«Πνευματική φαρέτρα τοῦ Ὀρθοδόξου Χριστιανοῦ»
ΜΟΝΑΧΟΥ
ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΑΤΟΥ
ΥΜΝΟΓΡΑΦΟΥ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ
ΑΣΜΑΤΙΚΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΗΓΕΜΟΝΟΣ ΜΟΛΔΑΒΙΑΣ
ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ
ΤΙΜΑΤΑΙ Η ΜΝΗΜΗ ΑΥΤΟΥ ΤΗΝ 2αν ΙΟΥΛΙΟΥ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΟΣΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ.
2021.
ΕΝ ΤΩ ΜΙΚΡῼ ΕΣΠΕΡΙΝῼ
Ἱστῶμεν στίχους δ΄καί ψάλλομεν τά ἑξῆς προσόμοια.
Ἦχος α΄ Τῶν οὐρανίων ταγμάτων.
Δεῦτε Χριστοῦ ὁμηγύρεις, τῶν Ὀρθοδόξων πιστῶν, συστήματα ὁσίων, μοναζόντων τά στίφη, χοροί στρατευομένων, καί εὐκλεές τῶν ἡγετῶν τό προβάδισμα, ὑπερυμνῆσαι ἐν τρόποις μελωδικοῖς, Μολδαβίας τό ἀγλάϊσμα.
Χαῖρε καί σκίρτα ἐνθέως, ὦ Μολδαβία Χριστοῦ, ἠγαπημένη χώρα, καί κοιτίδα πλησθεῖσα, χάριτος πλουσίας δι᾿ ἀρετῶν, ἡγεμόνος συντρίψαντος, τάς παρατάξεις γενναίως τῶν ἀσεβῶν, τῆ δυνάμει Θείου Πνεύματος.
Τίς μή θαυμάσει τό κάλλος, ὦ ἀθλοφόρε Χριστοῦ, τῶν σῶν κατορθωμάτων, διά πιστῶν προστασίαν, καί χώρας Μολδαβίας, ὄντως φρικτῶς χειμαζομένης ἑκάστοτε, ἐκστρατευόντων μανίᾳ τοῦ δολεροῦ, μουσουλμάνων τά στρατεύματα.
Χαῖρε Χριστοῦ, πανοπλῖτα, γενναῖε Στέφανε, ὁ τόν Χριστόν τῶ στήθει ἐπιφέρων δι᾿ ἄκραν, μητρός σου εὐσεβείας τήν ἀρετήν, διό ἐν ὅλῳ τῶ βίῳ σου, τῆ τοῦ Σταυροῦ πανοπλίᾳ, τά τῶν ἐχθρῶν, ἀφανίζεις πανουργεύματα.
Δόξα Πατρί….Ἦχος α΄
Τόν τῆς ἐπιγείου Πολιτείας ὑπέρμαχον στρατηγόν καί τῆς ἐπουρανίου Ἐκκλησίας τόν ἀείφωτον φωστῆρα, δεῦτε πιστοί ἐν ὠδαῖς χαρμονικαῖς ἀνυμνήσωμεν. Τῆ γάρ αὐτοῦ πανοπλίᾳ τοῦ Σταυροῦ, τάς θυελλώδεις τῶν ἀσεβῶν παρατάξεις συνέτριψεν ὁ τοῦ Χριστοῦ εὐσεβής ἡγεμών Στέφανος ὁ Μέγας. Τούτου, ἀδελφοί, τήν μνήμην σήμερον πανηγυρίζοντες, βοῶμεν ἐν ἀγαλλιάσει καρδίας: Χαῖρε Χριστοῦ, στρατηλάτα ἀήττητε.
Καί νῦν καί ἀεί…
Ἁμαρτωλῶν τάς δεήσεις προσδεχομένη, καί θλιβομένων στεναγμόν μή παρορῶσα, πρέσβευε τῶ ἐξ ἁγνῶν λαγόνων σου, σωθῆναι ἡμᾶς, Παναγία Παρθένε.
ΑΠΟΣΤΙΧΑ
Ἦχος β΄ Οἶκος τοῦ Εὐφραθᾶ.
Πίστει τῆ κραταιᾶ, Χριστοῦ τῆ δυναστείᾳ, ἐτρόπωσας θεόφρον, ἐχθρῶν τάς ἐπιθέσεις, ὦ Στέφανε μακάριε.
Στίχος: Δίκαιος ὡς φοῖνιξ ἀνθήσει καί ὡσεί κέδρος ἡ ἐν τῶ λιβάνῳ πληθυνθήσεται.
Ὡς ἔχων σταθεράν τήν πίστιν τῶ Δεσπότῃ, εὐχαῖς ὁσιωτάτου, πατρός σου Δανιήλ γάρ, ἐχθρούς σου κατετρόπωσας.
Στίχος: Θαυμαστός ὁ Θεός ἐν τοῖς Ἁγίοις Αὐτοῦ.
Μέγας ἐπί τῆς γῆς, ἐδείχθης ἀθλοφόρε, ὡς μιμητής ὑπάρχων, τῶν μεγαλομαρτύρων, τῆς πίστεως ἀείμνηστε.
Δόξα Πατρί…
Δόξα Τριαδικῶ ἡμῶν Θεῶ καί Μόνῳ, Δημιουργῶ τοῦ κόσμου, καί σύμμαχον ἐν πᾶσι, Στεφάνου τοῦ παμμάκαρος.
Καί νῦν καί ἀεί…
Μόνη ἐκ γυναικῶν, ἐκλέχθης Θεομῆτορ, τεκεῖν τῶν Ἀσωμάτων, Προστάτην καί ἀνθρώπων, Σωτῆρα καί διδάσκαλον.
Νῦν ἀπολύεις….Τό Τρισάγιον…Τό Ἀπολυτίκιον ἐκ τοῦ Μεγάλου Ἐσπερινοῦ….Καί Ἀπόλυσις.
ΕΝ Τῼ ΜΕΓΑΛῼ ΕΣΠΕΡΙΝῼ
Μετά τόν Προοιμιακόν, τό Μακάριος ἀνήρ. Εἰς δέ τό «Κύριε ἐκέκραξα…», ἱστῶμεν στίχους στ΄καί ψάλλομεν τά ἑξῆς προσόμοια.
Ἦχος δ΄ Ὡς γενναῖον ἐν μάρτυσιν.
Παιδιόθεν μακάριε, ἐνεπλήσθης τῆς χάριτος, ἔχων τῶν προγόνων σου πίστιν ἄρρητον, τῆς γάρ μητρός σου διδάγματα, ὑπήκουσας ἄριστα, καί λαβών τήν τοῦ Χριστοῦ, πανοπλίαν πανένδοξε, ἐθριάμβευσας, καί συνέτριψας στίφη ἀσεβούντων, καί ἐκράτυνας ὀλβίως, Ὀρθοδοξίας τά τρόπαια.
Μολδαβίας στρατεύματα, ἡγετῶν περιώνυμοι, εὐσεβῶν ἁπάντων ἐγκαλλωπίσματα, δεῦτε τιμήσωμεν ἄσμασι, Χριστοῦ τόν ἀηττητον, εὐσεβείας ἐραστήν, ἀσθενῶν καταφύγιον, τόν ἀκούραστον, ξενοδόχον χηρῶν καί πενομένων, καί προστάτην Σουτσεάβας, τῶν Ὀρθοδόξων κοσμήτορα.
Ἐν φωναῖς ἀλαλάξωμεν, ἐν ὠδαῖς μελωδήσωμεν ἄσματα ἐξαίσια καί βοήσωμεν: Χαῖρε Θεοῦ δοῦλε ἄριστε, στρατῶν ἀκατάβλητε, ἡγεμών τό τῶν ἐχθρῶν, κοπτερώτατον φάσγανον, ὦ πανάριστε, Μολδαβίας προστάτα καί ἁπάσης, Ρουμανίας ἡ διόπτρα, Ὀρθοδοξίας ἀγλάϊσμα.
Ἦχος πλ. Δ΄ Ὤ τοῦ παραδόξου θαύματος.
Ὤ τοῦ παραδόξου θαύματος! ὁ Μολδαβίας βλαστός, ἐκ προγόνων ὡς λάφυρον, πίστιν τήν ἀκράδαντον ἀνενδότως προσείληφεν. Ὅθεν ἡγέτης πάντων ἐγένετο, καί τῆ δυνάμει Σταυροῦ ἐτρόπωσεν, ἔθνη ἀλλόθρησκα τῆ πρεσβείᾳ πάντοτε, τοῦ φοβεροῦ Γεωργίου Μάρτυρος, τοῦ καί προστάτου αὐτοῦ.
Τῆς εὐσεβείας τά τρόπαια, ὦ ἀθλοφόρε Χριστοῦ, κατετράνωσας ἄριστα, προμαχών γενόμενος ἐν τοῖς πεδίοις μαχῶν. Ὡς τῆ χειρί σου κρατών τό φάσγανον καί τῶ συμβόλῳ Σταυροῦ ἐδίωξας, ἄπειρα τάγματα ἀσεβῶν πανάριστε, διό Χριστός, ὄντως σέ ἐδόξασε φιλανθρωπίας στοργῆ.
Πᾶσαν μηχανήν μακάριε, τοῦ ἀρχεκάκου ἐχθροῦ, ἐκ νεότητος ἔσβεσας, ἔχων ἐν καρδίᾳ σου, τόν Χριστόν ἀξιάγαστε, καί δι’ εὐχῶν γάρ ὁσίου Γέροντος, τοῦ ἐν τῆ πέτρᾳ ἐφησυχάζοντος, τούτου τοῖς ρήμασι, Δανιήλ θεόφρονος τοῦ ἀσκητοῦ, ἀνεδείχθης πρόμαχος Ὀρθοδοξίας σοφέ.
Δόξα Πατρί…Ἦχος πλ. Β΄
Σήμερον ἡ τῆς Μολδαβίας ἐπαρχία, καί πᾶσα χώρα τῆς Ρουμανίας, προσέρχεται ἐν ἀνθέων ἄσμασι τιμῆσαι καί δοξάσαι τόν αὐτῆς ἀήττητον στρατηλάτην Μέγαν Στέφανον. Οὗτος ἐκ νεαρᾶς ἡλικίας, ὡς λαβών τό σκῆπτρον τῆς ἐξουσίας, εἰς ἀγώνας ἀνδρικούς ἐχώρισε. Τήν πίστιν, ὡς ὁ Παῦλος ἐτήρησε, τόν εὐσεβῆ αὐτοῦ λαόν διά νικηφόρων πολέμων διεφύλαξε, τούς ἀναξιοπαθούντας ἐπροστάτευσε καί μέγιστος τῆς Ἐκκλησίας ἀνεδείχθη δομήτορ ἱερῶν θυσιαστηρίων καί Μονῶν. Ὅθεν τήν μνήμην αὐτοῦ σήμερον καί ἡμεῖς οἱ τῆς Μονῆς Γρηγορίου μονασταί ἑορτάζοντες, βοῶμεν ἀσιγήτως: Γενοῦ καί ἡμῖν, ἀθλητά τοῦ Χριστοῦ καί κτίτορ ἡμῶν ἀξιάγαστε Στέφανε, πρέσβυς ἀκοίμητος πρός Κύριον, πρός σωτηρίαν τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
Καί νῦν καί ἀεί….Θεοτοκίον. Ἦχος ὁ αὐτός.
Τίς μή μακαρίσει σε Παναγία Παρθένε; Τίς μή ἀνυμνήσει σου τόν ἀλόχευτον τόκον; Ὁ γάρ ἀχρόνως ἐκ Πατρός, ἐκλάμψας Υἱός μονογενής, ὁ αὐτός ἐκ σοῦ τῆς Ἁγνῆς προῆλθεν, ἀφράστως σαρκωθείς, φύσει Θεός ὑπάρχων, καί φύσει γενόμενος, ἄνθρωπος δι’ ἡμᾶς, οὐκ εἰς δυάδα προσώπων τεμνόμενος, ἀλλ’ ἐν δυάδι φύσεων, ἀσυγχύτως γνωριζόμενος. Αὐτόν ἱκέτευε, Σεμνή παμμακάριστε, ἐλεηθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.
Εἴσοδος. Φῶς ἱλαρόν..., τό Προκείμενον τῆς ἡμέρας καί τά Ἀναγνώσματα.
Παροιμιῶν τό Ἀνάγνωσμα. Κεφ. 10,7
Μνήμη δικαίου μετ᾿ ἐγκωμίων, καί εὐλογία Κυρίου ἐπί κεφαλήν αὐτοῦ. Μακάριος ἄνθρωπος, ὅς εὗρε σοφίαν καί θνητός, ὅς οἶδε σύνεσιν. Κρεῖσσον γάρ αὐτήν ἐμπορεύεσθαι, ἤ χρυσίου καί ἀργυρίου θησαυρούς. Τιμιωτέρα δέ ἐστι λίθων πολυτελῶν. Πᾶν δέ τίμιον, οὐκ ἄξιον αὐτῆς ἐστιν. Ἐκ γάρ τοῦ στόματος αὐτῆς ἐκπορεύεται δικαιοσύνην, νόμον δέ καί ἔλεον ἐπί γλώσσης φορεῖ. Τοιγαροῦν ἀκούσατέ μου, ὦ τέκνα, σεμνά γάρ ἐρῶ. Καί μακάριος ἄνθρωπος, ὅς τάς ἐμάς ὁδούς φυλάξει. Αἱ γάρ ἔξοδοί μου, ἔξοδοι ζωῆς, καί ἑτοιμάζεται θέλησις παρά Κυρίου. Διά τοῦτο παρακαλῶ ὑμᾶς καί προΐεμαι ἐμήν φωνήν υἱοί ἀνθρώπων. Ὅτι ἐγώ ἡ σοφία κατεσκεύασα βουλήν καί γνῶσιν καί ἔννοιαν. Ἐγώ ἐπεκαλεσάμην. Ἐμή βουλή καί ἀσφάλεια, ἐμή φρόνησις, ἐμή ἰσχύς. Ἐγώ τούς ἐμέ φιλοῦντας ἀγαπῶ, οἱ δέ ἐμέ ζητοῦντες εὑρήσουσι χάριν. Νοήσατε τοίνυν ἄκακοι πανουργίαν, οἱ δέ ἀπαίδευτοι ἔνθεσθε καρδίαν. Εἰσακούσατέ μου καί πάλιν, σεμνά γάρ ἐρῶ, καί ἀνοίγω ἀπό χειλέων ὀρθά. Ὅτι ἀλήθειαν μελετήσει ὁ λάρυγξ μου, ἐβδελυγμένα δέ ἐναντίον μου χείλη ψευδῆ. Μετά δικαιοσύνης πάντα τά ρήματα τοῦ στόματός μου, οὐδέν ἐν αὐτοῖς σκολιόν, οὐδέν στραγγαλιῶδες. Πάντα εὐθέα ἐστι τοῖς νοοῦσι καί ὀρθά τοῖς εὑρίσκουσι γνῶσιν. Διδάσκω γάρ ὑμῖν ἀληθῆ, ἵνα γένηται ἐν Κυρίῳ ἡ ἐλπίς ὑμῶν, καί πλησθήσεσθε πνεύματος.
Σοφίας Σολομῶντος τό Ἀνάγνωσμα. Κεφ. 4,7--15
Δίκαιος δὲ ἐὰν φθάσῃ τελευτῆσαι, ἐν ἀναπαύσει ἔσται· γῆρας γὰρ τίμιον οὐ τὸ πολυχρόνιον οὐδὲ ἀριθμῷ ἐτῶν μεμέτρηται· πολιὰ δέ ἐστι φρόνησις ἀνθρώποις καὶ ἡλικία γήρως βίος ἀκηλίδωτος. Εὐάρεστος τῷ Θεῷ γενόμενος ἠγαπήθη καὶ ζῶν μεταξὺ ἁμαρτωλῶν μετετέθη· ἡρπάγη, μὴ κακία ἀλλάξῃ σύνεσιν αὐτοῦ ἢ δόλος ἀπατήσῃ ψυχὴν αὐτοῦ· βασκανία γὰρ φαυλότητος ἀμαυροῖ τὰ καλά, καὶ ρεμβασμὸς ἐπιθυμίας μεταλλεύει νοῦν ἄκακον. Τελειωθεὶς ἐν ὀλίγῳ ἐπλήρωσε χρόνους μακρούς, ἀρεστὴ γὰρ ἦν Κυρίῳ ἡ ψυχὴ αὐτοῦ· διὰ τοῦτο ἔσπευσεν ἐκ μέσου πονηρίας. οἱ δὲ λαοὶ ἰδόντες καὶ μὴ νοήσαντες, μηδὲ θέντες ἐπὶ διανοίᾳ τὸ τοιοῦτον, ὅτι χάρις καὶ ἔλεος ἐν τοῖς ἐκλεκτοῖς αὐτοῦ καὶ ἐπισκοπὴ ἐν τοῖς ὁσίοις αὐτοῦ.
Σοφίας Σολομῶντος τό Ἀνάγνωσμα. Κεφ. 3,1-9
Δικαίων δὲ ψυχαὶ ἐν χειρὶ Θεοῦ, καὶ οὐ μὴ ἅψηται αὐτῶν βάσανος. Ἔδοξαν ἐν ὀφθαλμοῖς ἀφρόνων τεθνάναι, καὶ ἐλογίσθη κάκωσις ἡ ἔξοδος αὐτῶν καί ἡ ἀφ᾿ ἡμῶν πορεία σύντριμμα, οἱ δέ εἰσιν ἐν εἰρήνῃ. Καὶ γὰρ ἐν ὄψει ἀνθρώπων ἐὰν καλασθῶσιν, ἡ ἐλπὶς αὐτῶν ἀθανασίας πλήρης· καὶ ὀλίγα παιδευθέντες μεγάλα εὐεργετηθήσονται, ὅτι ὁ Θεὸς ἐπείρασεν αὐτοὺς καὶ εὗρεν αὐτοὺς ἀξίους ἑαυτοῦ· ὡς χρυσὸν ἐν χωνευτηρίῳ ἐδοκίμασεν αὐτοὺς καὶ ὡς ὁλοκάρπωμα θυσίας προσεδέξατο αὐτούς. Καὶ ἐν καιρῷ ἐπισκοπῆς αὐτῶν ἀναλάμψουσι καὶ ὡς σπινθῆρες ἐν καλάμῃ διαδραμοῦνται· κρινοῦσιν ἔθνη καὶ κρατήσουσι λαῶν, καὶ βασιλεύσει αὐτῶν Κύριος εἰς τοὺς αἰῶνας. Οἱ πεποιθότες ἐπ᾿ αὐτῷ συνήσουσιν ἀλήθειαν, καὶ οἱ πιστοὶ ἐν ἀγάπῃ προσμενοῦσιν αὐτῷ, ὅτι χάρις καὶ ἔλεος ἐν τοῖς ὁσίοις αὐτοῦ, καὶ ἐπισκοπὴ ἐν τοῖς ἐκλεκτοῖς αὐτοῦ.
ΕΙΣ ΤΗΝ ΛΙΤΗΝ. ΙΔΙΟΜΕΛΑ
Ἦχος α΄
Χαῖρε καί ἀγάλλου σήμερον Μονή τοῦ Γρηγορίου, ἡ τιμῶσα ἀξιοχρέως, τόν δεύτερον Αὐτῆς κτίτορα, τῆς Μολδαβίας τόν εὐσεβῆ ἡγεμόνα καί προστάτην. Οὗτος γάρ, ὡς κληρονόμος τῆς πατροπαραδότου ἡμῶν πίστεως καί τοῦ ἐλέους χορηγός, προθύμως ἐπανίδρυσιν τῆς ἡμῶν Μονῆς ἐποιήσατο, κατακαείσης καί πάντῃ αὐτῆς ἐν ἐρειπίοις εὑρισκομένης. Ὅθεν, ἀξιάγαστε τοῦ Χριστοῦ πανοπλῖτα Στέφανε, πρέσβευε καί ὑπέρ ἡμῶν, τῶν ἀναξίως οἰκούντων ἐν τῆ ἁγία ταύτη Μονῆ.
Ἦχος β΄
Δεῦτε μοναζόντων τοῦ Ἄθωνος οἱ δῆμοι καί Ρουμανίας, πιστῶν καί μοναζόντων, τά φιλέορτα συστήματα, τόν κοινόν ἡμῶν εὐεργέτην καί δομήτορα Μονῶν χαρμονικοῖς ὕμνοις εὐφημήσωμεν, Στέφανον τόν ἀειμακάριστον. Οὗτος διά πολλῶν μόχθων ἱεράς ἡμῶν Μονάς ἐπανίδρυσεν, καί ἐν Ρουμανίᾳ πεντήκοντα ἐκκλησίας καί Μονάς ἀνεστήλωσε πρός δόξαν Θεοῦ καί σωτηρίαν τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
Ἦχος γ΄
Τάς κακουργίας τῶν ἀσεβῶν ἄρδην διά μαχαίρας ἐσόβησας μακάριε καί τοῦ λαοῦ σου τήν λύπην εἰς χαράν μετέβαλες, τῆ δυνάμει τοῦ Σταυροῦ καί τῆ γενναιοψυχίᾳ τοῦ εὐσεβοῦς σου στρατοῦ, ὑπέρμαχε στρατηγέ Ἅγιε Στέφανε. Μιμητής γενόμενος τῶν παλαιῶν τῆς Πίστεως ἡμῶν Μαρτύρων, ἔλαβες αὐτῶν τήν ἄμεσον βοήθειαν καί δι᾿ ὁραμάτων φανέντες σέ κατεύθυνον ἀήττητε Χριστοῦ ὁπλῖτα.
Ἦχος δ΄
Ὅλος σου ὁ βίος μακάριε ἐραστά τοῦ Χριστοῦ Στέφανε, ὑπῆρξες τελειωτάτη προσφορά θυσίας διά τήν προστασίαν τοῦ λαοῦ σου, τήν θαλπωρήν τῶν ἀσθενούντων καί τήν ἵδρυσιν εὐκτηρίων Οἴκων πρός ἔνδειξιν εὐχαριστίας διά τήν τοῦ Θεοῦ Πατρός φιλάνθρωπον ἐπενέργειαν. Διό καί ἡμεῖς πανευλαβῶς εὐχαριστοῦντες σοῦ δεόμεθα, φύλαττε ἡμᾶς, ἐκ τῶν παγίδων τοῦ ἀλάστορος, παμμακάριστε.
Δόξα Πατρί…Ἦχος δ΄
Τόν τῆς ἀληθείας ἀκάματον προστάτην, τοῦ εὐσεβοῦς λαοῦ διδάσκαλον καί φωστῆρα καί τῶν ἐχθρῶν ἀδίστακτον καθαιρέτην, δεῦτε, πιστοί ἀνυμνήσωμεν λέγοντες: Χαῖρε Στέφανε, ὁ τήν εἰκόνα τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, εἰς τάς μάχας ἔχων συνοδοῦσαν σε καί τοῦ λαβάρῳ τοῦ Σταυροῦ τούς ἐχθρούς σου κατετρόπωσας. Ὅθεν καί ἐκ πάντων ἡμῶν ἀκούεις ὕμνους εὐχαριστίας καί προσάγαγε τῶ Δομήτορι Θεῶ ἡμῶν, ταῖς εὐπροσδέκτοις σου ἱκεσίαις, τά ἡμῶν αἰτήματα μακάριε.
Καί νῦν καί ἀεί…
Ἐκ παντοίων κινδύνων, τούς δούλους σου φύλαττε, εὐλογημένη Θεοτόκε, ἵνα σέ δοξάζωμεν, τήν ἐλπίδα τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
ΕΙΣ ΤΟΝ ΣΤΙΧΟΝ
Ἦχος πλ. Α΄. Χαίροις ἀσκητικῶν ἀληθῶς…
Χαίροις τῆς Μολδαβίας βλαστός, τῶν εὐσεβῶν τό ἀκαθαίρετον φρούριον, ὁ φύλαξ τῶν Ὀρθοδόξων, τῶν ἡγεμόνων σοφός, μέγας στρατηλάτης θεοπρόβλητος, ἡμῶν ὁ φιλάνθρωπος εὐεργέτης καί στήριγμα, τῆς Γρηγορίου ὁ δομήτωρ ὁ δεύτερος, ὅς ἐν χάριτι διαπρέψας τοῖς ἔργοις σου. Χαίροις, Μαρτύρων καύχημα, Ἁγίων ἐκτύπωμα, τῶν Ὀρθοδόξων ἁπάντων περιφανές ἀγαλλίαμα, Χριστόν ἐκδυσώπει, δωρηθῆναι τά ἐλέη, Στέφανε ἔνδοξε.
Στίχος: Δίκαιος ὡς φοῖνιξ ἀνθήσει καί ὡσεί κέδρος ἡ ἐν τῶ λιβάνῳ πληθυνθήσεται.
Πάντες οἱ γηγενεῖς εὐλαβῶς, σύν τοῖς Ἀγγέλοις ταῖς χορείαις ὑμνήσωμεν, τόν μέγαν ἐν ἡγεμόσι τῆς Μολδαβίας σεμνόν τέκνον καί ἡγέτην ἀπροσμάχητον. Αὐτοῦ κατορθώματα, ἐν ταῖς μάχαις τιμήσωμεν, ἅτινα πόθῳ δι᾿ ἀγάπην ἀπέραντον, τοῦ λαοῦ αὐτοῦ καί πατρίδος τήν εὔκλειαν. Ὄντως θεόθεν εἴληφε Χριστοῦ τήν βοήθειαν καί ἀνεδείχθη τοῖς πᾶσι, τροπαιφόρος ἀήττητος. Αὐτοῦ προσκυνοῦντες τῶν Λειψάνων σου τήν θήκην, χάριν λαμβάνομεν.
Στίχος: Θαυμαστός ὁ Θεός ἐν τοῖς Ἁγίοις Αὐτοῦ.
Χαίροις Χριστιανῶν φωτεινός, καθοδηγός καί στρατιῶν τό προπύργιον, ὁ μέγας τῆς Ἐκκλησίας ἀειλαμπής προβολεύς, καί τῶν μοναζόντων παραμύθιον, Μονῶν τῶν τοῦ Ἄθωνος ὁ καινιστής καί ἀκούραστος, θεῖος δομῆτορ, Γρηγορίου τό καύχημα, καί διάσωσμα τῆς Ζωγράφου στερρότατον, Παύλου Μονῆς ὁ ἔξοχος δομῆτορ καί ἔρεισμα, Βατοπεδίου Μονῆς γάρ, τό ἱερόν καταφύγιον, τῆς Κωνσταμονίτου, ὁ ἀκοίμητος ἐπόπτης καί περιτείχισμα.
Δόξα Πατρί…Ἦχος πλ. Δ΄
Τόν εὐλαβέστατον ἀθλητήν τῆς εὐσεβείας καί δοκιμώτατον ἐν ταῖς μάχαις στρατηλάτην, Στέφανον τόν Μέγαν ἀνυμνήσωμεν πιστοί. Οὗτος γάρ τῆ παντευχίᾳ εὐχῶν τοῦ ὁσιωτάτου πατρός αὐτοῦ Δανιήλ ἐρειδόμενος, ἐστράτευσεν εἰς πολλαπλούς πολέμους κατά τῶν ἐχθρῶν τῆς ἀληθείας ἐπί πεντήκοντα ἔτη νικηφόρως εἰς ἀγῶνας ἐντυγχάνων. Ὅθεν ταῖς πατρικαῖς συμβουλαῖς αὐτοῦ, ἵδρυσε δεκάδας Οἴκους Κυρίου καί ἱεράς Μονάς πρός δόξαν Θεοῦ καί σωτηρίαν τοῦ πεφιλημένου λαοῦ αὐτοῦ. Διό καί ἡμεῖς αὐτῶ εὐχαριστοῦντες, ὠδήν ἐπινίκιον ψάλλομεν, αἰτούμενοι εὐχαῖς αὐτοῦ τό μέγα ἔλεος.
Καί νῦν καί ἀεί….Θεοτοκίον. Ἦχος πλ. Δ΄
Ἀνύμφευτε Παρθένε, ἡ τόν Θεόν ἀφράστως συλλαβοῦσα σαρκί, Μῆτερ Θεοῦ τοῦ Ὑψίστου, σῶν ἱκετῶν παρακλήσεις δέχου Πανάμωμε, ἡ πᾶσι χορηγοῦσα, καθαρισμόν τῶν πτασιμάτων, νῦν τάς ἡμῶν ἱκεσίας προσδεχομένη, δυσώπει σωθῆναι πάντας ἡμᾶς.
Νῦν ἀπολύεις…. Τό Τρισάγιον καί τά Ἀπολυτίκια.
Ἦχος πλ.α΄ . Τόν Συνάναρχον Λόγον.
Μολδαβίας τόν μέγαν βλαστόν ὑμνήσωμεν, καί ἀντιλήπτορα πάντων τόν ποθεινότατον, τοῦ στρατοῦ τόν ἀρχηγόν ἀκατάβλητον, καί λαοῦ τόν ἀσφαλῆ λιμένα παραμυθίας, τόν στεφανίτην Κυρίου, Στέφανον πάντων τό κραταίωμα.
Ἦχος γ΄ Ταχύ προκατάλαβε
Μαρτύρων ἰσότιμος τῶν πάλαι ὄντως σοφέ, ἐδείχθης τοῖς πέρασι, δι᾿ ἀρετῶν ἀγωγήν καί ἔργων ἐπίσκεψιν, ὅθεν εὐχαριστοῦντες, ἀνθ᾿ ὧν ἔπηξας μάκαρ, Στέφανε ἀθλοφόρε, πτωχευόντων ἡ σκέπη, καί μοναζόντων ἔρεισμα στερρόν, διό παρρησίᾳ, λαμπρῶς σέ δοξάζομεν.
Θεοτοκίον
Τό ἀπ᾿ αἰῶνος ἀπόκρυφον, καί Ἀγγέλοις ἄγνωστον μυστήριον, διά σοῦ Θεοτόκε τοῖς ἐπί γῆς πεφανέρωται, Θεός ἐν ἀσυγχύτῳ ἑνώσει σαρκούμενος, καί Σταυρόν ἑκουσίως ὑπέρ ἡμῶν καταδεξάμενος, δι᾿ οὗ ἀναστήσας τόν πρωτόπλαστον, ἔωσεν ἐκ θανάτου τάς ψυχάς ἡμῶν.
ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΡΘΡΟΝ
Μετά τήν α΄ Στιχολογίαν.
Ἦχος α΄ Τόν τάφον σου Σωτήρ….
Δυνάμει θεϊκῆ, παρατάξεις τρισμάκαρ, ἐτρόπωσας τρανῶς, μουσουλμάνων ἀπίστων, καί γέρας ὑπερύψωσας, Ἐκκλησίας παρέχουσα νίκης τρόπαια τοῖς εὐσεβέσι ἐμφρόνως, διό σέ δοξάζομεν.
Δόξα Πατρί… Καί νῦν καί ἀεί…Θεοτοκίον
Παρθένε ἀληθῶς, ἀνεδείχθης ἀσπόρως, ἡ Μήτηρ τοῦ Θεοῦ, καί Σωτῆρος τοῦ κόσμου, διό νῦν παρίστασαι εὐκλεῶς θρόνῳ Ἄνακτος, Τοῦτον αἴτησαι ἐλθεῖν τῶ κόσμῳ εἰρήνην, πρεσβείαις σου Πάναγνε.
Μετά τήν Β΄ Στιχολογίαν. Κάθισμα.
Ἦχος δ΄ Ὁ ὑψωθείς ἐν τῶ Σταυρῶ
Τῆς Μολδαβίας ἀθλοφόρον ἡγέτην, καί Ἐκκλησίας τόν θεόπνουν προστάτην, τῶν εὐσεβῶν διάσωσμα καί θεῖον μιμητήν, ὡς τῶν Ἀποστόλων γάρ, ἀρετάς ὑποφαίνων, καί τρανόν ἐκτύπωμα τῶν μεγαλομαρτύρων, ὑπάρχεις ὄντως, Στέφανε σοφέ, καί Ὀρθοδόξων τρισμέγιστος πρόμαχος.
Δόξα Πατρί… Καί νῦν καί ἀεί…Θεοτοκίον
Θεοχαρίτωτε Ἁγνή Θεοτόκε, τόν ἐξ αἱμάτων σου ἁγνῶν γεννηθέντα, καί τόν Ἀδάμ δι᾿ οἶκτον ἀναπλάσαντα, ἐκτενῶς ἱκέτευε, ἱλασμόν τῶν πταισμάτων, καί παθῶν τήν ἴασιν, καί κινδύνων τήν λύσιν, δοῦναι ἡμῖν τοῖς πίστει ἀκλινεῖ, τῆ προστασίᾳ σου, σπεύδοντας ἄχραντε.
Μετά τόν Πολυέλεον. Κάθισμα.
Ἦχος πλ. Δ. Τήν Σοφίαν καί Λόγον.
Τήν Χριστοῦ πανοπλίαν ἐνδεδυκώς, καί Σταυροῦ τῆ δυνάμει πεπλουτηκώς, ἐδείχθης μακάριε, ἐν πολλοῖς ἀγωνίσμασι, τροπαιοφόρος ὄντως καί πλάνην κατήργησας, ἀγαρηνῶν ἐπάρσεις ἐν πεδίοις συνέτριψας. Ὅθεν τῶν ἀγγέλων καί ἀνθρώπων οἱ δήμοι τρανῶς σέ γεραίρουσι καί Θεόν μεγαλύνουσι, ἀθλοφόρε Στέφανε. Πρέσβευε τῶν Παντεπόπτῃ Θεῶ, οἰκτειρῆσαι καί σῶσαι τόν ἄνθρωπον, ὡς πλουσίως τήν χάριν εἰληφώς παναοίδιμε.
Δόξα Πατρί… Καί νῦν καί ἀεί…Θεοτοκίον. Ἦχος ὁ αὐτός.
Πειρασμοῖς πολυπλόκοις περιπεσών, ἐξ ἐχθρῶν ἀοράτων καί ὁρατῶν, τῶ σάλῳ συνέχομαι, τῶν ἀμέτρων πταισμάτων μου, καί ὡς ἔχων ἀντίληψιν, καί σκέπην σε Ἄχραντε τῶ λιμένι προστρέχω, τῆς σῆς ἀγαθότητος. Ὅθεν Παναγία, τόν ἐκ σοῦ σαρκωθέντα ἀσπόρως ἱκέτευε, ὑπέρ πάντων τῶν δούλων σου, τῶν ἀπαύστως ὑμνούντων σε, πρεσβεύουσα αὐτῶ ἐκτενῶς, τῶν πταισμάτων ἄφεσιν δωρήσασθαι, τοῖς προσκυνοῦσιν ἐν πίστει, τόν τόκον σου Ἄχραντε.
Τό Α΄Ἀντίφωνον τοῦ δ΄ἤχου καί τό Προκείμενον.
Ἐκ νεότητός μου πολλά πολεμεῖ με πάθη, ἀλλ᾿ αὐτός ἀντιλαβοῦ, καί σῶσον Σωτήρ μου.
Οἱ μισοῦντες Σιών αἰσχύνθητε ἀπό τοῦ Κυρίου, ὡς χόρτος γάρ, πυρί ἔσεσθαι ἀπεξηραμμένοι.
Δόξα Πατρί…
Ἁγίῳ Πνεύματι πᾶσα ψυχή ζωοῦται, καί καθάρσει ὑψοῦται λαμπρύνεται, τῆ Τριαδικῆ Μονάδι ἱεροκρυφίως..
Καί νῦν καί ἀεί…
Ἁγίῳ Πνεύματι ἀναβλύζει τά τῆς χάριτος ρεῖθρα, ἀρδεύοντα ἅπασαν τήν κτίσιν πρός ζωογονίαν.
Εἰς πᾶσαν τήν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτοῦ καί εἰς τά πέρατα τῆς οἰκουμένης τά ρήματα αὐτοῦ.
Στίχος: Οἱ οὐρανοί διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ, ποίησιν δέ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τό στερέωμα.
Εὐαγγέλιον τοῦ Ὄρθρου.
Λουκᾶ 21, 12-19.
Εἶπεν ὁ Κύριος τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς: Πρὸ δὲ τούτων πάντων ἐπιβαλοῦσιν ἐφ᾽ ὑμᾶς τὰς χεῖρας αὐτῶν καὶ διώξουσιν, παραδιδόντες εἰς τὰς συναγωγὰς καὶ φυλακάς, ἀπαγομένους ἐπὶ βασιλεῖς καὶ ἡγεμόνας ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου· ἀποβήσεται ὑμῖν εἰς μαρτύριον. Θέσθε οὖν ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν μὴ προμελετᾶν ἀπολογηθῆναι, ἐγὼ γὰρ δώσω ὑμῖν στόμα καὶ σοφίαν ᾗ οὐ δυνήσονται ἀντιστῆναι ἢ ἀντειπεῖν ἅπαντες οἱ ἀντικείμενοι ὑμῖν. Παραδοθήσεσθε δὲ καὶ ὑπὸ γονέων καὶ ἀδελφῶν καὶ συγγενῶν καὶ φίλων, καὶ θανατώσουσιν ἐξ ὑμῶν, καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου. Καὶ θρὶξ ἐκ τῆς κεφαλῆς ὑμῶν οὐ μὴ ἀπόληται. Ἐν τῇ ὑπομονῇ ὑμῶν κτήσασθε τὰς ψυχὰς ὑμῶν.
ΨΑΛΜΟΣ 50.
Ἐλέησόν με ὁ Θεός κατά τό μέγα ἔλεός σου καί κατά τό πλήθος τῶν οἰκτιρμῶν σου ἐξάλειψον τό ἀνόμημά μου. Ἐπί πλεῖον πλῦνόν με ἀπό τῆς ἀνομίας μου καί ἀπό τῆς ἁμαρτίας μου καθάρισόν με. Ὅτι τήν ἀνομίαν μου ἐγώ γινώσκω καί ἡ ἁμαρτία μου ἐνώπιόν μού ἐστιν διά παντός. Σοί μόνω ἥμαρτον καί τό πονηρόν ἐνώπιόν σου ἐποίησα ὅπως ἄν δικαιωθῆς ἐν τοῖς λόγοις σου καί νικήσης ἐν τῶ κρίνεσθαί σε. Ἰδού γάρ ἐν ἀνομίαις συνελήφθην καί ἐν ἁμαρτίαις ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου. Ἰδού γάρ ἀλήθειαν ἠγάπησας τά ἄδηλα καί τά κρύφια τῆς σοφίας σου ἐδήλωσάς μοι. Ραντιεῖς με ὑσσώπω καί καθαρισθήσομαι πλυνεῖς με καί ὑπέρ χιόνα λευκανθήσομαι. Ἀκουτιεῖς μοι ἀγαλλίασιν καί εὐφροσύνην ἀγαλλιάσονται ὀστέα τεταπεινωμένα. Ἀπόστρεψον τό πρόσωπόν σου ἀπό τῶν ἁμαρτιῶν μου καί πάσας τάς ἀνομίας μου ἐξάλειψον. Καρδίαν καθαράν κτίσον ἐν ἐμοί ὁ Θεός καί πνεῦμα εὐθές ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου. Μή ἀπορρίψης με ἀπό τοῦ προσώπου σου καί τό πνεῦμα σου τό ἅγιόν σου μή ἀντανέλης ἀπ' ἐμοῦ. Ἀπόδος μοι τήν ἀγαλλίασιν τοῦ σωτηρίου σου καί πνεύματι ἡγεμονικῶ στήριξόν με. Διδάξω ἀνόμους τάς ὁδούς σου καί ἀσεβεῖς ἐπί σέ ἐπιστρέψουσιν. Ρῦσαί με ἐξ αἱμάτων ὁ Θεός ὁ Θεός τῆς σωτηρίας μου ἀγαλλιάσεται ἡ γλῶσσά μου τήν δικαιοσύνην σου. Κύριε τά χείλη μου ἀνοίξεις καί τό στόμα μου ἀναγγελεῖ τήν αἴνεσίν σου. Ὅτι εἰ ἠθέλησας θυσίαν ἔδωκα ἄν ὁλοκαυτώματα οὐκ εὐδοκήσεις. Θυσία τῶ Θεῶ πνεῦμα συντετριμμένον καρδίαν συντετριμμένην καί τεταπεινωμένην ὁ Θεός οὐκ ἐξουθενώσει. Ἀγάθυνον Κύριε ἐν τῆ εὐδοκία σου τήν Σιών καί οἰκοδομηθήτω τά τείχη Ἱερουσαλημ. Τότε εὐδοκήσεις θυσίαν δικαιοσύνης ἀναφοράν καί ὁλοκαυτώματα. Τότε ἀνοίσουσιν ἐπί τό θυσιαστήριόν σου μόσχους.
Δόξα Πατρί…..Ἦχος β΄
Ταῖς τοῦ Ἡγεμόνος πρεσβείαις, Ἐλεῆμον, ἐξάλειψον τά πλήθη, τῶν ἐμῶν ἐγκλημάτων.
Καί νῦν καί ἀεί…
Ταῖς τῆς Θεοτόκου, πρεσβείαις Ἐλεῆμον, ἐξάλειψον τά πλήθη, τῶν ἐμῶν ἐγκλημάτων.
Ἰδιόμελον…Ἦχος πλ. Β.
Στίχος: Ἐλέησόν με ὁ Θεός κατά τό μέγα ἔλεός σου καί κατά τό πλῆθος τῶν οἰκτιρμῶν σου ἐξάλειψον τό ἀνόμημά μου.
Σήμερον ἅπασα ἡ τῆς Ὀρθοδοξίας ἐπικράτεια, τιμᾶ καί γεραίρει τόν βλαστόν τῆς Μολδαβίας Στέφανον τόν Μέγαν. Οὗτος παιδιόθεν, ἐγκολπωθείς Ὀρθοδοξίας τά σωτήρια νάματα, ἐδόξασεν ἐν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ τόν Πανοικτίρμονα Θεόν. Ἱερά Θυσιαστήρια ἤγειρε, τῶν ἀσθενῶν, χηρῶν καί ὀρφανῶν ἀνεδείχθη ὁ ἀκούραστος προστάτης, καί τήν Χώραν αὐτοῦ τῆ δυνάμει τοῦ Σταυροῦ τρανῶς διεφύλαξεν. Διό ὡς ἀγαθός ἡγεμών, πρεσβεύει ὑπέρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
Εἶτα: Σῶσον ὁ Θεός τόν λαόν σου…
Ο ΚΑΝΩΝ
Ὠδή α΄. Ἦχος πλ. Δ΄ Ἁρματηλάτην Φαραώ…
Τῆς πολιτείας τά τρανά παλαίσματα τοῦ ἀθλοφόρου Χριστοῦ, Στεφάνου τοῦ Μεγάλου, Ρουμανίας καύχημα, δεῦτε πιστοί τιμήσωμεν ἐν ἐνδόξοις τοῖς ὕμνοις, διό κἀμοῦ πλῆσον ἅγιε, χάριτος τήν δρόσον ὑμνῆσαι σε.
Τῶν εὐσεβῶν παναληθῶς γονέων σου, σύ εἰληφώς ἐκ παιδός, Στέφανε τρισμάκαρ, διδαχῶν τήν φώτισιν, διό ἐνστερνισάμενος ἀληθείας τήν Χάριν, Ὀρθοδοξίας ὑπέρμαχος, ὤφθης καί τῶ κόσμῳ ἐξέλαμψας.
Νεανικῶς τῆς Μολδαβίας γέγονας, μέγας ἡγήτορ σοφέ, ἔχων ἐν καρδίᾳ, χείμαρρον τῆς χάριτος, ἐπότισας ἐδρόσισας πενομένων καρδίας καί ἀσθενούντων σύ γέγονας, μέγας ἀντιλήπτωρ, μακάριε.
Θεοτοκίον.
Ὁ τῶν ἁπάντων Ποιητής καί Κύριος, ποθῶν ἰδεῖν διακαῶς, γηγενῶν τό γένος ἐλθεῖν εἰς ἀνάνηψιν, διό σέ ἐξελέξατο, Ἀειπάρθενε Κόρη, ὡς οὐρανόν τόν ἐπίγειον, ἔνθα συγκατέβη ὁ Ὕψιστος.
Καταβασία: Ἀνοίξω τό στόμα μου καί πληρωθήσεται Πνεύματος, καί λόγον ἐρεύξομαι τῆ Βασιλίδι Μητρί, καί ὀφθήσομαι, φαιδρῶς πανηγυρίζων, καί ἄσω γηθόμενος, ταύτης τά θαύματα.
Ὠδή γ. Ὁ στερεώσας κατ᾿ ἀρχάς.
Τῆς ἐγκρατείας τήν ὁδόν, καί μετανοίας τήν χάριν, ὑπεδέξω παιδιόθεν παμμάκαρ, ἐκ γονέων εὐσεβῶν, γαλουχηθείς διέπρεψας, ἐν ἀρεταῖς τόν βίον, διηνεκῶς ἐπεβίωσας.
Τάς παρατάξεις ἀσεβῶν, μή πτοηθείς ἀθλοφόρε, ἐπολέμησας Σταυροῦ δυναστείᾳ καί φασγάνου τῆ τομῆ, εὐστόχως τά στρατεύματα, Ὀθωμανῶν συντρίψας, γέγονας πάντων ὑπέρτερος.
Εὐχαριστίας τῶ Θεῶ, μετά πολέμων ἐκβάσεις, νικηφόρους ἀναπέμψας τρισμάκαρ. Ὅθεν ἵδρυσας ναούς καί μοναζόντων γέγονας, ὁ καινιστής καί κτίτορ καθιδρυμάτων τῆς Χάριτος.
Θεοτοκίον
Μόνη ἐσύ ἐν γυναιξί, Θεοκυῆτορ Μαρία, ἀνεδείχθης τό Παλάτιον Λόγου, ἔνθα σκηνώσας ὁ Σωτήρ, παρέλαβε Πανάχραντε, τήν ἐξ ἀνθρώπων φύσιν, τῆ ἐνεργείᾳ τοῦ Πνεύματος.
Καταβασία: Τούς σούς ὑμνολόγους Θεοτόκε, ὡς ζῶσα καί ἄφθονος πηγή, θίασον συγκροτήσαντας, πνευματικόν στερέωσον, καί ἐν τῆ θείᾳ δόξῃ σου, στεφάνων δόξης ἀξίωσον.
ΚΑΘΙΣΜΑ. Ἦχος πλ. α΄ Τόν Συνάναρχον Λόγον
Ρουμανίας ἁπάσης πιστῶν συστήματα, καί μοναζόντων τά στίφη νῦν εὐφημήσωμεν, ἡγεμόνα εὐσεβῆ, τόν θεῖον Στέφανον, Σουτσεάβας τόν βλαστόν καί Μολδαβίας τό κλεινόν, προπύργιον ἀσφαλείας, Μοναστηρίων τοῦ Ἄθω, μέγαν δομήτορα τιμήσωμεν.
Δόξα Πατρί…Καί Νῦν καί ἀεί…Θεοτοκίον.
Θεοτόκε Παρθένε κόσμου βοήθεια, ἐν καιρῶ τῆς ἀνάγκης βοήθει πάντοτε, τοῖς προστρέχουσι θερμῶς τῆ προστασίᾳ σου, καί τήν παροῦσαν σου Σεμνή, κληρουχίαν εὐσεβῆ, διάσωζε πάσης βλάβης, διά παντός γάρ προστρέχει, τῆ μεσιτείᾳ σου Πανάμωμε.
Ὠδή δ΄ Σύ μου ἰσχύς…
Διά Χριστοῦ, τῆ πανοπλίᾳ ρωννύμενος, τάς ἐφόδους ἀσεβῶν ἀπέκρουσας, δι᾿ ὁραμάτων πνευματικῶν, Μεγαλομαρτύρων τοῦ Προκοπίου πανόλβιε, καί τοῦ Δημητρίου, Μυροβλύτου προμάχου, τῶ Θεῶ ηὐχαρίστεις τρανότατα.
Ζῶν ἐπί γῆς, ἐν οὐρανοῖς τό πολίτευμα, ἀρετῶν σου θείαις ἐπιδείξεσι, καί τῶν σῶν κόπων τούς πολλαπλούς, ἔσχες καί ἱδρῶτας πρός εὐσεβῶν παραμύθιον, ἀνίδρυσας δεκάδας, ναούς καί μοναζόντων, καταγώγια θεῖα ἐν Ἄθωνι.
Δέχου ἡμῖν, εὐχαριστίαν τήν ἄπειρον, ἐκ καρδίας, Στέφανε μακάριε, ὅτι ἐδόμησας πολλαχῶς, Ἄθωνι πρός πάντων παραμυθίαν ἀνείκαστον, Ἱεράς Μονάς γάρ, καί μοναζόντων κατοικίας , πρός αἰώνιον πάντων ἀνάπαυσιν.
Θεοτοκίον.
Πᾶς ὁ λαός, ἐν δυστυχίαις προστρέχει σοι, ὡς Μητέρα πάντων τήν βοήθεια, καί γόνυ κλίνοντες εὐλαβῶς, σέ παρακαλοῦσι, ταῖς μεσιτείαις σου δώρησαι, τοῖς πᾶσι εὐρρωστίαν, ἀπαλλαγήν κακίας, τοῦ ἀρχεκάκου ἐχθροῦ, Παντευλόγητε.
Καταβασία: Ὁ καθήμενος ἐν δόξῃ ἐπί θρόνου Θεότητος, ἐν νεφέλῃ κούφῃ, ἦλθεν Ἰησοῦς ὁ Ὑπέρθεος, τῆ ἀκηράτῳ παλάμῃ καί διέσωσε, τούς κραυγάζοντας, δόξα Χριστέ τῆ δυνάμει σου.
Ὠδή ε΄. Ἵνα τί μέ ἀπώσω…
Ἱεραῖς μελωδίαις, τῶν τῆς Γρηγορίου Μονῆς οἱ μονάζοντες, σέ ἀνευφημοῦσι, ὡς δομήτορα νέον καί κτίτορα, καί ἀξιοχρέως, ἀπό καρδίας σέ ὑμνοῦσι, ἐκζητοῦντες εὐχαῖς σου τήν ἄφεσιν.
Μοναζόντων ὁ δῆμος, τῆς Κωνσταμονίτου Μονῆς νῦν χορεύσατε, ἐν τῆ πανηγύρει στρατηλάτου Στεφάνου τοῦ μάκαρος, ὅστις ἀνιδρύει, καί χορηγεῖ μεγαλοφρόνως, τήν Μονήν πρός ἁπάντων ἀνάπαυσιν.
Τῆς Μονῆς αἱ χορεῖαι, Βατοπαιδίου τούς ὕμνους αἰνέσατε, τῶ Χριστοῦ Στεφάνῳ, εὐσεβῆ ἡγεμόνι, ὅς γέγονεν, καινιστής κτιρίων, παρεκκλησίων ὁ δομήτωρ, καί ἁπάντων ἱκέτης θερμότατος.
Θεοτοκίον.
Τῆ προστάξει τοῦ Κτίστου, τῶν Ἀρχαγγέλων ὁ πρόκριτος ἔφησε, τῆ Ἀειπαρθένῳ, τοῦ τεκεῖν τόν Σωτῆρα πρός λύτρωσιν, τοῦ βροτείου γένους, ἐκ μολυσμοῦ τῆς ἁμαρτίας, καί εἰδώλων τῆς πλάνης ἀείποτε.
Καταβασία: Ἐξέστη τά σύμπαντα, ἐπί τῆ θείᾳ δόξῃ σου, σύ γάρ ἀπειρόγαμε Παρθένε, ἔσχες ἐν μήτρᾳ τόν ἐπί πάντων Θεόν, καί τέτοκας ἄχρονον Υἱόν, πᾶσι τοῖς ὑμνοῦσι σε, σωτηρίαν βραβεύοντα.
Ὠδή στ΄. Ἱλάσθητί μοι Σωτήρ..
Προσέλθετε εὐλαβῶς, καί τῆς Ζωγράφου ὁ σύλλογος, τῶν μοναστῶν ἀνυμνεῖν, αὐτοῦ κατορθώματα, καί ἀφιερώματα, ἅτινα ἐκ πόθου, ἐδωρήσατο ὁ πανόλβιος.
Τῶν μοναζόντων χοροί, Ἁγίου Παύλου, τόν ἔπαινον, δότε αὐτῶ καί ὑμεῖς, καθ᾿ ὅσον ἐγένετο, Στέφανος πρόξενος, εὐαγῶν κτισμάτων καί προστάτης ὁ ἀκοίμητος.
Ἁγίου Ὄρους χοροί, τόν Μολδαβίας ἡγήτορα, καί Ρουμανίας κλεινόν θεῖον ἐγκαλλώπισμα, Στέφανον ὑμνήσωμεν, τόν τῆς ἀληθείας, καί ἀήττητον πολέμαρχον.
Θεοτοκίον
Πάντες ἐν ὕμνοις Ἁγνή, τῶ Θείῳ Τόκῳ σου σέβοντες, εὐλαβεστάταις φωναῖς, σέ καθικετεύουσι, πρόσελθε καί ποίμανε, μητρικαῖς εὐχαῖς σου, Κληρουχίαν σου Πανύμνητε.
Καταβασία: Τήν θείαν ταύτην καί πάντιμον, τελοῦντες ἑορτήν οἱ θεόφρονες, τῆς Θεομήτορος, δεῦτε τάς χείρας κροτήσωμεν, τόν ἐξ αὐτῆς τεχθέντα, Χριστόν δοξάζοντες.
ΚΟΝΤΑΚΙΟΝ. Ἦχος πλ. Δ. Τῆ ὑπερμάχῳ.
Τῆς Μολδαβίας τό θεόλεκτον ἐκβλάστημα
καί Ρουμανίας ἱερώτατον προπύργιον,
ἀνυμνήσωμεν συμφώνως ἐν ὑμνωδίαις.
Κράτει σκῆπτον, εἰς αἰῶνας θεοπρόβλητε
καί κατάβαλε ἀθέων τά φρυάγματα,
Διό ἄκουσον: Χαῖρε Στέφανε πάντιμε.
ΟΙΚΟΣ.
Μακαρίων ἡγεμόνων βλαστός ἀνεφάνης ἔνδοξε, καί παιδιόθεν εὐσεβείας τά σπέρματα, ὡς ἀσύλητον πλοῦτον, ἐν τῆ καρδίᾳ σου ἐκράτεις μακάριε. Διάδοχος τοῦ θρόνου γενόμενος τοῦ πατρός σου, νεανικῶς ἠρίστευσας ἐν τοῖς πεδίοις τῶν μαχῶν, μή δειλιῶν τό ἀπειράριθμον τῶν ἀσεβῶν φρύαγμα. Δι᾿ ὁραμάτων πολλῶν, Δμητρίου καί Προκοπίου, τῶν μεγαλομαρτύρων ἐστάθης ἀγέρωχος, ἐνδυναμούμε νος τῆς δυνάμει τοῦ Σταυροῦ καί τῆ τοῦ Γεωργίου ἀκαταμαχήτῳ αὐτοῦ παρρησίᾳ. Ὅθεν ὁλοσχερῶς ὀθωμανῶν τά στίφη συνέτριψας, στήσας πεντήκοντα νικηφόρους πολέμους καί εὐχαριστίας ἕνεκεν τῶ Θεῶ ἵδρυσας, πανόλβιε, ἰσαρίθμους ναούς καί μοναστικά καθιδρύματα. Διό καί ἡμεῖς, εὐχαριστοῦντες σε ὡς νέον δομήτορα καί τοῦ Ἄθωνος προστάτην ἀκλόνητον, ἱκετεύομέν σε τυχεῖν τοῦ θείου ἐλέους ταῖς πρεσβείας σου πρός τόν Ὕψιστον.
ΣΥΝΑΞΑΡΙΟΝ
Τῆ 2ᾳ τοῦ αὐτοῦ μηνός Ἰουλίου, μνήμην ἐπιτελοῦμεν τοῦ ἁγίου ἐνδόξου ἡγεμόνος τῆς Μολδαβίας Χώρας, Στεφάνου τοῦ Μεγάλου, τοῦ καί δευτέρου Κτίτορος τῆς Ἱερᾶς ἡμῶν Μονῆς τοῦ Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγίου Ὄρους, ἐν εἰρήνῃ τόν βίον τελειωθέντος ἐν σωτηρίῳ ἔτει 1504.
Στίχοι: Ἐστέφθης τῶ στέφει τῆς ἀφθαρσίας, θεόφρον, ὦ Στέφανε, ἄναξ τῶν εὐσεβούντων παμμάκαρ.
Δευτερίῃ Στέφανος εἰς Ἐδέμ εὕρατο μοίρην.
Ταῖς αὐτοῦ ἁγίαις πρεσβείαις, Χριστέ ὁ Θεός ἐλέησον καί σῶσον ἡμᾶς. Ἀμήν.
Ὠδή ζ΄. Θεοῦ συγκατάβασιν.
Ὡς δοῦλος τῶ Κτίστῃ σου, ἐν ταπεινῶ τῶ φρονήματι ἔζησας, καί τήν ἄνωθεν χάριν, διά Μυστηρίων πολλάκις ἀπείληφας, τόν Χριστόν ἔσχες τοῖς στέρνοις σου πάντοτε, διό ἐδείχθης λαμπρῶς, τῶν ἡγεμόνων κρατήρ.
Ἐν ὥρᾳ τῶν κρίσεων, πολεμικῆς ἀπειλῆς χεῖρας ὕψωσας, Γεωργίου προστάτου, θείαν βοήθειαν εἴληφας, καί τῶ φασγάνῳ χειρί δεξιᾶ σου ἐτρόπωσας, τῶν ἀσεβούντων ὀρδάς, ὦ στεφανῖτα Χριστοῦ.
Συνών νῦν μακάριε, σύν τοῖς Ἀγγέλων στρατεύμασι ἄκουε, γηγενῶν τάς δεήσεις, τῶν ἡγεμόνων φωνάς καί σαλπίσματα, σπεῦσον ταχύ ἐκποδών τάς ὁρμήματα, τῶν δυσμενῶν καί ἡμᾶς, σκέπε ἐκ πάσης ὀργῆς.
Θεοτοκίον.
Θεόθεν τό πρόσταγμα, κυοφορίας σου ἦλθεν Ἄχραντε, ὅτι ἀσπόρως ἐν χρόνῳ, σύ τέξει Υἱόν τόν Φιλάνθρωπον, Ὅς σωτηρίαν τῶ κόσμῳ ἐπήνεγκε, ἁμαρτωλοῖς πρός ζωήν, οἰκεῖν τῆ αἰωνίῳ.
Καταβασία: Οὐκ ἐλάτρευσαν, τῆ κτίσει οἱ θεόφρονες, παρά τόν Κτίσαντα, ἀλλά πυρός ἀπειλήν, ἀνδρείως πατήσαντες, χαίροντες ἔψαλλον: Ὑπερύμνητε, ὁ τῶν Πατέρων Κύριος καί Θεός εὐλογητός εἶ.
Ὠδή η΄. Ἑπταπλασίως κάμινον.
Τάς ἀμοιβάς θεσπέσιε, οὐρανῶ νῦν ἀπείληφας, ὡς κατατροπώσας ἀσεβῶν φρυάγματα, καί τρόπαιον ἔστησας, Ὀρθοδοξίας νῖκος κρατῶν, καί τῶν εὐσεβῶν καταγλαϊσας χορείας, ἐπέστης πάντων στῦλος, ἑδραίωμα καί σκέπη καί στερρόν πτωχευόντων διάσωσμα.
Τῶν στρατιῶν κραταίωμα, εὐσεβούντων ἀσφάλεια, καί τῶν μοναζόντων ὤφθης φίλτατος ἅγιε, καθ´ὅτι ἀνίδρυσας, Ὀρθοδοξίας πάμπολα, πρός παραμυθίαν μοναστῶν Ἱερεῖα, πρός δόξαν Φιλανθρώπου, ψυχῶν πρός σωτηρίαν, ὡς μοναστῶν τεμένη, ἀεί Θεόν ὑμνούντων.
Σοῦ τοῦ πατρός προστάγματι, Δανιήλ τοῦ ἀσκήσαντος, ἐν πέτρᾳ σμιλευμένῃ, χρόνοις πολλοῖς ἔλαβες, τήν Χάριν τοῦ Πνεύματος, τάς παρατάξεις ἔτρεψας, τῶν ὀθωμανῶν, λεηλασίας ποιούντων, ἐν χώρα Μολδαβίᾳ, ἀλλά αὐτοῦ τῶ πλήθει, εὐχῶν πρός τόν Δεσπότην, συνέτριψας ἀγρίως.
Χαίρει λαμπρῶς δοξάζουσα, τούς ἀγώνας σου πάνσοφε, ἡ τοῦ Γρηγορίου Μάνδρα ἐπινίκιον, ὠδήν ἀνυμνοῦσα σε, ὅτι Αὐτῆς ὤφθης μέγιστος, ἀνακαινιστής καί τῶν κτιρίων δομήτωρ, διό σέ εὐχαρίστως σέ ψάλλομεν προθύμως, καί ταῖς εὐχαῖς σου πάντες, λυτρούμεθα κινδύνων.
Θεοτοκίον.
Δέξαι Ἁγνή Πανάμωμε, οἰκετῶν σου τήν δέησιν, δέξαι ἀσθενούντων ἰαχάς καί δάκρυα, πτωχῶν τήν ἀπόνοιαν, καί τῶν χηρῶν πάντων πρόσδεξαι, ἀναστεναγμούς καί συμφοράς τούτων πάντων, παράσχου ἀνενδότως, ὡς Μήτηρ τοῦ Δεσπότου, ἀνάπαυσιν τελείαν καί πάντων σωτηρίαν.
Καταβασία: Παῖδας εὐαγεῖς ἐν τῆ καμίνῳ, ὁ τόκος τῆς Θεοτόκου διεσώσατο, τότε μέν τυπούμενος, νῦν δέ ἐνεργούμενος, τήν οἰκουμένην ἅπασαν, ἀγείρει ψάλλουσαν, τόν Κύριον ὑμνεῖτε τά ἔργα, καί ὑπερυψοῦτε, εἰς πάντας τούς αἰῶνας.
Ὠδή θ΄. Ἐξέστη ἐπί τούτῳ.
Σαλπίσωμεν ἐν ὕμνοις ἀγγελικοῖς, μοναζόντων χορεῖαι καί ἄπαυστον, χαρμονικῶς, ὕμνον ἀναπέμψωμεν τῶ πιστῶ, Χριστοῦ λαμπρῶ θεράποντι, ὅστις ἐθριάμβευσεν ὁλικῶς, ἐν ἔργοις θεοφόροις, τούς πάντας ἀγαπήσας, ὤφθη ἀρχόντων τό κραταίωμα.
Δεῦτε ἀνυμνήσωμεν τηλαυγῶς, τοῦ Στεφάνου ἡμῶν νέου κτίτορος, τάς πολλαπλάς, ἅς ὑπέρ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν, προσήνεγκεν ὁ πάνσοφος, τάς εὐεργεσίας καί τήν πολλήν, αὐτοῦ τήν προστασίαν, τήν ἵδρυσιν κτιρίων καί πᾶσαν ἄφθονον προμήθειαν.
Ὡς ἔχων παρρησίαν Θρόνῳ Χριστοῦ, στρατηλάτα Κυρίου ἀήττητε, δέξαι κἀμοῦ, ταύτην τήν χαρμόσυνον ἐπωδήν, καί χάρισαι μοι ἄνωθεν τῆς παραμυθίας τήν ἀπαρχήν, τυχεῖν τῆς αἰωνίου σύν πᾶσι εὐλογίας, καί βασιλείαν τήν ἀνώλεθρον
Θεοτοκίον.
Ἐξάλειψον ἐκ βάθους τάς ἐκτροπάς, καί παθῶν μου ὁρμάς νῦν κατάβαλε Κόρη Θεοῦ, πάραυτα καί Μήτηρ τοῦ Λυτρωτοῦ, εὐχαῖς σου μέ ἀπόπλυνον, ὄμβροις κατανύξεως καί στερρῶς, ἐπί Χριστοῦ τήν πέτραν στερέωσόν με ὅπως, τά μεγαλεῖα διηγήσομαι.
Καταβασία: Ἅπας γηγενής, σκιρτάτω τῶ Πνεύματι λαμπαδουχούμενος, πανηγυριζέτω δέ, ἀϋλων Νόων φύσις γεραίρουσα, τά ἱερά θαυμάσια τῆς Θεομήτορος, καί βοάτω: Χαίροις παμμακάριστε, Θεοτόκε Ἀγνή Ἀειπάρθενε.
ΕΞΑΠΟΣΤΕΙΛΑΡΙΑ. Ἦχος β΄. Γυναῖκες ἀκουτίσθητε
Στερρόν μεσίτην ἔχομεν, σέ θεοφόρε Στέφανε, τῆς Μολδαβίας βλάστημα, καί Ρουμανίας ἁπάσης, ἀκαταμάχητον τεῖχος, Ὀρθοδοξίας πρόμαχε, Ἁγίου Ὄρους φίλτατε, τῶν μοναζόντων πατέρων, ὁ ἀκαταίσχυντος πρέσβυς.
Θεοτοκίον.
Θεόν τόν ὑπερούσιον, Παρθένε ἐσωμάτωσας, Ἁγίου Πνεύματος ὄντως, ἐπελεύσει τῆ θείᾳ, καί εὐλογίαν ἤντλησαν, τῆς Οἰκουμένης τά ἔθνη, λαβόντες πίστιν ἄρρητον, καί θείας χάριτος γνῶσιν, τήν μυστικήν ὄντως ὤφθης, τοῦ Φιλανθρώπου ἡ Μήτηρ.
ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΙΝΟΥΣ
Ἦχος δ΄. Ὡς γενναῖον ἐν μάρτυσιν.
Γρηγορίου προσέλθετε τῆς Μονῆς οἱ οἰκήτορες σύν Ἀγγέλων τάξεσιν ἐπαινέσωμεν, χαρμονικῶς καί τιμήσωμεν, τόν νέον δομήτορα, Μολδαβίας τόν βλαστόν, Ὀρθοδόξων τό καύχημα καί στερέωμα, τόν στεφάνων τῆς νίκης εἰληφότα, τόν ὁμώνυμον ἡγέτην, Στέφανον θεῖον δοξάσωμεν.
Ὁλοτρόπῳ φρονήματι, τοῦ Χριστοῦ τά διδάγματα, παιδιόθεν εἴληφας θεοπρόβλητε, καί ἀνεδείχθης ὑπέρμαχος, καθ᾿ ὅλον τόν βίον σου, πολεμῶν διηνεκῶς, ἀσεβῶν τά φρυάγματα, μέχρις αἵματος, καί πληγείς ἀκοντίῳ μετ᾿ ὀλίγον, μετετέθης ἀθλοφόρε, εἰς οὐρανίων σκηνώματα.
Ὑπακούων προστάγμασι τοῦ πατρός σου ἀοίδιμε, Δανιήλ ἀσκήσαντος θείᾳ χάριτι, ἐν πέτρα ὄντως οἰκήσαντος, καί πλοῦτον τῆς χάριτος εἰληφώς παρά Θεοῦ, ἀνεδείχθη μακάριος, ὁδηγῶν σε εἰς τρίβον σωτηρίας, ἀπλανῶς καί θεαρέστως, Στέφανε, ἄρχων ἀοίδιμε.
Ἐμπλησθέντες τῆς χάριτος δι᾿ εὐχῶν σου μακάριε, ὕμνον τόν μελίρρυτον ἀναπέμπομεν, καί εὐχαρίστως βοῶμεν σοι: Πιστῶν ἡ βοήθεια, ἀσθενῶν ἡ θαλπωρή, μοναστῶν τό κραταίωμα, χαῖρε πάνσοφε, Ἐκκλησίας ἁπάσης ἡ διόπτρα, καί ἡμῶν δομήτωρ μέγας, νῦν ἀνυμνείσθω ὁ Στέφανος.
Δόξα Πατρί…Ἦχος πλ.Α΄.
Σαλπίσωμεν ἐν σάλπιγγι ἀσμάτων, καί χαρμονικῶς πανηγυρίσωμεν, ἐπί τῆ εὐσήμῳ ἑορτῆ τοῦ δευτέρου ἡμῶν δομήτορος, Στεφάνου τοῦ Μεγάλου. Οὗτος τῆ παντευχίᾳ τῶν τοῦ Θεοῦ δωρεῶν ὁπλισθείς, κατήγαγε νικηφόρους μάχας, κατά ἀλλεπαλλήλων ἐφόδων τῶν ὀθωμανῶν, τῆ δυνάμει τοῦ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Δι´ὁραμάτων ποικίλων ὑπό Μαρτύρων τῆς Πίστεως ἡμῶν ἐνισχυθείς, ἐπί πεντήκοντα ἔτη τήν Χώραν αὐτοῦ Μολδαβίαν ἐφύλαξε, καί ἰσαρίθμα θυσιαστήρια πρός δόξαν Χριστοῦ ἀνήγειρεν ὁ ἀοίδιμος. Ὅθεν καί ἡμεῖς, ὡς ἔχοντες τοῦτον νέον ἱκέτην πρός Κύριον, βοῶμεν λέγοντες: Χαίροις, Στέφανε τρισμέγιστε στρατηλάτα, ἀκαθαίρετε πύργε τῆς εὐσεβείας καί ἀπόρθητον τεῖχος Ὀρθοδοξίας. Χαίροις ἡμῶν δομήτορ πανάριστε, φίλτατε τῶν μοναζόντων ἱκέτα καί εὐσεβῶν τό ἀκατάσειστον ἔρεισμα. Πρέσβευε Χριστῶ τῶ Θεῶ, δωρηθῆναι τοῖς σέ ὑμνοῦσι, σωτηρίαν καί τό μέγα ἔλεος.
Καί νῦν καί ἀεί….Θεοτοκίον
ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΙ ΑΠΟΛΥΣΙΣ.
ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ ΚΑΝΩΝ
ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΝΕΑΓΚΟΝ ΜΠΑΣΑΡΑΜΠΗΝ, ΗΓΕΜΟΝΑ ΤΗΣ ΡΟΥΜΑΝΙΚΗΣ ΧΩΡΑΣ
Εὐλογήσαντος τοῦ Ἱερέως, λέγομεν τόν παρόντα Ψαλμόν 142
Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου, ἐνώτισαι τήν δέησίν μου ἐν τῆ ἀληθείᾳ σου, εἰσάκουσόν μου ἐν τῆ δικαιοσύνῃ σου. Καί μή εἰσέλθῃς εἰς κρίσιν μετά τοῦ δούλου σου, ὅτι οὐ δικαιωθήσεται ἐνώπιόν σου πᾶς ζῶν. Ὅτι κατεδίωξεν ὁ ἐχθρός τήν ψυχήν μου, ἐταπείνωσεν εἰς γῆν τήν ζωήν μου. Ἐκάθισέ με ἐν σκοτεινοῖς ὡς νεκρούς αἰῶνος, καί ἠκηδίασεν ἐπ᾿ ἐμέ τό πνεῦμα μου, ἐν ἐμοί ἐταράχθη ἡ καρδία μου. Ἐμνήσθην ἡμερῶν ἀρχαίων, ἐμελέτησα ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις σου, ἐν ποιήμασι τῶν χειρῶν σου ἐμελέτων. Διεπέτασα πρός σέ τάς χεῖρας μου, ἡ ψυχή μου ὡς γῆ ἄνυδρός σοι. Ταχύ εἰσάκουσόν μου, Κύριε, ἐξέλιπε τό πνεῦμα μου. Μή ἀποστρέψης τό πρόσωπόν σου ἀπ᾿ἐμοῦ, καί ὁμοιωθήσομαι τοῖς καταβαίνουσιν εἰς λάκκον. Ἀκουστόν ποίησόν μοι τό πρωΐ τό ἔλεός σου, ὅτι ἐπί σοί ἤλπισα. Γνώρισόν μοι, Κύριε, ὁδόν, ἐν ἧ πορεύσομαι, ὅτι πρός σέ ἦρα τήν ψυχήν μου. Ἐξελοῦ με ἐκ τῶν ἐχθρῶν μου, Κύριε, πρός σέ κατέφυγον δίδαξόν με τοῦ ποιεῖν τό θέλημά σου, ὅτι σύ εἶ ὁ Θεός μου. Τό πνεῦμα σου τό ἀγαθόν ὁδηγήσει με ἐν γῆ εὐθείᾳ, ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου, Κύριε, ζήσεις με. Ἐν τῆ δικαιοσύνῃ σου ἐξάξεις ἐκ θλίψεως τήν ψυχήν μου, καί ἐν τῶ ἐλέει σου ἐξολοθρεύσεις τούς ἐχθρούς μου. Καί ἀπολεῖς πάντας τούς θλίβοντας τήν ψυχήν μου, ὅτι ἐγώ δοῦλος σου εἰμί.
Καί εὐθύς τό: Θεός Κύριος, καί ἐπέφανεν ἡμῖν...μετά τῶν στίχων αὐτοῦ ἐξ ἑκατέρων τῶν Χορῶν.
Ἦχος δ΄ Ὁ Ὑψωθείς…
Τῆς Ἐκκλησίας τό θεότευκτον σκεῦος, καί Μολδαβίας στρατηλάτην τόν μέγαν, Ὀρθοδοξίας ἄριστον ἀνθρώπων χορηγόν, δεῦτε πάντες σήμερον, μετανοίας τοῖς τρόποις, Στέφανον προστρέχοντες ἱκετεύσωμεν δοῦναι, ἡμῖν χαρίτων ἄπλετον τό φῶς, ἀξιωθῆναι τυχεῖν τῆς ἐπιλάμψεως.
Καί νῦν….Θεοτοκίον.
Οὐ σιωπήσωμεν ποτέ Θεοτόκε, τάς δυναστείας σου λαλεῖν οἱ ἀνάξιοι, εἰ μή γάρ σοι προϊστασο πρεσβεύουσα, τίς ἡμᾶς ἐρρύσατο ἐκ τοσούτων κινδύνων; Τίς δέ διεφύλαξεν ἕως νῦν ἐλευθέρους; Οὐκ ἀποστῶμεν Δέσποινα ἐκ σοῦ, σούς γάρ δούλους σώζεις, ἀεί ἐκ παντοίων δεινῶν.
Εἶτα ὁ Ν΄ Ψαλμός καί ἀρχόμεθα τοῦ Κανόνος
Ἐλέησόν με ὁ Θεός κατά τό μέγα ἔλεός σου καί κατά τό πλήθος τῶν οἰκτιρμῶν σου ἐξάλειψον τό ἀνόμημά μου. Ἐπί πλεῖον πλῦνόν με ἀπό τῆς ἀνομίας μου καί ἀπό τῆς ἁμαρτίας μου καθάρισόν με. Ὅτι τήν ἀνομίαν μου ἐγώ γινώσκω καί ἡ ἁμαρτία μου ἐνώπιόν μού ἐστιν διά παντός. Σοί μόνω ἥμαρτον καί τό πονηρόν ἐνώπιόν σου ἐποίησα ὅπως ἄν δικαιωθῆς ἐν τοῖς λόγοις σου καί νικήσης ἐν τῶ κρίνεσθαί σε. Ἰδού γάρ ἐν ἀνομίαις συνελήφθην καί ἐν ἁμαρτίαις ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου. Ἰδού γάρ ἀλήθειαν ἠγάπησας τά ἄδηλα καί τά κρύφια τῆς σοφίας σου ἐδήλωσάς μοι. Ραντιεῖς με ὑσσώπω καί καθαρισθήσομαι πλυνεῖς με καί ὑπέρ χιόνα λευκανθήσομαι. Ἀκουτιεῖς μοι ἀγαλλίασιν καί εὐφροσύνην ἀγαλλιάσονται ὀστέα τεταπεινωμένα. Ἀπόστρεψον τό πρόσωπόν σου ἀπό τῶν ἁμαρτιῶν μου καί πάσας τάς ἀνομίας μου ἐξάλειψον. Καρδίαν καθαράν κτίσον ἐν ἐμοί ὁ Θεός καί πνεῦμα εὐθές ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου. Μή ἀπορρίψης με ἀπό τοῦ προσώπου σου καί τό πνεῦμα σου τό ἅγιόν σου μή ἀντανέλης ἀπ' ἐμοῦ. Ἀπόδος μοι τήν ἀγαλλίασιν τοῦ σωτηρίου σου καί πνεύματι ἡγεμονικῶ στήριξόν με. Διδάξω ἀνόμους τάς ὁδούς σου καί ἀσεβεῖς ἐπί σέ ἐπιστρέψουσιν. Ρῦσαί με ἐξ αἱμάτων ὁ Θεός ὁ Θεός τῆς σωτηρίας μου ἀγαλλιάσεται ἡ γλῶσσά μου τήν δικαιοσύνην σου. Κύριε τά χείλη μου ἀνοίξεις καί τό στόμα μου ἀναγγελεῖ τήν αἴνεσίν σου. Ὅτι εἰ ἠθέλησας θυσίαν ἔδωκα ἄν ὁλοκαυτώματα οὐκ εὐδοκήσεις. Θυσία τῶ Θεῶ πνεῦμα συντετριμμένον καρδίαν συντετριμμένην καί τεταπεινωμένην ὁ Θεός οὐκ ἐξουθενώσει. Ἀγάθυνον Κύριε ἐν τῆ εὐδοκία σου τήν Σιών καί οἰκοδομηθήτω τά τείχη Ἱερουσαλημ. Τότε εὐδοκήσεις θυσίαν δικαιοσύνης ἀναφοράν καί ὁλοκαυτώματα. Τότε ἀνοίσουσιν ἐπί τό θυσιαστήριόν σου μόσχους.
Ο ΚΑΝΩΝ
Ὠδή Α΄ Ἦχος πλ. Δ΄ Ὑγράν διοδεύσας….
Φωτί τῶν ἁγίων σου πρεσβειῶν, θεράπευσον πάθη ἐξ ἀνθρώπων γονυκλιτῶς, τῆ θείᾳ εἰκόνι σου δραμόντων, ἀπολαβεῖν ταχινήν σου βοήθειαν.
Προσήνεγκας μάκαρ τῶν ἀγαθῶν, πληθύν τοῖς αἰτοῦσι, τῶ σῶ βίῳ διηνεκῶς, οὕτω καί νῦν, τοῖς σέ τιμῶσι, μή δειλιᾶς ἱκετεύειν τόν Ὕψιστον.
Δόξα Πατρί…
Χριστοῦ δυναστείᾳ τάς τῶν ἐχθρῶν, ἐπάρσεις καθεῖλες, στρατηλάτα τῶν Μολδαβῶν, πρόσχες καί νῦν τοῖς σέ αἰτοῦσιν, ἐπιτυχεῖν δυσμενοῦς τήν διάλυσιν.
Καί νῦν….Θεοτοκίον.
Κατάπεμψον Κόρη ἐξ οὐρανοῦ, χαρίτων τήν δρόσον, καί ἀνάψυξιν παντελῆ, τοῖς σέ προσκυνοῦσιν ἐκ καρδίας, δός ὡς ἐλέους πηγή ἐνυπάρχουσα.
Ὠδή Γ΄. Οὐρανίας ἁψίδος.
Εὐσεβούντων οἱ δήμοι, τῆς Μολδαβίας προσέλθετε, πάσης Ρουμανίας τά τέκνα αἶνον χαρμόσυνον, τῶ στρατηλάτῃ Χριστοῦ, τῶν εὐσεβῶν ἡγεμόνων, τόν ταχύν ἀκέστορα καί ἀντιλήπτορα.
Ἐκκλησίας τόν μέγαν πανευσεβῆ Στέφανον, τόν καταλιπόντα τοῖς πᾶσι, βίον ἐνάρετον, τοῦτον βοήσωμεν ἐν κατανύξει καρδίας, δός ἡμῖν βοήθειαν, θείᾳ σου χάριτι.
Δόξα Πατρί…
Ἀνελθών ἐν τῶ κόσμῳ, τῆ δυναστείᾳ τῆς πίστεως, κλίμακα θείων χαρίτων καί ἀπολαύσεων, λαμπρῶς ἐπέτυχας, ὦ στρατηλάτα Κυρίου, ὅθεν ἡμᾶς οἴκτειρον τῆ παρρησίᾳ σου.
Καί νῦν καί ἀεί…Θεοτοκίον.
Οὐ δυνάμεθα ὄντως, λόγοις λαλεῖν τό Μυστήριον, ὅπερ ὁ τῶν ὅλων Δεσπότης, ἐν σοί ἐνήργησεν, ὡς ἀξιῶσαι σε γενέσθαι, Κόρη, τῶ κόσμῳ, Μήτηρ ἀπειρόγαμος καί ἀειπάρθενος.
Διάσωσον, ταῖς πρός Θεόν σου πρεσβείαις τροπαιοφόρε, τούς ἐν πίστει εἰκόνι σου τιμῆσαι, καί λαβεῖν πλουσίως, χαρίτων σου πελάγη.
Ἐπίβλεψον ἐν εὐμενείᾳ Πανύμνητε Θεοτόκε, ἐπί τήν ἐμήν χαλεπήν τοῦ σώματος κάκωσιν, καί ἴασαι τῆς ψυχῆς μου τό ἄλγος.
Ἱερεύς
· Ἐλέησον ἡμᾶς ὁ Θεός κατά τό μέγα ἔλεός Σου, δεόμεθά Σου, ἐπάκουσον καί ἐλέησον.
· Κύριε ἐλέησον (3)
· Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ἡμῶν (δεῖνος) καί πάσης τῆς ἐν Χριστῶ ἡμῶν ἀδελφότητος.
· Κύριε ἐλέησον (3)
· Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ ἐλέους, ζωῆς, εἰρήνης, ὑγείας, σωτηρίας, ἐπισκέψεως, συγχωρήσεως καί ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ, πάντων τῶν εὐσεβῶν καί ὀρθοδόξων χριστιανῶν, τῶν κατοικούντων καί παρεπιδημούντων ἐν τῆ (κώμη, πόλει) ταύτη, τῶν ἐνοριτῶν, ἐπιτρόπων, συνδρομητῶν καί ἀφιερωτῶν τοῦ ἁγίου ναοῦ τούτου.
· Κύριε ἐλέησον (3)
· Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ, (ὀνόματα).
· Ὅτι ἐλεήμων καί φιλάνθρωπος Θεός ὑπάρχεις, καί σοί τήν δόξαν ἀναπέμπομεν, τῶ Πατρί καῖ τῶ Υἱῶ καί τῶ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
ΚΑΘΙΣΜΑ. Ἦχος β΄. Πρεσβεία Θερμή…
Πλουσίως σοφέ, ἐστέφθης τοῖς ἄνθεσι, χρηστῶν ἀρετῶν καί πάντας κατέπληξας, ὅθεν ὡς παριστάμενος, τοῦ Παντάνακτος Θρόνῳ μακάριε, ἐπιλαβοῦ ἱκεσίας ἡμῶν, καί δός ἀφειδῶς πλουσίως τήν ἀντίδοσιν
Ὠδή δ΄ . Εἰσακήκοα Κύριε.
Τάς δεήσεις προσάγαγε, Στέφανε θεῖε Χριστοῦ Ἀπόστολε, εὐσεβῶν πρός τόν Φιλάνθρωπον, ἔχων παρρησίαν ἁγιότητος.
Οἰμωγάς νῦν ἐπάκουσον, ἀσθενῶν καί χηρῶν ἐγκατάλειψιν, πρόσχες τάχει καί βοήθησον, μάκαρ δραστικῆ τῆ παρουσίᾳ σου
Δόξα Πατρί…
Γηγενῶν τά συστήματα, και τῶν στρατευόντων οἱ πρόκριτοι, σέ τιμῶσι παμμακάριστε, καί θερμόν προστάτην σέ γινώσκουσι.
Καί νῦν…Θεοτοκίον.
Νῦν ἀπάλλαξον Δέσποινα, τῶν ἐμῶν παθῶν τήν σκοτόμαιναν, καί ταχύ με καθοδήγησον, εἰς λιμένα χάριτος ἀκύμαντον
Ὠδή Ε. Φώτισον ἡμᾶς.
Σκέπασον ἡμᾶς, ἡγεμόνων τό προπύργιον, ὄντως Στέφανε, καί πλήρης ποταμός, γενοῦ τοῖς πόθῳ, προσδραμεῖν λαβεῖν τάς χάριτας.
Βλέψον ἀγαθέ, Ὀρθοδόξων τά πληρώματα, καί καταύγασον αὐτούς ἐν τῶ φωτί, τῆς σῆς πρεσβείας, πρός Φιλάνθρωπον ἀείποτε.
Δόξα Πατρί…
Πρόσδεξαι ἡμῶν, μοναζόντων τά αἰτήματα, καί πρεσβείαις σου γενοῦ ὁ προμηθεύς, τῶν δεομένων, ὦ ἀρχόντων τό ἐξαίσιον καλλώπισμα.
Καί νῦν καί ἀεί…Θεοτοκίον
Μέσῳ τῆς Ἀγνῆς, καί Μητρός Χριστοῦ σωζόμεθα, Ὀρθοδόξων ἡ πληθύς τῶν εὐσεβῶν, διό προσδέχου, ἡμῶν ἄγγελμα χαρμόσυνον.
Ὠδή. Στ΄. Ἱλάσθητι μοι Σωτήρ.
Ἀπόστειλον ὁλικῶς, ἡμῖν χαρίτων τό πέλαγος, ὦ τῶν ἀρχόντων σοφέ, ἀήττητε πρόμαχε, Στέφανε θαυμάσιε, Μολδαβίας σθένος, Ὀρθοδόξων τό κραταίωμα.
Σέ γάρ καταφυγήν, καί ἐν ἀνάγκαις ἀκέστορα, καί ἐν πολέμοις δεινοῖς, θερμῶς ἱκετεύουσι, δός αὐτοῖς, Πολύαθλε, Χριστοῦ ἀθλοφόρε, παρρησίας τήν εὐπρέπειαν.
Δόξα Πατρί…
Ἐξάγαγε τῶν δεινῶν, στρατευομένων τάς φάλαγγας, καί ὅδευσον μετ᾿ αὐτῶν, ἐν πεδίοις, πάνσοφε, τῶν μαχῶν καί σκέπασον πάντας ἀρωγῆ σου, καί τάς νίκας σύ χορήγησον.
Καί νῦν καί ἀεί…Θεοτοκίον.
Κατάπαυσον ἀφ᾿ ἡμῶν τά τῶν δαιμόνων φρυάγματα, καί ὄλεσον παντελῶς, αὐτῶν τήν κακόνοιαν, καί ἡμῖν τούς δούλους σου, δός χαρίτων σθένος, Παναγία Μητροπάρθενε.
Διάσωσον, ταῖς πρός Θεόν σου πρεσβείαις τροπαιοφόρε, τούς ἐν πίστει εἰκόνι σου τιμῆσαι, καί λαβεῖν πλουσίως, χαρίτων σου πελάγη.
Ἐπίβλεψον ἐν εὐμενείᾳ Πανύμνητε Θεοτόκε, ἐπί τήν ἐμήν χαλεπήν τοῦ σώματος κάκωσιν, καί ἴασαι τῆς ψυχῆς μου τό ἄλγος.
Ἱερεύς
· Ἐλέησον ἡμᾶς ὁ Θεός κατά τό μέγα ἔλεός Σου, δεόμεθά Σου, ἐπάκουσον καί ἐλέησον.
· Κύριε ἐλέησον (3)
· Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ἡμῶν (δεῖνος) καί πάσης τῆς ἐν Χριστῶ ἡμῶν ἀδελφότητος.
· Κύριε ἐλέησον (3)
· Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ ἐλέους, ζωῆς, εἰρήνης, ὑγείας, σωτηρίας, ἐπισκέψεως, συγχωρήσεως καί ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ, πάντων τῶν εὐσεβῶν καί ὀρθοδόξων χριστιανῶν, τῶν κατοικούντων καί παρεπιδημούντων ἐν τῆ (κώμη, πόλει) ταύτη, τῶν ἐνοριτῶν, ἐπιτρόπων, συνδρομητῶν καί ἀφιερωτῶν τοῦ ἁγίου ναοῦ τούτου.
· Κύριε ἐλέησον (3)
· Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ, (ὀνόματα).
· Ὅτι ἐλεήμων καί φιλάνθρωπος Θεός ὑπάρχεις, καί σοί τήν δόξαν ἀναπέμπομεν, τῶ Πατρί καῖ τῶ Υἱῶ καί τῶ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
ΚΟΝΤΑΚΙΟΝ. Ἦχος πλ. Δ. Τῆ ὑπερμάχῳ.
Τῆς Μολδαβίας τό θεόλεκτον ἐκβλάστημα
καί Ρουμανίας ἱερώτατον προπύργιον,
ἀνυμνήσωμεν συμφώνως ἐν ὑμνωδίαις.
Κράτει σκῆπτον, εἰς αἰῶνας θεοπρόβλητε
καί κατάβαλε ἀθέων τά φρυάγματα,
Διό ἄκουσον: Χαῖρε Στέφανε πάντιμε
ἈΝΤΙΦΩΝΟΝ. Ήχος δ'
Ἐκ νεότητός μου, πολλά πολεμεῖ με πάθη, ἀλλ᾿ αὐτός ἀντιλαβοῦ, καί σῶσον, Σωτήρ μου. (δίς)
Οἱ μισοῦντες Σιών, αἰσχύνθητε ἀπό τοῦ Κυρίου, ὡς χόρτος γάρ, πυρί ἔσεσθε ἀπεξηραμμένοι. (δίς)
Δόξα...
Ἁγίω Πνεύματι, πᾶσα ψυχή ζωοῦται, καί καθάρσει ὑψοῦται, λαμπρύνεται τῆ Τριαδικῆ μονάδι, ἱεροκρυφίως.
Καί νῦν...
Ἁγίω Πνεύματι, ἀναβλύζει τά τῆς χάριτος ρεῖθρα, ἀρδεύοντα ἅπασαν τήν κτίσιν, πρός ζωογονίαν.
ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΝ . Ἦχος δ΄
Εἰς πᾶσαν τήν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτοῦ καί εἰς τά πέρατα τῆς οἰκουμένης τά ρήματα αὐτοῦ.
Στίχος: Τί ἀνταποδώσωμεν τῶ Κυρίῳ περί πάντων, ὧν ἀνταπέδωκεν ἡμῖν.
Ἱερεύς: Καί ὑπέρ τοῦ καταξιωθῆναι ἡμᾶς τῆς ἀκροάσεως τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου, Κύριον τόν Θεόν ἡμῶν ἱκετεύσωμεν.
Χορός: Κύριε, ελέησον (γ').
Ἱερεύς: Σοφία. Ὀρθοί, ἀκούσωμεν τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου.
Ἱερεύς: Εἰρήνη πᾶσι.
Χορός: Καί τῶ Πνεύματί σου.
Ἱερεύς: Ἐκ τοῦ κατά Ἰωάννην ἁγίου Εὐαγγελίου...
Ἱερεύς: Πρόσχωμεν.
Χορός: Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΚΑΤΙΚΑ ΛΟΥΚΑ 9,1-6
Συγκαλεσάμενος δὲ τοὺς δώδεκα ἔδωκεν αὐτοῖς δύναμιν καὶ ἐξουσίαν ἐπὶ πάντα τὰ δαιμόνια καὶ νόσους θεραπεύειν, καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς κηρύσσειν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ καὶ ἰᾶσθαι [τοὺς ἀσθενεῖς], καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς, Μηδὲν αἴρετε εἰς τὴν ὁδόν, μήτε ῥάβδον μήτε πήραν μήτε ἄρτον μήτε ἀργύριον, μήτε [ἀνὰ] δύο χιτῶνας ἔχειν. Καὶ εἰς ἣν ἂν οἰκίαν εἰσέλθητε, ἐκεῖ μένετε καὶ ἐκεῖθεν ἐξέρχεσθε. Καὶ ὅσοι ἂν μὴ δέχωνται ὑμᾶς, ἐξερχόμενοι ἀπὸ τῆς πόλεως ἐκείνης τὸν κονιορτὸν ἀπὸ τῶν ποδῶν ὑμῶν ἀποτινάσσετε εἰς μαρτύριον ἐπ᾽ αὐτούς. Ἐξερχόμενοι δὲ διήρχοντο κατὰ τὰς κώμας εὐαγγελιζόμενοι καὶ θεραπεύοντες πανταχοῦ.
Δόξα Πατρί…
Ταῖς τοῦ Ἡγεμόνος, πρεσβείαις, Ἐλεῆμον, ἐξάλειψον τά πλήθη τῶν ἡμῶν ἐγκλημάτων.
Καί νῦν καί ἀεί…
Ταῖς τῆς Θεοτόκου, πρεσβείαις Ἐλεῆμον, ἐξάλειψον τά πλήθη τῶν ἡμῶν ἐγκλημάτων.
Στίχος: Ἐλεῆμον, ἐλέησόν με ὁ Θεός, κατά τό μέγα ἔλεός σου καί κατά τό πλῆθος τῶν οἰκτιρμῶν σου, ἐξάλειψον τό ἀνόμημά μου.
ΠΡΟΣΟΜΟΙΟΝ. Ἦχος πλ.δ΄ Ὅλην ἀποθέμενοι.
Μέγιστον θεράποντα, τῆς Ἐκκλησίας ἐν ἔργοις, ἱεροῖς τιμήσωμεν, Στέφανον ἀδάμαντα, τόν ἀοίδιμον. Οὗτος γάρ διέλαμψεν, ἐν πολλοῖς τοῖς κόποις, δοξασθῆναι τήν Ὀρθοδοξον, πίστιν τοῖς πέρασιν, ὄντως ἀκουσθῆναι τό μήνυμα, Χριστοῦ τοῦ ἁγιάσαντος, φύσιν τῶν ἀνθρώπων τρανότατα. Ὅθεν σέ προστάτα, λαῶν ὁ ἀρχηγέτης σθεναρός, σῶσον ἡμᾶς ἱκεσίαις σου, ἔργων τοῦ ἀλάστορος.
Ἱερεύς: Σῶσον, ὁ Θεός, τόν λαόν σου, καί εὐλόγησον τήν κληρονομίαν σου. Ἐπίσκεψαι τόν κόσμον σου ἐν ἐλέει καί οἰκτιρμοῖς. Ὕψωσον κέρας Χριστιανῶν Ὁρθοδόξων, καί κατάπεμψον ἐφ᾿ ἡμᾶς τά ἐλέη σου τά πλούσια. Πρεσβεῖαις τῆς παναχράντου, Δεσποίνης ἡμῶν, Θεοτόκου καί ἀειπαρθένου Μαρίας. Δυνάμει τοῦ τιμίου καί ζωοποιοῦ Σταυροῦ, προστασίαις τῶν τιμίων ἐπουρανίων Δυνάμεων ἀσωμάτων, ἱκεσίαις τοῦ τιμίου, ἐνδόξου, προφήτου προδρόμου καί βαπτιστοῦ Ἰωάννου, τῶν ἁγίων, ἐνδόξων, καί πανευφήμων Ἀποστόλων. Τῶν ἐν ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν, μεγάλων Ἱεραρχῶν, καί Οἰκουμενικῶν Διδασκάλων, Βασιλείου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου καί Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, Ἀθανασίου καί Κυρίλλου, Ἰωάννου τοῦ Ἐλεήμονος, πατριαρχῶν Ἀλεξανδρείας: Νικολάου τοῦ ἐν Μύροις τῆς Λυκίας, Σπυρίδωνος ἐπισκόπου Τριμυθοῦντος, καί Νεκταρίου Πενταπόλεως, τῶν θαυματουργῶν. Τῶν ἁγίων ἐνδόξων μεγαλομαρτύρων Γεωργίου τοῦ Τροπαιοφόρου, Δημητρίου τοῦ Μυροβλύτου, Θεοδώρου τοῦ Τήρωνος, καί Θεοδώρου τοῦ Στρατηλάτου καί Μηνᾶ τοῦ θαυματουργοῦ, τῶν ἱερομαρτύρων Χαραλάμπους καί Ἐλευθερίου,τῶν ἁγίων, ἐνδόξων, μεγάλων μαρτύρων Θέκλας, Βαρβάρας, Ἀναστασίας, Κυριακῆς Φωτεινῆς, Μαρίνης, Παρασκευῆς καί Εἰρήνης, τῶν ἁγίων ἐνδόξων καί καλλινίκων Μαρτύρων, τῶν ὁσίων καί θεοφόρων Πατέρων ἡμῶν, (ναοῦ), τῶν ἁγίων καί δικαίων θεοπατόρων Ἰωακείμ καί Ἄννης, (τῶν Ἁγίων τῆς ἡμέρας), καί πάντων σου τῶν Ἁγίων, ἱκετεύομέν σε, μόνε πολυέλεε Κύριε, ἐπάκουσον ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν δεομένων σου καί ἐλέησον ἡμᾶς.
Χορός: Κύριε, ελέησον (ιβ')
Ἱερεύς: Ἐλέει, καί οἰκτιρμοῖς, καί φιλανθρωπία τοῦ μονογενοῦς σου Υἱοῦ, μεθ᾿ οὗ εὐλογητός εἶ, σύν τῶ Παναγίῳ καί ἀγαθῶ καί ζωοποιῶ σου Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
Χορός: Ἀμήν.
Ὠδή ζ΄ Οἱ ἐκ τῆς Ἰουδαίας.
Δοξασθείς οὐρανόθεν, ὡς ποθήσας τηρεῖν λόγους τοῦ Ἄνακτος, πλησθείς θείων χαρίτων, προνοίᾳ τοῦ Δεσπότου, ἐν στερεώματι ἔλαμψας, ὡς στρατηλάτης σοφός, καί τῶν πτωχῶν χορηγός.
Εὐσεβούντων αἱ τάξεις, στρατιωτῶν φάλαγγες σέ δοξάζουσι, ὡς ἔχων παρρησίαν, ἡμᾶς τούς ἐπταικότας, σῶσον πρεσβείαις σου ἅγιε, καί τῶν ἐχθρῶν τάς ὁρμάς, κατάβαλε προθύμως.
Δόξα Πατρί…
Μοναζόντων χορεῖαι, σέ πρός Χριστόν ἀκλινῶς κατέχοντες, μεσίτην καί ἱκέτην, ἐν πειρασμοῖς δαιμόνων, καί ταχύν ἀντιλήπτορα, διό εὐχαῖς σου σοφέ, κράτει ἡμᾶς ἀτρώτους.
Καί νῦν καί ἀεί…Θεοτοκίον.
Μετά δέους ὁρῶντες, Μυστηρίου τήν ἔκβασιν πρός διόρθωσιν, Ἀγνή ὡς τόν Δεσπότην, τεκοῦσα ἀπορρήτως, πρός λαῶν ἀπολύτρωσιν, Τοῦτον δυσώπει εὐχαῖς, ἡμῶν ἀπεγνωσμένων.
Ὠδή Η΄ Τόν Βασιλέα…
Τῆς Οἰκουμένης τῶν Ὀρθοδόξων προστάτην, καί δομήτορα Μονῶν τῶν τοῦ Ἄθω, σοῦ τῆ παντευχίᾳ, εὐχῶν σου ἡμᾶς ρῦσαι.
Τόν Μολδαβίας ἐν Ρουμανία προστάτην, καί ἡμῶν καταφυγήν ἐν ἀνάγκαις, ἔχομεν εὐστόχως, πρός Κύριον ἱκέτην.
Δόξα Πατρί…
Δῆμος προστρέχει, τῶν ἀσθενούντων ἐν πίστει, προσκυνεῖν τῶν ἱερῶν σου Λειψάνων, θήκην ἐκ καρδίας ζητεῖν τήν θεραπείαν.
Καί νῦν…Θεοτοκίον.
Μόνη ἐδείχθης, ἁγιωτέρα ἁπάντων, τῶν ἐν ταύτη τῆ γῆ βεβιωκότων, τεκεῖν τόν Ζωοδότην, Χριστόν καί Βασιλέα.
Ὠδή Θ΄. Κυρίως Θεοτόκον.
Συνών σύν τοῖς Ἀγγέλοις, Χριστοῦ ὦ στρατηλάτα, ἐν οὐρανῶ καί μαρτύρων στρατεύμασι, ὅθεν εὐχαῖς ὑμῶν πάντων διασωθείημεν.
Ὡς ἔχων παρρησίαν, Χριστῶ τῶ Φιλανθρώπῳ, δι᾿ ἀρετῶν σου τό φέγγος θαυμάσιε, ὅθεν ἡμᾶς ἐκλυτροῦσαι, δαιμόνων τάγμασι.
Δόξα Πατρί…
Αὐλαῖς ἐπουρανίαις, σύν τάγμασι μαρτύρων, ὡς κατοικῶν στεφανῖτα ὦ Στέφανε, ρῦσαι ἡμᾶς ταῖς εὐχαῖς σου, ἐκ πάσης θλίψεως.
Καί νῦν καί ἀεί…Θεοτοκίον
Πληρώμασι Ὁσίων, μαρτύρων, Ἀποστόλων, ἱεραρχῶν ταῖς εὐχαῖς Μῆτερ Ἄνασσα, τόν ἐν ὑψίστοις Φιλάνθρωπον δυσωπήσατε.
ΜΕΓΑΛΥΝΑΡΙΑ
Ἄξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς, μακαρίζειν σε τήν Θεοτόκον, τήν ἀειμακάριστον καί παναμώμητον, καί Μητέρα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Τήν τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ, καί ἐνδοξοτέραν ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ, τήν ἀδιαφθόρως Θεόν Λόγον τεκοῦσαν, τήν ὄντως Θεοτόκον, σέ μεγαλύνομεν.
Τόν τῆς Μολδαβίας θεῖον βλαστόν καί τῆς Ρουμανίας, θεοφρούρητον στρατηγόν, τόν τῆς οἰκουμένης, Ἀπόστολον Κυρίου, τόν μέγαν στρατηλάτην πάντες τιμήσωμεν.
Χαῖρε τῶν ἀγγέλων συνοικιστά, κλέος τῶν μαρτύρων, Ἀποστόλων ὁ ἀκραιφνής, διάδοχος ὄντως, ἐν ἔργοις θαυμασίοις καί ὀρθοδόξων πάντων τό καταφύγιον.
Στέφανον τόν Μέγαν δεῦτε πιστοί, ἐκ πάσης τοῦ κόσμου κοινωνίας ἀνευφημεῖν, ὡς τῶν ὀρθοδόξων ἀκοίμητον προστάτην, καί ἱερῶν τεμένων θεῖον δομήτορα.
Πάντες Γρηγορίου οἱ Ἀδελφοί, ὡς ἄνθη τῶν ὕμνων ἀναπέμψωμεν ἰαχήν, θερμάς εὐχαριστίας, προσνέμοντες Στεφάνῳ, τῶ θείῳ ἐν ἀγάπη μέγαν δομήτορα.
Πάντες οἱ ἐν Ἄθωνι μονασταί τιμήσωμεν ὕμνοις, στρατηλάτην τόν τοῦ Θεοῦ, ἀείφωτον στήλην Ὀρθοδοξίας κλέος, πολλῶν Μονῶν τόν κτίστην καί ὁροφύλακα.
Ἀσθενῶν προστάτην καί φροντιστήν, πενόντων τροφέα, ὀρφανῶν τήν καταφυγήν, χηρῶν πτωχευόντων, τόν ρύστην καί πατέρα, τιμήσωμεν ἐμφρόνως, καί ἱκετεύσωμεν.
Πᾶσαι τῶν Ἀγγέλων αἱ στρατιαί, Πρόδρομε Κυρίου, Ἀποστόλων ἡ δωδεκάς, οἱ Ἅγιοι Πάντες μετά τῆς Θεοτόκου, ποιήσατε πρεσβείαν εἰς τό σωθῆναι ἡμᾶς.
ΤΡΙΣΑΓΙΟΝ
Ἅγιος ὁ Θεός, Ἅγιος ἰσχυρός, Ἅγιος Ἀθάνατος, ἐλέησον ἡμᾶς. (γ')
Δόξα... Καί νῦν...
Παναγία Τριάς, ἐλέσον ἡμᾶς. Κύριε, ἱλάσθητι ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν, Δέσποτα, συγχώρησον τάς ἀνομίας ἡμῖν. Ἅγιε, ἐπίσκεψαι καί ἴασαι τάς ἀσθενείας ἡμῶν, ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου. Κύριε, ἐλέησον, Κύριε, ἐλέησον, Κύριε, ἐλέησον.
Δόξα... Καί νῦν...
Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἁγιασθήτω τό ὄνομά σου, ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου, γενηθήτω τό θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῶ, καί ἐπί τῆς γῆς. Τόν ἄρτον ἡμῶν τόν ἐπιούσιον δός ἡμῖν σήμερον, καί ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καί ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν, καί μή εἰσενέγκης ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλά ρῦσαι ἡμᾶς ἀπό τοῦ πονηροῦ.
Ἱερεύς: Ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία... Ἀμήν.
Ἦχος πλ. β'
Ἐλέησον ἡμᾶς, Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς, πάσης γάρ ἀπολογίας ἀποροῦντες, ταύτην σοι τήν ἱκεσίαν, ὡς Δεσπότην, οἱ ἁμαρτωλοί προσφέρομεν, ἐλέησον ἡμᾶς.
Δόξα...
Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς, ἐπί σοί γάρ πεποίθαμεν, μή ὀργισθῆς ἡμῖν σφόδρα, μηδέ μνησθῆς τῶν ἀνομιῶν ἡμῶν, ἀλλ᾿ ἐπίβλεψον καί νῦν, ὡς εὔσπλαγχνος, καί λύτρωσαι ἡμᾶς ἐκ τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν, σύ γάρ εἰ Θεός ἡμῶν, καί ἡμεῖς λαός σου, πάντες ἔργα χειρῶν σου, καί τό ὄνομά σου ἐπικεκλήμεθα.
Καί νῦν...
Τῆς εὐσπλαγχνίας τήν πύλην ἄνοιξον ἡμῖν, εὐλογημένη Θεοτόκε, ἐλπίζοντες εἰς σέ, μή ἀστοχήσωμεν, ρυσθείημεν διά σοῦ τῶν περιστάσεων, σύ γάρ εἰ ἡ σωτηρία τοῦ γένους τῶν χριστιανῶν.
· Ἐλέησον ἡμᾶς ὁ Θεός κατά τό μέγα ἔλεός Σου, δεόμεθά Σου, ἐπάκουσον καί ἐλέησον. Κύριε ἐλέησον (3)
· Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου ἡμῶν (δεῖνος) καί πάσης τῆς ἐν Χριστῶ ἡμῶν ἀδελφότητος. Κύριε ἐλέησον (3)
· Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ ἐλέους, ζωῆς, εἰρήνης, ὑγείας, σωτηρίας, ἐπισκέψεως, συγχωρήσεως καί ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ, πάντων τῶν εὐσεβῶν καί ὀρθοδόξων χριστιανῶν, τῶν κατοικούντων καί παρεπιδημούντων ἐν τῆ (κώμη, πόλει) ταύτη, τῶν ἐνοριτῶν, ἐπιτρόπων, συνδορομητῶν καί ἀφιερωτῶν τοῦ ἁγίου ναοῦ τούτου. Κύριε ἐλέησον (3)
· Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ τῶν δούλων τοῦ Θεοῦ, (ὀνόματα).
· Ὅτι ἐλεήμων καί φιλάνθρωπος Θεός ὑπάρχεις, καί σοί τήν δόξαν ἀναπέμπομεν, τῶ Πατρί καῖ τῶ Υἱῶ καί τῶ Ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
· Ἔτι δεόμεθα ὑπέρ τοῦ διαφυλαχθῆναι τήν ἁγίαν Ἐκκλησίαν καί τήν πόλιν ταύτην, καί πᾶσαν πόλιν καί χώραν ἀπό ὀργῆς, λοιμοῦ, λιμοῦ, σεισμοῦ, καταποντισμοῦ, πυρός, μαχαίρας, ἐπιδρομῆς ἀλλοφύλων, ἐμφυλίου πολέμου, καί αἰφνιδίου θανάτου, ὑπέρ τόν ἵλεων, εὐμενῆ καί εὐδιάλακτον, γενέσθαι τόν ἀγαθόν καί φιλάνθρωπον Θεόν ἡμῶν, τοῦ ἀποστρέψαι καί διασκεδάσαι πᾶσαν ὀργήν καί νόσον, τήν καθ᾿ ἡμῶν κινουμένην καί ρύσασθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς ἐπικειμένης δικαίας αὐτοῦ ἀπειλῆς καί ἐλέησαι ἡμᾶς. Κύριε, ἐλέησον. (3)
· Ἔτι δεόμεθα καί ὑπέρ τοῦ εἰσακοῦσαι Κύριον τόν Θεόν φωνῆς τῆς δεήσεως ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν, καί ἐλεῆσαι ἡμᾶς. Κύριε, ελέησον. (3)
· Ἐπάκουσον ἡμῶν, ὁ Θεός, ὁ Σωτήρ ἡμῶν, ἡ ἐλπίς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς καί τῶν ἐν θαλάσση μακράν καί ἵλεως, ἵλεως γενοῦ ἡμῖν, Δέσποτα ἐπί ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν, καί ἐλέησον ἡμᾶς. Κύριε, ἐλέησον. (3)
· Ὅτι ἐλεήμων καί φιλάνθρωπος Θεός ὑπάρχεις καί σοί τήν δόξαν ἀναπέμπομεν τῶ Πατρί καί τῶ Υἱῶ καί τῶ Ἁγίῳ Πνεύματι νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Δόξα σοι ὁ Θεός, ἡ ἐλπίς ἡμῶν, Κύριε, δόξα Σοι.
Χριστός ὁ ἀληθινός Θεός ἡμῶν ταῖς πρεσβείαις τῆς Παναχράντου καί Παναμώμου Ἁγίας Αὐτού Μητρός, δυνάμει τοῦ τιμίου καί ζωοποιοῦ Σταυροῦ, προστασίαις τῶν τιμίων ἐπουρανίων Δυνάμεων Ἀσωμάτων, ἱκεσίαις τοῦ τιμίου, ἐνδόξου, προφήτου Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ Ἰωάννου, τῶν Ἁγίων, ἐνδόξων και πανευφήμων Ἀποστόλων, τῶν ἁγίων ἐνδόξων καί καλλινίκων Μαρτύρων, τῶν ὁσίων καί θεοφόρων Πατέρων ἡμῶν, (τοῦ Ναοῦ) τῶν ἁγίων καί δικαίων θεοπατόρων Ἰωακείμ καί Ἄννης, (τῆς ἡμέρας) καί πάντων τῶν Ἁγίων, ἐλεῆσαι καί σῶσαι ἡμᾶς, ὡς ἀγαθός καί φιλάνθρωπος καί ἐλεήμων Θεός.
Ἀσπαζομένης τῆς εἰκόνος ψάλλομεν καί τά παρόντα προσόμοια.
Ἦχος β΄. Ὅτε ἐκ τοῦ ξύλου…
Δεῦτε Ὀρθοδόξων ἡ πληθύς, οἱ τῆς Ρουμανίας οἰκέται, τῶν εὐσεβῶν οἱ χοροί, Ἄθωνος τά τάγματα ὁμοῦ ἐν μίᾳ φωνῆ, ἡγεμόνων τόν πρώτιστον, Στέφανον κλέος, Μολδαβίας ἄριστον βλαστόν καί μέγαν φρουρόν, ὕμνοις ἐπαινέσωμεν πάντες, καί καθικετεύοντες τοῦτον, ἵλεως γενοῦ ἡμῖν πρεσβείαις σου.
Δέσποινα πρόσδεξαι, τάς δεήσεις τῶν δούλων σου, καί λύτρωσαι ἡμᾶς, ἀπό πάσης ἀνάγκης καί θλίψεως.
Τήν πᾶσαν ἐλπίδα μου, εἰς σέ ἀνατίθημι, Μῆτερ τοῦ Θεοῦ, φύλαξόν με ὑπό τήν σκέπην σου.
ΑΓΙΕ ΣΤΡΑΤΗΛΑΤΑ ΜΕΓΙΣΤΕ ΣΤΕΦΑΝΕ, ΜΟΛΔΑΒΙΑΣ ΤΌ ΚΛΕΟΣ,
ΠΡΕΣΒΕΥΕ ΚΑΙ ΥΠΕΡ ΚΑΜΟΥ ΤΟΥ ΕΚ ΠΟΘΟΥ ΤΑ ΨΕΛΛΙΣΜΑΤΑ ΤΑΥΤΑ ΠΟΙΗΣΑΝΤΟΣ.
Μον. Δαμασκηνός Γρηγοριάτης. 26-4-2021.
Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ
ΗΓΕΜΟΝΟΣ ΤΗΣ ΜΟΛΔΑΒΙΑΣ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ
ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΚΤΙΤΟΡΟΣ Ι. ΜΟΝΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ
Τό ἔτος 1500 ἡ ἱερά Μονή μας ἐκάη ὁλοσχερῶς γιά πρώτη φορά. Καθηγούμενος τῆς Μονῆς ἦτο τότε ὁ μοναχός Σπυρίδων, ὁ ὁποῖος δραστηριοποιήθηκε γιά τήν ἐκ νέου ἀνοικοδόμησί της. Εἶχε ἀκούσει γιά τόν εὐσεβῆ ἡγεμόνα τῆς Μολδαβίας Στέφανο τόν Μέγα, ὁ ὁποῖος μέ τήν εὐλογία τοῦ πνευματικοῦ του πατρός, ὁσίου Δανιήλ τοῦ Ἡσυχαστοῦ, ἐκίνησε συνεχεῖς πολέμους ἐναντίον τῶν Τούρκων. Ὁ Γέροντάς του τοῦ εἶπε: "Ἐάν θέλης νά νικᾶς, μετά ἀπό κάθε νίκη θά κτίζης καί μία ἐκκλησία ἤ ἕνα μοναστήριο". Καί πράγματι διεξήγαγε 48 νικηφόρους πολέμους καί ἵδρυσε ἰσάριθμες ἐκκλησίες καί μοναστήρια τά ὁποῖα διασώζονται μέχρι σήμερα.
Σ᾿ αὐτόν τόν προστάτη καί εὐεργέτη τῆς Ὀρθοδοξίας μετέβη ὁ ὁσιώτατος Μοναχός Σπυρίδων καί ζήτησε τήν συμπαράστασί του. Τοῦ ἐπρότεινε νά γίνη κτίτωρ τῆς Μονῆς του. Πράγματι ὁ ἡγεμών Στέφανος ἔδωσε χρήματα στόν μοναχό Σπυρίδωνα, μέ τά ὁποῖα ἱδρύθηκε ἡ λεγομένη σήμερα μεσαία πτέρυγα τῆς Μονῆς, ὅπου ὑπάρχει ἐνδιάμεσα καί τό μεγαλοπρεπές κωδωνοστάσιο. Στό ἄκρον της πού φθάνει μέχρι τήν θάλασσα λειτουργεῖ σήμερα τό Ἀρχονταρίκιον τῆς Μονῆς. Ἡ πτέρυγα αὐτή κατευθύνεται πρός ἀνατολάς, παράλληλα μέ τήν θάλασσα καί σχηματίζει ἕνα γάμα.
Στόν 4ον ὄροφο τῆς πτέρυγος αὐτῆς, ἔξω ἀπό τό Παρεκκλήσιο τῶν Ἀρχαγγέλων ὑπάρχει ἐντειχισμένη μαρμάρινη πλάκα στήν ὁποία ἐπιγράφεται μέ σλαβωνικούς χαρακτῆρες ἡ ἑξῆς φράσις, πού στά ἑλληνικά σημαίνει: Ἰωάννης ἐλεήμων Στέφανος Βοεβόδας.
Ἄλλη μεγάλη εὐεργεσία τοῦ ἡγεμόνος Μεγάλου Στεφάνου εἶναι ἡ ἀγορά τοῦ ἐν Καρυαῖς νῦν Ἀντιπροσωπείου μας. Πάλι μέ προτροπή τοῦ μοναχοῦ Σπυρίδωνος ἀγόρασε ὁ Ἡγεμών ἀπό τόν "Πρῶτον" τοῦ Ἁγίου Ὄρους τό Μονύδριον αὐτό τοῦ ἁγίου Τρύφωνος καί τό ἐδώρισε στήν Μονή Γρηγορίου.
Αἰσθανόμεθα μεγάλη εὐγνωμοσύνη πρός τό ἄξιο αὐτό Τέκνο τῆς Ὀρθοδόξου Ρουμανικῆς Ἐκκλησίας καί ἀναζητήσαμε νά γνωρίσουμε καί ἐδῶ στήν Ἑλλάδα τήν ζωή του, τούς ἀγῶνες του καί τά κατά Θεόν κατορθώματά του. Ὁ μακαριστός μητροπολίτης Κράγιοβας κυρός Νέστωρ μᾶς ἔδωσε παλαιότερα ἕνα βιβλιαράκι. Μέ τήν εὐλογία τοῦ σεβαστοῦ μας Γέροντος π. Γεωργίου τό μεταφράσαμε στά ἑλληνικά καί τό καταχωροῦμε στήν συνέχεια.
Ὁ πανένδοξος ἡγεμών τῆς Μολδαβίας Στέφανος γεννήθηκε τὀ 1434 ἀπό εὐσεβεῖς χριστιανούς, τόν Μπογδάνο Βόντα, γυιό τοῦ Ἀλεξάνδρου τοῦ Καλοῦ ἀπό τό γένος τῶν Μουσάτ καί ἀπό τήν κυρία Ὄλτεα Μαρία πού καταγόταν ἀπό τό γένος τῶν Μπασαράμπ. Ἡ μητέρα του Μαρία, μετά τόν ἀπάνθρωπο θάνατο τοῦ ἀνδρός της στό Ρεουσένι, ἐφόρεσε μαῦρα ροῦχα καί παρακαλοῦσε ἀδιάκοπα τόν Θεό γιά τήν μακαρία ἀνάπαυσι τοῦ εὐσεβοῦς ἡγεμόνος καί ἀνδρός της καί γιά τήν προστασία τοῦ γυιοῦ της Στεφάνου.
Ὁ νεαρός Στέφανος, ὡς ἄξιο βλαστάρι ἡγεμονικῆς οἰκογενείας, ἔλαβε ἀπό τήν νεότητά του μία θεμελιώδη παιδεία στό κατάλληλο πνεῦμα τῆς πατροπαραδότου πίστεως, τοῦ σεβασμοῦ στίς μνῆμες τῶν ἡρώων καί τά ἔθιμα τοῦ ἔθνους καί ἐκπαιδεύθηκε στόν χειρισμό τῶν ὅπλων ἐκείνης τῆς ἐποχῆς. Σάν βλαστός "μακαρίων βλαστῶν" πού προήρχοντο ἀπό τά γένη τῶν Μουσάτ καί τῶν Μπασαράμπ, εἶχε, λοιπόν, ἅγιες ρίζες καί ἀξιώθηκε νά ἔχη καί καλούς παιδαγωγούς, ὅπου διδάχθηκε τόν "Νόμο" τῆς θρησκείας καί τοῦ ἔθνους. Στηρίχθηκε ἐπάνω σ' αὐτόν τόν "Νόμο" μέ ἐμπιστοσύνη καί τόν ἐκράτησε σ᾿ὅλη τήν ζωή του.
Ἡ παράδοσις λέγει ὅτι ὁ μέλλων νά γίνη ἡγεμών τῆς Μολδαβίας έπήγαινε ἀκόμη ἀπό τήν νεότητά του στόν ὅσιο Δανιήλ τόν Ἡσυχαστή-μερικές πηγές λέγουν ὅτι ἦτο καί μακρινός συγγενής του-γεγονός τό ὁποῖον θά μᾶς ἐξηγήση σαφῶς γιά τήν ἐμπιστοσύνη πού εἶχε ὁ Στέφανος στόν ὅσιο Δανιήλ, ἀπό τόν ὁποῖον εἶχε πάρει ἐκλεκτή διδασκαλία καί σοφές πνευματικές συμβουλές. Πάνω ἀπό ὅλα ὅμως διδάχθηκε ἀπό τό παράδειγμα τοῦ Ὁσίου, πού εἶναι ἡ ἀρετή τῶν ἀρετῶν, τόν φόβο τοῦ Θεοῦ, πού ταξίδευσε ἀπό τό βάθος τῶν αἰώνων καί ἔφθασε μέχρι τήν παροῦσα στιγμή.
Μετά τήν φοβερή ἐκείνη νύκτα στήν πόλι Ρεουσένι, ὅπου ἐσκότωσαν ἄνανδρα τόν πατέρα του, τόν Ἀλέξανδρο, παρέμεινε ὁ Στέφανος ὀρφανός ἀπό πατέρα. Ὅπως ἦτο ταραγμένος καί ἀβοήθητος, ἐπῆγε μόνος του στόν ἡσυχαστή Δανιήλ γιά νά τόν ἐμψυχώση καί νά τόν διδάξη τήν δυνατή πίστι στόν Θεό καί τήν ἐλπίδα ὅτι θά ἔλθουν στήν ζωή του καλλίτερες ἡμέρες. Μετά ἀπό μία δύσκολη περιπλάνησι πρός τά σύνορα τῆς Μολδαβίας, σέ κατάλληλο καιρό, μέ τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ ἐπανῆλθε στήν πατροπαράδοτη περιοχή του καί, μετά ἀπό δύο πολεμικές ἐπιθέσεις, κατέλαβε τόν ἡγεμονικό θρόνο τῆς Σουτσεάβας, τό ἔτος 1457. Στόν δρόμο πρός τήν πόλι-ἕδρα του, ἐπέρασε ἀπό τό χωριό Μπορζέστι, ὅπου ἔζησε στήν παιδική του ἡλικία, καί δέχθηκε τήν ἐπίδρασι τῶν νεανικῶν του ὁραματισμῶν γιά νά ὑπηρετήση τό ἔθνος καί τήν πατροπαράδοτη πίστι. Τότε μητροπολίτης Σουτσεάβας ἦτο ὁ σοφός Θεόκτιστος, ὁ ὁποῖος τόν ἔστεψε ἡγεμόνα καί τόν ἐμύρωσε στό Ὄνομα τοῦ Θεοῦ Παντοκράτορος, ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καί τῶν μελῶν τῆς ἡγεμονίας του. Ὅλοι, ὅσοι ἦσαν τότε κοντά του, μεγάλοι σύμβουλοι, κληρικοί, ἔμποροι καί ὅλος ὁ λαός ἐφώναξαν μέ μία φωνή. "Εἰς πολλά ἔτη ἀπό τόν Θεό νά ἡγεμονεύσης ἡ μεγαλειότης σου". Καί πράγματι πολλά καί εὐλογημένα ἦσαν τά χρόνια πού ἡγεμόνευσε, περίπου μισός αἰῶνας, μέ σοφία καί θυσίες ὑπέρ τῆς πίστεως καί τοῦ λαοῦ του.
Στήν μακροχρόνια καί καρποφόρα περίοδο τῆς ἡγεμονίας του, ὁ Στέφανος ὁ Μέγας ἀπέδειξε μέ ἀκρίβεια τό μέτρο τοῦ προορισμοῦ του νά γίνη ἀπό τό Θεό δικό Του σκεῦος ἐκλεκτό. Ἀπό τό ἕνα μέρος σεβάσθηκε μέ εὐλάβεια τό παρελθόν, παρά τούς κόπους καί τίς ταραχές πού εἶχε. Ἀπό τό ἄλλο μέρος ἄφησε ἀνοικτή στόν κόσμο τήν καρδιά του καί τούς ἐχάρισε τόν χρόνο του. Υἱοθέτησε καί ἄλλους πρίγκηπες γιά τήν ἡγεμονία του, γνωρίζοντας ὅτι δέν θά ἔφθανε ἡ συμβουλή του στούς κυβερνῆτες του. Τοῦτο τό ἔκανε σάν στήριγμα καί θεμέλιο γιά νά ἱκανοποιῆ τίς ἀνάγκες τοῦ ἁπλοῦ λαοῦ, οἱ ὁποῖοι στίς δύσκολες στιγμές ἀποδεικνύοντο σπουδαῖοι στρατιῶτες ὑπερασπίζοντας τήν πατρίδα. Ἐγγύησις σ᾿ὅλα τά πράγματα δέν μποροῦσε νά εἶναι ἄλλο τίποτε, παρά ἡ ἀκλόνητη πίστις του στόν Θεό καί τό καθῆκον του νά ὑπηρετῆ τό ἔθνος.
Ὁ εὐλαβής ἡγεμών Στέφανος ἦτο ἕνας συνετός φύλακας τῶν ἱστορικῶν χρονολογιῶν καί γεγονότων τοῦ ἔθνους. Ἀκόμη ἀναδείχθηκε ἕνας μεγάλος κτίτορας καί ἀνακαινιστής ἱδρυμάτων τῆς χώρας. Ἐξ ἴσου θυσιάσθηκε γιά τήν πατρώα Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί γιά τήν διαφύλαξι τῶν πατρογονικῶν συνόρων τοῦ ἔθνους. Γιά ὅλα αὐτά, ὄντας ἀκόμη ὁ ἴδιος στήν ζωή, ἡ χριστιανική κοινότης τῆς Μολδαβίας, οἱ χρονογράφοι τῆς ἐποχῆς του τοῦ ἐτοποθέτησαν μέ ταπείνωσι καί εὐγνωμοσύνη στήν κεφαλή του τόν φωτοστέφανο τῆς ἁγιότητος, προσφέροντάς του τήν πρέπουσα δόξα, μετά τό τέλος τῆς ζωῆς του.
Ὄχι μόνο γιά τήν χώρα τῆς Μολδαβίας, ἀλλά καί γιά ὁλόκληρη τήν νοτιοανατολική Εὐρώπη τό δεύτερο ἥμισυ τοῦ 15ου αἰῶνος, ὅταν κυβερνοῦσε μέ ἀνεξάντλητες ἱκανότητες αὐτό τό ἐκλεκτό σκεῦος τοῦ Θεοῦ, ἦτο μία ἱστορική περίοδος ταραγμένη μέ ἀπειλητικές ἐπαναστάσεις. Τέσσερα χρόνια, πρίν τήν ἄνοδό του στόν θρόνο τῆς Μολδαβίας τοῦ Στεφάνου τοῦ Μεγάλου, δηλ. τό 1453, ἡ κατάκτησις τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀπό τούς μουσουλμάνους δημιουργοῦσε ἕνα ἱστορικό σταυροδρόμι, μία κατά πρόσωπο πληγή στήν καρδιά τοῦ Χριστιανισμοῦ καί ἕνα κίνδυνο, ὁ ὁποῖος δέν ἠμποροῦσε νά ἀφήση ἀναπαυμένο τόν λογισμό αὐτοῦ πού ἤθελε νά ἀγρυπνῆ μέ τόν τίμιο σταυρό στό χέρι καί μέ τήν σπάθη στό ἄλλο, εὑρισκόμενος στήν "Πόρτα τοῦ Χριστιανισμοῦ".
Στήν ἀρχή τῆς ἡγεμονίας τοῦ εὐσεβοῦς ἡγεμόνος Στεφάνου, οἱ ρουμανικές χῶρες καί ἰδιαίτερα ἡ Μολδαβία ἀποτελοῦσαν ἕνα βασικό στήριγμα γιά τήν ἐνίσχυσι τῆς Ὀρθοδοξίας. Ὁ μολδαβός ἡγεμών προσέφερε οὐσιαστικές βοήθειες καί πολλαπλάσιες δωρεές στό Ἅγιον Ὄρος καί σ' ὁλόκληρο τόν Χριστιανισμό τῆς Ἀνατολῆς. Ἡ ἱστορία μνημονεύει μέ λεπτομέρεια τίς εὐεργετικές σχέσεις πού εἶχε μέ τήν Ὀχρίδα, τήν Σερβία, τό Κίεβο, τήν Μόσχα καί τήν Ποκουτσία.
Ὑποστηριζόμενος ἀπό τόν μητροπολίτη τῆς Μολδαβίας Θεόκτιστο καί Γεώργιο τόν "Γέροντα", ἀπό τούς ἐντοπίους Ἐπισκόπους, τούς κληρικούς καί ὁλόκληρο τόν λαό, ὁ Μέγας Στέφανος κατέβαλε μεγάλες κοπιαστικές προσπάθειες γιά νά διατηρήση καί νά μεταλαμπαδεύση τήν πατρογονική κληρονομία, σχετιζόμενη μέ τήν θρησκεία, τήν πνευματικότητα, τόν πολιτισμό, τήν τέχνη, ἀλλά καί τήν πολιτική ἀναδιοργάνωσι. Εἶναι ἡ αὐτόχθονη κληρονομιά, ἀλλά ἀκόμη καί ἡ ἀνώτερη πνευματική κληρονομιά τοῦ Βυζαντίου, ἡ ὁποία μποροῦμε νά εἰποῦμε ὅτι διά τῆς ἀρετῆς καί τῆς ὀρθοδόξου πνευματικῆς ζωῆς τοῦ ἡγεμόνος τῆς Μολδαβίας, ἁγίου Στεφάνου μεταπλάσθηκε καί μεταμορφώθηκε μέ τά ἀναμφίβολα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της, τά ὁποῖα προεκάλεσαν αὐτό τό μεγαλειῶδες "Βυζάντιο, μετά τό Βυζάντιο".
Ἀπό τά πρῶτα ἀκόμη χρόνια τῆς ἡγεμονίας του ὁ Μέγας Στέφανος, ἔβλεπε ὅτι οἱ κίνδυνοι στά σύνορα τῆς χώρας του ἦσαν ἀπειλητικοί. Μετά τήν πτῶσι τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὁ τουρκικός στρατός ἐπλησίασε τίς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Δουνάβεως ζητῶντας νά ἀνοίξη δρόμο γιά τήν ἡμισέληνο πρός τό βάθος τῆς Εὐρώπης. Τόν ἴδιο ζῆλο ἐπέδειξαν καί γιά τίς πόλεις τῆς Ἰταλίας, τῆς Γαλλίας, τίς πεδιάδες τοῦ Ρήνου καί γιά τά τείχη τῆς Βιέννης. Ἀπό πλευρᾶς γεωγραφικῆς ἡ Μολδαβία φαίνεται νά κινδυνεύη περισσότερο ἀπό τόν ὀθωμανικό κίνδυνο, ἀπό ὅσο οἱ ἄλλες εὐρωπαϊκές χῶρες. Ὁπότε ἦτο φυσικό ὅτι, ὄχι μόνο τό ἔδαφος τῆς χώρας μας ἐκινδύνευε, ἀλλά καί ἡ χριστιανική μας πίστις, ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τοῦ Ἔθνους μας. Ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ ἐνσαρκώθηκε στήν μορφή αὐτοῦ τοῦ Ἡγεμόνος, χάρις στήν χριστιανική του πίστι καί ἀρετή, στήν ἀνδρεία του καί στήν δύναμι τοῦ γενναίου μολδαβικοῦ στρατοῦ του. Αὐτός ἀναδείχθηκε τέλειος χριστιανός, μέγας ἡγεμών καί λαμπρός διοικητής τοῦ στρατοῦ, ἀκούραστος προστάτης τοῦ Θείου Καθιδρύματος, πού εἶναι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τοῦ Ἔθνους μας. Προστατεύοντας τήν χώρα ἀπό τούς Τούρκους καί μαχόμενος γιά τήν ἀνεξαρτησία τῆς Μολδαβίας, προστάτευσε καί τήν πατροπαράδοτη Ἐκκλησία μας καί τήν Ὀρθόδοξη Πίστι.
Τό γεγονός ὅτι ὁ Μέγας Στέφανος ἔφερε εἰς πέρας μία σειρά νικηφόρων πολέμων, χωρίς αὐτό νά ἀποτελῆ κατηγορία γιά τήν προσωπικότητά του, παρουσίασε τήν ἀνεκτίμητη ἀξία του καί τίς ἀρετές του, διότι ὅλες οἱ μάχες ἀπέδειξαν ὅτι αὐτός ἦτο ὑποχρεωμένος νά προστατεύση τήν χώρα του καί ἦτο ἀναγκαῖο νά ἀντιμετωπίση τίς ἐπιθέσεις, τίς ἄτακτες ἐφορμήσεις καί τά κατακτητικά σχέδια τῶν Τούρκων γιά ἐρήμωσι τῆς χώρας καί ἀφανισμό τοῦ λαοῦ μας. Ἀκόμη καί οἱ συγκρούσεις τους μέ τούς μικρούς ὀρεσίβιους ἡγεμόνες ἐγένοντο μέ σκοπό τήν παρουσία καί δρᾶσι τῶν Τούρκων εἰσβολέων ἐναντίον τοῦ ἡγεμόνος τῆς Μολδαβίας. Οἱ μικροί αὐτοί ὀρεσίβιοι κυβερνῆτες ἐπιθυμοῦσαν νά συνάψουν συμμαχία μεταξύ τους, ἐπειδή ἐγνώριζαν ὅτι μία συμμαχία δύο ρουμανικῶν ἐθνῶν, θά ἐσήμαινε μία δυναμική ἀντίστασι ἀπέναντι στίς δυνάμεις τοῦ ἐχθροῦ.
Ὁ ἡγεμών τῆς Μολδαβίας, στίς φλέβες τοῦ ὁποίου ἔτρεχε αἷμα ἀπό τό γένος τῶν Μουσάτ καί Μπασαράμπ, ἀπέδειξε σέ κάθε κίνησί του καί σέ κάθε δραστηριότητά του τήν ἀγάπη του γιά τό ἔθνος καί τήν τιμή τῶν προγόνων του. Ἡ ὑπηρεσία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας νά εἶναι δίπλα στούς χριστιανούς, δίπλα στόν στρατό καί ὁλόκληρο τόν λαό, αὐτό ἦτο μία θεμελιώδης ἐπιδίωξις τοῦ Ἡγεμόνος. Ἦτο ὁ σκοπός τῆς ὑπάρξεώς του. Ἀναρίθμητα ἔγγραφα προερχόμενα ἀπό τήν περίοδο τῆς γραμματείας τῆς ἡγεμονίας του, μαρτυροῦν γιά ὅλους τούς αἰῶνες. "Στέφανος ὁ ἡγεμών μέ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ, ἡγεμών τῆς Χώρας τῆς Μολδαβίας, ὁ ὁποῖος φλεγόμενος ἀπό τήν ἁγία πίστι καί ὄντας ἐραστής τῶν λόγων τοῦ Κυρίου…" εἶναι μία ὑπόμνησις, ἡ ὁποία ἐπιβεβαιώνει τά κτητορικά ἔγγραφα ἑνός τόμου τοῦ ἔτους 1475, ἔγγραφα τά ὁποῖα περιέχονται στούς λόγους τοῦ ἐρημίτου Ἀββᾶ Δωροθέου. Τό ἔτος 1479, κατασκευάζοντας δυνατά τείχη γιά τήν προστασία τοῦ φρουρίου Ἄλμπα, ἡ σκέψις τοῦ Κτίτορος εἶναι νά ἀφιερωθῆ τό ἔργο αὐτό στόν Θεό. "Στίς ἡμέρες τοῦ ἀξιοτίμητου καί ἐραστοῦ τοῦ Χριστοῦ καί Θεοῦ, τοῦ προσφέροντος κάθε δόξα στόν ἄξιο ἡγεμόνα Στέφανο…,ἄρχισε καί ἐτελείωσε τό κτίσιμο αὐτοῦ τοῦ φρουρίου". Στήν ἐπιγραφή τῆς μεγάλης ἐκκλησίας τῆς Μονῆς Νεάμτς, πού εἶναι ἀπό τό 1497 διαβάζουμε. "Κύριε ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστέ, δέχου αὐτή τήν ἐκκλησία, τήν ὁποία ἔκτισα μέ τήν βοήθειά Σου πρός δόξαν καί τιμήν τῆς ἁγίας καί ἐνδόξου Ἀναλήψεώς Σου ἀπό τήν γῆ στόν οὐρανό. Καί Σύ, Δέσποτα, σκέπασόν μας μέ τό ἔλεός Σου ἀπό τώρα καί στούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Στέφανος ἡγεμών…" Ἡ σημείωσις ἀπό τό διάσημο Τετραυάγγελο τοῦ 1502, κράζει διαπρύσια. "Στέφανος ὁ ἡγεμών…καί ἐραστής τῶν λόγων τοῦ Χριστοῦ, γιά τήν ἀγάπη τοῦ Ὁποίου γράφθηκε αὐτό τό Τετραυάγγελο καί ἐπικαλύφθηκε μέ μέταλλο καί προσφέρθηκε γιά αἰώνια προσευχή…στό Ἅγιον Ὄρος…".
Σέ μιά σελίδα ἀνθολογίας πανηγυρικῶν λόγων, ἑνός ὀρθοδόξου ρουμανικοῦ βιβλίου διαβάζουμε. " Ἀλλά γι' αὐτό τόν ζῆλο τόν ὁποῖον εἶχε ὁ ἡγεμών Στέφανος γιά τήν ἐνίσχυσι τῆς Πίστεως, τί ἔχουμε νά εἰποῦμε; Διότι δέν ἔδωσε ὕπνο στούς ὀφθαλμούς του. Αὐτός σκεπτόταν, αὐτός ἐδίκαζε, πρός αὐτόν ἤρχοντο γιά κάθε βοήθεια, διότι ἤθελε ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ νά μεγαλυνθῆ καί νά ἐξαπλωθῆ παντοῦ...Τί μᾶς χρειάζονται ὅμως αὐτά τά λόγια, ὅταν δέν ὑπάρχη καμμία ἀμφιβολία γιά τήν πίστι του, μέ τήν ὁποία ποτίσθηκε ἀπό τίς καθαρές καί ἀνόθευτές πηγές τῆς ἐνδόξου Ἐκκλησίας ἀπό τήν παιδική του ἡλικία; Καί οὔτε οἱ ἀπατηλές αἱρέσεις, οὔτε ἡ φλόγα τῆς νεανικῆς ἡλικίας, δέν ἠμπόρεσαν νά τόν κλονίσουν, ἀλλά στερεωμένος ἐπάνω στήν Πέτρα, πού εἶναι ὁ Χριστός, τοῦ Ὁποίου τόν Σταυρό πάντοτε ἀγκάλιαζε στά νεανικά του στήθη, ἀσπαζόμενος τήν ζωή Του καί ἔχοντας ἀκατάπαυστη τήν ἐλπίδα του στόν αἰώνιο Πατέρα, διά τοῦ Ὁποίου κατέβαλε, ἐνίκησε καί κατέστρεψε ὅλους τούς ἐχθρούς του.
Ὁ Στέφανος ὁ Μέγας ἐγνώριζε καί ζοῦσε εἰς βάθος τήν διδασκαλία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας. Ἀπέδειξε ὅτι κατανοοῦσε τό βαθύ περιεχόμενό της μέ τήν δημιουργία τόσων χριστιανικῶν ἔργων, μοναστηριῶν καί ἐκκλησιῶν. Ἡ πίστις χωρίς τά ἔργα εἶναι, ὅπως τό σῶμα δίχως τήν ψυχή, ἐνῶ αὐτός, γνωρίζοντας τήν σημασία τῶν ἔργων, ἐπεδόθηκε μέ πόθο στά χριστιανικά ἔργα καί μέ σκληρούς κόπους γιά νά τά ἀποτελειώση. Καί, ὅσος ἦτο ὁ πόθος γιά τήν σωτηρία του, τόση ἦτο καί ἡ φλογερή προσπάθειά του νά ἀναζητῆ πάντοτε κατάλληλους τόπους, χωρίς νά ἀφήνη νά περάση μάταια ὁ χρόνος τῆς ζωῆς του, γιά νά ἐγκαταστήση παντοῦ τά ἱερά καθιδρύματα τοῦ Θεοῦ. Αὐτός ἐγνώριζε μέ σύνεσι ὅτι τά χριστιανικά ἔργα, εἶναι μεγαλύτερα ἀπό τά κοσμικά. Ἀλλά, ἐάν ὁ ἡγεμών Στέφανος ἤθελε κριθῆ καί ἐκτιμηθῆ ἀπό τήν ἱστορία μόνο γιά τά κοσμικά ἔργα του, λίγη θά εἶναι ἡ δόξα του, ἡ ὁποία περνῶντας ταχέως μέσα στό σκοτάδι τῆς λησμονιᾶς, χάνεται γιά πάντα. Ἀλλά ἡ δόξα του πού εἶναι αἰώνια καί ὁλόφωτη, ἄγνωστη μέσα στήν ζωή τοῦ κόσμου, γίνεται μεγαλύτερη μέ τήν ἐκπλήρωσι τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ. Ἔτσι, λοιπόν, ὅλα τά ἔργα τοῦ Στεφάνου τοῦ Μεγάλου εἶναι θαυμαστά καί καταπληκτικές οἱ δωρεές του πρός τίς ἐκκλησίες καί τά μοναστήρια τῆς Ἐκκλησίας μας. Στήν πύλη τοῦ παλατίου του ἡ δικαιοσύνη καθόταν σάν βασίλισσα στόν θρόνο καί δέν ἦτο χάρισμα δικό του, ἀλλά τοῦ Θεοῦ. Αὐτή ἡ δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ κυβερνοῦσε τό παλάτι του καί ὅλοι οἱ ἄλλοι μέ πρῶτο τόν Ἡγεμόνα ὑποτάσσοντο σ᾿αὐτήν. Τόν ἴδιο ζῆλο ἐπεδείκνυε ὁ Ἡγεμών νά κυβερνᾶται καί ὁλόκληρη ἡ χώρα του. Ἐγνώριζε πόσο δύσκολο εἶναι ἕνας κυβερνήτης νά εἶναι δίκαιος, ἀλλ᾿ ἐπειδή ἀκριβῶς εἶναι τόσο δύσκολο, εἶναι καί τόσο ἔνδοξο, ὅταν ὁ ἡγεμών ἤ ὁ κυβερνήτης προσπαθεῖ νά ζῆ καί νά ἀπονέμη παντοῦ τήν δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Στέφανος ὁ Μέγας ἀπέδειξε ὅτι ἐγνώριζε νά νικᾶ τήν ὑπερηφάνεια, ἀλλά ἔχοντας καί τό φυσικό σθένος, συνέτριβε τούς ἐχθρούς του. Ἀπό τό ἄλλο μέρος ἐγνώριζε ὅτι ὄχι μέ τό σπαθί, ἀλλά μέ τήν προσευχή, ὄχι μέ τά στρατόπεδα, ἀλλά μέ τήν Ἐκκλησία πρέπει νά νικᾶται ὁ κακός λογισμός. Ποιός θά ἠμποροῦσε νά πιστεύση, ἐάν δέν συνέβαινε ἔτσι, ὅτι μία μικρή χώρα, ὅπως ἡ Μολδαβία, θά ἠμποροῦσε νά νικήση ἐκείνη τήν αὐτοκρατορία (τῶν τούρκων), ἡ ὁποία πολλούς θρόνους κατέβαλε; Δέν φαίνεται καθαρά, σάν τό φῶς τῆς ἡμέρας, ὅτι αὐτή ἡ νίκη προέρχεται ἀπό τήν καλωσύνη τοῦ Οὐρανίου Βασιλέως Χριστοῦ;
Γεμάτη ἀπό πνευματικά νοήματα εἶναι ἡ παράκλησις τοῦ ἁγίου Στεφάνου τοῦ Μεγάλου, ὁ ὁποῖος στήν σημαία μέ τήν ὁποία νικοῦσε τούς Τούρκους, εἶχε ζωγραφίσει τήν μορφή τοῦ ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου τοῦ Τροπαιοφόρου νά σκοτώνη μέ τό δόρυ του ἕνα πολυκέφαλο δράκοντα. Ἰδού τί ἔχει γραφτῆ κάτω ἀπό τήν μορφή τοῦ Ἁγίου Γεωργίου. "Ὤ, τροπαιοφόρε καί γενναιόψυχε Μεγαλομάρτυς Γεώργιε, ὁ ὁποῖος στίς ἀνάγκες καί δυστυχίες εἶσαι ταχύς προστάτης καί βοηθός καί χαρά ἀνεκλάλητη στούς ἐν θλίψεσι εὑρισκομένους, δέξου καί ἀπό μένα αὐτή τήν προσευχή τοῦ ταπεινοῦ δούλου Σου, κυρίου Στεφάνου Ἡγεμόνος, πού εἶναι μέ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ ἡγεμών τῆς χώρας τῆς Μολδαβίας...".
Ἐκτός ἀπό τά γενναῖα μπράτσα του καί τήν σοφία τῶν σκέψεών του, πάντοτε ἐστολίζετο μέ τίς ἀρχές τῆς δικαιοσύνης, τῆς καλωσύνης καί τῆς ταπεινώσεως. Οὐδέποτε λυπήθηκε ἤ φοβήθηκε τήν ζωή του. Μέ τό σπαθί στό χέρι στεκόταν ἀτρόμητος μπροστά στόν θάνατο γιά νά ὑπερασπίση τή πατρίδα καί τήν θρησκεία τῶν προγόνων του. Καί μέ τά πόδια του στεκόταν ἐπάνω στήν Πέτρα, πού εἶναι ὁ Ἴδιος ὁ Χριστός. Μετά ἀπό κάθε μάχη, ἔτρεχε μέ τά χέρια ὑψωμένα σέ κάποιο Ἱερό Βῆμα τοῦ Θεοῦ, γονάτιζε καί ἔκραζε ἀπό τά βάθη τῆς καρδιᾶς του. "Σύ ἐνίκησες, Κύριε. Σέ Σένα ἀνήκει ἡ νίκη...Ὁ γενναῖος Στέφανος γινόταν γενναιότερος ἔχοντας καί τήν προσευχή τοῦ Ἰησοῦ στά χείλη του. Ἀκόμη καί σέ περίπτωσι ἧττας, στόν Θεό ἔτρεχε, στόν ἀπάτητο τόπο ἀπό τά ἀνθρώπινα ἴχνη...στόν Γέροντά του, τόν ἡσυχαστή Δανιήλ λαχταροῦσε νά φθάση. Καί ξεκινῶντας μέ τόν γενναῖο στρατό του μέσα ἀπό βουνά καί ρουμάνια, μέ δάκρυα στά μάτια, ἐρχόταν στόν Γέροντά του, πού κατοικοῦσε τότε στήν πέτρινη σπηλιά του, ἔξω ἀπό τό χωριό Πούτνα. "Πάτερ, προσευχήσου νά νικήσουμε". Καί φεύγοντας εἶχε τήν πληροφορία μέσα του ὅτι ἡ νίκη δέν θά εἶναι τῶν ἐχθρῶν, ἀλλά δική του, τοῦ Γέροντά του, τοῦ Χριστοῦ...
Ὁ Ὅσιος, κάθε φορά πού ἐπήγαινε ὁ ἡγεμών ἀνήσυχος γιά τό μέλλον τῆς χώρας του, λόγῳ τοῦ τουρκικοῦ ἐπεκτατισμοῦ, τόν ἐνεθάρρυνε καί τόν συμβούλευε νά προστατεύη τήν χώρα καί τόν Χριστιανισμό ἀπό τά χέρια τῶν ἀπίστων. Μάλιστα, μετά ἀπό προσευχή, τόν ἐπεβεβαίωσε ὅτι, ἐάν θά κτίζη, μετά ἀπό κάθε μάχη καί μία ἐκκλησία ἤ μοναστήρι, πάντοτε σ'ὅλους τούς πολέμους θά νικᾶ. Ἔκανε ὑπακοή ὁ Μέγας Στέφανος στόν Γέροντά του. Ἔτσι, στήν μακροχρόνια περίοδο τῆς ἡγεμονίας του διεξήγαγε 47 νικηφόρους πολέμους καί ἔκτισε 48 ἐκκλησίες καί μοναστήρια στήν Μολδαβία, τά ὁποῖα διατηροῦνται μέχρι σήμερα σάν ἰσχυρά προπύργια καί ἀδιάψευστοι μάρτυρες, ἀνέπαφα ἀπό τήν φθορά τοῦ χρόνου. Μερικοί ἱεράρχες τῆς Ἐκκλησίας ὑπεγράμμισαν τό γεγονός ὅτι οἱ ἀνυψούμενες πρός οὐρανό προσευχές τῶν λειτουργῶν τόσων ἱερῶν Θυσιαστηρίων διά μέσου τόσων αἰώνων, ἀσφαλῶς θά ἐχάρισαν καί τήν ἄφεσι τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ ἀξιομακαρίστου κτήτορός των, τοῦ ἁγίου Στεφάνου τοῦ Μεγάλου.
Ὁ Στέφανος ὁ Μέγας καί ἅγιος μέ τήν πίστι καί τήν προσευχή του στόν Χριστό καί τήν γενναιότητά του προστάτευσε τήν χώρα του ἀπό τούς Τούρκους, πού δέν ἔπαυσαν σ᾿ ὅλη τήν μακρά περίοδο τῆς ἡγεμονίας του νά κάνουν πολέμους καί ἀκάθεκτες ἐφορμήσεις γιά νά καταλάβουν τήν πλούσια χώρα του. Κυβέρνησε τό κρατίδιό του μέ σοφία καί σύνεσι καί, ὅσο ζοῦσε, ἡ εὐτυχία τοῦ λαοῦ του ἦτο ἐμφανής καί ὅλα τά ἔργα του τά ἐπεσφράγιζε μέ τήν πίστι του στόν Χριστό.
Στό μοναστήρι Πούτνα διατηροῦνται μέ περισσή εὐλάβεια μερικά ἱερά ἀντικείμενα τοῦ ἐνδόξου παρελθόντος τοῦ ἡγεμόνος Στεφάνου. Ἕνας σταυρός μέ χειρολαβή, τό τρίπτυχο Δέησις, τρεῖς ἅγιες Εἰκόνες, ἱερά λειτουργικά ἀντικείμενα, τά ὁποῖα μετέφερε ὁπωσδήποτε στά ταξίδια του ὁ ἅγιος Ἡγεμών, ἐντός καί ἐκτός τῆς χώρας του, στίς πεδιάδες τῶν μαχῶν, χωρίς ποτέ ν᾿ ἀποχωρίζεται ἀπ᾿αὐτά.
Τά χρονικά καί οἱ τοπικές παραδόσεις δείχνουν ὅτι ὁ ἡγεμών Στέφανος ἀπό καιροῦ εἰς καιρόν μετέβαινε ἀπό τήν πρωτεύουσα τῆς χώρας του, Σουτσεάβα, στήν μονή Πούτνα, πού ἦτο δικό του κτητορικό ἔργο, συνοδευόμενος ἀπό μερικούς αὐλικούς του. Ἐκεῖ ἔμενε λίγο καιρό ἤ περνοῦσε σάν προσκυνητής. Προσευχόταν μυστικά ἤ συμμετεῖχε στήν θεία Λειτουργία μέ τήν ἀδελφότητα τῆς Μονῆς. Ἐνήστευε στόν καιρό τῶν ἐκστρατειῶν καί μαχῶν του, ζητῶντας ἀπό τούς αὐλικούς, τούς συμβούλους καί στρατιῶτες του νά κάνουν τό ἴδιο...Μέ βαθειά εὐλάβεια καί θεῖο φόβο ἐλάμβανε τά Πανάχραντα καί Ζωοποιά ἅγια Μυστήρια. Ἦτο ἐλεήμων καί ἀκούραστος σύμβουλος τῶν ὑπηκόων του, βοηθώντας τους στίς δυστυχίες τους καί ἀνορθώνοντάς τους στίς ἀδυναμίες τους.
Τά ἔργα του τόν ἀνέδειξαν μέγα, διότι ἐγνώριζε πλήρως τόν ρόλο του "ὡς προστάτου τῆς Ὀρθοδοξίας στήν Μολδαβία καί ἀκόμη ἔξω ἀπό τά σύνορά της. Αὐτά διαβάζουμε μέ μεγάλη σαφήνεια στήν ἐπιστολή πού ἀπηύθυνε στίς 25 Ἰανουαρίου 1475 σέ μερικούς χριστιανούς πρίγκηπες τῆς Εὐρώπης, μετά ἀπό κάποια νίκη του ἐναντίον τῶν Τούρκων, δίπλα στήν πόλι Βάσλουϊ. Στήν μάχη αὐτή ἡ Μούρα, μητέρα τοῦ σουλτάνου ἔλεγε. "Οἱ τοῦρκοι στρατιῶτες, δέν ἔπαθαν πουθενά ἀλλοῦ μιά τέτοια καταστροφή, ὅπως στήν μάχη αὐτή. Ὁ τοῦρκος χρονικογράφος Σέδ-Ἐντίν ἔγραφε. "Ἦτο μία φοβερή πολεμική σύρραξι καί λίγο ἔλειψε νά κοποῦν οἱ στρατιῶτες μας κομμάτια-κομμάτια. Μόνο ὁ Σουλεϊμάν πασᾶς κατώρθωσε μέ μεγάλη δυσκολία καί γλύτωσε διά τῆς φυγῆς". Σ᾿αὐτή τήν ἐπιστολή ὁμολογεῖ τήν πίστι καί τά ἔργα, τήν βαθειά του ἀγάπη γιά τόν Χριστό καί ζητεῖ τήν βοήθειά τους γιά μελλοντικές ἀντιστάσεις κατά τῶν Τούρκων πρός διάσωσι καί διαφύλαξι γενικά τοῦ Χριστιανισμοῦ. "Ἐμεῖς, ὁ ἡγεμών Στέφανος, σᾶς λέγομεν ὅτι ὁ ἀνάξιος βασιλεύς τῶν Τούρκων ἦτο πολύ καιρό καί εἶναι ἀκόμη ὁ καταστροφεύς ὁλοκλήρου τοῦ Χριστιανισμοῦ καί κάθε ἡμέρα σκέπτεται πῶς θά ἠμπορέση νά μᾶς ὑποτάξη καί νά ἐκμηδενίση τελείως τόν Χριστιανισμό...Ὁ πασᾶς ἔστειλε στήν χώρα μας καί ἐναντίον μας μία μεγάλη στρατιά...Ἀκούοντας καί βλέποντας ἐμεῖς ὅλα αὐτά, ἐπήραμε τό σπαθί στό χέρι καί μέ τήν βοήθεια τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ μας Παντοκράτορος, ἐβαδίσαμε ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν τοῦ Χριστιανισμοῦ. Τούς νικήσαμε καί τούς καταπατήσαμε μέ τά πόδια μας. Γι᾿αὐτή τήν νίκη, ἄς εἶναι δοξασμένος ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός. Ἡ χώρα μας εἶναι ἡ πόρτα τοῦ Χριστιανισμοῦ, τήν ὁποία ὁ Θεός ἐφύλαξε μέχρι τώρα. Ἀλλά, ἐάν αὐτή ἡ πόρτα, πού εἶναι ἡ πατρίδα μας, θά καταστραφῆ-ὁ Θεός νά μᾶς φυλάξη ἀπό κάτι τέτοιο-τότε ὅλος ὁ Χριστιανισμός τῆς Εὐρώπης θά εἶναι σέ μεγάλο κίνδυνο...Ἐμεῖς, ἀπό τήν πλευρά μας, ὑποσχόμεθα μπροστά στήν χριστιανική μας πίστι καί στόν ὅρκο τῆς ἡγεμονίας μας ὅτι θά σταθοῦμε ἀνδρεῖοι καί θά πολεμήσουμε μέχρι θανάτου γιά τήν Χριστιανική μας Πίστι, δίδοντες καί τήν ζωή μας..."
Παντοτεινή προστασία ἦτο ἡ ἀόρατος Δεξιά τοῦ Ὑψίστου Θεοῦ, ἡ Ὁποία εὐλόγησε πάντοτε τήν ζωή καί τά ἔργα τοῦ εὐσεβεστάτου ἡγεμόνος τῆς Μολδαβίας. Οἱ παλαιές ἱστορικές παραδόσεις τῆς Μολδαβίας μᾶς μαρτυροῦν ὅτι στήν μάχη μέ τήν Πολωνία, στά δάση Κοσμίνου, στίς 26 Ὀκτωβρίου 1497, ἡ εὐλογία τῶν ὅπλων ἦτο μέ τόν στρατό τοῦ μεγάλου ἡγεμόνος Στεφάνου. Ἐκείνη τήν ἡμέρα,-ἦτο Πέμπτη- πρίν ἀπό τήν ἔναρξι τῆς μάχης, οἱ ἱερεῖς πού συνώδευαν τόν στρατό, ἐλειτούργησαν πρῶτα δίπλα στήν ἡγεμονική σημαία, καί τούς ἀποκαλύφθηκε ὅτι ἡ νίκη θά εἶναι τοῦ Μεγάλου Στεφάνου. Τούς φανερώθηκε σέ ὅραμα, ὁ Μέγας Μυροβλύτης Δημήτριος, καβάλλα ἐπάνω στό ἄλογό του καί ἁρματωμένος σάν ἕνας γενναῖος ὁπλίτης, διά τήν περιφρούρησι τοῦ μολδοβεάνικου στρατοῦ. Ἄλλη φορά στήν πόλι Ρίμνικου-Βίλτσεα, ὁ Μέγας Στέφανος δέχθηκε παρόμοια οὐράνια βοήθεια, μέ τήν ἐμφάνισι τοῦ ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Προκοπίου. Ἡ ἐπιγραφή τῆς ἐκκλησίας τοῦ χωριοῦ Μιλισαούτσι τῆς Σουτσεάβας, λέγει τά ἑξῆς. "Τό ἔτος 1481, στίς 8 Ἰουλίου, ἡμέρα τῆς μνήμης τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος Προκοπίου, Στέφανος ὁ ἡγεμών...ἔκαμε πόλεμο στό Ρίμνικου μέ τόν Μπασαράμπ, τόν νέον ἡγεμόνα...καί ὁ Θεός ἐβοήθησε τόν ἡγεμόνα Στέφανο καί ἐνίκησε...". Γι᾿αὐτό ὁ Μέγας Στέφανος ἔκτισε ἀπό εὐγνωμοσύνη αὐτή τήν ἐκκλησία στό ὄνομα τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος Προκοπίου...". Ἡ παράδοσις, σημειώνει ὁ χρονικογράφος Γρηγόριος Οὐρέκε, ἀναφέρει ὅτι στόν καιρό ἐκείνου τοῦ πολέμου, ὁ Μέγας Στέφανος εἶδε σέ θαυμαστή ἐμφάνισι τόν μεγαλομάρτυρα Προκόπιο νά πετᾶ στόν ἀέρα μέ τό ἄλογό του καί ἁρματωμένος σάν ἕνας γενναῖος ὁπλίτης καί βοηθός τοῦ ἡγεμόνος Στεφάνου, δίνοντας τήν νίκη στούς στρατιῶτες του".
Ὁ Τίμιος Σταυρός ἦτο πάντοτε τό ἀνίκητο ὅπλο τοῦ ἡγεμόνος Στεφάνου καί ὄχι τό σπαθί, τό ὁποῖο, χωρίς τόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ, δέν ἠμπορεῖ νά προσταστεύση τόν στρατό. Αὐτό τό γεγονός ἐνέπνευσε τόν Ἡγεμόνα νά κτίση ἐκκλησία στό Πάτραουτς Σουτσεάβας πρός τιμήν τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, τό ἔτος 1500-1502.
Μέ σκοπό τήν προστασία τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως καί τῆς πατρίδος, ὁ ἅγιος ἡγεμών Στέφανος ἔστειλε μία ἐπιστολή στόν μεγάλο αὐτοκράτορα τῆς Ρωσίας Ἰβάν τόν 3ον, στήν Μόσχα, στήν ὁποία διαφαίνονται οἱ πόθοι καί οἱ ἀνησυχίες τοῦ μεγάλου Ἡγεμόνος. Θέτει ὑπ᾿ ὄψιν στόν βασιλέα Ἰβάν τήν ἀνάγκη μιᾶς σταθερᾶς ἑνότητος τῶν χριστιανικῶν κρατῶν γιά νά ἀντιμετωπίσουν ἑνωμένοι τόν μουσουλμανικό κίνδυνο, πού προέρχεται ἀπό τήν Τουρκία καί τούς Τατάρους. Ὁ Ἡγεμών γράφει μέ εὔλογη ἀνησυχία ὅτι ἡ Μολδαβία εἶναι σέ μεγάλο κίνδυνο ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς τουρκικῆς εἰσβολῆς. Κλαίει γιά τήν πτῶσι τῆς Κωνσταντινουπόλεως, λόγῳ τῶν ἁμαρτιῶν μας, καί κλείνει τήν ἐπιστολή του μέ μία θλιβερή διαπίστωσι. "Σ᾿αὐτά τά μέρη ἐγώ παρέμεινα μόνος", ἐνώπιον ἑνός τόσο μεγάλου κινδύνου. Ἀλλά ὁ Παντοκράτωρ Θεός δέν μέ ἐγκατέλειψε ποτέ".
Τό βάρος τῶν ἐτῶν, οἱ ἀφάνταστες δυσκολίες τόσων πολέμων, ἡ ἀθεράπευτη πληγή πού τοῦ δημιουργήθηκε ἀκόμη ἀπό τήν νεότητά του, σέ μιά μάχη στό φρούριο Ἄλμπα, πού ὀνομάζεται ποδάγρα, τόν ἐβασάνιζαν, μά πολύ περισσότερο, δύο χρόνια πρίν περάση στήν αἰωνιότητα, τό ἔτος 1504. Ἐτελείωσε τήν ζωή του στήν ἡλικία τῶν 70 ἐτῶν, περιτριγυρισμένος ἀπό τούς ἀγαπητούς συγγενεῖς του, τούς συμβούλους του, τούς στρατιῶτες καί ὁλόκληρο τόν λαό, ὁ ὁποῖος τόν τιμοῦσε σάν Μεσσία. Σέ μία ἀνάγλυφη εἰκόνα πού εὑρίσκεται στήν Ἱερά Μονή Βατοπεδίου Ἁγίου Ὄρους,-διότι καί ἐκεῖ ὁ Μέγας Στέφανος ἀριθμεῖται μεταξύ τῶν κτιτόρων-παρουσιάζεται σάν ἕνας πρίγκηπας σέ νεαρά ἡλικία, πού ἀπό τήν μορφή του διαφαίνονται οἱ περιπέτειες μιᾶς ταραγμένης ζωῆς. Ἀλλά ὁλόκληρη ἡ ζωή καί ἡ πολυχρόνια ἡγεμονία του, τήν ὁποία τοῦ ἐχάρισε ὁ Θεός, ἦτο μία συνεχής προσφορά καί ἐκπλήρωσις τῶν καθηκόντων του κατά τόν καλλίτερο τρόπο.
Κατόπιν συμβουλῆς τοῦ Γέροντός του, Δανιήλ τοῦ Ἡσυχαστοῦ, μετά ἀπό κάθε νίκη κατά τῶν τούρκων, νά κτίζει καί ἀπό μία ἐκκλησία ἤ μοναστήριο, ὁ Μέγας Στέφανος ἔκανε ἀπόλυτη ὑπακοή.
Ὅταν αἰσθάνθηκε ὅτι πλησιάζει τό τέλος του, στίς 2 Φεβρουαρίου 1503, ὁ εὐσεβέστατος ἡγεμών Στέφανος ἔγραψε ἕνα χρυσόβουλλο μέ τήν διαθήκη του. "Στό Ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, Τριάδος Ὁμοουσίου καί ἀχωρίστου. Ἰδού ἐγώ, ὁ δοῦλος τοῦ Δεσπότου μου Ἰησοῦ Χριστοῦ, Στέφανος ὁ ἡγεμών τῆς Μολδαβίας μέ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ, κάνω γνωστό, ὅτι αὐτό τό βιβλίο μου, σ' ὅλους ἐκείνους πού θά τό διαβάσουν ἤ θά τό ἀκούσουν διαβάζοντάς το ἀπό ἄλλους, εὐδόκησε ἡ ἡγεμονία μου μέ ἰδική μου καλωσύνη καί τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ καί ἔκανα γιά μνημόσυνο τῶν ἁγίων προγόνων μου, πατέρων καί προπάππων καί γιά τήν ὑγεία καί σωτηρία τῶν παιδιῶν μου καί ἐνίσχυσα μέ αὐτό τό προνόμιο τό μοναστήρι Πούτνα, ὅπου τιμᾶται στήν Κοίμησι τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου...".
Πλησιάζοντας τό τέλος του, δέν ἠμποροῦσε νά βλέπη κλειστό τό Τετρααύγγελο, τό ὁποῖον εἶχε ἀρχίσει νά τό ἀφιερώνη στούς πρώτους μῆνες τοῦ 1504, γράφοντας τά ἑξῆς. "Στέφανος ὁ Ἡγεμών...κυριευμένος ἀπό θεῖο ζῆλο καί ἀγάπη τῶν λόγων τοῦ Χριστοῦ, μέ ζῆλο ἔδωσε καί γράφθηκε αὐτό τό βιβλίο". Καί κατόπιν ἀπέθανε. Ἐπέρασε στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, "ὁ ἥλιος τῆς Μολδαβίας" ὁ ἅγιος Στέφανος ὁ Μέγας στίς 2 Ἰουλίου 1504. Ἐνῶ ὁ γυιός του ἡγεμών Μπογδάνος, τό Τετρααύγγελο αὐτό τό ἐπεκάλυψε μέ περίτεχνο μέταλλο, καί τό ἔδωσε στήν ἐκκλησία τοῦ Χιρλάου, τόν Νοέμβριο τοῦ 1504.
Ἀφοῦ τοποθετήθηκε ἡ πλάκα στόν τάφο του, πού εὑρίσκεται μέσα στήν κεντρική ἐκκλησία τῆς Μονῆς Πούτνα καί ἀνάφθηκε ἀκοίμητη κανδήλα, ἡ ὁποία φωτίζει ἀπό τότε καί μέχρι σήμερα, δηλαδή 500 χρόνια, ὁ σεβασμός πρός τόν μέγα Στέφανο ἐκδηλώνεται κυρίως ἀπό τόν καιρό πού ζοῦσε, μέ τήν ὀνομασία "Τροπαιοφόρος τῆς πίστεως"καί "Ἀθλητής τοῦ Χριστοῦ". Αὐτή ἡ ὀνομασία παραμένει καί ἐξαπλώνεται σ᾿ὁλόκληρο τόν ρουμανικό λαό.
Ἡ Ἱερά Σύνοδος τοῦ Ρουμανικοῦ Πατριαρχείου, τό 1992, μετά τήν πτῶσι τοῦ κομμουνιστικοῦ καθεστῶτος, προέβη στήν ἐπίσημη ἀναγνώρισι Ἁγίων της, τούς ὁποίους καί συναρίθμησε στό Συναξάριον τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Οἱ Ἅγιοι, πού δέν εἶχαν ἐπισήμως ἀναγνωριστῆ, ἦσαν 19. Ὁ ὅσιος Γερμανός τῆς Δακίας, ὁ ἅγιος ἱεράρχης Γελάσιος ἀπό τό Ριμέτς, ὁ ὅσιος Δανιήλ ὁ Ἡσυχαστής, ὁ ἅγιος ἱεράρχης Λεόντιος ἀπό τό Ράνταουτς, ὁ ὅσιος Ἰωάννης ἀπό τό Πρισλόπ, οἱ ἅγιοι Μάρτυρες, ὁ ἡγεμών Κωνσταντῖνος Μπρινκοβεάνου μέ τούς τέσσαρας μάρτυρας γυιούς του, τόν Κωνσταντῖνο, τόν Στέφανο, τόν Ράδο καί τόν ὀκταετῆ Ματθαῖο καί τόν σύμβουλό του Γιαννάκη. Συνεχίζουμε μέ τόν ἅγιο ἱερομάρτυρα Ἄνθιμο τόν Ἰβηρίτη, τόν ἅγιο ἱεράρχη καί ὁμολογητή Ἰωσήφ ἀπό τό Μαραμοῦρες, τούς ἁγίους ἱερεῖς καί ὁμολογητές Ἰωάννη ἀπό τό Γκάλες καί Μωϋσῆ ἀπό τό Σιμπιέλ. Τόν ὅσιο Ἀντώνιο ἀπό τήν Ἰέζερ-Βίλτσεα, τόν ἅγιο ἱεράρχη Ἰωσήφ τόν ἐλεήμονα, μητροπολίτη Μολδαβίας καί τόν Ὅσιο Ἰωάννη Ἰακώβου ἀπό τήν Μονή Νεάμτς, ὁ ὁποῖος ἀσκήτευσε πολλά χρόνια στήν ἔρημο τοῦ Ἰορδάνου ποταμοῦ καί ἐκοιμήθηκε στήν σπηλιά του, τό ἔτος 1960. Τό ἄφθαρτο Λείψανό του εὑρίσκεται στήν Μονή τοῦ ἁγίου Γεωργίου τοῦ Χοζεβίτου. Μεταξύ αὐτῶν συγκαταλέχθηκε καί ὁ εὐσεβέστατος ἡγεμών Στέφανος ὁ Μέγας.
Ἅγιε τοῦ Θεοῦ, ἀθλοφόρε Στέφανε, πρόμαχε καί Προστάτα ττῆς Ὀρθοδοξίας, πρέσβευε ὑπέρ ἡμῶν.
Μέ τήν εὐλογία τοῦ πατρός Δαμασκηνοῦ Γρηγοριάτου
