Περισσότερο και από τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, εμπιστεύονται οι νέοι τα «απρόβλεπτα» chatbots - Απότοκο της κοινωνικής απομόνωσης
Συντάκτης: Παντελής Λαμψιώτης
Όσο οι παραδοσιακές αξίες υπονομεύονται και οι κοινωνικοί δεσμοί αποδυναμώνονται, η τεχνολογία της Τεχνητής Νοημοσύνης βρίσκει ανοιχτό πεδίο να εισβάλλει στην προσωπική ζωή των ανθρώπων. Όσο υποχωρεί το αίσθημα συλλογικής ταυτότητας που προσφέρουν οι κοινές (και ανώτερες) αξίες, ενισχύεται η καχυποψία και εντείνεται το φαινόμενο της μοναχικότητας.
Οι φυσιολογικές ανθρώπινες σχέσεις δίνουν όλο και περισσότερο τη θέση τους στις «ψυχρές» απαντήσεις ενός άψυχου λογισμικού που ανά πάσα στιγμή είναι έτοιμο να ανταποκριθεί. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν κουράζεται, δεν κρίνει, δεν διαφωνεί έντονα, δεν ζητά ευθύνες και είναι προγραμματισμένη (σκόπιμα) να πηγαίνει πάντα «με τα νερά μας».
Σαφώς και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα χρησιμότατο επίτευγμα της τεχνολογίας, ωστόσο υπάρχει μια κόκκινη γραμμή που όλο και περισσότεροι άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται ότι την υπερβαίνουν: σταματούν να βλέπουν το ΑΙ καθαρά ως εργαλείο κι αρχίζουν να το χρησιμοποιούν ως υποκατάστατο κοινωνικοποίησης.
Μια πρόσφατη έρευνα της εταιρίας έρευνας αγοράς, Ipsos BVA, αποκαλύπτει κάτι εξόχως ανησυχητικό σχετικά με τη νεολαία της Ευρώπης. Περισσότεροι από τους μισούς νέους στην Ευρώπη έχουν χρησιμοποιήσει chatbot τεχνητής νοημοσύνης για μοιραστούν προσωπικά ή ψυχολογικά θέματα τους. Το ΑΙ γίνεται κάτι σαν «φίλος» και «ψυχολόγος» των ολοένα και πιο απομονωμένων νέων, οι οποίοι αντικαθιστούν την ανθρώπινη παρέα με μια εικονική ψευδαίσθηση.
Η έρευνα της Ipsos BVA πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της γαλλικής ρυθμιστικής αρχής για την ιδιωτικότητα CNIL και του ασφαλιστικού ομίλου Groupe VYV, περιλαμβάνοντας νέους από 11 ως 25 ετών από τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Σουηδία και την Ιρλανδία.
Η AI αφήνει πίσω τους ειδικούς ψυχικής υγείας
Από τους 3.800 νέους που ερωτήθηκαν για το ζήτημα, το 51% απάντησε ότι βρίσκουν ευκολότερο να συζητούν θέματα ψυχικής υγείας με κάποιο chatbot, αφήνοντας πίσω σε προτίμηση τους επαγγελματίες υγείας (49%) και τους ψυχολόγους (37%). Εδώ αποκαλύπτεται μια εξαιρετικά επικίνδυνη τάση, όπου οι συμβουλές ενός απρόβλεπτου λογισμικού προτιμώνται περισσότερο από τη βοήθεια εξειδικευμένων επαγγελματιών.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να φέρει αξιόπιστη κρίση για τη συναισθηματική κατάσταση ενός ανθρώπου. Ήδη τα τελευταία χρόνια έχουν προκύψει περιστατικά αυτοκτονιών, όπου άτομα με ψυχολογικά προβλήματα επιδείνωσαν την κατάσταση τους με κάποια παθολογική σχέση με το ΑΙ. Ένας ειδικός ψυχικής υγείας έχει μοναδικό συμφέρον να λύσει το πρόβλημα του ασθενή, ενώ μια υπηρεσία chatbot βλέπει απλά έναν «πελάτη» που πρέπει να απασχολήσει όσο το δυνατόν περισσότερο. Και ασφαλώς η τεχνητή νοημοσύνη δεν δίνει κάποια καταρτισμένη γνωμάτευση, αλλά απλά «μαντεύει» ποια είναι η ορθότερη.
Το 90% των νέων που συμμετείχαν στην έρευνα, απάντησαν ότι έχουν χρησιμοποιήσει εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης και ως κύρια κίνητρα γι’ αυτό ήταν η διαθεσιμότητα και η απουσία επικριτικής στάσης. Δύο στοιχεία που δεν είναι δεδομένα στις ανθρώπινες σχέσεις, κι όμως αυτό τις κάνει πιο ωφέλιμες και υγιείς. Όμως μια νέα γενιά που δυσκολεύεται πλέον να διαχειριστεί τη λέξη «όχι», είναι επόμενο να καταφεύγει στο ανώδυνο, ακόμα και αν είναι τεχνητό.
Το μοναδικό αισιόδοξο στοιχείο της έρευνας είναι ότι οι ανθρώπινες σχέσεις παραμένουν στην κορυφή της κατάταξης ως πηγή στήριξης, με το 68% να δηλώνει ότι προτιμά να μοιράζεται τα προβλήματά του με φίλους και το 61% με τους γονείς του.
sportime.gr 07 Μάι 2026
