ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ
Εν Πειραιεί τη 16η Ιουνίου 2026
Ο ΧΡΙΣΤΟΣ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΠΩΝ ΣΤΙΣ «ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΗΜΕΡΕΣ» ΚΑΙ Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΠΑΠΙΣΜΟΥ
(Από την εκκοσμίκευση και τη Woke ατζέντα στον «Μεγάλο Ιεροεξεταστή» του Ντοστογιέφσκι)
Έχουμε επανειλημμένως επισημάνει, μέσω των ανακοινώσεών μας, ότι ο αιρετικός και πλήρως εκκοσμικευμένος δυτικός Χριστιανισμός διέρχεται περίοδο βαθιάς παρακμής. Κατά την εκτίμηση έγκριτων μελετητών, αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη κρίση της ιστορικής του διαδρομής.
Σε πρόσφατη ανακοίνωσή μας, με τίτλο «Η Απρόσμενη Άνθηση της Ορθοδοξίας και ο Μαρασμός των Αιρέσεων»[1], υπογραμμίζαμε ότι οι δυτικές «εκκλησίες» και, πρωτίστως, ο αιρετικός Παπισμός – η μήτρα όλων των μεταγενέστερων αιρετικών μορφωμάτων του δυτικού «Χριστιανισμού» – βρίσκονται σε κατάσταση πρωτοφανούς παρακμής. Εκατομμύρια οπαδοί τους τις εγκαταλείπουν κάθε χρόνο, καταλήγοντας κυρίως είτε στην αθεΐα είτε σε διάφορες μορφές αποκρυφισμού.
Παράλληλα, η έλλειψη «κληρικών» και παστόρων έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις, καθώς ολοένα και λιγότεροι νέοι επιθυμούν να στελεχώσουν τις δομές τους. Η οικονομική τους συρρίκνωση καθιστά αδύνατη ακόμη και τη συντήρηση των ναών, με αποτέλεσμα εκατοντάδες εξ αυτών να πωλούνται ετησίως και να μετατρέπονται σε αθλητικά κέντρα, χώρους εστίασης ή αίθουσες γιόγκα. Ακόμη τραγικότερο είναι το γεγονός ότι αρκετοί ναοί αποκτώνται από εύπορους μουσουλμάνους και μετατρέπονται σε ισλαμικά τεμένη.
Με την παρούσα ανακοίνωση επανερχόμαστε στο ζήτημα αυτό, με αφορμή δημοσιεύματα που αναφέρονται σε «καθολική εκδήλωση χωρίς Χριστό, αλλά με πράσινη και queer θεματολογία»[2].
Πρόκειται για τις φετινές «Γερμανικές Καθολικές Ημέρες» στο Βίρτσμπουργκ της Γερμανίας, οι οποίες, σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα, συνιστούν χαρακτηριστικό δείγμα της ιδεολογικής μετατόπισης που συντελείται στους κόλπους της παπικής «εκκλησία» στη χώρα. Η μετατόπιση αυτή φαίνεται να υποκαθιστά τις παραδοσιακές θρησκευτικές αναφορές με μια ατζέντα προσανατολισμένη στον ακτιβισμό, την κλιματική πολιτική και τα έμφυλα ζητήματα. Με σύνθημα «Να είστε θαρραλέοι!», η διοργάνωση των περίπου 900 εκδηλώσεων και των 30.000 συμμετεχόντων έδινε περισσότερο την εντύπωση πολιτικού συνεδρίου παρά εκκλησιαστικής σύναξης[3].
Πράγματι, παρά το γεγονός ότι επρόκειτο για εκκλησιαστική εκδήλωση της παπικής «εκκλησίας» στη Γερμανία, ο μεγάλος απών ήταν ο ίδιος ο Χριστός. Σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα της διοργάνωσης, παραδοσιακές χριστιανικές έννοιες, όπως η αμαρτία, η μετάνοια και η αιώνια ζωή, απουσίαζαν σχεδόν ολοκληρωτικά. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το όνομα του Ιησού Χριστού αναφερόταν μόλις μία φορά σε ολόκληρο το πρόγραμμα, και μάλιστα στο πλαίσιο μιας διεθνούς μουσικής εκδήλωσης.
Ωστόσο, η απουσία του Χριστού δεν ήταν το μοναδικό στοιχείο που προκάλεσε αντιδράσεις. Κατά τη διάρκεια των «Γερμανικών Καθολικών Ημερών» σημειώθηκαν και άλλες πρωτοβουλίες, οι οποίες κρίθηκαν από πολλούς ως ενδεικτικές της ιδεολογικής κατεύθυνσης που ακολουθείται.
Ειδικότερα, παρεκκλήσιο αφιερωμένο στην Παναγία μετατράπηκε σε «εκκλησία της δημοκρατίας», λειτουργώντας ως χώρος «διαδραστικών πολιτικών συζητήσεων». Το περιεχόμενο των συζητήσεων αυτών κάθε άλλο παρά θρησκευτικό ή εκκλησιαστικό χαρακτήρα είχε. Αντιθέτως, επικεντρωνόταν σε πολιτικές και κοινωνικές θεματικές, επηρεασμένες σε σημαντικό βαθμό από τη λεγόμενη Woke Agenda. Όπως αναφέρεται, στο επίκεντρο βρέθηκαν ζητήματα όπως η «κλιματική κρίση» και η «απειλούμενη δημοκρατία», ενώ πραγματοποιήθηκαν ακόμη και παιχνίδια προσομοίωσης με αντικείμενο την αντιμετώπιση του λεγόμενου «δεξιού εξτρεμισμού».
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε σε ζητήματα «έμφυλης ταυτότητας» και στη θεωρία queer. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η σχετική θεματολογία ήταν διάχυτη σε μεγάλο μέρος των εκδηλώσεων, προκαλώντας έντονες συζητήσεις σχετικά με την απομάκρυνση από την παραδοσιακή ρωμαιοκαθολική διδασκαλία.
Οι διοργανωτές δεν περιορίστηκαν όμως σε γενικές αναφορές. Σε ορισμένες περιπτώσεις επιχειρήθηκε η σύνδεση βιβλικών κειμένων με τις σύγχρονες queer θεωρήσεις, δηλαδή ένα σύνολο κριτικών θεωριών που αμφισβητούν τις παραδοσιακές νόρμες σχετικά με το φύλο και τη σεξουαλικότητα. Αποδομούν τα «δεδομένα» δίπολα (άνδρας/γυναίκα, ετεροφυλόφιλος/ομοφυλόφιλος) και υποστηρίζουν ότι η έμφυλη ταυτότητα είναι κοινωνική κατασκευή. Ακόμα επιχειρήθηκε η υποστήριξη των λεγόμενων «πολύχρωμων οικογενειών», δηλαδή νέων μορφών οικογενειακής συγκρότησης που αποκλίνουν απόλυτα από την παραδοσιακή χριστιανική αντίληψη περί γάμου και οικογένειας.
Χαρακτηριστικοί υπήρξαν οι τίτλοι ορισμένων παρουσιάσεων και εργαστηρίων, όπως: «Η Βίβλος διαβασμένη queer: Γιατί ο Θεός είναι οπαδός της διαφορετικότητας», ενώ η Αγία Γραφή παρουσιάστηκε ακόμη και ως «βιβλίο ενδυνάμωσης για queer άτομα»! Αν είναι δυνατόν!
Στο ίδιο πλαίσιο πραγματοποιήθηκαν σεμινάρια σχετικά με τη χρήση έμφυλης γλώσσας στην Καινή Διαθήκη, καθώς και με την περιγραφή του Θεού πέρα από τα παραδοσιακά γλωσσικά και θεολογικά σχήματα. Κατά την κριτική που ασκήθηκε στις συγκεκριμένες προσεγγίσεις, επιμέρους λέξεις και εκφράσεις των ευαγγελικών κειμένων απομονώνονταν από το ευρύτερο θεολογικό τους πλαίσιο, προκειμένου να υποστηριχθούν σύγχρονες αντιλήψεις περί «έμφυλης διαφορετικότητας». Απίστευτο!
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε και το παιδικό πρόγραμμα της διοργάνωσης. Στο πλαίσιό του παρουσιάστηκαν στα παιδιά, συνοδευόμενα από σχετικές συζητήσεις, θέματα όπως η ομοφυλοφιλία ως μορφή «φυσιολογικής διαφορετικότητας» και οι λεγόμενες «οικογένειες ουράνιο τόξο» (rainbow families), προβάλλοντας πρότυπα οικογένειας διαφορετικά από το παραδοσιακό χριστιανικό πρότυπο του γάμου μεταξύ άνδρα και γυναίκας.
Η εκδήλωση των «Γερμανικών Καθολικών Ημερών» αποτελεί, κατά την άποψή μας, μία ακόμη ηχηρή ένδειξη ότι η κρίση στους κόλπους της παπικής «εκκλησίας» είναι βαθύτερη και σοβαρότερη απ’ όσο συχνά παρουσιάζεται. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο διαδικτυακό σχόλιο: «Οι τελευταίες εξελίξεις στο εσωτερικό της Καθολικής Εκκλησίας έχουν ανοίξει νέο κύκλο συζητήσεων, με αρκετούς πιστούς να δηλώνουν περισσότερο προβληματισμένοι παρά καθησυχασμένοι. Και όχι αδικαιολόγητα, αν λάβει κανείς υπόψη όσα διαδραματίζονται σε διάφορα μέτωπα. Στη Γερμανία, η τοπική εκκλησιαστική ηγεσία φαίνεται να ακολουθεί μια ολοένα και πιο “προοδευτική” κατεύθυνση, προωθώντας την αποδοχή διαφορετικών ταυτοτήτων φύλου ακόμη και στο σχολικό περιβάλλον. Οι σχετικές οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς για τη χρήση συγκεκριμένων αντωνυμιών καταδεικνύουν σαφή προσανατολισμό. Την ίδια στιγμή, η παραδοσιακή διδασκαλία δεν απορρίπτεται ευθέως, αλλά τίθεται διαρκώς υπό αναθεώρηση και επανερμηνεία. Παρά τις κατά καιρούς επιφυλάξεις που εκφράζονται από το Βατικανό, στην πράξη δεν διαφαίνεται ουσιαστική παρέμβαση ή αναστροφή της πορείας αυτής»[4].
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η κρίση της παπικής «εκκλησίας» δεν περιορίζεται πλέον στην Ευρώπη, αλλά εμφανίζει παγκόσμιες διαστάσεις. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται περιστατικό στις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά το οποίο, σε τελετή «Χρίσματος», συμμετείχε ο παπικός «επίσκοπος» Joseph Strickland, αποδεχόμενος ως «ανάδοχο» γνωστό τηλεοπτικό παρουσιαστή, ο οποίος συνοδευόταν από τον «σύντροφό» του. Το γεγονός αυτό συνδέθηκε με τη γενικότερη τάση ορισμένων εκκλησιαστικών παραγόντων να υιοθετούν μια περισσότερο «συμπεριληπτική» προσέγγιση σε ζητήματα ταυτότητας και σεξουαλικού προσανατολισμού.
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, το Βατικανό και προσωπικά ο «Πάπας» Λέων ΙΔ΄ επιχειρούν να εμφανιστούν ως θεματοφύλακες μιας πολιτικής ισορροπιών. Ωστόσο, η στάση αυτή δεν φαίνεται να πείθει πλέον πολλούς από τους ίδιους τους πιστούς της παπικής «εκκλησίας».
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται: «Από τη μία πλευρά επαναλαμβάνεται η παραδοσιακή διδασκαλία περί γάμου και οικογένειας· από την άλλη, επιτρέπονται ή ενθαρρύνονται πρωτοβουλίες που εκπέμπουν διαφορετικά μηνύματα. Η αυξανόμενη παρουσία LGBT θεματολογίας και σχετικών τοποθετήσεων δεν περνά απαρατήρητη. Έτσι διαμορφώνεται η εικόνα μιας “Εκκλησίας” που επιδιώκει να διατηρεί καλές σχέσεις με όλους, κινδυνεύοντας τελικά να μην είναι σαφής και συνεπής απέναντι σε κανέναν».
Καταλήγοντας, διαπιστώνουμε ότι ο εκκοσμικευμένος Παπισμός, απομακρυσμένος από τη γνησιότητα της χριστιανικής διδασκαλίας, αντί να ακολουθεί τον Χριστό και να οδηγεί τους οπαδούς του προς τη σωτηρία, ακολουθεί ολοένα και περισσότερο το πνεύμα του πεπτωκότος κόσμου. Η ιστορική του πορεία φανερώνει — κατά την ορθόδοξη θεώρηση — ότι όχι μόνο δεν αποτελεί τη Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, αλλά ότι έχει ευθυγραμμιστεί με τις δυνάμεις εκείνες που περιγράφει ο Απόστολος Παύλος ως «τας αρχάς, προς τας εξουσίας, προς τους κοσμοκράτορας του σκότους του αιώνος τούτου, προς τα πνευματικά της πονηρίας εν τοις επουρανίοις» (Εφ.6,12).
Στην πράξη φαίνεται να αγνοεί τη διαβεβαίωση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού ότι «νυν κρίσις εστίν του κόσμου τούτου, νυν ο άρχων του κόσμου τούτου εκβληθήσεται έξω» (Ιωάν.12,31), καθώς και τη διαπίστωση του Ευαγγελιστή Ιωάννη ότι «ο κόσμος όλος εν τω πονηρώ κείται» (Α΄ Ιωάν.5,19).
Κατά την ορθόδοξη θεώρηση, ο φραγκικός Παπισμός υπέκυψε στους τρεις μεγάλους πειρασμούς που αντιμετώπισε ο Χριστός στην έρημο (Ματθ.4,3-10): στον πειρασμό της επίγειας ευζωίας, στον πειρασμό του ορθολογισμού και του σχολαστικισμού, και, τέλος, στον πειρασμό της κοσμικής εξουσίας και κυριαρχίας. Γι’ αυτό και ο αληθινός Χριστός της γνήσιας Εκκλησίας και της αυθεντικής χριστιανικής πίστης παραμένει απών από τον αιρετικό και εκκοσμικευμένο Παπισμό.
Ο παπικός «Χριστός» προβάλλεται, κατά την ορθόδοξη κριτική, ως ένα νόθο κατασκεύασμα του φραγκικού φεουδαρχισμού, αποκομμένο από τον αληθινό Χριστό της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας. Πρόκειται για μια παραμορφωμένη εικόνα, η οποία γεννήθηκε μέσα στο πνεύμα του μεσαιωνικού σχολαστικισμού και της εκκοσμικευμένης θρησκευτικότητας.
Τη βαθύτερη αυτή αλλοίωση διέκρινε με ιδιαίτερη οξυδέρκεια ο μεγάλος Ρώσος λογοτέχνης Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, αποτυπώνοντάς την με αξεπέραστο τρόπο στο μνημειώδες έργο του «Αδελφοί Καραμαζώφ». Μέσα από τη συγκλονιστική μορφή του Μεγάλου Ιεροεξεταστή, ο Ντοστογιέφσκι παρουσιάζει μια αντίληψη που κατηγορεί τον Χριστό επειδή χάρισε στον άνθρωπο το μέγα δώρο της ελευθερίας. Ο Ιεροεξεταστής θεωρεί ότι ο Χριστός έσφαλε απορρίπτοντας τους τρεις πειρασμούς του διαβόλου: το ψωμί, το θαύμα και την εξουσία. Κατά τη δική του θεώρηση, ο άνθρωπος είναι αδύναμος να σηκώσει το βάρος της ελευθερίας και αναζητά πρωτίστως άρτο, ασφάλεια και καθοδήγηση.
Γι’ αυτό ισχυρίζεται ότι η «Εκκλησία» διόρθωσε το δήθεν «σφάλμα» του Χριστού, προσφέροντας στους ανθρώπους βεβαιότητα και ασφάλεια με αντάλλαγμα την υποταγή της συνείδησής τους. Μέσα στην τραγική κορύφωση του λόγου του απευθύνεται προς τον Χριστό λέγοντας: «Πριν από χίλια πεντακόσια χρόνια ήρθες να διδάξεις στους ανθρώπους την ελευθερία. Μα εμείς, αφού τους υποδουλώσαμε, τους κάναμε να πιστεύουν πως είναι ελεύθεροι, αν και φέρανε την ελευθερία τους και την ρίξανε στα πόδια μας. Αυτός ο δρόμος είναι ο μόνος που κάνει τους ανθρώπους ευτυχισμένους. Μα Εσύ δεν θέλησες να τον ακολουθήσεις. Ευτυχώς όμως που μας έδωσες την εξουσία “του δεσμείν και λύειν”, και κάνουμε εκείνο που Εσύ δεν το έκανες. Τώρα δε μπορεί να σκέπτεσαι πως μπορεί να μας πάρεις. Τι ήρθες πάλι να κάνεις; Ν’ αλλάξεις ή να διορθώσεις τη διδασκαλία σου ή να προσθέσεις κάτι σ’ αυτήν, δεν μπορείς... Δεν έχεις το δικαίωμα. Γιατί ξανάρθες;»[5]
Το απόσπασμα αυτό θεωρείται από πολλούς μία από τις βαθύτερες λογοτεχνικές και θεολογικές αναλύσεις της σχέσης μεταξύ ελευθερίας, εξουσίας και θρησκείας. Κατά την ορθόδοξη ερμηνεία, αποκαλύπτει με δραματικό τρόπο τον διαρκή πειρασμό της εκκοσμίκευσης: την αντικατάσταση της ελευθερίας του Ευαγγελίου από μηχανισμούς εξουσίας και ελέγχου, οι οποίοι αποτελούν και την πεμπτουσία του αιρετικού Παπισμού.
Ιδιαίτερα εύστοχο είναι και το σχόλιο του μακαριστού Φώτη Κόντογλου σχετικά με το έργο αυτό του Ντοστογιέφσκι: «Η βάση, που απάνω της είναι γραμμένος “ο Μέγας Ιεροεξεταστής”, είναι, με άπλα λόγια, τούτη: πως ο Παπισμός είναι ένα σύστημα φοβερό, βγαλμένο από την αμαρτωλή και πονηρή διάνοια του ανθρώπου, που θέλει να εξουσιάζει απάνω στους ανθρώπους και να τους κάνει υποτακτικούς του, χωρίς αγάπη, χωρίς πίστη, χωρίς τίποτα χριστιανικό, αλλά γεμάτο από το πνεύμα του διαβόλου, που λέγει όμως πονηρά πως η εξουσία του προέρχεται από τον Χριστό και πως ό,τι κάνει το κάνει εν ονόματί Του»[6].
Και συνεχίζει, επισημαίνοντας ότι το μυστικό αυτού του συστήματος είναι η υποκρισία που αποκρύπτεται πίσω από τη θρησκευτική επίφαση. Όμως ο Μέγας Ιεροεξεταστής, μέσα στην οργή του για την επιστροφή του Χριστού, αποκαλύπτει τελικά ο ίδιος την αλήθεια, όταν ομολογεί ότι εκείνος και οι όμοιοί του προτίμησαν τον δρόμο της κοσμικής εξουσίας αντί της οδού του Χριστού.
Υπό το πρίσμα αυτό, οι σύγχρονες εξελίξεις στον χώρο του Παπισμού εμφανίζονται, κατά την ορθόδοξη θεώρηση, ως ακόμη μία έκφραση της μακράς ιστορικής πορείας εκκοσμίκευσης που τον χαρακτηρίζει. Γι’ αυτό και στις φετινές «Γερμανικές Καθολικές Ημέρες» στο Βίρτσμπουργκ, ο μεγάλος απών δεν ήταν απλώς ένα όνομα ή μια θρησκευτική αναφορά, αλλά ο ίδιος ο Χριστός! Αντιθέτως, κυρίαρχη παρουσία είχαν ιδεολογικές και κοινωνικές ατζέντες που, κατά την εκτίμησή μας, εκφράζουν το πνεύμα του σύγχρονου κόσμου και όχι το πνεύμα του Ευαγγελίου.
Αυτό αποτελεί, κατά την άποψή μας, μία ακόμη ένδειξη ότι ο εκκοσμικευμένος Παπισμός εξακολουθεί να απομακρύνεται από την αυθεντική χριστιανική παράδοση, προσαρμοζόμενος στις απαιτήσεις και τα ιδεολογικά ρεύματα της εποχής. Και ακριβώς γι’ αυτό, το πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα δεν είναι απλώς οργανωτικό ή ποιμαντικό· είναι πρωτίστως πνευματικό και εκκλησιολογικό.
Εκ του Γραφείου επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών
