μιά, ἡ σπουδαιότερη, ἦταν ν' ἀνατρέψουν τὰ σχέδια τῆς σχισματικῆς βουλγαρικῆς ἐξαρχίας, ποὺ μὲ δόλια καὶ ὕπουλα μέσα προσπαθοῦσε νὰ παρασύρῃ, πιότερο, τὶς πεινασμένες μᾶζες τῶν μεγαλουπόλεων, καὶ πιὸ πολὺ τοὺς πληθυσμοὺς τῶν παραμεθόριων περιοχῶν, μοιράζοντας μ' ἁπλοχεριὰ σιτάρι, καλαμπόκι κι ἄλλα τρόφιμα, καθὼς καὶ χρήματα καὶ διάφορα εἴδη ρουχισμοῦ. Καὶ εἶχαν ἐπιτυχία. Καί, σὲ μερικὰ χωριά, μεγαλύτερη κι ἀπὸ κείνην ἀκόμα ποὺ ἀρχικὰ προσδοκοῦσαν.
Σ' ἕνα τέτοιο χωριό, στὰ Ἑλληνοσερβικὰ σύνορα, τὸ κακὸ εἶχε παραγίνει. Καὶ ὅσοι ἔμειναν πιστοὶ στὴν Πατρίδα, μὲ τὴν καρδιὰ γεμάτη Ἑλλάδα, ἔβλεπαν μὲ πόνο ψυχῆς, πὼς πολὺ σύντομα θὰ ἔρχονταν ὁ τελειωτικὸς ἀφανισμὸς τοῦ κάθε τι ποὺ θύμιζε Ἑλληνικὸν Ἔθνος, Ἑλληνικὴ φυλή!
Πῆραν τὴν ἀπόφασι, λοιπόν, σὲ συνεννόησι καὶ μὲ τὸν παπᾶ τοῦ
χωριοῦ, νὰ προσκαλέσουν ἕναν ἱεροκήρυκα, καὶ μὲ τὸ χριστιανικὸ
κι ἐθνικὸ κήρυγμά του, ἴσως συγκινοῦσε τοὺς παρασυρμένους, ἀπ᾿ τὴ βουλγαροκομιτατζίδικη προπαγάνδα, χωριανούς τους καὶ τοὺς ξανάφερνε στὸ δρόμο τῆς τιμῆς καὶ τοῦ καθήκοντος, στὸ δρόμο ποὺ ὡδηγοῦσε στὴν πραγματικὴ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ καὶ στὴν ἀληθινὴ Πατρίδα!
Ἔγραψαν στὴν Ἀρχιεπισκοπή, στὴν Ἀθήνα, ζητώντας νὰ τοὺς βοηθήση στὶς δύσκολες στιγμὲς ποὺ περνοῦσαν στὸ χωριό τους στέλνοντας ἕναν ἱεροκήρυκα. Ἐκεῖ εἶχαν μαζευτῆ οἱ περισσότεροι ἱεροκήρυκες, καὶ πάσκιζαν ποιὸς ἀπὸ ποιός νὰ γίνῃ «Δεσπότης». Κι ὅταν ζήτησε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος νὰ πᾶνε στὴ Μακεδονικὴ ὕπαιθρο, νὰ ποιμάνουν τὸ ἀπορφανισμένο καὶ χειμαζόμενο ἀπ' τὶς ξένες προπαγάνδες, ποίμνιο, ὅλοι ἀρνοῦνταν μὲ διάφορα γελοῖα προσχήματα καί, κάμνοντας ἐδαφιαίους τεμενάδες, σιγοψιθύριζαν μὲ δέος τὴ θεϊκὴ ἐπίκληση: «Εἰ δυνατόν, παρελθέτω ἀπ' ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο!».
Καὶ μόνον ἕνας δέχτηκε καὶ πρόθυμα ξεκίνησε, σὰν ἄλλος Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ν' ἀνεβῇ ἀπάνου: «στὸ Ἑλληνικό, μὲς στὴ Μακεδονία, νὰ σώσῃ ἀδέρφια ἀπ' τὴ σκλαβιά, ἀδέλφια σκλαβωμένα...», μὲ τὸ φλογερὸ καὶ πατριωτικό του κήρυγμα: ὁ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΚΑΝΤΙΩΤΗΣ».
Ἡ μεγάλη προσφορὰ τοῦ π. Aὐγουστίνου στὴ Kοζάνη καταγράφεται στὰ βιβλία:
1.«MIA ZΩNTANH IΣTOPIA ο π. Aὐγουστῖνος στὴν Kοζάνη Nο 1»
2.«MIA ZΩNTANH IΣTOPIA ο π. Aὐγουστῖνος στὴν Kοζάνη Nο 2»
3. ΕΝΑΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ
4. ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ
