Πρωτ. Στέφανος Στεφόπουλος
ΓΙΑΤΙ ΑΚΟΥΜΕ ΤΟΣΟ ΣΥΧΝΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ
ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΣΙΩΝΙΣΜΟ;
Το τελευταίο διάστημα, και ιδιαίτερα μέσα από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο όρος «Χριστιανικός Σιωνισμός» εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε ειδήσεις, αναλύσεις και δημόσιες παρεμβάσεις. Πολλοί τον ακούν χωρίς να γνωρίζουν τι ακριβώς σημαίνει, ενώ συχνά δημιουργείται η εντύπωση ότι πρόκειται για μια γενικά αποδεκτή χριστιανική θέση. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και χρειάζεται προσεκτική ενημέρωση.
Ο Χριστιανικός Σιωνισμός δεν αποτελεί διδασκαλία της αρχαίας Εκκλησίας ούτε εκφράζει τη θεολογία της Ορθοδοξίας. Όπως επισημαίνει ο Πρωτ. Βασίλειος Γεωργόπουλος, πρόκειται για ένα ρεύμα που αναπτύχθηκε κυρίως σε ευαγγελικούς φονταμενταλιστικούς και πεντηκοστιανούς κύκλους, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες. Βασική του θέση είναι ότι ο ιουδαϊκός λαός παραμένει στο ακέραιο ο εκλεκτός λαός του Θεού, ακόμη και μετά την απόρριψη του Χριστού, και ότι το σύγχρονο κράτος του Ισραήλ κατέχει ιδιαίτερη και θεϊκά κατοχυρωμένη θέση στο σχέδιο της ιστορίας. Στο πλαίσιο αυτής της αντίληψης, πολιτικές και στρατιωτικές επιλογές ενός κράτους παρουσιάζονται ως δήθεν εκφράσεις της θείας βούλησης. Ο π. Βασίλειος τονίζει ότι η Αγία Γραφή, με αυτόν τον τρόπο, μετατρέπεται σε ιδεολογικό εργαλείο, αποκομμένο από το πνεύμα του Ευαγγελίου. Δεν πρόκειται για ερμηνεία εκκλησιαστική, αλλά για χρήση της Αγίας Γραφής προς στήριξη συγκεκριμένων γεωπολιτικών θέσεων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νοοτροπίας αποτελεί, όπως αναφέρει, η περίπτωση του γνωστού ευαγγελικού τηλεκήρυκα Pat Robertson, ο οποίος είχε φτάσει στο σημείο να αποδώσει το εγκεφαλικό επεισόδιο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Αριέλ Σαρόν σε «τιμωρία του Θεού», λόγω πολιτικών αποφάσεων στο Παλαιστινιακό. Τέτοιες τοποθετήσεις δείχνουν πώς η θεολογία υποχωρεί και τη θέση της παίρνει μια επικίνδυνη πολιτικοθρησκευτική ρητορική.
Η θεολογική βάση του Χριστιανικού Σιωνισμού συνδέεται στενά με τη θεωρία του λεγόμενου «ΔΙΑΝΕΜΙΣΜΟΥ» Dispensationalism), που διαμορφώθηκε τον 19ο αιώνα από τον John Nelson Darby. Στο σχήμα αυτό, η Εκκλησία δεν κατέχει κεντρική θέση στο σχέδιο του Θεού, αλλά αντιμετωπίζεται ως μια προσωρινή παρένθεση, ενώ το επίκεντρο μετατοπίζεται στον Ισραήλ ως επίγειο λαό. Η αντίληψη αυτή συνοδεύεται από χιλιαστικές και αποκαλυπτικές προσδοκίες, οι οποίες βρίσκουν απήχηση σε μεγάλα τμήματα του προτεσταντικού κόσμου.
Ο λόγος που ακούμε τόσο συχνά σήμερα για τον Χριστιανικό Σιωνισμό σχετίζεται άμεσα με τις διεθνείς εξελίξεις και τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή. Κάθε ένταση επαναφέρει ερμηνείες που επιχειρούν να παρουσιάσουν τα γεγονότα ως εκπλήρωση βιβλικών προφητειών. Παράλληλα, οι ιστορικές Εκκλησίες των Αγίων Τόπων έχουν επανειλημμένα εκφράσει τη σαφή θεολογική τους αντίθεση σε τέτοιες προσεγγίσεις, υπογραμμίζοντας ότι το Ευαγγέλιο δεν ταυτίζεται με κράτη, σύνορα ή πολιτικές στρατηγικές.
Οι χριστιανοί ηγέτες στην Ιερουσαλήμ εξέδωσαν προειδοποίηση κατά της εξωτερικής παρέμβασης που απειλεί την ενότητα και το μέλλον του Χριστιανισμού στους Αγίους Τόπους, ξεχωρίζοντας τον «χριστιανικό σιωνισμό» και τους πολιτικούς παράγοντες που συνδέονται με το Ισραήλ. Σε δήλωση που δόθηκε στη δημοσιότητα το Σάββατο, οι Πατριάρχες και οι Αρχηγοί των Εκκλησιών στην Ιερουσαλήμ ανέφεραν ότι οι πρόσφατες δραστηριότητες ντόπιων ατόμων που προωθούν «επιζήμιες ιδεολογίες, όπως ο χριστιανικός σιωνισμός», «παραπλανούν το κοινό, σπέρνουν σύγχυση και βλάπτουν την ενότητα του ποιμνίου μας». Οι εκκλησιαστικοί ηγέτες προειδοποίησαν ότι αυτές οι προσπάθειες έχουν βρει υποστήριξη μεταξύ «ορισμένων πολιτικών παραγόντων στο Ισραήλ και πέρα από αυτό», κατηγορώντας τους ότι προωθούν μια ατζέντα που θα μπορούσε να υπονομεύσει τη χριστιανική παρουσία όχι μόνο στους Αγίους Τόπους αλλά και σε ολόκληρη την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Η παρέμβαση έρχεται εν μέσω αυξανόμενης ανησυχίας μεταξύ των Παλαιστινίων Χριστιανών ότι οι πολιτικές του Ισραήλ – συμπεριλαμβανομένης της κατάσχεσης γης, της παράνομης επέκτασης των εποικισμών και της πίεσης στην εκκλησιαστική περιουσία – επιταχύνουν τη διάβρωση μιας από τις παλαιότερες χριστιανικές κοινότητες στον κόσμο. Ένα ισχυρό σκέλος του ευαγγελικού χριστιανισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζει να διαμορφώνει την πολιτική και οικονομική υποστήριξη για το Ισραήλ, προκαλώντας αυξανόμενη ανησυχία από τους ηγέτες της εκκλησίας στην Ιερουσαλήμ.
Πολλοί Χριστιανοί Σιωνιστές ασπάζονται επίσης το «ευαγγέλιο της ευημερίας», το οποίο διδάσκει ότι η ευλογία του Ισραήλ φέρνει προσωπική και οικονομική ανταμοιβή.
Σημαντικό είναι επίσης ότι, όπως επισημαίνει και ο π. Βασίλειος, στοιχεία αυτής της νοοτροπίας έχουν εμφανιστεί και στην Ελλάδα, μέσω μικρών πεντηκοστιανών ομάδων που υιοθετούν και προβάλλουν τις θέσεις του Χριστιανικού Σιωνισμού, φτάνοντας ακόμη και σε ανιστόρητες κατηγορίες κατά της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αυτό καθιστά την ενημέρωση ακόμη πιο αναγκαία, ώστε να αποφεύγεται η σύγχυση και η παραπλάνηση των πιστών.
Γι’ αυτό ο όρος ακούγεται τόσο έντονα σήμερα. Όχι επειδή εκφράζει την πίστη της Εκκλησίας, αλλά επειδή συνδέεται με την επικαιρότητα, τα διεθνή γεγονότα και τη χρήση της θρησκείας ως ιδεολογικού άλλοθι. Η γνώση του τι πραγματικά είναι ο Χριστιανικός Σιωνισμός βοηθά ώστε να διακρίνεται η αυθεντική χριστιανική πίστη από πολιτικοθρησκευτικές κατασκευές που δεν έχουν σχέση με το πνεύμα του Ευαγγελίου.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, πιστή στην αποστολική της παράδοση, δεν αναγνωρίζει κανένα επίγειο κράτος ως «εκλεκτό» με θεολογική έννοια ούτε αποδέχεται εσχατολογικά σενάρια που μετατρέπουν τον πόλεμο και την ανθρώπινη οδύνη σε δήθεν αναγκαία στάδια ενός θεϊκού σχεδίου. Το κέντρο της χριστιανικής πίστης δεν είναι η επικράτηση ενός έθνους, αλλά το Πρόσωπο του Χριστού και η σωτηρία του ανθρώπου μέσα από τη μετάνοια, την ειρήνη και τη δικαιοσύνη. Κάθε προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί η Αγία Γραφή για να νομιμοποιήσει πολιτικές επιλογές, βία ή αποκλεισμούς αλλοιώνει το ευαγγελικό μήνυμα και απομακρύνει τον άνθρωπο από το αληθινό νόημα της χριστιανικής μαρτυρίας στον κόσμο.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ:
Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ
Αποσπάσματα από το άρθρο με τίτλο:
Where Does Evangelical Support For Israel Come From? της Cassy Benefield
Πολλοί αναρωτιούνται από πού πηγάζει η τυφλή υποστήριξη των Ευαγγελικών προς το Ισραήλ. Η απάντηση κρύβεται σε μια συγκεκριμένη ερμηνεία της Βίβλου, σύμφωνα με την οποία ο Θεός υποσχέθηκε στον Αβραάμ να ευλογεί όσους ευλογούν το Ισραήλ. Για δεκαετίες, αυτή η πεποίθηση μετατράπηκε σε δόγμα, οδηγώντας τους πιστούς να ταυτίζουν την πίστη τους με την εδαφική κυριαρχία του Ισραήλ. Ωστόσο, τα γεγονότα μετά την 7η Οκτωβρίου προκάλεσαν σε πολλούς βαθιές αμφιβολίες.
Η επαφή με τη διαφορετική πλευρά της ιστορίας αποκάλυψε σε πολλούς πιστούς γεγονότα που δεν συζητήθηκαν ποτέ στους ευαγγελικούς κύκλους. Η συγγραφέας του άρθρου περιγράφει την έκπληξή της όταν έμαθε για τη «Νάκμπα»: «Μια καλή φίλη μού είπε ευγενικά ότι αυτό που το Ισραήλ αποκαλεί ημέρα ανεξαρτησίας το 1948, οι Παλαιστίνιοι το αποκαλούν Νάκμπα ή “καταστροφή”. Ποτέ δεν το άκουσα αυτό σε χριστιανικούς ευαγγελικούς χώρους. Η Νάκμπα για τους Παλαιστίνιους ήταν η ημέρα που 750.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν από τα σπίτια τους. Η Νάκμπα είναι πραγματική και ο παλαιστινιακός αγώνας συνεχίζεται σήμερα. Το Ισραήλ δεν έχει το δικαίωμα να σφάζει αθώους ανθρώπους και να διατηρεί ένα σύστημα κατοχής που θυμίζει απαρτχάιντ.»
Η ρίζα του Χριστιανικού Σιωνισμού βρίσκεται στον Προτεσταντισμό και στην επιθυμία των πιστών να αποδείξουν την αλήθεια της Βίβλου μέσω της εκπλήρωσης των προφητειών στις μέρες μας. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία ενός πανίσχυρου λόμπι στην αμερικανική πολιτική, το οποίο θεωρεί την υποστήριξη του Ισραήλ ως θρησκευτικό καθήκον.
«Η πιο φανερή συνεισφορά της ευαγγελικής πολιτικής στην αμερικανική δημόσια ζωή είναι η προώθηση της ακλόνητης υποστήριξης των ΗΠΑ προς το κράτος του Ισραήλ. Ο Αμερικανός πρέσβης στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η προσάρτηση των κατεχόμενων εδαφών δεν είναι θέμα ανθρώπινης συζήτησης, αλλά θέμα αποδοχής της θείας βούλησης. Αυτό συμβαίνει επειδή η Δυτική Όχθη θεωρείται η Ιουδαία και η Σαμάρεια της βιβλικής ιστορίας.»
Σήμερα, το κόστος αυτής της πολιτικής μετριέται σε ανθρώπινες ζωές, με χιλιάδες θανάτους αμάχων και παιδιών στη Γάζα. Η συγγραφέας καταλήγει με ένα κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί όλο και περισσότερους Χριστιανούς: «Γιατί αυτή η ομάδα των Ευαγγελικών Χριστιανών πιστεύει ότι ο Θεός χρειάζεται την πολιτική τους υποστήριξη για να εισαγάγει την ερμηνεία τους για τους έσχατους καιρούς; Και ποιο κόστος είναι διατεθειμένοι να συνεχίσουν να πληρώνουν; Πώς μπορώ να συμβιβάσω την πίστη μου σε έναν Θεό δικαιοσύνης με την ακλόνητη υποστήριξη για ενέργειες που προκάλεσαν τέτοια καταστροφή; Οι αριθμοί με ανάγκασαν να αντιμετωπίσω μια δυσάρεστη αλήθεια: η θεολογία μου είχε πραγματικές συνέπειες στον κόσμο.»
ΠΗΓΕΣ & ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗ:
- https://en.jerusalem-patriarchate.info/announcements/a-statement-from-the-patriarchs-and-heads-of-the-churches-in-jerusalem-on-unity-and-representation-of-the-christian-communities-in-the-holy-land/
- https://www.aljazeera.com/news/2026/1/18/jerusalem-patriarch-churches-say-christian-zionism-threatens-christianity
- https://www.cbc.ca/radio/frontburner/how-christian-zionism-became-a-key-force-in-u-s-politics-1.7614313
- https://blogs.lse.ac.uk/lseupr/2025/02/07/the-politics-of-apocalypse-the-rise-of-american-evangelical-zionism/
- https://religionunplugged.com/news/opinion-where-does-evangelical-support-for-israel-come-from
- https://www.middleeasteye.net/big-story/how-christian-zionists-got-their-man-white-house
Αυτό το άρθρο δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας. Ευχαριστούμε για την αναδημοσίευση!
