Νέα Εποχή - Αποκρυφισμός

Mike Shreve

ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΚΥΡΙΟΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ

ΔΕΝ ΕΞΑΣΚΩ ΠΛΕΟΝ ΤΗ ΧΑΘΑ ΓΙΟΓΚΑ

REACHOUT COMMUNITY

Μέσω του Διαδικτύου και στις συγκεντρώσεις λατρείας που πραγματοποιώ σε όλες τις ΗΠΑ και τον κόσμο, μου τίθεται συχνά η ερώτηση: «Είναι αποδεκτό για έναν Χριστιανό να εξασκεί τη ΧΑΘΑ ΓΙΟΓΚΑ;»

Θα προσπαθήσω να απαντήσω συνοπτικά στο ακόλουθο άρθρο, με μερικές προπαρασκευαστικές δηλώσεις. Καταλαβαίνω ότι κάποιοι από εσάς μπορεί να διαφωνήσετε με τα συμπεράσματά μου, αλλά παρακαλώ να είστε υπομονετικοί μαζί μου και να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο προτού καταλήξετε σε ένα συμπέρασμα. Όσα μοιράζομαι παρακάτω λέγονται με μεγάλη αγάπη και σεβασμό – ακόμη και για εκείνους που μπορεί να πιστεύουν διαφορετικά από εμένα.

Πρώτα, μερικές βασικές πληροφορίες. Δίδαξα Κουνταλίνι Γιόγκα σε τέσσερα πανεπιστήμια στη Φλόριντα το 1970, με αρκετές εκατοντάδες φοιτητές να παρακολουθούν τα μαθήματά μου. Μαθήτευσα προσωπικά δίπλα σε έναν γκουρού ονόματι Γιόγκι Μπάτζαν (Yogi Bhajan) και διηύθυνα ο ίδιος ένα άσραμ γιόγκα. Κάθε μέρα αναλωνόταν σε πνευματικές πειθαρχίες: από τις 3:30 π.μ. έως τις 9 μ.μ. Στα μαθήματά μου ενσωμάτωνα πολλές τεχνικές της Χάθα Γιόγκα. Η Κουνταλίνι Γιόγκα ισχυρίζεται ότι είναι ένας συνδυασμός πολλών τύπων γιόγκα και μια ανάμειξη των καλύτερων οφελών από όλους τους τύπους, συμπεριλαμβανομένης της Χάθα.

Ωστόσο, από τη μεταστροφή μου στον Χριστιανισμό το φθινόπωρο του 1970, δεν έχω εξασκήσει ποτέ τη Χάθα ή οποιοδήποτε άλλο είδος γιόγκα. Ορισμένοι ασκούμενοι θα διαφωνούσαν μαζί μου, ισχυριζόμενοι ότι η Χάθα Γιόγκα μπορεί να αποκοπεί από τις απωανατολικές μυστικιστικές ρίζες της και να παρουσιαστεί ως ένα εξαιρετικό, μη θρησκευτικό πρόγραμμα άσκησης. Αυτό μπορεί να είναι ελάχιστα πιθανό, αλλά σίγουρα δεν είναι αυτό που συνήθως συμβαίνει. Πιστεύω ότι αφού διαβάσετε τους «Τέσσερις Λόγους» που παρουσιάζω παρακάτω, θα συμπεράνετε, ακριβώς όπως κι εγώ, ότι ο Χριστιανισμός και η γιόγκα είναι ασύμβατα.

Υπάρχει μια σημαντική τάση στην εκλεκτική δυτική κοινωνία μας που κερδίζει δυναμική, μια απομάκρυνση από τις ιουδαιοχριστιανικές μας ρίζες (πολύ συχνά επειδή οι άνθρωποι έχουν απογοητευτεί από μια ανίσχυρη έκφραση του Χριστιανισμού) και μια στροφή προς την Άπω Ανατολή για έννοιες και πρακτικές που πολλοί ελπίζουν ότι θα βελτιώσουν την υγεία και την κατάσταση του σώματος, του νου και της ψυχής τους. Ένας από τους κύριους δείκτες αυτής της τάσης είναι η άνοδος του ενδιαφέροντος για τη γιόγκα. Πρέπει να αναφερθεί ότι όταν χρησιμοποιείται η λέξη «γιόγκα» (μια λέξη που σημαίνει «ζυγός» ή «ένωση»), η πλειονότητα των Δυτικών τη συνδέει μόνο με τη Χάθα Γιόγκα, συνήθως επειδή δεν είναι εξοικειωμένοι με τα βαθύτερα επίπεδα πρακτικής και φιλοσοφικών διδασκαλιών.

Η Χάθα Γιόγκα είναι στην πραγματικότητα ένα από τα πιο απλά, θεμελιώδη στυλ γιόγκα. Φαίνεται, επιφανειακά, να είναι απλώς ένα εξαιρετικά ανεπτυγμένο πρόγραμμα άσκησης. Τι θα μπορούσε να είναι λάθος με το να τεντώνεσαι, να στρίβεις, να λυγίζεις, να αναπνέεις, να ιδρώνεις και να βελτιώνεις τη φυσική κατάσταση του σώματος, ανεξάρτητα από τη μέθοδο που χρησιμοποιείται; Απολύτως τίποτα – εκτός αν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα τέσσερα αρνητικά στοιχεία είναι παρόντα στην εμπειρία σας στη «γιόγκα»:

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ

Η Χάθα Γιόγκα βασίζεται σε μια απωανατολική άποψη για την πνευματική, καθώς και τη φυσική δομή του σώματος. Οι ασκήσεις έχουν δημιουργηθεί για να «ανοίξουν» δήθεν τα τσάκρα. Αυτά τα επτά τσάκρα, σύμφωνα με τη γιογκική παράδοση, είναι πνευματικά ενεργειακά κέντρα στο σώμα. Μέσα από αυτά περνά η κουνταλίνι (η λανθάνουσα «δύναμη του φιδιού» που είναι κουλουριασμένη στη βάση της σπονδυλικής στήλης) καθώς ένα άτομο εξελίσσεται προς τη φώτιση. Κάθε «τσάκρα» συνδέεται επίσης με μια συγκεκριμένη ινδουιστική θεότητα (οι οποίες υποστηρίζω ότι είναι όλες ανύπαρκτες, προϊόν της ανθρώπινης φαντασίας).

Οι ασκούμενοι μπορεί να μην έχουν γνώση αυτών των πραγμάτων, αλλά η άγνοια δεν αγιάζει ούτε καθαρίζει απαραίτητα το σύστημα από τη σύνδεσή του με το πνευματικό ψεύδος. Για εκείνους που πιστεύουν σε έναν Θεό (αποκλείοντας όλους τους ανθρώπινα κατασκευασμένους θεούς), οτιδήποτε σχετίζεται με τη λατρεία ψεύτικων θεοτήτων πρέπει να θεωρείται ειδωλολατρικό και απαράδεκτο. Επιπλέον, διδάσκεται ότι οι εξωσωματικές εμπειρίες επιτυγχάνονται με την έξοδο από το σώμα μέσω των «τσάκρα», ειδικά του τρίτου ματιού ή του τσάκρα της κορυφής. Η Χάθα Γιόγκα υποτίθεται ότι προετοιμάζει κάποιον για τέτοιου είδους εμπειρίες. Καμία τέτοια υπόσχεση δεν συνοδεύει την αεροβική, τις ισομετρικές ασκήσεις, την άρση βαρών, το τζόκινγκ ή άλλες μεθόδους άσκησης. Αν αυτές οι εξωσωματικές εμπειρίες ήταν νόμιμες, οδηγώντας ένα άτομο σε μια πραγματική σχέση με τον Θεό, δεν θα υπήρχε πρόβλημα. Ωστόσο, ανακάλυψα ότι το αντίθετο ίσχυε στη ζωή μου. Σαφώς βρέθηκα υπό δαιμονική επιρροή.

Η Χάθα Γιόγκα είναι το τρίτο στάδιο στο σχέδιο οκτώ σταδίων του Πατάντζαλι (1) προς τη φώτιση (Samadhi). Τα δύο πρώτα στάδια είναι το Yama (συγκράτηση) και το Niyama (τήρηση, αφοσίωση). Στο βιβλίο The Book of the Vedas (2) βρίσκουμε την περιγραφή:

«Η λέξη Hatha είναι ένας συνδυασμός του “ήλιου” (ha) και της λέξης “σελήνη” (tha), και συμβολίζει τα θετικά (ήλιος) και αρνητικά (σελήνη) ρεύματα στο σώμα. Η εξισορρόπηση των δύο θεωρείται ως το μέσο για την εναρμόνιση και την κυριαρχία αυτών των ρευμάτων, έτσι ώστε η “ζωτική δύναμη” (prana) να μπορεί να ελεγχθεί. Με αυτόν τον τρόπο, ο νους θα καθαρίσει και ο δρόμος θα είναι ανοιχτός για την εμπειρία ανώτερων καταστάσεων συνείδησης».

Σύμφωνα με τη Βίβλο, η πρόσβαση στην παρουσία του Θεού μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της ψυχής που έχει πλυθεί στο αίμα του Ιησού και ενός ανθρώπου που έχει «γεννηθεί ξανά». Αυτή η αναγεννητική εμπειρία οδηγεί οπωσδήποτε κάποιον σε μια «ανώτερη κατάσταση συνείδησης» (μια συνειδητή επίγνωση της πραγματικότητας του Θεού), αλλά είναι εντελώς διαφορετική από οτιδήποτε προσφέρεται μέσω των ανατολικών θρησκειών. Η βιβλική σωτηρία δεν είναι το αποτέλεσμα κάποιας «δύναμης του φιδιού» που ταξιδεύει μέσα από τη σπονδυλική στήλη από μέσα· είναι το αποτέλεσμα της δύναμης του Αγίου Πνεύματος που εισέρχεται ΜΕΣΑ σε ένα μετανιωμένο άτομο από ΕΞΩ. Έτσι, η αντίθεση αυτών των δύο προσεγγίσεων στην πνευματικότητα αποκαλύπτει στην πραγματικότητα δύο πολύ διαφορετικές απόψεις για τον Θεό στη σχέση Του με τη δημιουργία (Πανθεϊσμός έναντι Θεϊσμού).

Η «δύναμη του φιδιού» που απελευθερώνεται στον διαλογισμό δεν είναι η δύναμη του Αγίου Πνεύματος, ούτε είναι απλώς η λανθάνουσα δύναμη της ψυχής – είναι μια δύναμη που ακόμη και οι γκουρού παραδέχονται ότι μπορεί να είναι, κατά περιόδους, πολύ καταστροφική για τον ασκούμενο της γιόγκα. Από πού προέρχεται λοιπόν αυτή η δύναμη που μπορεί να είναι δυνητικά τόσο επικίνδυνη; Θα βοηθούσε τον ερευνητή αναγνώστη να δει ότι δεν υπάρχει απολύτως ΚΑΜΙΑ αναφορά στη Βίβλο για κάποιον που βλάφτηκε ενώ ήταν γεμάτος με το αληθινό Άγιο Πνεύμα (το οποίο συμβολίζεται με ένα περιστέρι – ένα ακίνδυνο πλάσμα).

Αλλά υπάρχουν αναμφισβήτητες αναφορές για παραφροσύνη ή σκοτεινές αποκρυφιστικές δυνάμεις ως υποπροϊόν μιας συνάντησης με αυτή τη δύναμη που παρομοιάζεται με φίδι (ένα πλάσμα που μπορεί να είναι αρκετά επιβλαβές). Η πίστη σε αυτή τη δύναμη είναι η «ρίζα» του συστήματος σκέψης της γιόγκα και, αν πρόκειται να ζήσουμε ελεύθεροι από την πλάνη, πρέπει να επιθεωρήσουμε τη «ρίζα» των πρακτικών της Χάθα Γιόγκα και να μην ασχολούμαστε μόνο με τον «καρπό» ενός σώματος που αποκτά καλύτερη φόρμα. (Βλ. τα ακόλουθα άρθρα: «Τι είναι πραγματικά η κουνταλίνι;» και «Το πνευματικό μου ταξίδι»). Ορισμένες στάσεις της Χάθα Γιόγκα είναι στην πραγματικότητα στάσεις λατρείας (όπως ο «Χαιρετισμός στον Ήλιο»). Θα πρέπει να υπενθυμίζουμε στους εαυτούς μας ότι μία από τις εντολές είναι: «Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σου· δεν θα έχεις άλλους θεούς ενώπιόν Μου».

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ

Αν και δεν το γνώριζα τότε, όταν μελετούσα γιόγκα βρέθηκα υπό μια πνευματική δύναμη ή επιρροή που δεν ήταν η αληθινή δύναμη του Θεού. Αυτή μεταβιβάστηκε σε μένα από τον γκουρού δίπλα στον οποίο μαθήτευσα. (Υπό ορισμένες συνθήκες, αυτή η «μεταβίβαση ανύψωσης της συνείδησης», την οποία επιδιώκουν πολλοί πιστοί, ονομάζεται Shaktipat).

Αν και δεν το αναγνώριζα εκείνη την εποχή, όταν είχα εξωσωματικές εμπειρίες, η πηγή της δύναμης δεν ήταν το Άγιο Πνεύμα. Στην πραγματικότητα διεισδυόμουν σε ένα πνευματικό βασίλειο ακριβώς πέρα από αυτόν τον φυσικό κόσμο – μια ανώτερη σφαίρα που ο Ιησούς δίδαξε ότι κυριαρχείται από δυνάμεις υποτελείς στον Άρχοντα του Σκότους. Η Βίβλος προειδοποιεί μάλιστα ότι ο Άρχοντας του Σκότους μπορεί να εμφανιστεί ως άγγελος φωτός και μπορεί να προσφέρει πλαστές εμπειρίες πνευματικών πραγματικοτήτων.

Υπάρχουν πολλοί γλυκοί, ευγενικοί και συμπονετικοί άνθρωποι που μελετούν γιόγκα και οι οποίοι δεν θα επιδίωκαν ποτέ σκόπιμα να βρεθούν υπό την επιρροή σκοτεινών, παραπλανητικών, δαιμονικών δυνάμεων. Οι περισσότεροι αναζητούν ειλικρινά την αλήθεια, την Υπέρτατη Πραγματικότητα. Κάποιοι δεν επιδιώκουν τίποτα περισσότερο από το να βελτιώσουν τη φυσική κατάσταση του σώματός τους. Εξαιτίας αυτού, σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι δυνατόν να πάει κανείς σε ένα μάθημα Χάθα Γιόγκα και να μην εισαχθεί ποτέ σε κανενός είδους ψεύτικη πνευματική «δύναμη»: εάν όλοι οι συμμετέχοντες ασχολούνται μόνο με τη φυσική πλευρά ή εάν όλοι οι συμμετέχοντες είναι Χριστιανοί πιστοί με καθαρή δογματική στάση. Ωστόσο, εάν ο δάσκαλος της τάξης εμπλέκεται στη φιλοσοφία πίσω από ολόκληρο το γιογκικό σύστημα, θα υπάρξει μια υποσυνείδητη πνευματική μεταβίβαση από τον δάσκαλο στον μαθητή που πιθανώς δεν είναι το αληθινό Πνεύμα του Θεού και μπορεί να είναι πολύ παραπλανητική. Εκείνοι που είναι αδύναμοι στη χριστιανική τους πίστη μπορούν να δουν το σύστημα πεποιθήσεών τους να διαβρώνεται σε μια χρονική περίοδο και να καταλήξουν να παρασύρονται στην απωανατολική μυστικιστική οπτική γωνία.

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΙΝΤΡΙΓΚΑ

Ακόμα και αν η ατμόσφαιρα του μαθήματος Χάθα Γιόγκα είναι σχετικά ακίνδυνη, υπάρχει συνήθως μια διέγερση της περιέργειας εκ μέρους των εμπλεκομένων να μάθουν περισσότερα για ολόκληρο το σύστημα σκέψης. Πρόσφατα επισκέφθηκα ένα Κέντρο Χάθα Γιόγκα όπου συνάντησα έναν δάσκαλο, έναν ευγενικό νεαρό που ισχυριζόταν ότι ήταν Χριστιανός, κι όμως παντού στο στούντιο υπήρχαν περιοδικά, βιβλία και βίντεο που διδάσκουν ξεκάθαρα την απωανατολική κοσμοθεωρία (η οποία είναι μη βιβλική με πολλούς τρόπους). Σχεδόν κάθε άτομο που παρευρίσκεται θα παρασυρόταν αναπόφευκτα να κοιτάξει αυτά τα βιβλία, τα περιοδικά και τις κασέτες και θα αποκτούσε ενδιαφέρον για άλλες πτυχές της γιόγκα. Έτσι, η Χάθα Γιόγκα γίνεται το «δόλωμα» για να παρασύρει τους ανθρώπους σε ένα τεράστιο σύστημα πεποιθήσεων που περιλαμβάνει πολύ περισσότερα από τη φυσική άσκηση.

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΕΓΚΡΙΣΗ

Ας υποθέσουμε απλώς ότι όλα είναι σχετικά αθώα σε ένα μάθημα γιόγκα, ότι κανείς δεν προωθεί την απωανατολική φιλοσοφία, ότι όλοι οι δάσκαλοι είναι Χριστιανοί και παίζεται ακόμη και χριστιανική μουσική, κ.λπ. Υπάρχει ακόμα κάτι αρνητικό; ΙΣΩΣ ΝΑΙ ΚΑΙ ΙΣΩΣ ΟΧΙ! Εάν ένας Χριστιανός πηγαίνει σε μαθήματα (που μπορεί να μην έχουν ΚΑΜΙΑ απολύτως πνευματική έμφαση), παρ’ όλα αυτά στέλνεται ένα μήνυμα προς τους άλλους που θα μπορούσε εύκολα να παρερμηνευθεί. Εκείνοι που βλέπουν πιστούς της Βίβλου να συμμετέχουν σε μαθήματα Χάθα Γιόγκα θα μπορούσαν εύκολα να το εκλάβουν ως έγκριση για ολόκληρο το σύστημα σκέψης – εκτός αν τραβηχτεί μια σαφής, οριστική γραμμή – ειδικά από εκείνους που διδάσκουν τα μαθήματα.

Αυτό το ζήτημα είναι πολύ παρόμοιο με την παραίνεση του Παύλου προς τους πρώτους Χριστιανούς να μην τρώνε κρέας προσφερμένο σε είδωλα. Είπε ότι το είδωλο δεν υπήρχε πραγματικά και σίγουρα οι άνθρωποι χρειάζονταν τροφή, οπότε το να το φάνε θα ήταν εντάξει, ΑΛΛΑ οι αδύναμοι Χριστιανοί ή οι μη πιστοί μπορεί να ερμήνευαν μια τέτοια πράξη ως έγκριση ειδωλολατρικών πρακτικών. (Διαβάστε ολόκληρο το κεφάλαιο Α’ Κορινθίους 8). Για τον λόγο αυτό, ο Παύλος υποστήριξε, για να μην γίνει πρόσκομμα σε ένα πνευματικά αδύναμο άτομο: «Δεν θα φάω ποτέ ξανά κρέας». Είναι λογικό το τελικό μας συμπέρασμα να είναι εξίσου ισχυρό σε αυτή τη συγκεκριμένη πρακτική.

Εν κατακλείδι, επιτρέψτε μου να πω ότι είμαι σίγουρος πως δεν θα ξανακάνω ποτέ Χάθα Γιόγκα. Ωστόσο, επειδή πιστεύω ότι το σώμα είναι ο ναός του Αγίου Πνεύματος, εξακολουθώ να ασκούμαι – αλλά με ένα πρόγραμμα που δεν έχει ρίζες σε ψεύτικες θρησκείες. Η «χριστιανική γιόγκα» είναι οξύμωρο σχήμα. Υπάρχουν απλώς πάρα πολλά αρνητικά και πάρα πολλοί τομείς πνευματικής αποπλάνησης και κινδύνου. Ξέρω ότι κάποιοι από εσάς μπορεί να διαφωνήσετε, αλλά εσείς τι πιστεύετε; Εάν κάνετε γιόγκα, ελπίζω η απάντησή σας να ακούγεται κάπως έτσι: «Φαίνεται πως ήρθε η ώρα να βγάλω τα παλιά μου παπούτσια για τρέξιμο. Διάδρομε και γήπεδο ρακέτας, έρχομαι!»

 

(1) Ο Πατάντζαλι ήταν ο συγγραφέας των Yoga Sutras, μιας κατηγοριοποίησης της γιογκικής σκέψης διατεταγμένης σε τέσσερις τόμους. Οι τρεις πρώτοι γράφτηκαν προφανώς, όπως λένε ορισμένοι, γύρω στον 2ο αιώνα π.Χ. και έκτοτε αποτελούν τη βάση για τις περισσότερες διδασκαλίες γιόγκα. Η γιόγκα είναι ένα από τα έξι ορθόδοξα συστήματα της ινδικής (ινδουιστικής) σκέψης.

(2) Virender Kumar Arya, The Book of the Vedas, Timeless Wisdom from Indian Tradition (Hauppauge, New York, Barron’s Educational Series, Inc., 2003) σελ. 76 (η έμφαση από τον συγγραφέα αυτού του άρθρου).

© Mike Shreve. Email: mikeshreve@aol.com Επισκεφθείτε τους ιστότοπους του Mike στο: www.shreveministries.org www.thetruelight.net

Four Main Reasons Why I No Longer Practice Hatha Yoga – Reachout Trust – Ἀναδημοσιεύεται μὲ τὴν εὐγενικὴ ἄδεια τοῦ Reachout Trust. Ἡ ἐπιλογὴ τοῦ ἄρθρου ἔγινε γιὰ τὴν ἐνημέρωση τῶν ἀναγνωστῶν ἐπὶ τοῦ θέματος, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ὁμολογιακή προέλευση τῆς πηγῆς.