20250214
Την 11η Φεβρουαρίου στο αγιολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας προστέθηκε ένας ακόμα Άγιος. Ένα διαμάντι ήλθε και προστέθηκε στην χρυσή αλυσίδα των μαρτύρων και οσίων ανδρών και γυναικών. Η μορφή του και η δράση του για εκατόν πενήντα και πλέον χρόνια ήταν υπό αμφισβήτηση από τους ανθρώπους. Ο Θεός γνώριζε την Οσιότητά του και την δεχθήκαμε και εμείς. Την ημέρα αυτή υπεγράφη η σχετική πράξη. Συγκεκριμένα, διαβάζουμε την σχετική ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου:
«Συνῆλθεν, ὑπό τήν προεδρίαν τῆς Α. Θ. Παναγιότητος, ἡ Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδος εἰς τήν τακτικήν συνεδρίαν αὐτῆς σήμερον, Τρίτην, 11ην Φεβρουαρίου 2025, πρός ἐξέτασιν τῶν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένων θεμάτων.
Κατά τήν διάρκειαν τῶν ἐργασιῶν, ὑπεγράφη ὑπό τῆς Α. Θ. Παναγιότητος, τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου καί τῶν ἁγίων Συνοδικῶν Ἀρχιερέων, εἰς εἰδικήν πρός τοῦτο Ἱεράν Ἀκολουθίαν, ἐν τῷ Πανσέπτῳ Πατριαρχικῶ Ναῷ τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου τοῦ Τροπαιοφόρου, ἡ ἐν τῷ Ἱερῷ Κώδικι τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας καταστρωθεῖσα Πατριαρχική καί Συνοδική Πρᾶξις Ἁγιοκατάξεως τοῦ Ὁσίου Μoναχοῦ Χριστοφόρου (Παναγιωτοπούλου), τοῦ ἐπικαλουμένου Παπουλάκου».
Θα επιχειρήσουμε να ασχοληθούμε, στο παρόν κείμενο, με την αγία βιοτή του νέου Οσίου της Αγίας μας Εκκλησίας. Ο μοναχός Χριστοφόρος Παναγιωτόπουλος ή Ππουλάκος, όπως είναι γνωστός, είναι ένας από τους σύγχρονους αποστόλους της Ορθοδοξίας και της Ελλάδας.
Στην εποχή του κάποιοι τον είπαν «αγύρτη», η πολιτεία τον συνέλαβε και η ιερά σύνοδος με πίεση της πολιτείας τον περιόρισε σε μοναστήρια της Θήρας και της Άνδρου. Ο Λαός από γενεά σε γενεά διατήρησε ζωντανή τη μνήμη του και την φλόγα της προσφοράς του στην Ορθοδοξία και στην Ελλάδα.
Ας δούμε πιο αναλυτικά τον οσιακό βίο του Χριστοφόρου. Γεννήθηκε στο χωριό Άρμπουνα του δήμου Κλειτουρίας της περιοχής των Καλαβρύτων. Η εργασία του ήταν κρεοπώλης‧ οικογενειακή ασχολία. Ήταν άνθρωπος δίκαιος και φιλήσυχος. Βλέπει θεϊκό σημάδι στο σπίτι, σε ώριμη ηλικία, να τον προστάζει να γίνει μοναχός και κήρυκας. Τότε κτίζει πάνω από το χωριό του την σκήτη της «Κοιμήσεως της Θεοτόκου». Γνώριζε τις στοιχειώδεις γνώσεις της εποχής του. Ζει σε μια έντονη εποχή, ίσως την πιο έντονη, για το έθνος μας και συμμετέχει ενεργά στην προετοιμασία του γένους για την απελευθέρωση από τον οθωμανικό ζυγό.
Πορεύτηκε ζώντας τα εθνικά νάματα και με την πνευματικότητα ως αποτέλεσμα της μακραίωνης εκκλησιαστικής και εθνικής παράδοσης της σύνδεσης της ελληνικής εκκλησίας με την Μεγάλη Μητέρα Εκκλησία. Έτσι, όταν οι Βαυαροί και οι εκτελεστές των αποφάσεών τους προσπάθησαν να αλλοιώσουν το ελληνορθόδοξο πνεύμα με καινοτομίες ύποπτες και απαράδεκτες, ως μη Ορθόδοξοι, βρήκαν τον Χριστοφόρο απέναντί των να αγωνίζεται για την αλήθεια και την ελευθερία. Δεν ήταν μόνος του. Είχε συμμαχητές διακεκριμένους ρασοφόρους λόγιους όπως ο Κοσμάς Φλιαμάτος από την Κεφαλονιά, ο Ιγνάτιος Λαμπρόπουλος ο Μεγαλοσπηλιώτης, ο Κωνσταντίνος ο εξ Οικονόμων, ο καθηγούμενος Συμεών της Μονής Γρηγορίου του Αγίου Όρους, ο όσιος Διονύσιος Επιφανιάδης και άλλοι Κολλυβάδες πατέρες και άνθρωποι πνευματικοί από όλα τα κοινωνικά και πνευματικά στρώματα.
Ο Παπουλάκος μάχεται περιοδεύοντας στην Αττική, σε όλη την Πελοπόννησο και σε πολλά νησιά όπως στον Πόρο, στις Σπέτσες, στην Ύδρα, και στην Ελαφόνησο. Περιοδεύει και διδάσκει τον Λόγο του Θεού. Οι λόγοι του είναι βάλσαμο και ελπίδα για τους ταλαίπωρους κατοίκους. Στηλιτεύει τις προσπάθειες της εξουσίας των Βαυαρών για αλλοίωση της παράδοσής μας. Ο λόγος του δρα καταλυτικά, ορθόδοξα, ώστε να επικρατεί αγάπη, δικαιοσύνη και συγχώρεση.
Στον Τύπο της εποχής διαβάζουμε «ό,τι δεν κατάφεραν οι νόμοι, το κατόρθωσε με το κήρυγμά του ο Χριστοφόρος». Από όποιο μέρος περνά η καλοσύνη και η φιλανθρωπία εξαπλώνονται. Η πολιτεία τον συλλαμβάνει και μετά από επανειλημμένες συλλήψεις του η Ιερά Σύνοδος ζητά να αποφυλακιστεί γιατί διαπίστωσε: «ότι όπου αν απήλθε, κηρύξας τον λόγον του Θεού, ούτε αγυρτίαν, ούτε ιδιοτέλειαν τινά εφάνη μετελθών, αλλ’ αφιλοκερδής ων, και ακτήμων, και ως ο υπό απλούς απλούστατος τον λόγον του Θεού κηρύξας, συνέστειλε και παντελώς έπαυσε δια της διδασκαλίας του την ζωοκλοπήν, την δενδροκοπίαν, την ψευδορκίαν κ.τλ. και …θεωρεί αυτόν της κατ’ αυτού γενομένης κατηγορίας Αθώον». Οι ισχυροί πιέζουν την Σύνοδο να εκδώσει νέα απόφαση απαγορευτική της δράσης του Οσίου. Ο Παπουλάκος επιστρέφει στην γενέτειρα Άρμπουνα για περισυλλογή. Αυτό δεν θα διαρκέσει για πολύ καιρό.
Ο αγώνας έχει γίνει πλέον σκοπός της ζωής του. Ξαναβγαίνει στα χωριά και στην ύπαιθρο. Η Πελοπόννησος και πολλά νησιά τον υποδέχονται με πρωτοφανή ενθουσιασμό. Παντού Λαός και κλήρος τον ακολουθεί ψάλλοντας «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ…».
Η πορεία πίστεως του Παπουλάκου φθάνει στην Καλαμάτα. Τότε η Σύνοδος και η κυβέρνηση ανησυχούν. Διατάσσουν τον στρατό και τον στόλο να καταστείλει το «κίνημα» του άοπλου Γέροντα.. Τότε καταφεύγει στα βουνά της Μάνης, εκεί οι κάτοικοι τον προστατεύουν γιατί τον αγαπούν αλλά το πάθος της φιλαργυρίας καραδοκεί. Η αμοιβή είναι έξι χιλιάδες δραχμές. Δυστυχώς, βρέθηκε ρασοφόρος να την παραλάβει…
Ο Γέροντας για
ένα χρόνο είναι κρατούμενος στις φυλακές του Ρίου. Για να δικαστεί μεταφέρεται
στην Αθήνα. Κλήρος και Λαός υποκλίνονται με κλάματα και δεήσεις από όπου περνά.
Διαπιστώνοντας τη μεγάλη αγάπη κλήρου και Λαού η κυβέρνηση φοβάται να τον
δικάσει και είναι έτοιμη να αναιρέσει τις συκοφαντίες. Όμως, πιέζει την Ιερά
Σύνοδο να τον περιορίσει για το υπόλοιπο της ζωής του στη Μονή Παναχράντου
Άνδρου. Ο Λαός δεν τον λησμονεί. Από όλα τα Βαλκάνια έρχονται προσκυνητές για
να πάρουν την ευλογία του ήη ένα κομμάτι από το ράσο του για αγιασμό.
Κοιμήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 1861 στην Άνδρο. Ο δεσμοφύλακας, λίγο πριν κοιμηθεί ο Όσιος, ζήτησε την ευχή του για να γίνει μοναχός. Πίστευε ότι η άσπρη γενειάδα του Παπουλάκου έκρυβε φως και αλήθεια.
Έφυγε από τον μάταιο τούτο κόσμο αγνοημένος από τους εφήμερους ισχυρούς, αλλά πλήρης της αγάπης του κλήρου και του Λαού. Ο αγωνοθέτης Κύριος και Δίκαιος Κριτής τον στεφάνωσε με το αμάραντο στεφάνι του νικητή και τον κατέταξε στην χορεία των Αγίων Του, με την μνήμη του να τιμάται την 18 Ιανουαρίου κάθε έτος.
Ἀπολυτίκιον Ὁσίου Χριστοφόρου “Παπουλάκου”
Ἦχος α´. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Τὸν τοῦ Ἄρμπουνα γόνον, Παπουλᾶκον τὸν Ὅσιον, τῆς Μονῆς Μεγάλου Σπηλαίου, ἱερὸν σεμνολόγημα, τὸν ἔχοντα τὸν ζῆλον Ἠλιοῦ, ἐν πίστει Χριστοφόρον τὸν σοφόν, τὸν διδάσκαλον τῶν λόγων, τῶν τοῦ Θεοῦ, τιμήσωμεν κραυγάζοντες· Δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ σοφίσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ, ἡμῖν τὰ κρείττονα.
Ἀπολυτίκιον.Ἦχος πλ. α΄. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Τὸν θεόσδοτον πλάνητα χριστοκήρυκα, διδασκαλίαις πανσόφοις τὴν ἀγνωσίαν λαοῦ διαλύσαντα καὶ γνῶσιν πρὸς σωτήριον καθοδηγήσαντα πολλοὺς εὐφημήσωμεν λαμπρῶς, θεόπνευστον Χριστοφόρον, βοῶντες· Ὅσιε πάτερ, ἡμῖν ἱλέωσαι τὸν Ὕψιστον.
Μεγαλυνάριον.
Χαίροις, ὁ φωτίσας τοὺς ἐν σκιᾷ ἀγνωσίας ὄντας, Χριστοφόρε, πάτερ ἡμῶν,
ἐν Πελοποννήσῳ καὶ νήσοις τῶν Κυκλάδων πεπαῤῥησιασμένων λόγων ἀκτῖσί σου.
Έτερον.
Χαίροις, τῶν Ἀρμπούνων νεοθαλὲς βλάστημα καὶ Μάνης πάσης λύχνε νεοφεγγές,
χαίροις, Χριστοφόρε, τοὐπίκλην Παπουλᾶκε, λαοῦ ἐζοφωμένου σέλας ἀείφωτον.
Κοντάκιον. Ἦχος πλ. δ΄. Τῇ Ὑπερμάχῳ.
Τὸν ἀγαθόν, ἁπλοῦν, ἀκτήμονα, ἀνάργυρον καὶ ἀμαθῆ ἱεροκήρυκα τιμήσωμεν,
Χριστοφόρον, Παπουλᾶκον τὸν κεκλημένον, ὡς ἠθῶν τῶν Ὀρθοδόξων ὑφηγήτορα ἐξορίαν καὶ εἱρκτὴν καθυπομείναντα πόθῳ κράζοντες· Χαίροις, πάτερ θεόληπτε.
Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός
