Ὑπό τοῦ Γέροντος Μαξίμου Ἰβηρίτου:
Ὁ θεῖος Ἀπόστολος Παῦλος λέγει, ὅτι «ὅσοι Πνεύματι Θεοῦ ἄγονται, οὗτοί εἰσιν υἱοί Θεοῦ» (Ρωμ. η΄, 14), τό δέ νά γίνῃ τις ἄξιος νά λάβῃ Πνεῦμα Ἅγιον καί νά γίνῃ υἱός Θεοῦ, εἶναι τῶν Ἁγίων ἐπιθυμιῶν καί πόθων ἡ κορυφή, εἰς τήν ὁποίαν, ὅταν ἀνέλθῃ τις, εὑρίσκει νοός καί καρδίας ἀνάπαυσιν.
Εἰς αὐτήν τήν ὑπερφυσικήν, τήν θείαν κορυφήν, τήν ὑψίστην μακαριότητα τῆς ἀπολαύσεως τοῦ ἄκρου ἀγαθοῦ διά τῆς ἐργασίας τῶν ἀρετῶν ἠξιώθησαν νά φθάσουν οἱ ἀπ’ αἰῶνος Ἅγιοι τοῦ Θεοῦ.
Ἐκ τούτων, ἄλλοι μέν ἐν καιρῷ διωγμῶν ἤθλησαν ὡς Μάρτυρες, ἀντεστάθησαν γενναίως κατά τῆς ἁμαρτίας καί τῆς πλάνης, ἠγωνίσθησαν καί ἐπάλαισαν καί τό αἷμα αὐτῶν προθύμως ἔχυσαν, ἄλλοι δέ ἠγωνίσθησαν ὡς Ὅσιοι καί Ἀσκηταί, ἐβάδισαν τήν στενήν καί τεθλιμμένην ὁδόν καί ἦσαν ἀνά πᾶσαν στιγμήν ἕτοιμοι νά χύσουν καί τήν τελευταίαν σταγόνα τοῦ αἵματός των ὑπέρ τοῦ Κυρίου, δι’ ὅ καί ὡς «Μάρτυρες τῇ προαιρέσει» λογίζονται.
Τούτων τῶν ἀπ’ αἰῶνος Ἁγίων, τῶν Μαρτύρων, οἱ ὁποῖοι δι’ αἵματος ἐτελειώθησαν, τῶν Ὁσίων καί Ἀσκητῶν, οἱ ὁποῖοι διά τῆς ἀσκήσεως ἐμιμήθησαν τήν Ἀγγελικήν πολιτείαν, τάς μάχας, τάς νίκας, τά ἡρωϊκά ἐν γένει κατορθώματα, ἡ τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία δέν ἀφῆκε νά λησμονηθοῦν, ἀλλ’ ἐκτελοῦσα ἐντολήν τῶν θεοφόρων Ἀποστόλων καί τῶν μακαρίων Πατέρων, κατέγραψεν εἰς βιβλία πρός σωτηρίαν τοῦ Γένους ἡμῶν, διά νά ἀναγιγνώσκουν καί νά βλέπουν αἱ νεώτεροι γεγεαί.
Τά ὑποδείγματα τῆς ἀρετῆς ταύτης ἔχομεν καί ἡμεῖς σήμερον ἀνάγκην, καθότι ἡ ὁδός, ἡ φέρουσα πρός τήν ἀρετήν, δέν εἶναι εὔκολος ὁδός, ἀλλ’ ὁδός δύσκολος, τραχεῖα, ἐναντία καί ἀνηφορική· πρό παντός δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δέν ἔχουν ὑποστῆ ἀκόμη τήν ἐσωτερικήν τῆς καρδίας κάθαρσιν καί δέν ἔχουν ἐξ ὁλοκλήρου παραδώσει τόν ἑαυτόν των εἰς τόν Κύριον, ἀλλά πολεμοῦνται καί σείονται ἀπό τάς κακίας καί τά πάθη, τά ὁποῖα ὑποδουλώνουν τάς ψυχάς καί ἐγκαθιστοῦν μεταξύ τῶν ἀνθρώπων τήν φρικτήν τυραννίαν.
Διά τοῦτο, λοιπόν, καί πολλῶν μέσων ἔχομεν ἀνάγκην διά νά παρηγορηθῶμεν καί νά ἐνισχυθῶμεν ἐν τῇ ἀρετῇ. Ἔχομεν ἀνάγκην συμβουλῶν, προτροπῶν καί παραινέσεων, ὡς καί τῆς ἀναγνώσεως τοῦ Βίου ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔζησαν πρό ἡμῶν καί ἐβάδισαν τήν δύσκολον ὁδόν τῆς ἀρετῆς. Ὁ ἄνθρωπος ἐπλάσθη διά τήν ἀρχαίαν Πατρίδα, τόν Παράδεισον, ὅστις παραμένει ἀνοικτός δι’ ὅσους θέλουν νά σωθοῦν. Καί θά σωθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πιστεύουν καί τηροῦν τό Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ, καί οὐχί τό ὑπαγορευθέν εἰς αὐτούς ὑπό τοῦ δολομήτου σατάν.
Εἶναι γεγονός, ὅτι οἱ Βίοι τῶν Ἁγίων ἑλκύουν καί δέν ἀφήνουν νά καταληφθῇ ἀπό τήν ἀπελπισίαν καί τήν ἀπόγνωσιν πᾶσα ὑπέρ τῆς ἀρετῆς ἀγωνιζομένη ψυχή. Καί διά νά ὁμιλήσωμεν διά παραδείγματος, ἀναφερόμεθα οὐχί εἰς ἕν παλαιόν χριστιανικόν πρότυπον ἀρετῆς καί μιμήσεως Χριστοῦ, ἀλλ’ εἰς ἕν σύγχρονον πρότυπον, ἵνα φανῇ ὅτι καί σήμερον δέν ἐξέλιπον οἱ ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ, οἵτινες ὡς στῦλοι ὑψιπετεῖς στηρίζουν ἅπασαν τήν οἰκουμένην, ὥστε νά μή σαλευθῶσι καί αὐτά τά θεμέλια τῆς γῆς ἐν δυσχειμέροις χρόνοις καί καιροῖς, ἐν οἷς τά σημεῖα τοῦ «Θηρίου» τῆς Ἀποκαλύψεως εἶναι πλέον ὁρατά.
Τό ἀδαμάντινον πρότυπον ἀρετῆς καί ἁγιότητος, περί τοῦ ὁποίου ἀναφερόμεθα ἐνταῦθα, εἶναι ὁ πολύτιμος μαργαρίτης τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας καί σύγχρονος Ἅγιος, Μητροπολίτης Αἰτωλίας καί Ἀκαρνανίας κυρός Κοσμᾶς, Μάρτυς τῆς ὡς μή ὤφειλεν ἐθνοκτόνου διχαστικῆς Κορωνοϊκῆς ἐποχῆς, ἡ μορφή τοῦ ὁποίου μᾶς ἐνέπνευσε καί πάλιν κατά τήν πρόσφατον ἐπίσκεψίν μας εἰς τά ἡγιασμένα Αἰτωλικά χώματα ὑπό τοῦ μεγάλου Ἁγίου καί Διδάχου τοῦ Γένους, Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, τοῦ Διδασκάλου Ὁσίου Εὐγενίου τοῦ Αἰτωλοῦ καί πλείστων ἄλλων τοπικῶν Ἁγίων καί Μαρτύρων τῆς Ὀρθοδόξου ἡμῶν Πίστεως.
Ὁ Πανιερώτατος μακαριστός Κοσμᾶς, κατά κόσμον Κωνσταντῖνος Παπαχρῖστος, ἐγεννήθη εἰς τήν Σκουτεσιάδαν Ἀγρινίου τό 1945, καί ἦτο γόνος ἱερατικῆς καί ἁπλῆς οἰκογενείας. Μετά τάς γυμνασιακάς σπουδάς κατέστη πτυχιοῦχος τοῦ Τμήματος Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν τοῦ Παντείου Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν τό 1971 καί τῆς Θεολογίας εἰς τό Ἀριστοτέλειον Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης τό 1976. Διάκονος καί Πρεσβύτερος ἐχειροτονήθη ὑπό τοῦ ἐπιχωρίου μακαριστοῦ Μητροπολίτου Θεοκλήτου τό 1974. Ἀργότερον ἔλαβε καί τό ὀφφίκιον τοῦ Ἀρχιμανδρίτου.
Ὁ ἴδιος ἐπί τριάκοντα καί πλέον ἔτη ὑπηρέτησεν ὡς Ἱεροκῆρυξ τήν Ἱεράν Μητρόπολιν Αἰτωλίας καί Ἀκαρνανίας, καί τήν 8ην Ὀκτωβρίου 2005 ἐχειροτονήθη Μητροπολίτης αὐτῆς. Ἡ χειροτονία του ἔλαβε χώραν εἰς τόν Καθεδρικόν Ἱερόν Ναόν τῶν Ἀθηνῶν ὑπό τοῦ ἀειμνήστου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κυροῦ Χριστοδούλου.
Κατά κυριολεξίαν, ὁ μακαριστός ὑπῆρξε Θεόκλητος καί Δημόκλητος. Τό ἔργον του ἦτο ποικῖλον: πνευματικόν, ποιμαντικόν, φιλανθρωπικόν καί ἀντιαιρετικόν· ὅμως, ἡ μεγαλυτέρα αὐτοῦ προσφορά ἦτο εἰς τόν νεανικόν τομέα. Ἐπί τό γενικώτερον, κατά τά 16 ἔτη τῆς ποιμαντορίας του ὡς Μητροπολίτου τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Αἰτωλίας καί Ἀκαρνανίας, προσέφερεν ἐξαίρετον καί ἀνεκτίμητον ἔργον εἰς τήν τοπικήν κοινωνίαν, ἔχων ὡς ἐπίκεντρον τόν ἄνθρωπον καί τήν στήριξιν τῶν ἀδυνάμων.
Ὑπῆρξε γνήσιος Πατήρ τοῦ λαοῦ τῆς θεοσώστου Ἱερᾶς Μητροπόλεως αὐτοῦ, καί πρό πάντων Ὁμολογητής τῆς Ὀρθοδόξου ἡμῶν Ἐκκλησίας. Εἶχεν ἀρετήν καί τόλμην! Ἦτο ἐκφραστής τῆς γνησίας «Πατερικῆς Θεολογίας» καί οὐχί τῆς καινοτόμου «Μεταπατερικῆς Θεολογίας». Ἔλαβε «νοῦν καί φρένας» παρά τοῦ δωρεοδότου Θεοῦ, ὅπως ὅλοι οἱ εἰς Χριστόν πιστεύοντες κατά τήν ῥῆσιν τῆς Ἁγίας Εὐφημίας πρός τόν τύραννον ἀνθύπατον Πρῖσκον, χαρίσματα τά ὁποῖα ἐκράτησεν ἄχρι τέλους. Ὅσοι δέν τόν κατενόησαν, ἠδίκησαν ἑαυτούς καί ἄλλους.
Ὅλως ἐξαιρέτως ἠγάπα τόν Μοναχισμόν καί ἠγαπάτω ὑπό πάντων. Ἦτο γλυκύς, εὐγενής, πρᾶος, καλλίφωνος καί καλός γνώστης τῆς ψαλτικῆς τέχνης. Τά πνευματικά του τέκνα θεωροῦν, ὅτι ἡ εὐχή τήν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τόν ἐνθρονιστήριον λόγον του, ὅπως ὁμοιάσῃ μέ τόν Ἅγιον Κοσμᾶν τόν Αἰτωλόν, ἐξεπληρώθη πλήρως. Εὐχόμεθα ἀπό καρδίας, ὅπως εὕρῃ ἀξίους διαδόχους μιμητάς, οἱ ὁποῖοι θά βαδίσουν ἐπί τοῖς ἴχνεσιν αὐτοῦ, διά νά ἀναπαύσουν τόν εὐσβῆ καί περιούσιον ἐπιχώριον λαόν τοῦ Θεοῦ, καθώς καί αὐτήν τήν συνείδησιν τοῦ πληρώματος τῆς Ὀρθοδόξου ἡμῶν Ἐκκλησίας.
Ἡ δέ Ἁγία μας Ἐκκλησία εὑρίσκεται πάλαι τε καί νῦν εἰς τό στόχαστρον σκοτεινῶν ξένων κέντρων, ὅπως τονίζει καί ὁ Λεοντόθυμος Ἱεράρχης πρῴην Καλαβρύτων καί Αἰγιαλείας κ. Ἀμβρόσιος εἰς μίαν πρόσφατον Ὑπομνηματικήν καί Ὁμολογιακήν Ἐπιστολήν του πρός τήν Ἱεράν Σύνοδον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, γράφων χαρακτηριστικῶς τά ἑξῆς: «Τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ἡ Ἐκκλησία βάλλεται. Βάλλεται ἀπό σκοτεινές δυνάμεις, ξένα κέντρα συμφερόντων πού κινοῦν τά νήματα τῆς ἀνθρωπότητος. Κι ἔχουν ἐξουσία στίς κυβερνήσεις, ἀλλά καί στίς ἁπανταχοῦ θρησκεῖες. Ἀλλά καί στή Μία Ἀληθινή, Καθολική καί Ἀποστολική Ἐκκλησία…»
Ὁ μακαριστός Κοσμᾶς ἤρχισε τόν βίον του πτωχός, καί ὡς πτωχός ἀνεχώρησε διά τήν ποθητήν τοῦ Χριστοῦ Οὐράνιον Βασιλείαν, διά νά εὐφραίνηται ἐκεῖ αἰωνίως μετά πάντων τῶν Ἁγίων. Ἐκοιμήθη 77χρονος, περί ὥραν 7,30΄ τήν πρωΐαν τῆς Δευτέρας τῆς 3ης Ἰανουαρίου 2022, κατόπιν διαρκοῦς νοσηλείας 25 ἡμερῶν εἰς τό Γενικόν Νοσοκομεῖον Ἀθηνῶν «Εὐαγγελισμός». Ἡ εἴδησις τῆς κοιμήσεως αὐτοῦ προεκάλεσε μέγα πένθος εἰς ἅπασαν τήν Αἰτωλοακαρνανίαν καί τήν λοιπήν Ἑλλαδικήν χώραν.
Ἡ Ἐξόδιος αὐτοῦ Ἀκολουθία ἐψάλη εἰς τόν Μητροπολιτικόν Ἱερόν Ναόν τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος Μεσολογγίου τήν 4ην Ἰανουαρίου 2022, παρουσίᾳ Ἱεραρχῶν καί ἐκπροσώπων τῆς Πολιτείας. Ἐπικηδείους λόγους ἐξεφώνησαν ἐκ μέρους τῆς Ἱερᾶς Συνόδου ὁ Ἀρχιγραμματεύς, Ἐπίσκοπος Ὠρεῶν Φιλόθεος Θεοχάρης, ἀρχόμενος μέ τό «ἐσίγησε τό γλυκό στόμα τοῦ σεπτοῦ καί ταπεινοῦ Ἱεράρχου… πού μετέβη στήν ὄντως ζωή». Ἐκ μέρους δέ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ. Ἱερωνύμου ὡμίλησεν ὁ τοποτηρητής καί χοροστατῶν Σεβ. Μητροπολίτης Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου κ. Ἱερόθεος.
Ἡ Ταφή του ἐγένετο τήν ἰδίαν ἡμέραν εἰς τήν Ἱεράν Μονήν Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου Μυρτιᾶς Τριχωνίδος, κατόπιν ἰδικῆς του ἐπιθυμίας. Εἰς τήν κήδευσίν του προσῆλθε πλῆθος ἀνθρώπων, διαφόρων ἡλικιῶν, οἵτινες ἐκραύγαζον τήν λέξιν: «Ἅγιος»! Ἡ ἰδία λέξις δεσπόζει καί σήμερον ἐπί τοῦ Τάφου του, καθότι πολλοί πιστοί συῤῥέουν ἐκεῖ, διά νά τόν χαιρετήσουν καί νά λάβουν τήν εὐλογίαν του.
Κατά κοινήν ὁμολογίαν ἐθεωρήθη ἐξαιρετικός ποιμενάρχης, τοῦ ὁποίου ἡ ποιμαντορία εἶχεν εἰς τό ἐπίκεντρον τόν ἄνθρωπον. Ἡ κρίσις ἐγένετο. Ἐκρίθη ὡς πιστός καί ἄοκνος ἐργάτης τῆς Ὀρθοδοξίας καί τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ. Ὁ Δίκαιος Κριτής, γνωρίζων τά μύχια τῆς καρδίας καθενός, τάς δοκιμασίας καί τούς ἀγῶνας αὐτοῦ, θά φανερώσῃ, διά πλειόνων σημείων, ὅτι τό ὄνομά του ἐγράφη ὄντως εἰς τήν Βίβλον τῆς Ζωῆς. Τόν μακαριστόν ἐγνωρίσαμεν καί ἡμεῖς, μέσῳ ὁμιλιῶν καί συνεδρίων εἰς τήν Αἰτωλοακαρνανίαν καί εἴχομεν βαθυτάτην ἀλληλοεκτίμησιν.
Τόν Νοέμβριον τοῦ 2024 τό Δημοτικόν Συμβούλιον Ἀγρινίου ἀπεφάσισε τήν κατασκευήν καί τοποθέτησιν Προτομῆς του εἰς κεντρικόν σημεῖον τῆς πόλεως. Τά Ἀποκαλυπτήρια αὐτῆς ἐτελέσθησαν μεγαλοπρεπῶς τήν 4ην Ἰανουαρίου 2025 εἰς τόν αὔλειον χῶρον τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ζωοδόχου Πηγῆς Ἀγρινίου, κατά τό τριετές μνημόσυνον αὐτοῦ.
Τήν Ἁγιότητά του καταμαρτυρεῖ ἅπας ὁ ἔνθεος καί ἀσκητικός Βίος αὐτοῦ, καί βεβαίως ἡ εὐωδία τοῦ θαλάμου νοσηλείας του κατά τάς τελευταίας ἡμέρας τῆς ἐπιγείου αὐτοῦ ζωῆς. Ὁμολογουμένως, εἰς τήν συνείδησιν καί τήν καρδίαν τοῦ πιστοῦ λαοῦ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας καί πέραν αὐτῆς, ὁ ἀοίδιμος ἔχει καταταχθῆ εἰς τήν χορείαν τῶν Ἁγίων Ἱεραρχῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.
Αὐτήν τήν ἀληθῆ Ἁγιότητα, παγκοίνως ἀνεγνωρισμένην ἀπό τόν εὐσεβῆ κόσμον τῶν Αἰτωλοακαρνάνων καί τόν εὐρύτερον Ὀρθόδοξον κόσμον, εἴθε νά ἑορτάσωμεν πανηγυρικῶς κατά τήν ἐν καιρῷ ἐπίσημον Ἁγιοκατάταξιν αὐτοῦ.
[Ἔγραφον ἐν τῷ Ἁγιωνύμῳ Ὄρει τοῦ Ἄθω τήν 1/14 Σεπτεμβρίου 2026.
Γέρων Μάξιμος Ἰβηρίτης, Ἐπίτιμον Μέλος τοῦ Συνδέσμου Αἰτωλοακαρνάνων «Ὅσιος Εὐγένιος ὁ Αἰτωλός»].
Δημοσιεύθηκε αρχικά στο «ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ»
