«Πνευματική φαρέτρα τοῦ Ὀρθοδόξου Χριστιανοῦ»
Ὅπως ἀκριβῶς δέν ἔχουν καμιά ὠφέλεια οἱ γεωργοί πού σπέρνουν τό σπόρο στό δρόμο, ἔτσι κι ἐμεῖς δέν ἔχομε κανένα ὄφελος ἀπό τό νά μᾶς ὀνομάζουν Χριστιανούς, ἄν τά ἔργα μας δέν εἶναι σύμφωνα μέ τό ὄνομά μας. Καί ἄν θέλετε νά σας παρουσιάσω ἀξιόπιστο μάρτυρα τόν ἀδελφόθεο Ἰάκωβο πού λέγει" «ἡ πίστη χωρίς τά ἔργα εἶναι νεκρή» (Ίακ. 2, 17). Ἄρα λοιπόν παντοῦ εἶναι ἀναγκαία καί ἡ ἐκτέλεση τῶν ἔργων" γιατί ὅταν ἀπουσιάζουν αὐτά, δέν μπορεῖ νά μᾶς ὠφελήσει ἡ ὀνομασία τοῦ Χριστιανοῦ. Καί μή ἀπορήσεις. Γιατί, πές μου, ποιό κέρδος ἔχει ὁ στρατιώτης ἀπό τήν κατάταξή του στό στρατό, ἄν δέν εἶναι ἄξιος γιά τήν ἐκστρατεία καί δέν πολεμᾶ γιά τόν βασιλιά ἀπό τόν ὁποῖο τρέφεται; Ἴσως, ἄν καί εἶναι φοβερό τό λεγόμενο, θά ἦταν προτιμότερο νά μή στρατευθεῖ, παρά νά στρατευθεῖ καί ν' ἀμελεῖ γιά τήν τιμή τοῦ βασιλιά" γιατί, πώς δέν θά τιμωρηθεῖ αὐτός πού τρέφεται ἀπό τό βασιλιά, ἀλλά δέν ἀγωνίζεται γιά τό βασιλιά; Καί τί λέγω γιά τό βασιλιά; Μακάρι νά φροντίζαμε ἔστω καί γιά τίς ψυχές μας.
Καί πώς, λέγει, μπορῶ νά ζῶ μέσα στόν κόσμο καί ἀνάμεσα στά κοσμικά πράγματα καί νά σωθῶ; Τί λές, ἄνθρωπε; Θέλεις μέ συντομία νά σοῦ δείξω ὅτι δέν εἶναι ὁ τόπος πού σώζει, ἀλλά ὁ σωστός τρόπος ζωῆς καί ἡ προαίρεση; Ὁ Ἀδάμ ἔπαθε τό ναυάγιο σάν σέ λιμάνι μέσα στόν παράδεισο (Γεν. 3)" ὁ Λώτ πάλι διασώθηκε σάν σέ πέλαγος μέσα στά Σόδομα (Γεν. 19)" ὁ Ίώβ πέτυχε τή δικαίωση ἐπάνω στήν κοπριά (Ίώβ 2), ἐνῶ ὁ Σαούλ, ἄν καί ζοῦσε μέσα στούς θησαυρούς, ἔχασε καί τήν ἐδῶ βασιλεία καί τήν ἐκεῖ (Α' Βασ. 18)...
Γνωρίζοντας αὐτά καί φέρνοντας στή μνήμη μας τή φοβερή ἡμέρα καί σκεπτόμενοι τό πῦρ ἐκεῖνο καί τά φοβερά κολαστήρια, ἄς ἐπιστρέψομε ἀπό τό πλανεμένο δρόμο μας. Γιατί θά ρθεῖ ὥρα πού θά διαλυθεῖ τό θέατρο τοῦ κόσμου αὐτοῦ" δέν εἶναι δυνατό μετά τό πέρας αὐτῆς τῆς ζωῆς νά κάνει κανείς κάτι, δέν εἶναι δυνατό νά στεφανωθεῖ μετά τή διάλυση τοῦ θεάτρου. Αὐτός εἶναι ὁ καιρός μετανοίας, ἐνῶ ἐκεῖνος κρίσεως" αὐτός εἶναι ὁ καιρός τῶν ἀγώνων, ἐνῶ ἐκεῖνος τῶν στεφάνων" αὐτός εἶναι ὁ καιρός τοῦ κόπου, ἐνῶ ἐκεῖνος τῆς ἀνέσεως' αὐτός ὁ καιρός τῶν καμάτων, ἐνῶ ἐκεῖνος τῆς ἀνταποδόσεως. Συνέλθετε παρακαλῶ, ἀφυπνισθεῖτε καί ἄς ἀκούσομε μέ προθυμία τά λεγόμενα. Ζήσαμε γιά τήν σάρκα, ἄς ζήσομε καί γιά τό πνεῦμα" ζήσαμε γιά τίς ἡδονές, ἄς ζήσομε καί γιά τίς ἀρετές" ζήσαμε μέ ἀδιαφορία, ἄς ζήσομε καί μέ μετάνοια. «Γιατί ὑπερηφανεύεται τό χῶμα καί ἡ στάχτη;» (Έκκλ. 10, 9). Τί φουσκώνεις ἀπό ἀλαζονεία, ἄνθρωπε; γιατί μεγαλοφρονεῖς γιά τόν ἑαυτό σου; τί ἐλπίζεις ἀπό τή δόξα τοῦ κόσμου καί τόν πλοῦτο;
Ἄς πᾶμε, παρακαλῶ, στούς τάφους καί ἄς δοῦμε τά ἐκεῖ μυστήρια" ἄς δοῦμε τή φύση τήν ἀνθρώπινη κατασκορπισμένη, τά κόκκαλα σαπισμένα, τά σώματα σάπια" κι ἄν ἀκόμη εἶσαι σοφός, σκέψου, κι ἄν εἶσαι φρόνιμος, πές μου, ποιός εἶναι ἐκεῖ ὁ βασιλιάς καί ποιός ὁ ἰδιώτης, ποιός εἶναι ὁ εὐγενής καί ποιός ὁ δοῦλος, ποιός ἦταν ὁ σοφός καί ποιός ὁ ἄσοφος; Ποῦ εἶναι ἐκεῖ ἡ ὀμορφιά τῆς νεότητας; ποῦ τό χαρούμενο πρόσωπο; ποῦ τά ὄμορφα μάτια; ποῦ ἡ καλοκαμωμένη μύτη; πού τά φλογερά χείλη; ποῦ τά κάλλη τῶν παρειῶν; πού τό λαμπερό μέτωπο; δέν εἶναι ὅλα σκόνη; δέν εἶναι ὅλα σκουλήκια καί δυσωδία; δέν εἶναι ὅλα βρωμιά;
Σκεπτόμενοι, ἀδελφοί, αὐτά καί φέροντας στή μνήμη μας τήν τελευταία ἡμέρα, ὅσο ἀκόμη ἔχομε καιρό, ἄς ἐπιστρέψομε ἀπό τόν πλανεμένο δρόμο μας. Μέ τίμιο αἷμα ἀγορασθήκαμε (Α' Πέτ. 1, 2). Γι' αὐτό ὁ Θεός φανερώθηκε ἐπάνω στή γῆ.
Ὁ Κριτής ὁδηγεῖται στό δικαστήριο γιά τούς καταδικασμένους" ἡ Ζωή γεύεται θάνατο' ὁ Πλάστης ραπίζεται ἀπό τό πλάσμα" Ἐκεῖνος πού δέν τόν βλέπουν τά Σεραφείμ, φτύνεται ἀπό τό δοῦλο, γεύεται ξύδι καί χολή, κεντᾶται μέ τή λόγχη, τοποθετεῖται στόν τάφο, καί σύ, πές μου, ἀδιαφορεῖς καί κοιμᾶσαι καί τά περιφρονεῖς, ἄνθρωπε, ὅλα αὐτά; Δέν γνωρίζεις, ὅτι κι ἄν ἀκόμη χύσεις τό αἷμα σου γιά Ἐκεῖνον, οὔτε ἔτσι ἔκαμες ἐκεῖνο πού πρέπει; Καί τοῦτο γιατί ἄλλο εἶναι τό αἷμα τό δεσποτικό καί ἄλλο τό αἷμα τοῦ δούλου. Πρόλαβε μέ τή μετάνοια καί τή μεταστροφή τήν ἔξοδο τῆς ψυχῆς, μήπως ἔρθει ὁ θάνατος καί δέν καταστεῖ δυνατή ἡ θεραπεία μέ τή μετάνοια' γιατί στήν γῆ ἔχει τή δύναμή της ἡ μετάνοια, καί μόνο στόν ἄδη αὐτό δέν εἶναι δυνατό νά συμβεῖ.
Ἄς ζητήσομε τόν Κύριο ὅσο ἔχομε καιρό" ἄς κάνομε τό καλό, ὥστε καί ἀπό τή μέλλουσα ἀθάνατη γέεννα ν' ἀπαλλαγοῦμε καί ν' ἀξιωθοῦμε τήν οὐράνια βασιλεία, μέ τή χάρη καί τή φιλανθρωπία τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, στόν όποιο ἀνήκει ἡ δόξα καί ή δύναμη, στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων. "Ἀμήν.
("Αγιος Ιωάννης ό Χρυσόστομος)
Μέ τήν εὐλογία τοῦ πατρός Δαμασκηνοῦ Γρηγοριάτου
