Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2026

ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ (ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΔΕΚΑ ΛΕΠΡΩΝ)

ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΗΝΑ

«Ἰησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς». 

Ἡ ἔμπονος προσευχή ἀνεβάζει τήν καρδιά στόν Θεό· ἐκεῖ ὁ Χριστός, ὁ ἀρχιμάρτυρας τοῦ Γολγοθᾶ καί βασιλέας τοῦ πόνου πού ἐπίσταται καί συμπάσχει μέ τό πλάσμα Του, δέχεται τήν ἱκεσία καί θαυματουργεῖ.

Οἱ πονεμένες καρδιές τῶν Δέκα λεπρῶν ἀνδρῶν, ἦταν ἀδύνατον νά μήν συναντήσουν  στήν ἱκεσία τους τήν γλυκυτάτην καρδιά τοῦ Θεανθρώπου καί νά λάβουν τήν λύτρωσιν καί τήν ἴασιν ἀπό τήν φοβερά ἀσθένεια τῆς λέπρας.

Ἐν τούτοις, τό θαῦμα τῆς θεραπείας τοῦ σώματος, δέν κατάφερε νά συγκινήσει καί τίς ψυχές τῶν ἐννέα Ἰουδαίων. Μόνον ὁ ἕνας, ἐκ τῶν δέκα, κατενόησε· καί αὐτός, Σαμαρείτης. Μέ δάκρυα ὁ ἀλλοεθνής, ἔπεσε καί προσκύνησε μέ δοξολογία καί εὐχαριστία τόν Ἐπιστάτην Ἰησοῦν, τόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ. Καί ἡ πίστις αὐτή λογίστηκε ἀπό τόν Χριστόν, εἰς σωτηρίαν τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματός του.

«…οἱ δέ ἐννέα ποῦ;» Δυστυχῶς, μετά τήν μεγάλη ἔμπονον δοκιμασία, ἀρνήθηκαν οἱ ἐννέα νά ἀναγνωρίσουν στό Θεανδρικό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ, τόν Μεσσίαν· τόν Υἱόν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ καί Θεόν ἀληθινόν· ἔτσι ἡ ἴασις τοῦ σώματος δέν ἔγινε καί λύτρωσις τῆς ψυχῆς των. Βλέπουμε, ἁγία γερόντισσα, τήν φοβεράν ἁμαρτία τῆς ἀχαριστίας, ὡς ἀποτέλεσμα τῆς κάκιστης ἀπιστίας.

 Αὐτήν τήν Ὀρθόδοξον πίστιν πού ἀρνήθηκαν οἱ ἐννέα, ὑπερασπίστηκε μέ ὅλες του τίς δυνάμεις ὁ Μέγας στῦλος τῆς Ὀρθοδοξίας, Ἀθανάσιος, Ἀρχιεπίσκοπος Ἀλεξανδρείας πού εὐλαβῶς ἑορτάζομε σήμερα. Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία, τόν εὐγνωμονεῖ ἕως συντελείας τοῦ αἰῶνος· τόν ἐκήρυξε Μέγα Εὐεργέτην τῆς ἀνθρωπότητος· δέκατον τρίτον τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καί κριτήν τῆς Οἰκουμένης· γιατί τό τῆς Τριάδος πλήρωμα ἐπαναπαύσατο σ’ Αὐτόν, γιά τήν μεγάλη του καθαρότητα καί ταπείνωση.

Ἡ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Πατρός, τοῦ ἐπωνύμου τῆς ἀθανασίας, λάμπει ἐσαεί  στό Ἐκκλησιαστικό στερέωμα καί ἐξοντώνει τήν δυσωδία τῶν αἱρέσεων διαχρονικά· δηλαδή αὐτῶν πού ἀμφισβήτησαν ἤ ἀμφισβητοῦν τό ὁμοούσιον τοῦ Θεοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου, Ἰησοῦ Χριστοῦ. Κηρύττει ὁ Μέγας Ἀθανάσιος καί διδάσκει: «Τριάς ὁμοούσιε, Πάτερ καί Λόγε καί Πνεῦμα τό Ἅγιον, σέ πιστῶς δοξάζομεν ὡς Ποιητήν τοῦ παντός…» καί «φῶς ὁ Πατήρ φῶς ὁ Υἱός αὐτοῦ, καί τό Πνεῦμα φῶς τό Παράκλητον· ὡς γάρ ἡλίου ἐξ’ ἑνός ἡ Τριάς ἀπαστράπτουσα, θεϊκῶς λαμπαδουχεῖ καί συντηρεῖ τάς ψυχάς ἡμῶν».

Ἡ διδασκαλία τοῦ στύλου τῆς Ὀρθοδοξίας γίνεται καί ὕμνος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας. Ὁ μέγας Φωστῆρας μέ τήν δογματική του διδασκαλίαν, τσακίζει κυριολεκτικά τήν λέπρα καί τήν βλασφημία τοῦ δυσσεβοῦς Ἀρείου καί τῶν ὁμοφρόνων του εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Σαράντα καί πλέον χρόνια διωγμῶν καί κινδύνων καί ἐπιβουλῶν κατά τῆς ζωῆς του, ὁ πνευματικός του, Μ. Ἀντώνιος, τόν στήριζε μέ τίς ἅγιες προσευχές του. Ἔφτασε ἡμέρα πού ἔμεινε μόνος, μονότατος, ἀγωνιζόμενος ἐναντίον ἀρειανῶν Βασιλέων, πολλῶν ψευδοδιδασκάλων αἱρετικῶν, ἀλλά καί τινῶν πού λύγισαν στό τέλος καί ἐγκατέλειψαν τόν ἀγῶνα.

Ἐκεῖνος ἐν τούτοις, ὁ γίγαντας τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, παρέμεινε εἰς τάς ἐπάλξεις, διωκόμενος, κακουχούμενος, ἐν ταῖς ὁπαῖς τῆς γῆς, κυνηγημένος σέ Ἀνατολή καί Δύση· δίνοντας μάχες ἐναντίον τοῦ τύφου τῶν Ἀρειανῶν καί ὑπερασπιζόμενος τήν μόνην καί μοναδικήν Ὀρθόδοξον θεΐκήν ἀλήθειαν ὑπό τόν ἥλιον.Ὁμολόγησε τήν καλήν ὁμολογίαν ἐνώπιον Βασιλέων καί Συνόδων: «Ἦν ἀεί ὁ Υἱός καί πρίν γεννηθῇ ἦν καί  ἐξ οὐκ ὄντων οὐχ ὑπέστη· Ἴδιος τῆς τοῦ Πατρός οὐσίας ὑπάρχων καί Θεός ἀληθινός καί οὐ ποίημα, μηδέ γένημα τυγχάνων· Θεός ὤν ὕστερον γέγονεν ἄνθρωπος ἵνα ἡμᾶς θεοποιήσῃ· Ὁ εἷς καί μόνος ἀληθινός τοῦ Θεοῦ Λόγος, καί πλήν Αὐτοῦ ἄλλος οὐδείς·».

Στήν μοναδική ἐπίσης ἑρμηνεία τοῦ Κυριακοῦ λογίου: «οὔτως ἔδει παθεῖν τόν Χριστόν καί εἰσελθεῖν εἰς τήν δόξαν αὐτοῦ»· διακρίνουμε, ἀδελφοί, τήν ἀνακεφαλαίωση τοῦ ἀνεπιψόγου καί τήν συγκεφαλαίωση τοῦ ἀδιαβλήτου καί τήν περίληψη τῆς ἐν Χριστῷ Οἰκονομίας· ὅτι δηλαδή ἡ σταυρική θυσία τοῦ Χριστοῦ εἶναι τό ἐκχύλισμα τῆς ἀγάπης τοῦ Πατρός, δι’ Υἱοῦ, ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι στόν κόσμο.

Μοναδικό κίνητρο τῆς σταυρικῆς θυσίας, ἡ ἄφατος θυσιαστική ἀγάπη καί ἡ ἀνέκφραστος ὑπακοή τοῦ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ, πρός τόν Πατέρα καί τόν πεπτωκότα ἄνθρωπον, γιά τήν ἀπαλλαγή τοῦ Ἀδαμιαίου γένους ὁριστικά καί ἀμετάκλητα ἀπό τήν λέπρα τῆς ἁμαρτίας, τόν διάβολο καί τόν αἰώνιο θάνατο· ἀφοῦ ἐδώρισε «παγκλήρως» δι’ Αὐτοῦ τήν ἐκ νεκρῶν Ἀνάστασιν τῶν πάντων. «Διότι γνωρίζων ὁ Λόγος ὅτι ἡ φθορά τῶν ἀνθρώπων θά κατελύετο μόνον διά τοῦ θανάτου Αὐτοῦ, δέν ἧτο δέ δυνατόν νά ἀποθάνῃ ἀθάνατος ὤν Αὐτός, ἔλαβε τό δυνάμενον νά ἀποθάνῃ σῶμα, ἵνα τοῦτο διά τόν ἑνοικήσαντα ἐν αὐτῷ Λόγον ἄφθαρτον διαμείνῃ καί παύσῃ ἡ φθορά διά τῆς χάριτος τῆς ἀναστάσεως».

Συνεπῶς, ἐπαινοῦμε καί μακαρίζουμε σήμερα τόν Μέγα Ἀθανάσιον καί ὁμολογοῦμε ,τι ἐκεῖνος ἐδογμάτισε καί ΑΟἰκουμενική Σύνοδος στήν Νίκαια ἐσφράγισε.

Ἀνήκει Μέγας ἱερός Πατήρ στούς εὐτυχέστερους πάντων τῶν ἀνθρώπων ὡς Φωστήρ καί εὐεργέτης· ἀλλά καί εὐχέτης διά παντός ὑπέρ ἡμῶν. Ἐν τῷ προσώπῳ αὐτοῦ, εὗρον «αἱ παρθένοι τόν νυμφαγωγόν· αἱ ὑπό ζυγόν, τόν σωφρονιστήν· οἱ τῆς ἐρημίας τόν πτερωτήν· οἱ τῆς ἐπιμιξίας τόν νομοθέτην· οἱ τῆς ἁπλότητος τόν ὁδηγόν· οἱ τῆς θεωρίας τόν θεολόγον· οἱ ἐν εὐθυμίαις τόν χαλινόν· οἱ ἐν συμφοραῖς τήν παράκλησιν· τήν βακτηρίαν πολιά· τήν παιδαγωγίαν νεότης· πενία τόν ποριστήν· εὐπορία τόν οἰκονόμον· αἱ χῆραι τόν προστάτην· οἱ ὀρφανοί τόν πατέρα· οἱ πτωχοί τόν φιλόπτωχον· οἱ ξένοι τόν φιλόξενον· οἱ ἀδελφοί τόν φιλάδελφον· οἱ νοσοῦντες τόν ἰατρόν· οἱ ὑγιαίνοντες τόν φύλακα τῆς ὑγείας· οἱ πάντες τόν πᾶσι πάντα γινόμενον, ἵνα κερδάνῃ τούς πάντας πλείονας».

 Στῶμεν καλῶς ἀδελφοί μου, ὀρθόδοξοι χριστιανοί!!

 Ποίαν ἄραγε ἀπολογίαν ἔχωμε νά δώσωμε ἐάν, παρ’ ἐλπίδα, ἀποστῶμεν ἔστω καί κατά μία κεραίαν, ἀπό τήν δογματικήν διδασκαλίαν τοῦ Μεγάλου Ἀθανασίου, πού εἶναι ἐνταγμένη  στό σύμβολο τῆς Πίστεως τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας; Ὁ Πανάγιος Ἰεράρχης μᾶς τονίζει ἁπλά: «Ἔγινεν ὁ Θεός ἄνθρωπος γιά νά γίνει ὁ ἄνθρωπος θεός»· ἐμεῖς λοιπόν θά δεχτοῦμε νά καταντήσουμε ἀριθμοί; Ἀρνούμενοι τό μόνον τοῦ Πατρός θειότατον καί ἁγιότατον γέννημα, τόν μονότατον κατά Φύσιν Υἱόν τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, τόν μοναδικό Σωτῆρα καί Λυτρωτήν, τήν μοναδικήν ἐλπίδα τοῦ κόσμου παντός, καί τό ὄνομα πού λάβαμε μέ τό ἅγιον Ὀρθόδοξο Βάπτισμα καί τό ἅγιον Χρῖσμα;

Τά ἄλογα ζῶα, βόδια, πρόβατα, αἶγες, σφραγίζονται μέ ἀριθμό· ὄχι ὁ κατά Θεόν, πλασθείς ἄνθρωπος καί μάλιστα, πιστός. Ἐμεῖς ἐλάβαμε τό Ὀρθόδοξο Χρῖσμα καί λεγόμαστε χριστοί, κατά Χάριν ἅγιοι· θεοί. Δεχθήκαμε δωρεάν τό αὐτεξούσιον, τήν συνείδησιν, τήν βούλησιν, τήν εὐφυΐαν, ἀπό τόν δημιουργό Θεάνθρωπο Ἰησοῦν, τόν Λυτρωτήν.

Ἀδελφοί, ὁ Μέγας Ἀθανάσιος ὅπως εἴπαμε, ἔμεινε κάποια ἐποχή μονότατος. Ὅμως δέν ὑπέστειλε τόν ἀγῶνα καί ὁ Χριστός μέ τήν εὐδοκία τοῦ Πατρός, ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι, στό τέλος, τόν δικαίωσε· ὅπως ἀκριβῶς θά δικαιώσει καί ἡμᾶς, τό ποίμνιό Του καί τήν Ὀρθόδοξον ζύμην πού θά ζυμώσει ὅλο τό φύραμα καί θά ἀπαλλάξει τόν κόσμον ἀπό τήν λέπρα καί τήν δυσωδία τῆς Ν.Ἐποχῆς.

Στόν Βασιλέα Χριστόν ἡ Δόξα, ἡ Βασιλεία καί τό Κράτος.

Στόν Μέγα Ἀθανάσιον, ἡ τιμή εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.