ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΙΣ ΘΛΙΨΕΙΣ

Ὁ διάλογος αὐτός ἔγινε στό προαύλιο ἑνός ἱεροῦ Ναοῦ, μεταξύ τοῦ ἱερέα καί μερικῶν ἐνοριτῶν.
Ἐνορίτης :
Στό λόγο σου, σήμερα, πάτερ, ἀναφέρθηκες γιά λίγο γύρω ἀπό τό θέμα τῶν θλίψεων πού συμβαίνουν στή ζωή μας καί εἶπες παρ' ὄλο πού τό θέμα εἶναι πολυσυζητημένο ὅτι συχνά προβάλλεται ἀπό πολλούς τό ἐρώτημα: «Πόθεν οἱ θλίψεις στή ζωή μας;»...

Ἄλλος Ἐνορίτης:

Πολύ θά θέλαμε πάτερ, νά μᾶς πεῖτε περισσότερα γιά τό θέμα αὐτό, γιατί συχνά μᾶς ἀπασχολεῖ καί μᾶς συνταράσσει, ἀλλά καί σέ ἀπόγνωση καί ἀδιέξοδο μᾶς ὁδηγεῖ.

Ἱερέας:
Ἄν καί ὁ χρόνος μου εἶναι περιορισμένος θά προσπαθήσω ὅσο πιό σύντομα μπορῶ νά σᾶς δώσω κάποιες ὠφέλιμες ἀπαντήσεις πάνω στίς δικές σας ἀπορίες καί ἐρωτήματα.
Ἐνορίτης:
Καί πόθεν λοιπόν, πάτερ, καί γατί ὅλες αὐτές οἱ δοκιμασίες πού ταλανίζουν καί στενοχωροῦν τούς ἀνθρώπους;
Ἱερέας:
Ὅπως βλέπομε, οἱ θλίψεις εἶναι πανανθρώπινο πρόβλημα καί πολλοί προσπάθησαν νά δώσουν ἀπαντήσεις, χωρίς ὅμως νά ἱκανοποιήσουν καί νά ἀναπαύσουν τούς ἀνθρώπους. Αὐτό ὀφείλεται, κατά τή γνώμη μου, ἐπειδή δέν λαμβάνουν ὑπόψιν τό Λόγο τοῦ Θεοῦ, τήν Ἁγία Γραφή. Ἐμεῖς βασιζόμενοι σέ ὅσα λέγει ὁ ἀψευδής λόγος τοῦ Θεοῦ, βλέπομεν ὅτι ἡ θλίψη καί ὁ πόνος ἀρχίζουν ἀπό τήν ὧρα πού οἱ πρωτόπλαστοι διώχτηκαν ἀπό τόν Παράδεισο. Ὁ Ἀδάμ καί ἡ Εὔα γεύτηκαν τή θλίψη σάν καρπό τῶν πράξεών τους. Ἦταν τό ἀποτέλεσμα τοῦ ἐγωϊσμοῦ καί τῆς παρακοῆς τους στήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ. Αἰτία λοιπόν, ἡ ἁμαρτία καί ἡ ἀνομία τους γιά τήν ὁποία διώχτηκαν ἀπό τόν Παράδεισο καί θρέθηκαν στόν πόνο, στή θλίψη καί στή φθορά.
Ἐνορίτης:
Μποροῦμε δηλαδή, νά συμπεράνουμε ὅτι οἱ θλίψεις πού βασανίζουν τούς ἀνθρώπους ὀφείλονται στήν παράβαση τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ, στήν ἁμαρτία;
Ἱερέας:
Ὄχι βέβαια ὅλες οἱ περιπτώσεις, ἀλλά σίγουρα οἱ περισσότερες ἀπό αὐτές, ὀφείλονται στήν παράβαση τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου. Δέν ἀκολουθοῦν οἱ ἄνθρωποι τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, δέν ἔχουν συνέπεια στή ζωή τους, πορεύονται ἀντίθετα στό Νόμο τοῦ Θεοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας Του, ἐνεργοῦν ἀπερίσκεπτα μέ ἀποτέλεσμα, μέ ἀποτέλεσμα νά βρίσκονται μακρυά ἀπό τήν προστασία Του. Τότε ἀκριβῶς βρίσκει εὐκαιρία ὁ διάβολος καί δημιουργεῖ στούς ἀνθρώπους τόσα κακά καί ταλαιπωρεῖες. Πολύ χαρακτηριστικά τό ἐπιβεβαιώνει ὁ λόγος τοῦ Κυρίου: -«οἱ μακρύνοντες ἑαυτούς ἀπό σοῦ ἀπολοῦνται»..
Ἄλλος Ἐνορίτης:
Ὅπως μαρτυροῦν τά γεγονότα, καί εἴμαστε συχνά μάρτυρες καταστάσεων, σίγουρα ἔτσι εἶναι ὅπως τά λέτε, ὅτι δηλαδή, πολλοί ὑποφέρουν ἀπό τή δική τους ὑπαιτιότητα. Ἡ ἀπορία μου ὅμως εἶναι, γιατί νά λέγεται ὅτι ὁ Θεός «τιμωρεῖ» τούς ἀνθρώπους καί μάλιστα «τιμωρεῖ» ὅσους ἀγαπᾶ; Ἐξηγῆστε μας παρακαλῶ, πῶς συμβαίνουν αὐτά τά πράγματα;
Ἱερέας:
Ἐδῶ μοῦ θέτετε δύο θέματα. α) Ἄν ὁ Θεός τιμωρεῖ τόν ἄνθρωπο καί β) Πῶς συμβαίνει νά τιμωρεῖ ἐκεῖνο πού ἀγαπᾶ.
Καί στά δύο αὐτά θέματα θά προσπαθήσω νά σᾶς διαφωτίσω σωστά, γιά νά ἔχετε μιά σωστή θέση καί νά ἀντιμετωπίζετε τά θέματα αὐτά σύμφωνα μέ τή ὀρθή πίστη τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἐπικαλοῦμε λοιπόν, τήν προσοχή σας γιά νά ἀντιληφθῆτε πῶς ἔχουν τά πράγματα.
Γιά τό πρῶτο θέμα, πού θέλουν μερικοί νά παρουσιάζουν τό Θεό τιμωρό μέ τήν ἔννοια τῆς ἐκδίκησης, ἡ ἄγνοιά τους τούς ὁδηγεῖ στήν ἐξυπηρέτηση τοῦ διαβόλου. Πρέπει νά γνωρίζουν ὅτι αὐτός πού τιμωρεῖ ἐκδικητικά θά πρέπει νά ἔχει μέσα του κάποια δόση, ἔστω, ἐκδικητικότητας καί μίσους, πρᾶγμα πού ἀπουσιάζει παντελῶς ἀπό τό Θεό. Ὁ Θεός εἶναι ἡ Ὑπέρτατη Ἀγάπη καί κατά συνέπειαν ξένος πρός κάθε ἴχνος κακοῦ. Ἑπομένως δέ μπορεῖ οὔτε νά ἐκδικηθεῖ κανένα. Αὐτό τό ἐπιβεβαιώνει καί ὁ ἀπόστολος Ἰάκωβος:«Μηδείς πειραζόμενος λεγέτῳ ὅτι ἀπό Θεοῦ πειράζομαι· ὁ γάρ Θεός ἀπείραστος κακῶν, πειράζει δέ αὐτός οὐδένα.» (α. 13) Δηλαδή, κανένας ἄνθρωπος πού ἔχει πειρασμό δέν πρέπει νά λέγει ὅτι μέ πειράζει, μέ τιμωρεῖ, ὁ Θεός, γιατί εἶναι ἀδύνατο νά πειραστεῖ ὁ Θεός ἀπό κάτι κακόν ἤ πονηρόν καί γιά τοῦτο εἶναι ἀδύνατο νά προκαλέσει τιμωρία σέ κανένα. Καί αὐτόν ἀκόμα τόν ἔχθρό του τό διάβολο τόν ἀφήνει χωρίς τιμωρία πρός τό παρών.
Ἀντίθετα, ὅπως μᾶς βεβαιώνει ὁ ἴδιος ἀπόστολος, «ἕκαστος πειράζεται ὑπό τῆς ἰδίας ἐπιθυμίας». (στίχος 14) Δηλαδή, κάθε ἄνθρωπος πειράζεται καί τιμωρεῖται ἀπό τή δική του ἐπιθυμία πού τόν παρασύρει στήν ἁμαρτωλή ζωή καί κατά συνέπεια στούς πειρασμούς. Καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος βεβαιώνει, «θλίψις καί στενοχωρία ἐπί πᾶσαν ψυχήν ἀνθρώπου τοῦ κατεργαζομένου τό κακόν» (Ρωμ. β' 9). Δηλαδή, σέ κάθε ψυχήν ἀνθρώπου πού κατεργάζεται τό κακό ὑπάρχει θλίψη καί στενοχωρία.
Εἶναι ξεκάρο λοιπόν, ὅτι ὁ Θεός, ὡς «Αὐτοαγάπη» δέν ἔχει καμιάν ἀπολύτως σχέση μέ την ἐξάπλωση ἤ καί τήν ἐπικράτηση τοῦ κακοῦ στόν πλανήτη μας.
Ἐνορίτης:
Ναί, σεβαστέ πάτερ, ἒχετε δίκιο καί ἔτσι εἶναι ὅπως τά λέτε, ἀλλά γιατί νά ὑπάρχει ἡ ἐντύπωση ὅτι ὁ Θεός μᾶς τιμωρεῖ; Ἀκόμα καί στήν Ἁγία Γραφή κυριαρχεῖ αὐτή ἡ σκέψη.
Ἱερέας:
Ἀκοῦστε λοιπόν, τί συμβαίνει. Εἴπαμε πρίν ὅτι τά κακά πού μᾶς βρίσκουν, τίς περισσότερες φορές ἔχουν τήν αἰτία τους στίς ἀνομίες, στίς ἁμαρτίες μας στίς ἀπροσεξίες καί ἀπερισκεψίες μας. Ἑπομένως ὁ ἄνθρωπος πού ἀκολουθεῖ καί ἐφαρμόζει τήν ὑλιστική θεώρηση τῆς ζωῆς, σίγουρα παρασύρεται στήν ἀμαρτία, ἀπομακρύνεται θεληματικά ἀπό τήν προστασία τοῦ Θεοῦ, χάνει τή θωράκισή του καί γίνεται ἔτσι παιχνίδι στά χέρια τοῦ μισανθρώπου διαβόλου. Ὁ διάβολος πού ἀπό τή φύση του ἔγινε μισάνθρωπος καί μισόκαλος, ὁδηγεῖ τό θῦμα του ἀπό τό λάκκο στό γκρεμό, τόν φορτώνει μέ πολλές κακίες πού κι αὐτές μέ τή σειρά τους, βυθίζουν τόν ἄνθρωπο σέ πειρασμούς καί θλίψεις καί στενοχωρίες πού πολλές φορές εἶναι ἀβάσταχτες. Καί ἐπειδή ὁ Θεός εἶναι παντοδύναμος καί λέμε ἄν ἤθελε θά ἔδιωχνε τίς θλίψεις, αὐτό τό ἑρμηνεύομε ὅτι ὁ Θεός μέ παιδεύει, ἤ μέ ἀφήνει νά τιμωροῦμαι, δέ μέ ἀπαλλάσσει ἀπό τό κακό. Σ' αὐτό ὅμως ἀδικοῦμεν τό Θεό, γιατί μόνοι μας τόν ἄφήσαμε, καί σεβόμενος τήν ἐλεύθερη βούληση πού ὁ ἴδιος ἔβαλε στόν ἄνθρωπο κατά τή δημιουργία του, δέ μπορεῖ νά ἐπέμβει. Δέ μπορεῖ νά ἀναιρέσει ἐκεῖνο πού Αὐτός ἐνομοθέτησε. Ἐκτός ἄν ὁ πονεμένος ἐκ βάθους καρδίας μετανοήσει καί μέ εἰλικρίνεια ζητήσει τή θεία βοήθεια, τότε μόνο θά ἔλθει βοηθός καί παρηγορητής πού θά βοηθήσει τόν πονεμένο νά ξεπεράσει τή θλίψη του. Καί δέν εἶναι λίγες οἱ φορές πού πονεμένοι βρῆκαν τή γαλήνη τους κάτω ἀπό τή σκέπη τοῦ Κυρίου, διορθώνοντας τή ζωή τους.
Εἶναι καί μιά ἄλλη περίπτωση πού μέ τήν ἄδεια τοῦ Κυρίου μπορεῖ κάποιος εὐσεβής καί ἀρεστός στό Θεό νά πειραστεῖ μέ τήν ἄδεια τοῦ Κυρίου, μέ τό σκοπό νά τοῦ μεγαλώσει ὁ Θεός τήν αἰώνια ἀμοιβή του, ἀλλά καί νά τόν προβάλει σάν παράδειγμα στόν κόσμο. Καί ἐδῶ ἀκόμα θά ἀκούσομε ἀπό τό στόμα τοῦ εὐσεβοῦς πού δοκιμάζεται, ὅτι ὁ Θεός τόν τιμωρεῖ.
Χαρακτηρηστική εἶναι ἡ περίπτωση τοῦ πολύαθλου Ἰώβ ὁ ὁποῖος πειραζόμενος ἀπό τό σατανᾶ, μέ τήν ἄδεια τοῦ Θεοῦ, ἔλεγε: «χείρ γάρ Κυρίου ἡ ἀψαμένη μου (Ἰώβ.1θ' 21) Πού σημαίνει ὅτι ὁ Θεός μέ τιμωρεῖ. Ἑνῶ γνωρίζομεν ὅτι ὁ διάβολος πῆρε ἄδεια ἀπό τό Θεό γιά νά ἐκπειράσει τόν Ἰώβ. Αὐτό ὅμως συμβαίνει σέ ἀνθρώπους πού ὁ Κύριος γνωρίζει τήν ἀντοχή τους καί τούς ἀμοίβει πολύ στήν αἰωνιότητα, εἶναι ἰδικές περιπτώσεις.
Τό συμπέρασμα εἶναι ὅτι ὁ Θεός δέν τιμωρεῖ κανένα, ἀλλά αἰτία τῶν πειρασμῶν καί τῶν πολυειδῶν θλίψεων τίς περισσότερες φορές εἶναι ὁ ἄνθρωπος καί ἡ ἀλλοτρίωση, ἡ ἀποξένωσή του ἀπό τόν Πλάστη καί Κύριό του.
Μιά ματιά στήν ἔξαλλη κοινωνία μας, τό ἐπιβεβαιώνει ἀπόλυτα. Πόθεν προέρχονται οἱ περισσότεροι θάνατοι ἀπό τά καρδιακά νοσήματα; Δέν προέρχονται ἀπό τήν κατάχρηση τῆς φυσικῆς ζωῆς, τήν ὑλόφρονη συμπεριφορά καί τήν κακή χρήση τῶν ἀγαθῶν τοῦ Θεοῦ, ἀπό τήν ἀκόλαστη ζωή, τό ἀλκοόλ, τό κάπνισμα καί τόσες ἄλλες παραβάσεις τοῦ ὀρθοῦ κώδικα τῆς ζωῆς; Μήπως τά στέλλει αὐτά ὁ Θεός; Μή γένοιτο!
Οἱ θάνατοι καί οἱ ἀκρωτηριασμοί καί οἱ παράλυτοι ἀπό τά διάφορα δυστυχήματα, δέν ὀφείλονται στόν ἀνθρώπινο παράγοντα, στήν ὑπερβολική ταχύτητα, τό ποτό καί τή βιασύνη μας;

Γιά ὅλα αὐτά ὄχι μόνο δέ φταίει ὁ Θεός, ἀλλά καί πολλές φορές ἐπεμβαίνει θαυμαστῶς περιορίζοντας τό κακό καί σώζοντας ἀπό βέβαιο θάνατο τούς ἀνθρώπους.
Ἐνορίτης: Τώρα ἔχει ξεκαθαρίσει τό θέμα καί φαίνεται καθαρά ὅτι ὁ Θεός δέν τιμωρεῖ κανένα ἄνθρωπο. μόνον ὁ διάβολος εἶναι ἐκεῖνος πού τυραννεῖ τούς ἀνθρώπους, γιατί εἶναι μισάνθρωπος καί μισόκαλος. Ὅμως ὑποθέτω πάτερ, ὅτι ὑπάρχουν καί ἂλλες αἰτίες πειρασμῶν καί θά θέλαμε νά μάθομε κάτι καί γι' αὐτές.
Ἱερέας:
Καί βέβαια ὑπάρχουν κι ἄλλες αἰτίες πού προκαλοῦν θλίψεις καί στενοχωρίες στούς ἀνθρώπους. ἐκτός τῆς ἁμαρτωλῆς ζωῆς πού δηλητηριάζει κυριολεκτικά τή ζωή τῶν ἀνθρώπων εἶναι καί ἡ κακία τῶν συνθρώπων μας. Ὁ φθόνος, ἡ ζήλεια, τά συμφέροντα πού συνοδεύονται ἀπό μιά ἀκράτητη πλεονεξία εἶναι σέ πολλές περιπτώσεις αἰτίες σοβαρῶν προβλημάτων στόν ἄνθρωπο. Δυστυχῶς, πολλοί ἄνθρωποι, ἀπό εἰκόνες τοῦ Θεοῦ μεταμορφώθηκαν σέ ἀντίγραφα τοῦ σατανᾶ καί προκαλοῦν τόσα προβλήματα στούς συνανθρώπους τους, ὅπως ἀδικίες, φόνους, γιά νά κορέσουν τή μισαλλόδοξη διάθεσή τους. Μέχρι καί στή μαύρη μαγεία ἀκόμα καταφεύγουν γιά νά ἐκδικηθοῦν δημιουργώντας ἔτσι μιά «κόλαση» στούς συνανθρώπους τους.
Ἐνορίτης:
Πραγματικά, πάτερ, καταλήγουμε στό συμπέρασμα ὅτι τίς περισσότερες φορές αἰτία τῆς δυστυχίας μας εἴμαστε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι.
Ἱερέας:
Εἴπαμε ἀρκετά γιά τό πρῶτο θέμα· εἶναι καιρός νά δοῦμε καί τό δεύτερο. Δηλαδή, γιατί νά ἔχουν θλίψεις καί δοκιμασίες αὐτοί πού ἀγωνίζονται νά βαδίσουν τό δρόμο τοῦ Θεοῦ, ἀκόμα καί οἱ μεμαρτυρημένοι δίκαιοι.
Γιά δυό λόγους ἐπιτρέπει ὁ Θεός τούς πειρασμούς στούς ἀνθρώπους πού ἀγαπᾶ. α) Στούς ἀνθρώπους πού ἀγωνίζονται νά τηρήσουν τό θέλημά Του, ἀλλά δέν ἔφτασαν ἀκόμα καί β) Καί σ' αὐτούς τούς δικαίους.
α) Πρέπει νά γνωρίζομεν ὅτι ὁ Θεός σύμφωνα πάντοτε μέ τήν παντογνωσία Του ἐπιτρέπει νά ἐπέρχονται στούς ἀγωνιζομένους χριστιανούς διάφορες θλίψεις καί δοκιμασίες, ἀνάλογα πάντοτε μέ τήν ἀντοχή τους, καί τοῦτο ἐπειδή προβλέπει ἀδυναμίες, ἀπροσεξίες, ἐλαττώματα τά ὁποῖα διορθώνονται μέ τήν ἐμπειρία τῆς δοκιμασίας καί κάνουν τόν ἀγωνιζόμενο προσεκτικό, τόν προβληματίζουν γιά νά ὀλοκληρώσει τόν ἀγώνα του. Αὐτό βέβαια βοήθησε πολλούς νά μήν ἀποκλίνουν ἀπό τό δρόμο τους καί μέ προσοχή ἔφτασαν στό ποθούμενο τέρμα. Ἄς προσέξομε τί λέγει περί τούτου ὁ Σοφός Σολομών: «Ὥσπερ δοκιμάζεται ἐν καμίνῳ ἄργυρος καί χρυσός, οὕτῳ ἐκλεκταί καρδίαι παρά Κυρίῳ». Εἶναι γνωστόν ὅτι γιά νά καθαρίσουν τά πολύτιμα μέταλλα καί νά φανεῖ ἡ ἀξία τους πρέπει νά περάσουν μέσα ἀπό τό καμίνι τῆς φωτιᾶς. Τό ἴδιο ἀκριβῶς κάνει καί ὁ Κύριος μέ τούς ἀνθρώπους πού θέλει νά τούς βοηθήσει νά εὶσέλθουν στή βασιλεία Του καί νά λάμψουν ὅπως ὁ ἥλιος. Οἱ πειρασμοί εἶναι τό μέσον γιά τήν περίπτωση αὐτή. Καί ὁ ἀπόστολος Πέτρος ἐπιβεβαιώνει τά λεγόμενα τοῦ Σολομώντα: «Λυπηθέντες ἐν ποικίλοις πειρασμοῖς ἵνα τό δοκίμιον τῆς πίστεως ἡμῶν πολυτιμότερον χρυσίου» (α' Πέτρου. α. 7) Θέλει νά πεῖ ὅτι μέσα ἀπό τήν ὑπομονή τῶν θλίψεων θά γίνει φανερό ὅτι αὐτή ἡ δοκιμασία καί ἡ ἀντοχή στούς πειρασμούς, εἶναι πολυτιμότερη καί ἀπό τό χρυσάφι καί ἑπομένως θά ἔχουν μεγάλο μισθό ὅσοι ὑπομείνουν μέχρι τέλους. Εἶναι ἀναγκαῖοι αὐτοῦ τοῦ εἴδους οἱ πειρασμοί καί σίγουρα δέν εἶναι πάνω ἀπό τίς δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλά εἶναι τόσο ὅσο χρειάζεται νά προσέξει ὁ ἀγωνιζόμενος τό δρόμο του.
Καί στούς δίκαιους ἀκόμα ὁ Κύριος ἐπιτρέπει πειρασμούς, γιά νά τούς προβάλει σάν παράδειγμα ὑπομονῆς, ὅπως τόν πολύαθλο Ἰώβ. Στίς περιπτώσεις αὐτές τούς ἀμοίβει μέ χρυσά στεφάνια ἀνεκτίμητης ἀξίας, τούς δίνει μεγάλες εὐλογίες καί ὑπάρχουν πολλά παραδείγματα τέτοια. Αὐτή εἶναι ἡ σωστή ἀπάντηση στίς ἀπορίες σας.
Ἐνορίτης:
Μέ τά τελευταῖα πού ἀκούσαμε φαίνεται ὅτι πράγματι εἶναι ἀναγκαῖες καί ὠφέλιμες οἱ θλίψεις, κι ἄν εἶναι ἔτσι, γιατί, πάτερ;
Ἱερέας:
Ἀγαπητοί μου, δεδομένης τῆς ἀνθρώπινης ἀτέλειας καί τοῦ εὐμετάβλητου τῆς ἀνθρώπινης φύσης, ὁ ἄνθρωπος δέν εἶναι σίγουρος γιά τήν τελική πνευματική του ἐπιτυχία. Γιά τό λόγο αὐτό ὁ πάνσοφος καί πανάγαθος Πατέρας μας Θεός, ἐπιτρέπει διάφορους πειρασμούς πού ἐπιφέρουν κάποιο πόνο, λύπη καί στενοχωρία, γιά νά προβληματιστεῖ ὁ ἄνθρωπος νά δεῖ καί νά ἐξετάσει τόν ἑαυτό του, νά δεῖ τήν ἀδυναμία του καί νά προσκολληθεῖ περισσότερο στή θεία Πρόνοια καί νά σωθεῖ. Ὁ σώφρονας ἄνθρωπος ἀντιμετωπίζει τίς δοκιμασίες αὐτές μέ ὑπομονή καί πίστη καί γι' αὐτό δέν τόν συνθλίβουν οὔτε τόν καταβάλουν καί σίγουρα, περνοῦν γρήγορα ἀφοῦ ὁ σκοπός ἐπετεύχθηκε. Αὐτή εἶναι μιά παιδαγωγική μέθοδος γιά διαφυλάξει ὁ Θεός τόν ἀγωνιστή τῆς βασιλείας Του. Γιά τοῦτο καί ὁ ἀπόστολος Ἰάκωβος μακαρίζει ὅσους ὑπομένουν τούς πειρασμούς τοῦ εἴδους αὐτοῦ:
«Μακάριος ἀνήρ ὅς ὑπομένει πειρασμόν· ὅτι δόκιμος γενόμενος λήψεται τόν στέφανον τῆς ζωῆς...» (Ἰακ. αʹ 12). Δηλαδή, εὐτυχισμένος ὁ ἄνθρωπος πού ὑπομένει, τούς πειρασμούς πού ἀναφέραμε, τούς ἀκούσιους, γιατί ἔτσι γίνεται κατάλληλος γιά νά πάρει τό στεφάνι τῆς ζωῆς.
Δέν ὑπάρχει κανένας ἐκλεκτός τοῦ Θεοῦ πού πέρασε ἀπό τόν κόσμο αὐτό καί νά μήν ὑποστεῖ δοκιμασίες, ἄλλος λίγο ἄλλος πολύ, ἀνάλογα μέ τήν ἀντοχή του. Καί εἶναι πολύ χρήσιμες αὐτές οἱ δοκιμασίες σύμφωνα μέ τόν ἀπόστολο Παῦλο: «εἰ δέ χωρίς ἔστε παιδείας ἧς μέτοχοι γεγόνασι πάντες, ἇρα νόθοι ἐστέ καί οὐχ υἱοί.» (Ἑβρ. 1βʹ 8.) Δηλαδή, ἄν δέν ἔχετε πειραστεῖ στή ζωή σας μέ δο-κιμασίες πού πέρασαν ὅλοι οἱ ἐκλεκτοί τοῦ Θεοῦ, σημαίνει ὅτι δέν εἴσαστε γνήσια παιδιά τοῦ Θεοῦ, ἀλλά νόθοι, ἐπειδή τά γνήσια παιδιά δοκιμάζονται ἀπό τόν πατέρα τους. Ἄν ρίξομε μιά ματιά στή Γραφή θά τό διαπιστώσομε ἀπό τά λεγόμενα τῶν ἁγίων ἀνθρώπων, ὅπως ὁ Δαυΐδ, πού ἔλεγε: «στίς μέρες τῶν θλίψεών μου θυμήθηκα τόν Κύριον». Καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος βεβαιώνει ὅτι ἡ θλίψη καί ὁ πειρασμός βοηθοῦν τόν ἄνθρωπο: «ἡ θλίψη ὑπομονήν κατεργάζεται καί ἡ ὑπομονή στερεώνει τήν ἐλπίδα» Εἶναι πολλές οἱ ἀναφορές καί τά παραδείγματα στήν Γραφή πού ἀποδεικνύουν τήν ὠφέλεια ἀπό τίς θλίψεις.
Ἐνορίτης:
Σίγουρα, ὅλα αὐτά πού ἀκούσαμε βοήθησαν νά ἀντιληφθοῦμε πολλά πράγματα πού πρίν ἀγνοούσαμε.
Ἐνῶ φαίνεται καθαρά ὅτι οἱ δοκιμασίες στή ζωή εἶναι ἀναγκαῖες γιά τό λόγο πού ἔχουμε ἀναφέρει, μοῦ γενιέται καί μιά ἀπορία. Γιατί ὁ Κύριος μᾶς συμβουλεύει στή προσευχή «Πάτερ ἡμῶν» νά λέμε καί «μή εἰσενέγκης ἡμᾶς εἰς πειρασμό;»
Ἱερέας:
Ἐδῶ ὁ Κύριος, ἀγαπητοί μου ἐννοεῖ τόν ἐκούσιον πειρασμό πού δημιουργοῦμε στόν ἑαυτό μας ἀπό τήν ἀπερισκεψία καί ἀφροσύνη μας καί ἁμαρτάνουμε καί ὑποφέρομεν ἀντί νά ὠφεληθοῦμε. ὁ Κύριος θέλει νά ζητοῦμε τήν καθοδήγησή Του γιά νά μᾶς κατευθύνει σωστά ὥστε οἱ πράξεις μας νά εἶναι σωστές γιά νά μήν προκαλοῦμε θλίψεις στόν ἑαυτό μας μέ δική μας ὑπαιτιότητα, ἀποφεύγοντας ἔτσι καί τούς πειρασμούς.
Ἐνορίτης:
Αὐτό τό καταλάβαμε, πάτερ, ἀλλά τό σπουδαιότερο πού θέλουμε νά μᾶς πεῖς πῶς πρέπει νά ἀντιμετωπίζομε σωστά τίς διάφορες δοκιμασίες πού μᾶς συμβαίνουν στή ζωή.
Ἱερέας:
Εἶναι σίγουρα, μέγάλο καί ἀναγκαῖο πρᾶρμα νά γνωρίζει ὁ ἄνθρωπος πὼς θά ἀντιμετωπίζει σωστά τίς δοκιμασίες τῆς ζωῆς, γιατί ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο ἀντιμετωπίζει κάποιος τίς δυσκολίες αὐτές, ἐξαρτᾶται καί ἡ εἰρήνη, ἡ γαλήνη τῆς ψυχῆς του, πράγματα ἀναγκαῖα γιά τή σωτηρία. Ἔτσι θά εἰσηγηθῶ μερικούς δοκιμασμένους τρόπους καί πιστέυω ὅτι ἄν ἐφαρμοστοῦν σωστά, σίγουρα θά εἶναι μεγάλη ἡ βοήθεια καί ἡ ἀνακούφιση τοῦ ἀνθρώπου πού δοκιμάζεται.
• Ὅταν συμβοῦν στόν ἄνθρωπο πειρασμοί καί θλίψεις θά πρέπει μέ πολλήν προσοχή καί σοβαρή ἔρευνα νά προσπαθήσει νά βρεῖ τήν αἰτία. Θά ἐξετάσει προσεκτικά τίς πράξεις, τά ἔργα του, τή συμπεριφορά του, μήπως αὐτά πού συμβαίνουν προῆλθαν ἀπό τή δική του ἀμέλεια καί τίς ἄστοχες ἐνέργειες ἤ ἀποφάσεις πού πῆρε βιαστικά ἤ ἀπό ἁμαρτίες πού διέπραξε ἤ καί ἐξ αἰτίας ἀδυναμιῶν καί ἐλαττωμάτων του. Ἡ εἰλικρινής αὐτό ἐξέταση καί ἡ αὐτομεμψία θά τόν βοηθήσουν νά ἐντοπίσει τά αἴτια τῆς δοκιμασίας του καί μέ τή βοήθεια κάποιου ἔμπειρου στά θέματα αὐτά, προτιμότερο κάποιου Πνευματικοῦ, θά ὁδηγηθεῖ στή εἰρήνευση τῶν λογισμῶν καί στόν κατευνασμό τῶν πειρασμῶν καί τῶν θλίψεων.
• Θά ἐξετάσει ἀκόμα μήπως οἱ δοκιμασίες του προέρχονται ἀπό τή φθονερή ἐμπάθεια κάποιων ἀνθρώπων. Ἄν διαπιστώσει κάτι τέτοιο, ὁ σωστός τρόπος ἀντιμετώπισης αὐτῆς τῆς κατάστασης εἶναι νά κάνει ὑπομονή, νά ἠρεμήσει καί νά προσευχηθεῖ στόν Κύριο γιά τή συγχώρηση, τό φωτισμό, τή μετάνοια καί τή σωτηρία τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων. Αὐτό ἀρέσει πολύ στό Θεό καί σίγουρα θά ὠφεληθεῖ ὁ ἐπηρεαζόμενος. Ἄν πάλιν ἔχει τρόπο νά μιλήσει μέ εὐγένεια καί νά διορθώσει τά πράγματα μπορεῖ νά τό κάνει, διαφορετικά θά ἀντιμετωπίσει τά πράγματα μέ ὑπομονή καί ὁ Θεός «τῆς ὑπομονῆς καί τῆς παρακλήσεως» θά τόν βοηθήσει νά βρεῖ τή δύναμη νά ξεπεράσει τίς δυσκολίες του. Αὐτή ἡ πράξη κατά τόν Μᾶρκο τόν Ἀσκητή εἶναι μεγάλο κέρδος στήν ψυχή. «Ἡ κατηγορία τῶν ἀνθρώπων πού φέρνει θλίψη στήν καρδιά, ἐξαγνίζει αὐτόν πού τήν ὑπομένει».
• Ἄν πάλιν στήν ἔρευνα δέ διαπιστωθεῖ καμιά εὐθύνη τοῦ ἰδίου ἤ ἄλλων προσώπων καί ἄν συνεχίζουν βαριές δοκιμασίες καί ταλαιπωροῦν τή ζωή του ἤ τῆς οἰκογένειάς του, τότε ἄς κλίνει εὐλαβικά τά γόνατα καί νά ὑψώσει τό νοῦ στόν οὐρανό καί μέ ταπείνωση νά πεῖ· ναί Κύριε, ἄς γίνει τό συμφερότερο γιά τή ζωή καί τή σωτηρία μας. Κύριε, ἄς γίνει τό θέλημά Σου ὅπως θέλεις, ὅπως ἐπιθυμεῖς, σήμερα, αὔριο καί πάντοτε. Καί πρέπει νά εἶναι σίγουρος ὁ ἄνθρωπος ὅτι κάτω ἀπό τίς θλίψεις εἶναι κρυμμένο κάποιο σχέδιο τοῦ Κυρίου καί θέλει νά τό διακρίνει ὁ ἄνθρωπος καί νά τό δεχτεῖ. Τέτοια παραδείγματα συναντοῦμε τόσο στήν Ἁγία Γραφή ὅσο καί στή ζωή μας. Δέν εἶναι λίγοι οἱ ἄνθρωποι πού «διῆλθαν διά πυρός καί ὕδατος καί ὅμως βρῆκαν ἀναψυχήν». Εἶναι στήν περίπτωση αὐτή πού ἐφαρμόζεται ἡ συμβουλή τοῦ ἀδελφόθεου: «Πᾶσαν χαράν ἡγήσασθε ἀδελφοί μου, ὅταν πειρασμοῖς περιπέσητε ποικίλοις».. (Ἰακ. αʹ. 2) Δηλαδή, συμβουλεύει νά χαιρόμαστε ὅταν μᾶς ἔλθουν διάφοροι ἀκούσιοι πειρασμοί πού συμβαίνουν καί δέ μποροῦμε νά ἐξηγήσομε τήν αἰτία τους. Αὐτοί οἱ πειρασμοί παραχωροῦνται γιά τό καλό μας καί γι' αὐτό τούς ἐπέτρεψε ἡ θεία Πρόνοια. Λέγει καί ὁ ἅγιος Μάξιμος, ὅτι οἱ πειρασμοί αὐτοί, προκαλοῦν ὀδύνη στό σῶμα ἀλλά καί ἠδονή στήν ψυχή. Πρέπει νά χαίρονται ὅσοι ἔχουν τέτοιους ἀκούσιους πειρασμούς, γιατί συγκαταλέγονται μέ τούς ἐκλεκτούς τοῦ Κυρίου.

Βλέπετε ἀδελφοί μου, ὅτι ἔχει δίκιο ὁ ἀπόστολος πού μᾶς προτρέπει νά χαιρόμαστε στίς θλίψεις πού γίνονται κατά θεία παραχώρηση; Μπορεῖ τό σῶμα νά φθείρεται ἀπό τούς πειρασμούς αὐτούς, ἀλλά ἡ ψυχή ἀνανεώνεται σύμφωνα μέ τόν Παῦλο. (Βʹ Κορ.δʹ. 16).
Μποροῦμε μέ βεβαιότητα νά ποῦμε ὅτι ἀπό ὅλα τά εἴδη τῶν πειρασμῶν προέρχεται ὠφέλεια ὅταν σωστά ἀντιμετωπίζονται καί ὅπως προηγούμενα ἀναφέραμε. Ἂν ὁ πόνος στό σῶμα μας εἶναι προειδοποίηση ὅτι κάπου στό σῶμα μας ὑπάρχει πρόβλημα καί τρέχομε στό γιατρό καί σωζόμαστε, ἔτσι καί στίς δοκιμασίες κατά τόν ἴδιο τρόπο πρέπει νά τρέχουμε στόν πνευματικό γιατρό γιά νά θεραπεύομε ψυχή καί σῶμα. Ἡ μετάνοιά μας καί ἡ ἐξομολόγηγή μας σίγουρα θά χαρίσουν τή θεραπεία τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματος
Ἐνορίτης:
Πολύ ὡραῖα, πάτερ, ὅλα αὐτά πού μᾶς ἔχετε πεῖ σέ τόσο σύντομο χρόνο καί πολύ ὠφέλιμα ἄντά προσέξουμε καί τά ἐφαρμόζομε στή ζωή μας. Βλέπομε ὅτι πλησιάζει ἡ ὧρα τοῦ Ἑσπερινοῦ καί θά θέλαμε νά ἀκούσομε καί τήν τελευταία σας συμβουλή.
Ἱερέας:
Ἐκεῖνο πού πρέπει νά προσέξουμε παιδιά μου, εἶναι νά συμμορφωνόμαστε πάντοτε μέ τό θέλημα καί τό νόμο τοῦ Κυρίου καί τῆς Ἐκκλησίας του· νά ἀποφεύγομεν τήν ἁμαρτία γιά νά μήν προκαλοῦμε τό Θεό πού τόσο μᾶς ἀγαπᾶ. Νά μή ρίχνομε τόν ἑαυτό μας στούς πειρασμούς μέ ἀπερίσκεπτες ἐνέργειες. Νά φοβόμαστε τήν ἁμαρτία καί νά τήν ἀποφεύγομε πάσῃ θυσία, ἐπειδή μᾶς χωρίζει ἀμέσως ἀπό τό Θεό. Κι ἄν μᾶς ἔλθουν δοκιμασίες νά μήν τά χάνουμε, ἀλλά νά ἐνεργοῦμε ὅπως ἔχουμε ἀναφέρει καί νά καταφεύγομε στόν Κύριο μέ τήν προσευχή μας καί σίγουρα θά μᾶς ἔρχεται ἡ παρηγοριά Του. Αὐτός δέ θα μᾶς ντροπιάσει ποτέ, εἶναι πάντα δίπλα μας. Ἄς εἶναι εὐλογημένο τό ὄνομά Του. Ἀμήν.

Χαραλάμπους Νεοφύτου, Πρεσβυτέρου, "ΔΙΑΛΟΓΟΙ", ΕΚΔΟΣΗ "ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΟΔΟΔΕΙΧΤΗΣ"