Γι’ αυτό κι εγώ μέσα από την αγάπη που τρέφω για σας, αποφάσισα να υποδείξω σ’ αυτόν το λόγο αυτά:
Αδελφοί μου χριστιανοί, θα πρέπει για πέντε λόγους να πηγαίνουμε στο Ναό του Θεού, στην Εκκλησία του Χριστού:
Γι’ αυτό κι εγώ μέσα από την αγάπη που τρέφω για σας, αποφάσισα να υποδείξω σ’ αυτόν το λόγο αυτά:
Αδελφοί μου χριστιανοί, θα πρέπει για πέντε λόγους να πηγαίνουμε στο Ναό του Θεού, στην Εκκλησία του Χριστού:

γέγραπται γάρ, Κύριον τόν Θεόν σου προσκυνήσεις
καί αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις»
(Ματ. 4,10)
Ένας ορειβάτης μετά την κατάκτηση μιας ορεινής περίοπτης κορυφής, που δεσπόζει αγέρωχη, επιτηρώσα τον ανιαρό μονότονο κάμπο, καλείται μελαγχολικά να επιστρέψει εις τα ίδια της ανθρώπινης βάσης· στα χαμηλά.
Τί είναι ο ανθρώπινος νους χωρίς τον Χριστό;
Είναι ένας μαρτυρικός, βασανιστικός θρήνος.
Τί είναι η ψυχή του ανθρώπου χωρίς τον Χριστό; Είναι ένα ομιλούμενο σκιάχτρο.
Τί είναι η συνείδησή του, ή βούλησή του; Είναι ένας απελπισμένος τυφλός.
Τρίτος δρόμος μετάνοιας
Ἔχεις, ὅμως, καί τρίτο δρόμο μετάνοιας. Πολλούς δρόμους ἀναφέρω, γιά νά σοῦ κάνω, μέ τήν ποικιλία τους, πιό εὔκολη τή σωτηρία. Ποιός, λοιπόν, εἶναι τοῦτος ὁ τρίτος δρόμος;
Ἡ ταπεινοφροσύνη. Γίνε ταπεινός, καί θά ἐξαφανίσεις τίς πολλές σου ἁμαρτίες. Σοῦ τό ἀποδεικνύει ἡ Γραφή μέ τήν παραβολή τοῦ τελώνη καί τοῦ Φαρισαίου (Λουκ. 18, 10-14): Ἀνέβηκαν, λέει, ἕνας Φαρισαῖος κι ἕνας τελώνης στόν ναό, γιά νά προσευχηθοῦν. Καί ἄρχισε ὁ Φαρισαῖος ν’ ἀπαριθμεῖ μιά-μιά τίς ἀρετές του.
- Γιατί δεν τολμώ να τον περάσω στην πλάτη μου.
Τον περασμένο χρόνο (1939) – μου διηγήθηκε ο Γέροντας Χρύσανθος Διονυσιάτης – ήμουν ένα διάστημα Τραπεζάρης.
Πλησίαζε η εορτή της Δεξιάς του Τιμίου Προδρόμου, την 4η Κυριακή των Νηστειών, κατά την οποία συνήθως μικροπανηγυρίζουμε. Εγώ από την παραμονή μέτρησα το ψωμί και ήταν όλο 250 πίτες (μικρά στρογγυλά ψωμιά). Μ’ αυτό έπρεπε να κάμω 4 τράπεζες. Γνωρίζεις δε ότι για κάθε τράπεζα ξοδεύεται 70-80 πίτες ψωμί.
ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
Α΄ Ἰωάν. α΄ 8 – β΄ 6
8 Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ ἔχομεν, ἑαυτοὺς πλανῶμεν καὶ ἡ ἀλήθεια οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν. 9 ἐὰν ὁμολογῶμεν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, πιστός ἐστι καὶ δίκαιος, ἵνα ἀφῇ ἡμῖν τὰς ἁμαρτίας καὶ καθαρίσῃ ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀδικίας. 10 ἐὰν εἴπωμεν ὅτι οὐχ ἡμαρτήκαμεν, ψεύστην ποιοῦμεν αὐτόν, καὶ ὁ λόγος αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν.
Πάτερ μου ἅγιε,
Μετά τή συζήτησή μας, περί μολυσμοῦ ἑντός τοῦ ἱεροῦ ναοῦ καί τῆς φθορᾶς στήν ὁποία αὐτός ὑπόκειται, ἦρθαν στό μυαλό μου τά ἐξῆς:
Με
έναν πολύ σοφό τρόπο η αγία μας Εκκλησία μας προετοιμάζει για να μπούμε
στο στάδιο της νηστείας και της μετανοίας. Την Κυριακή του Τελώνου και
του Φαρισαίου μας διδάσκει πώς πρέπει να προσευχόμαστε. Τη Κυριακή του
ασώτου μας φανερώνει την ευσπλαχνία του Θεού και την σημασία της
μετάνοιας για την σωτηρία μας. Την Κυριακή της Απόκρεω μας παρουσιάζει
τα γεγονότα τα οποία θα συμβούν κατά την Φοβερά Κρίση. Και, τέλος, την
τελευταία Κυριακή πριν αρχίσει η Μεγάλη Τεσσαρακοστή, την Κυριακή της
Τυρινής, μας αποκαλύπτει το πραγματικό νόημα της νηστείας, προτρέποντάς
μας να συγχωρήσουμε όλους.
Ευλογημένα μου παιδιά,
Όπως γνωρίζουμε ο καλός μας Θεός μας χάρισε το Μέγα Μυστήριον, της Ιεράς Εξομολογήσεως, αυτό το Ιερόν Βαπτιστήριον, εις το οποίον πλένεται ο άνθρωπος ψυχικά και γίνεται ολόλευκος, καινούριος κατά Χριστόν άνθρωπος.
Πόση ευχαριστία πρέπει να προσφέρουμε στον Θεό συνεχώς γι’ αυτό το μεγάλο καλό, που μας άφησε! Δηλαδή μας άφησε την καρδιά Του ανοιχτή, οσάκις θελήσουμε να καθαρισθούμε, να εισερχώμεθα άνετα.
Όσο και να αμαρτήση ο άνθρωπος, όσο και να κυλισθή στην αμαρτία, όσο και να μαυρίση την ψυχή του, ημπορεί άνετα σε μία στιγμή, σε λίγη ώρα να γίνη κατάλευκος σαν το περιστέρι και σαν το χιόνι.
Ο Θεός – έλεγε ο Δημήτριος Παναγόπουλος – έκανε σκανδαλωδώς έλεος σε μένα, διαφορετικά θα είχα ταρταρωθεί εδώ και καιρό. Έπρεπε στα χρόνια της κατοχής και στο Αλβανικό μέτωπο να είχα πεθάνει 7 φορές. Εντούτοις ακόμα ζω, όχι εξαιτίας της δικής μου δικαιοσύνης, αλλά εξαιτίας του ελέους του Θεού, γιατί γνώριζε, ότι θα επιστρέψω και θα μετανοήσω και με προστάτευε, για να μπορέσω έτσι να σωθώ και να μην πάει χαμένο το ποσοστό αίματος που έχυσε ο Χριστός και για τη δική μου ψυχή.
ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ ἐτοῦτο τὸ ἐπιτυχημένο
σχόλιο, γιὰ τὴν συνεχιζόμενη κατάπτωση τοῦ κλήρου καὶ ἰδιαίτερα τῶν
Ἐπισκόπων: «Τὸ ποτήρι τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ εἶναι ἕτοιμο νὰ ξεχειλίσει καὶ
μεγάλοι ὑπεύθυνοι γιὰ τὴν καταστροφὴ ποὺ θὰ ἐπακολουθήσει δὲν θά’ ’ναι
μόνο ὁ ἁπλὸς πιστός, ἀλλὰ μεγάλοι ὑπεύθυνοι θὰ εἶναι ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ
Ἱεράρχες ποὺ παίρνουν τὶς μεγάλες ἀποφάσεις, αὐτὰ ποὺ συμβαίνουν
δείχνουν τὸ μέγεθος τῆς σήψης ποὺ ἔχει εἰσχωρήσει στὸ σῶμα τῆς Ὀρθόδοξης
Ἐκκλησίας. Διαβάστε τί εἶπαν κάποιοι Ἱεράρχες Ὀρθόδοξοι:
Σταθερὴ καὶ ἀμετακίνητος παραμένει ἡ
στάσις τῆς Ἐκκλησίας τῆς Πολωνίας, ποὺ θεωρεῖ τὸν ψευδοΚιέβου Ἐπιφάνιον
ὡς μὴ ἔχοντα ἱερωσύνην. Συμφώνως πρός τὴν ἱστοσελίδα «spzh.news» τῆς
19ης Δεκεμβρίου 2020:«Τὸ γραφεῖο τοῦ Μακαριώτατου Μητροπολίτη Σάββα δήλωσε ὅτι ἡ στάση τῆς Πολωνικῆς Ἐκκλησίας ἀπέναντι στὴν Οὐκρανία δὲν ἀλλάζει σὲ τίποτα.
ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
Β΄ Κορ. δ΄ 6-15
6 Ὃτι ὁ Θεὸς ὁ εἰπὼν ἐκ σκότους φῶς λάμψαι, ὃς ἔλαμψεν ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν πρὸς φωτισμὸν τῆς γνώσεως τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ ἐν προσώπῳ Ἰησοῦ Χριστοῦ. 7 Ἔχομεν δὲ τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ Θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν, 8 ἐν παντὶ θλιβόμενοι ἀλλ᾿ οὐ στενοχωρούμενοι, ἀπορούμενοι ἀλλ᾿ οὐκ ἐξαπορούμενοι, 9 διωκόμενοι ἀλλ᾿ οὐκ ἐγκαταλειπόμενοι, καταβαλλόμενοι ἀλλ᾿ οὐκ ἀπολλύμενοι, 10 πάντοτε τὴν νέκρωσιν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι περιφέροντες, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι ἡμῶν φανερωθῇ. 11 ἀεὶ γὰρ ἡμεῖς οἱ ζῶντες εἰς θάνατον παραδιδόμεθα διὰ Ἰησοῦν, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ φανερωθῇ ἐν τῇ θνητῇ σαρκὶ ἡμῶν. 12 ὥστε ὁ μὲν θάνατος ἐν ἡμῖν ἐνεργεῖται, ἡ δὲ ζωὴ ἐν ὑμῖν. 13 ἔχοντες δὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πίστεως κατὰ τὸ γεγραμμένον, ἐπίστευσα, διὸ ἐλάλησα, καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν, διὸ καὶ λαλοῦμεν, 14 εἰδότες ὅτι ὁ ἐγείρας τὸν Κύριον Ἰησοῦν καὶ ἡμᾶς διὰ Ἰησοῦ ἐγερεῖ καὶ παραστήσει σὺν ὑμῖν. 15 τὰ γὰρ πάντα δι᾿ ὑμᾶς, ἵνα ἡ χάρις πλεονάσασα διὰ τῶν πλειόνων τὴν εὐχαριστίαν περισσεύσῃ εἰς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ.

Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης
Ὁμότιμος ΚαθηγητήςΘεολογικῆς Σχολῆς Α.Π.Θ.
1. Ἀνεξάντλητος ὁ πλοῦτος τῆς πατερικῆς σοφίας
Ἀνεξάντλητος εἶναι ὁ πλοῦτος τῆς πατερικῆς σοφίας, γιατί αὐξάνει ἀπό τήν ἀμείωτη Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Πολλές φορές βρισκόμαστε οἱ κληρικοί στή δύσκολη θέση κατά τό κήρυγμα τοῦ θείου λόγου μέσα στούς ναούς νά ἐπαναλαμβάνουμε τά ἴδια πράγματα κάθε χρόνο, κατά τίς σταθερά ἐπαναλαμβανόμενες ἑορτές καί τίς σταθερά ἀναγινωσκόμενες εὐαγγελικές καί ἀποστολικές περικοπές. Αὐτό δέν πρέπει νά μᾶς ἀποθαρρύνει, διότι ἐκτός τοῦ ὅτι ἡ μνήμη τῶν ἀνθρώπων ἐξασθενεῖ καί λησμονεῖ τό πλεῖστον τῶν λεγομένων, καί γι᾽ αὐτό εἶνα ἀπαραίτητη ἡ ὑπόμνηση, τό ξαναζωντάνεμα ὅσων ἔχουν ἀτονήσει, ἔχουμε ἐπιπλέον οἱ Ὀρθόδοξοι τόν ἀνεκτίμητο καί μοναδικό πλοῦτο τῶν πατερικῶν ἑρμηνευτικῶν συγγραμμάτων ὡς πηγή ἀνεφοδιασμοῦ, ὅταν οἱ δικές μας πενιχρές δυνάμεις φαίνεται ὅτι ἔχουν ἐξαντληθῆ καί δέν ἐπαρκοῦν γιά νέες ἑρμηνευτικές ἤ ποιμαντικές προσεγγίσεις.

του Νεκτάριου Δαπέργολα, Διδάκτορος Ιστορίας
Συνεχίζεται και κλιμακώνεται ο καιρός τῶν ἀποκαλυπτηρίων. Κλιμακώνονται οἱ μέρες τοῦ διωγμοῦ τῆς πίστης μας, τῶν κλειστῶν ἐκκλησιῶν, τῶν χυδαίων διακρίσεων, τῶν βιαίως κατηργημένων δικαιωμάτων, τῶν ἀπαγορευμένων ἐλευθεριῶν, τοῦ ξεδιάντροπου ἐμπαιγμοῦ τῆς νοημοσύνης μας. Οἱ μέρες ὅπου οὔτε τα προσχήματα δέν τηροῦνται πιά, ἀπό ἕνα καθεστώς πού ἔχει πετάξει ὅλες τίς μάσκες καί μᾶς πνίγει σε ἕνα δύσοσμο βοῦρκο ἀκραίου φασισμοῦ καί ἀπροκάλυπτου ὁλοκληρωτισμοῦ.


Γεώργιος Τζανάκης, Ἀκρωτήρι Χανίων
«Πήγα δυὸ φορές στὴν ἐκκλησία κατὰ τὶς 9, γιατὶ ἔχω ἄρρωστο στὸ σπίτι καὶ δὲν μπορῶ πιὸ πρίν, ἀλλὰ εἶχαν κλείσει τὶς πόρτες, γιατί -μοῦ εἶπαν- εἶχε συμπληρωθεῖ ὁ ἀριθμὸς. Ἔχω τρεῖς βδομάδες νὰ πάω σὲ ἐκκλησία...»
Είναι τρία πράγματα που δύσκολα τα αποκτά ο άνθρωπος, και αυτά φυλάγουν όλες τις αρετές: το πένθος, το να κλαίει κανείς για τις αμαρτίες του και το να έχει τον θάνατό του μπροστά στα μάτια του.
Εκείνος που καθημερινά συλλογίζεται και λέει στον εαυτό του: «Ακόμη σήμερα και φεύγω από τον κόσμο», ποτέ δεν θα αμαρτήσει στον Θεό· ενώ εκείνος που ελπίζει να ζήσει πολλά χρόνια, θα μπλεχτεί σε πολλές αμαρτίες.

ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
Β΄ Πέτρ. β΄ 9-22
9 Οἶδε Κύριος εὐσεβεῖς ἐκ πειρασμοῦ ῥύεσθαι, ἀδίκους δὲ εἰς ἡμέραν κρίσεως κολαζομένους τηρεῖν, 10 μάλιστα δὲ τοὺς ὀπίσω σαρκὸς ἐν ἐπιθυμίᾳ μιασμοῦ πορευομένους καὶ κυριότητος καταφρονοῦντας. τολμηταί, αὐθάδεις! δόξας οὐ τρέμουσι βλασφημοῦντες, 11 ὅπου ἄγγελοι, ἰσχύϊ καὶ δυνάμει μείζονες ὄντες, οὐ φέρουσι κατ᾿ αὐτῶν παρὰ Κυρίῳ βλάσφημον κρίσιν. 12 οὗτοι δέ, ὡς ἄλογα ζῷα φυσικὰ γεγεννημένα εἰς ἅλωσιν καὶ φθοράν, ἐν οἷς ἀγνοοῦσι βλασφημοῦντες, ἐν τῇ φθορᾷ αὐτῶν καταφθαρήσονται, 13 κομιούμενοι μισθὸν ἀδικίας, ἡδονὴν ἡγούμενοι τὴν ἐν ἡμέρᾳ τρυφήν, σπίλοι καὶ μῶμοι, ἐντρυφῶντες ἐν ταῖς ἀπάταις αὐτῶν, συνευωχούμενοι ὑμῖν, 14 ὀφθαλμοὺς ἔχοντες μεστοὺς μοιχαλίδος καὶ ἀκαταπαύστους ἁμαρτίας, δελεάζοντες ψυχὰς ἀστηρίκτους, καρδίαν γεγυμνασμένην πλεονεξίας ἔχοντες, κατάρας τέκνα!
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος
Δεύτερος δρόμος μετάνοιας
Ὑπάρχει, ὅμως, κι ἕνας ἄλλος δρόμος, τό πένθος. Οὔτε καί γι’ αὐτό χρειάζεται κόπος. Δέν σοῦ ζητάω νά ταξιδέψεις στά πέλαγα, νά φτάσεις σέ μακρινά λιμάνια, νά κάνεις ὁδοιπορία, νά ξοδέψεις χρήματα, νά παλέψεις μέ τ’ ἄγρια κύματα. Ἀλλά τί; Νά πενθήσεις γιά τήν ἁμαρτία. Καί ἀπό ποῦ ξέρω, θά μέ ρωτήσεις πάλι, πώς, ἄν πενθήσω, σβήνω τήν ἁμαρτία; Ἔχεις καί γι’ αὐτό ἀπόδειξη ἀπό τή Γραφή.Ἦταν ἕνας βασιλιᾶς
Η Αγάπη για τις Εντολές Του γεννά την Αγάπη για τον αδελφό μου, όπως αγαπώ τον εαυτό μου, σαν Εικόνα Θεού.
Εικόνα Θεού σημαίνει, ότι νιώθω ότι Πατέρα μου έχω τον Θεό και εγώ είμαι παιδί Του.
ΠΡΙΝ δούμε τη διδασκαλία του ι. Χρυσοστόμου για την μετάνοια, ας παραθέσουμε ένα ορισμό της μετάνοιας που δίδει σε σχετική ομιλία του. «Η μετάνοια είναι», λέγει ο ιερός πατήρ, «θεραπευτικό ιατρείο της αμαρτίας· είναι δώρο ουράνιο, δύναμη θαυμαστή, χάρη που νικά τις συνέπειες των νόμων. Γι’ αυτό δεν απορρίπτει τον πόρνο, δεν διώχνει το μοιχό, δεν αποστρέφεται τον μέθυσο, δεν σιχαίνεται τον ειδωλολάτρη, δεν απομακρύνει τον κακολόγο, δεν διώχνει τον βλάσφημο, ούτε τον αλαζόνα, αλλ’ όλους τους μεταβάλλει· γιατί η μετάνοια είναι χωνευτήρι της αμαρτίας»1.
ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
Β΄ Πέτρ. α΄ 20 – β΄ 9
20 Τοῦτο πρῶτον γινώσκοντες, ὅτι πᾶσα προφητεία γραφῆς ἰδίας ἐπιλύσεως οὐ γίνεται. 21 οὐ γὰρ θελήματι ἀνθρώπου ἠνέχθη ποτὲ προφητεία, ἀλλ᾿ ὑπὸ Πνεύματος Ἁγίου φερόμενοι ἐλάλησαν ἅγιοι Θεοῦ ἄνθρωποι.
Δεν θα κουραστώ ποτέ να ομολογώ, διότι πρωτίστως με ξεκουράζει να βιώνω, ότι η του Ευαγγελίου ζωή λαμβάνει σάρκα και οστά κάθε μέρα, σε κάθε βήμα μας στην ιεραποστολή. Υπήρξα κι εγώ ένας αδιάφορος αναγνώστης της Αγίας Γραφής. Συναισθηματικός, χλιαρά πιστός ή βέβαια άπιστος. Με μια θολή αντίληψη ότι η απόσταση των αιώνων κάνει τις αφηγήσεις ιστορίες μακρινές, ενδιαφέρουσες και εν πολλοίς ανεφάρμοστες.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος
Πρώτος δρόμος μετάνοιας
Ἁμάρτησες; Δέν σοῦ ζητῶ τίποτ ἄλλο, παρά τοῦτο μόνο: “Μπές στήν ἐκκλησία καί πές μετανοημένος στόν Θεό τό “Ἁμάρτησα”. Γιατί εἶναι γραμμένο: «Λέγε πρῶτος ἐσύ τίς ἁμαρτίες σου, γιά νά δικαιωθεῖς» (Ἠσ. 43, 26). Πές τήν ἁμαρτία, γιά νά τήν ἐξαλείψεις. Δέν χρειάζονται γι’ αὐτό οὔτε κόπος, οὔτε πολλά λόγια, οὔτε ἔξοδα, οὔτε ἄλλο τίποτα παρόμοιο. Ἕνας λόγος μόνο: «Ἁμάρτησα».
Του Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου
«H αναισθησία που συνοδεύει την αμαρτία τον κάνει τον Θεό να αγανακτεί και να εξοργίζεται περισσότερο από ό,τι η ίδια η αμαρτία»
[Απ’ την ΙΔ΄ Ομιλία του «ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ»]
[Από το έργο «ΡΟΔΟΣΤΑΓΜΑ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΚΗΣ ΣΟΦΙΑΣ» του Κ.Γ.Παπαδημητρακόπουλου]