Τήν τρίτη Κυριακή τοῦ Τριωδίου θέσπισαν οἱ Ἅγιοι Πατέρες νά ἐνθυμούμαστε τό γεγονός τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου καί τῆς Μελλούσης Κρίσεως. Ἐπειδή, μέ τά θέματα τῶν δύο προηγουμένων Κυριακῶν, πού ἀκούσαμε τίς παραβολές τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου καί τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ, μπορεῖ οἱ ἀμελεῖς ἄνθρωποι νά ἐπαναπαυθοῦν στή φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ καί νά μή συνεργήσουν γιά τή σωτηρία τους, ἡ Ἐκκλησία θυμίζει μέ τό σημερινό Εὐαγγελικό Ἀνάγνωσμα ὅτι ὁ Θεός δέν εἶναι μόνον ἀγαθός καί φιλάνθρωπος, ἀλλά εἶναι καί δίκαιος.
Κατά τήν πρώτη παρουσία Του ὁ Χριστός ἦλθε στή γῆ ἄσημος καί κήρυξε τό Εὐαγγέλιό του. Μᾶς ἔδωσε νόμους καί ἐντολές, ὑποσχέσεις καί προειδοποιήσεις καί ἔδειξε ἀπεριόριστη ἀγάπη καί εὐσπλαγχνία πρός ὅλους. Προειδοποίησε τούς ἀνθρώπους γιά τή Μέλλουσα Κρίση καί προσπάθησε νά σώσει τούς ἀνθρώπους μέ τήν φρίκη τῆς Κολάσεως καί τήν ὑπόσχεση τῆς Βασιλείας του.
Ὅμως, δέν ὑπάρχει μόνον αὐτή ἡ πρώτη παρουσία τοῦ Κυρίου ἐπί τῆς γῆς· ἀκολουθεῖ καί ἄλλη. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός εἶναι «ὁ ὤν καί ὁ ἦν καί ὁ ἐρχόμενος» (Ἀποκ. 1, 4,8)· εἶναι δηλαδή αὐτός πού ἔρχεται καί πάλι, γιά νά «ἀποδώσει ἑκάστῳ κατά τήν πρᾶξιν αὐτοῦ» (Ματθ. 16,27), ὡς ὑπέρτατος καί δικαιότατος Κριτής πού εἶναι, καί ὁ ἄνθρωπος «νά θερίσει ἐκεῖνο πού θά ἔχει σπείρει» (Γαλ. 6,7).
Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός θά ἔλθει ὡς ἄνθρωπος μέ τό σῶμα, λοιπόν, μέ δόξα κατά τήν Δευτέρα Παρουσία Του ἐπί τῶν νεφελῶν, συνοδευόμενος ἀπό μυριάδες Ἀγγέλων, καί θά καθίσει σέ θρόνο γιά νά ἀποδώσει δίκαιη κρίση στόν καθένα, ὡς «δίκαιος Κριτής ζώντων καί νεκρῶν» (Β΄ Τιμ. 4,8. Πράξ. 10, 42). Ὁ Υἱός θά κρίνει τόν κόσμο ἀπροσωπολήπτως, δικαίως καί ὁριστικῶς. Ἡ δίκαιη κρίση Του ὀφείλεται στήν παγγνωσία του, ἀφοῦ εἶναι ὁ μόνος πού γνωρίζει ἀπόλυτα τά πάντα, τά παρελθόντα, τά παρόντα καί τά μέλλοντα, τά φανερά καί τά κρυφά τοῦ καθενός. Λόγῳ τῆς ὁμοουσιότητας γνωρίζει ὁ Υἱός ὅσα καί ὁ Πατέρας καί τό Ἅγιο Πνεῦμα.
Γιατί ὅμως θά κρίνει ὁ Υἱός τόν κόσμο καί ὄχι ὁ Πατήρ ἤ τό Ἅγιο Πνεῦμα; Τήν ἀπάντησι θά μᾶς δώσει ὁ Μέγας Φώτιος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Παρ' ὅτι ἡ ἐνέργεια εἶναι κοινή καί ἀπαράλλακτη στίς τρεῖς ὑποστάσεις τῆς Ἁγίας Τριάδος, ὅπως καί ἡ ἐξουσία, ἡ ἀγαθότητα καί ἡ βούληση, στόν Υἱό φαίνεται ξεχωριστά τό ἀξίωμα τοῦ Κριτοῦ -συνεργώντας βέβαια καί ὁ Πατήρ καί τό Ἅγιο Πνεῦμα. Εἶναι Κριτής ὁ ἐνανθρωπήσας Υἱός γιά πολλές αἰτίες: Πρῶτον μέν, διότι αὐτός μέ τήν ἔνσαρκη οἰκονομία του ἔγινε αἴτιος τῆς ἀναγεννήσεως καί τῆς ἀναπλάσεως τοῦ ἀνθρώπινου γένους μετά τήν πτώση. Γι’ αὐτό εὐλόγως καί δικαίως αὐτός πού ἀνακαινίζει, αὐτός θά κρίνει καί τό πλάσμα Του. Δεύτερον, ἐπειδή ὁ Υἱός ὡς ἄνθρωπος εἶναι ὁ νομοθέτης καί τῆς Καινῆς Διαθήκης, εὐλόγως γίνεται Κριτής τῶν ἀνθρώπων στούς ὁποίους ἔδωσε τή νομοθεσία. Τρίτον, ἐπειδή, γενόμενος ἄνθρωπος, αὐτός ἔλαβε πείρα καί γνώση τῆς ἀνθρώπινης φύσης. Γι’ αὐτό ἔπρεπε καί ὁ Κριτής νά ἔχει τήν ἴδια μορφή μέ αὐτούς, γιά νά μποροῦν νά τόν βλέπουν, καί νά γίνει ἡ κρίση μέ τά γνωστά λόγια, πού ἀναφέρει τό Εὐαγγέλιο τῆς Κρίσεως, καί νά γίνει σαφέστατη ἡ γνώση τῶν κριμάτων στίς ἀκοές καί στή διάνοια (βλ. PG 101, 929-932).
Ἀγαπητοί μου, «ἡ ἡμέρα τῆς Παρουσίας τοῦ Κυρίου θά ἔλθει ξαφνικά σέ ὥρα, πού δέν περιμένουμε, ὅπως ἀκριβῶς ἔρχεται ὁ κλέφτης κατά τή νύχτα» (Α΄ Θεσ. 5,2). Ἐκείνη τή φοβερή ἡμέρα τῆς Κρίσεως, «ὁ καθένας θά βαστάξει τό φορτίο τῶν δικῶν του ἁμαρτιῶν. Μή πλανᾶσθε. Ὁ Θεός δέν ἐξαπατᾶται, οὔτε καί περιπαίζεται. Διότι θά θερίσει ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνο πού ἔχει σπείρει» (Γαλ. 6,5). «Ὅσοι παροργίζουν μέ τίς ἁμαρτίες τους τόν Κύριο καί πιστεύουν, ὅτι δέν θά γίνει γι’ αὐτούς ἡ κρίσις καί δέν θά τούς ἐπιβληθεῖ τιμωρία, πλανῶνται» (Ἰώβ, 12,6). «Ὁ Θεός θά κρίνει ὅλες ἀνεξαιρέτως τίς πράξεις τῶν ἀνθρώπων, ὅσο ἀπόκρυφες καί λησμονημένες ἄν εἶναι αὐτές· τόσο τίς καλές ὅσο καί τίς κακές» (Ἐκκλ. 12,14). Ἄς μή γίνει νά ὁμολογήσουμε ἐκείνη τήν ἡμέρα μαζί μέ τούς ἀσύνετους καί μωρούς πολέμιους τοῦ Κυρίου τό «ἄρα ἐπλανήθημεν ἀπό ὁδοῦ ἀληθείας» (Σοφ. Σολ. 5,6).
Ἄς μετανοοῦμε, λοιπόν, γιά ὅλα τά πεπραγμένα. Ἡ μετάνοια ὅμως δέν εἶναι μιά ἁπλή μεταμέλεια γιά ὁρισμένες πράξεις, οὔτε κάποια παθητική ἀναγνώριση τῶν σφαλμάτων, οὔτε πολύ περισσότερο ὑποκριτική ἀνάκληση προσβλητικῶν λόγων ἤ ἐνεργειῶν εἰς βάρος τρίτων, ἀλλά ἐπίγνωσις τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ πού γίνεται μέ ἐπίπονη προσπάθεια καί ριζική ἀλλαγή φρονήματος. Χάσαμε τόν Θεό καί τόν ἀναζητοῦμε μέ πένθος καί δάκρυα μετανοίας. «Ἄς ἀγαπήσουμε εἰλικρινά τόν Κύριο καί Θεό μας καί ἄς ξυπνήσουμε καί ἄς συνέλθουμε ἀπό τήν παγίδα τοῦ διαβόλου, ἀπό τόν ὁποῖο ἔχουμε συλληφθεῖ ὡς δοῦλοι γιά νά πράττουμε τό θέλημά του» (πρβλ. Β΄ Τίμ. 2,26). Ἀμήν.
Ἱεροδιάκονος Ἱερόθεος Κρητικός
