«Πνευματική φαρέτρα τοῦ Ὀρθοδόξου Χριστιανοῦ»
Δέν φθάνεις στήν ἀδιάκοπη προσευχή, ὅσο καιρό εἶσαι ἐμπαθής, ἀλλά φθάνης στόν κίνδυνο νά βλέπης φαντασίες, παραισθήσεις, ἀκόμη καί ὅταν εἶσαι ἄγρυπνος. Ὅταν ἀνακατεύεται ἡ προσευχή μέ τά πάθη, νικοῦν τά πάθη μέ τίς κάθε εἴδους φαντασίες. Μερικοί, λέγουν, ὅτι βλέπουν τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό σάν ἕνα νεαρό μέ τόν ὁποῖον κάνουν ἔρωτα, ἄλλοι σάν ἕνα παιδί, τό ὁποῖο σφίγγουν στήν ἀγκαλιά τους· κι αὐτά εἶναι καρπός τῆς ἐμπαθείας τους. Μέ τίς ἀπάτες αὐτές ὁ ἄνθρωπος φθάνει μέχρι τήν τρέλλα. Αὐτός πού εἶναι ἀσθενής ψυχικά, ἠμπορεῖς νά τόν βοηθήσης, ἐάν ἔχη συνείδησι τῆς ἀσθενείας του.
Μέχρις ὅτου ἀκόμη τά πάθη δέν ἀπεχώρησαν, δέν ὑπάρχει ἀκατάπαυστη προσευχή, διότι ὁ σατανᾶς σέ συλλαμβάνει σέ δαιμονικές παγίδες, ἀντί τῶν θείων ὁραμάτων. Πρῶτα πρέπει νά ἐπιτευχθῆ ἡ κάθαρσις ἀπό τά πάθη. Πῶς; Πρέπει ν᾿ ἀρνηθῆς τήν φιλαυτία σου, τήν ἀγάπη πρός τά σαρκικά ἁμαρτήματα καί σημεῖα αὐτῆς τῆς ἀγάπης, ἀνάμεσα στά ἄλλα εἶναι καί αὐτά: ἡ κατάκρισις, ὁ γογγυσμός, τά παράπονα.
Ὑπάρχουν δύο φάσεις ἀγωνισμάτων:
1. Ἡ ἀσκητική φάσις, πού εἶναι ἡ προσπάθεια ἐκ μέρους τοῦ ἀνθρώπου νά καθαρισθῆ ἀπό τά πάθη του, καί
2. ἡ δεύτερη φάσις, μετά ἀπ᾿ αὐτή τήν νίκη, ἡ ὁποία χαρακτηρίζεται ἀπό τά χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τό Ὁποῖο ὑψώνει τόν νοῦ στήν κατάστασι τῆς φωτεινῆς πίστεως. Οἱ Ἅγιοι ἔκαναν φοβερές ἀσκήσεις καί ἔφθασαν στήν κατάστασι τοῦ Ἀδάμ, πρό τῆς πτώσεώς του, ὅπου τά ἄγρια ζῶα μέ τήν παρουσία τους συμπεριφέροντο μέ ἠμερότητα. Σάν σύγχρονο παράδειγμα ἔχουμε τόν Ἅγιο Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ, πλησίον τοῦ ὁποίου ἤρχοντο τά ἄγρια ζῶα καί ἐστέκοντο μέ παραότητα. Οἱ Ἅγιοι ἀγαποῦν ὅλη τήν φύσι τοῦ Θεοῦ.
Ἡ ἀσκητική φάσις περιέχει ἀγῶνες, ἐνῶ ἡ δεύτερη φάσις εἶναι μυστική καί χαρακτηρίζεται ἀπό τήν κάθοδο τῶν χαρισμάτων τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Ἀπάρνησις τοῦ κόσμου σημαίνει ἀπάρνησις τῶν παθῶν τοῦ κόσμου καί ὄχι τοῦ κόσμου πού εἶναι δημιούργημα τοῦ Θεοῦ. Μέσα στόν κόσμο εὑρίσκονται ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ καί ἄνθρωποι τοῦ κόσμου.
ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΑΡΣΕΝΙΟΥ ΜΠΟΚΑ ΡΟΥΜΑΝΟΥ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ (1910-1989), ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΡΙΑ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Μ.Δ.Γ., 2003
Μέ τήν εὐλογία τοῦ πατρός Δαμασκηνοῦ Γρηγοριάτου