Άννα Μαρία Παπαχαραλάμπους:
«Τα γεγονότα στον πλανήτη σε πείθουν προς το δεν υπάρχει τίποτα. Το να σκοτώνονται παιδιά με φρικτούς τρόπους και φρικτά βασανιστήρια, κάπως λίγο προς τα εκεί με πάει».
Ομολογώ πως μου κάνει αρνητική εντύπωση να ακούω τέτοιες αφελείς σκέψεις και πεποιθήσεις από ενήλικους ανθρώπους, ιδιαίτερα όταν διαθέτουν δημόσιο λόγο και επιρροή. Όχι επειδή κάποιος δεν δικαιούται να αμφιβάλλει ή να θέτει το δυσκολότερο ίσως ερώτημα της ανθρώπινης ύπαρξης, αλλά επειδή το «υπάρχει κακό, άρα δεν υπάρχει Θεός» κάθε άλλο παρά αποτελεί αυτονόητο συμπέρασμα.
Η Ορθοδοξία, άλλωστε, έχει στον πυρήνα της το αυτεξούσιο. Ο άνθρωπος δεν είναι ένα άβουλο ον που κινείται με τηλεχειριστήριο από τον Θεό. Είναι ελεύθερος να αγαπήσει, αλλά και να μισήσει, να δημιουργήσει, αλλά και να καταστρέψει, να θυσιαστεί, αλλά και να βασανίσει. Άραγε θα θέλαμε πραγματικά έναν Θεό-Δεσπότη που θα επενέβαινε υποχρεωτικά σε κάθε ανθρώπινη πράξη, θα ακύρωνε κάθε ελεύθερη επιλογή και θα εμπόδιζε μηχανικά κάθε κακό πριν αυτό συμβεί;
Επίσης αν κάθε φορά που ένας άνθρωπος επιλέγει το κακό ο Θεός επενέβαινε, τι θα απέμενε από την ελευθερία;
Το ακόμη βαθύτερο πρόβλημα, όμως, είναι ότι συχνά κρίνουμε την ύπαρξη σαν να αρχίζει και να τελειώνει εδώ. Σαν ο θάνατος να αποτελεί την τελεία και ολόκληρη η ανθρώπινη ύπαρξη να εξαντλείται μέσα στα λίγα χρόνια της επίγειας ζωής. Για την Ορθοδοξία, όμως, ο θάνατος δεν είναι το τέλος. Αν όλα πράγματι τελείωναν εδώ, τότε η δικαιοσύνη θα έμενε πολλές φορές ανολοκλήρωτη, η θυσία χωρίς τελικό νόημα και η ζωή τελικά ένα κλειστό σύστημα χωρίς αιώνιο ορίζοντα. Ο άνθρωπος που αδικήθηκε και εκείνος που αδίκησε θα κατέληγαν απλώς στο ίδιο χώμα και η ιστορία θα έκλεινε χωρίς τελική δικαιοσύνη.
Αλλά η χριστιανική πίστη ακριβώς αυτό αρνείται ότι όλα αρχίζουν και τελειώνουν εδώ.
Ο Χριστιανισμός δεν αρνείται τον πόνο. Δεν τον ωραιοποιεί. Δεν λέει ότι το παιδί που βασανίζεται «έπρεπε» να υποφέρει. Στέκεται μπροστά στο μυστήριο του κακού και δείχνει τον Σταυρό.
Ο Θεός δεν έμεινε θεατής του ανθρώπινου πόνου αλλά έστειλε τον ίδιο του τον υιό να πονέσει περισσότερο από όλους. Ο Κύριος Ιησούς Χριστός μπήκε μέσα στην ανθρώπινη οδύνη, υπέφερε, σταυρώθηκε, πέθανε και αναστήθηκε. Ακριβώς εκεί όπου ο άνθρωπος βλέπει την απόλυτη ήττα, η Εκκλησία βλέπει την αρχή της Αναστάσεως.
Γι’ αυτό και η πίστη μας δεν λέει μην κοιτάς το κακό αλλά κοίτα βαθύτερα από αυτό.
Γιατί αν η ζωή τελειώνει στον τάφο, τότε πράγματι πολλά πράγματα μοιάζουν κενά και χωρίς τελικό νόημα.Αν όμως υπάρχει αιωνιότητα, τότε τίποτε δεν τελειώνει εκεί όπου εμείς νομίζουμε ότι τελειώνουν όλα.
Στυλιανός Καβάζης
«Τα γεγονότα στον πλανήτη σε πείθουν προς το δεν υπάρχει τίποτα. Το να σκοτώνονται παιδιά με φρικτούς τρόπους και φρικτά βασανιστήρια, κάπως λίγο προς τα εκεί με πάει».
Ομολογώ πως μου κάνει αρνητική εντύπωση να ακούω τέτοιες αφελείς σκέψεις και πεποιθήσεις από ενήλικους ανθρώπους, ιδιαίτερα όταν διαθέτουν δημόσιο λόγο και επιρροή. Όχι επειδή κάποιος δεν δικαιούται να αμφιβάλλει ή να θέτει το δυσκολότερο ίσως ερώτημα της ανθρώπινης ύπαρξης, αλλά επειδή το «υπάρχει κακό, άρα δεν υπάρχει Θεός» κάθε άλλο παρά αποτελεί αυτονόητο συμπέρασμα.
Η Ορθοδοξία, άλλωστε, έχει στον πυρήνα της το αυτεξούσιο. Ο άνθρωπος δεν είναι ένα άβουλο ον που κινείται με τηλεχειριστήριο από τον Θεό. Είναι ελεύθερος να αγαπήσει, αλλά και να μισήσει, να δημιουργήσει, αλλά και να καταστρέψει, να θυσιαστεί, αλλά και να βασανίσει. Άραγε θα θέλαμε πραγματικά έναν Θεό-Δεσπότη που θα επενέβαινε υποχρεωτικά σε κάθε ανθρώπινη πράξη, θα ακύρωνε κάθε ελεύθερη επιλογή και θα εμπόδιζε μηχανικά κάθε κακό πριν αυτό συμβεί;
Επίσης αν κάθε φορά που ένας άνθρωπος επιλέγει το κακό ο Θεός επενέβαινε, τι θα απέμενε από την ελευθερία;
Το ακόμη βαθύτερο πρόβλημα, όμως, είναι ότι συχνά κρίνουμε την ύπαρξη σαν να αρχίζει και να τελειώνει εδώ. Σαν ο θάνατος να αποτελεί την τελεία και ολόκληρη η ανθρώπινη ύπαρξη να εξαντλείται μέσα στα λίγα χρόνια της επίγειας ζωής. Για την Ορθοδοξία, όμως, ο θάνατος δεν είναι το τέλος. Αν όλα πράγματι τελείωναν εδώ, τότε η δικαιοσύνη θα έμενε πολλές φορές ανολοκλήρωτη, η θυσία χωρίς τελικό νόημα και η ζωή τελικά ένα κλειστό σύστημα χωρίς αιώνιο ορίζοντα. Ο άνθρωπος που αδικήθηκε και εκείνος που αδίκησε θα κατέληγαν απλώς στο ίδιο χώμα και η ιστορία θα έκλεινε χωρίς τελική δικαιοσύνη.
Αλλά η χριστιανική πίστη ακριβώς αυτό αρνείται ότι όλα αρχίζουν και τελειώνουν εδώ.
Ο Χριστιανισμός δεν αρνείται τον πόνο. Δεν τον ωραιοποιεί. Δεν λέει ότι το παιδί που βασανίζεται «έπρεπε» να υποφέρει. Στέκεται μπροστά στο μυστήριο του κακού και δείχνει τον Σταυρό.
Ο Θεός δεν έμεινε θεατής του ανθρώπινου πόνου αλλά έστειλε τον ίδιο του τον υιό να πονέσει περισσότερο από όλους. Ο Κύριος Ιησούς Χριστός μπήκε μέσα στην ανθρώπινη οδύνη, υπέφερε, σταυρώθηκε, πέθανε και αναστήθηκε. Ακριβώς εκεί όπου ο άνθρωπος βλέπει την απόλυτη ήττα, η Εκκλησία βλέπει την αρχή της Αναστάσεως.
Γι’ αυτό και η πίστη μας δεν λέει μην κοιτάς το κακό αλλά κοίτα βαθύτερα από αυτό.
Γιατί αν η ζωή τελειώνει στον τάφο, τότε πράγματι πολλά πράγματα μοιάζουν κενά και χωρίς τελικό νόημα.Αν όμως υπάρχει αιωνιότητα, τότε τίποτε δεν τελειώνει εκεί όπου εμείς νομίζουμε ότι τελειώνουν όλα.
Στυλιανός Καβάζης
«Ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή· ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, καν ἀποθάνῃ, ζήσεται.»
