Κλήρωσις: Ἀποστολικὴ παρακαταθήκη. «Σιωπή, μιλᾶ ὁ Θεός», (Καντιώτης).
Ὑπότροπος ὁ Ἀρχ. Κύπρου!
Ο ΘΕΟΣ “ΕΝΟΙΚΕΙ” ΕΙΣ ΤΑ ΣΠΛΑΓΧΝΑ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ
Ἡ νεωτερίζουσα παρηκμασμένη Ἐκκλησία τῆς Κύπρου ἀφαιρεῖ ψῆφον καὶ λόγον ἀπὸ τοὺς Πιστούς.
Τοῦ κ. Γεωργίου Τραμπούλη, Θεολόγου
Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος σέ πρόσφατες δηλώσεις του ἀνέφερε ὅτι σέ διάστημα τριῶν ἕως τεσσάρων μηνῶν ἀναμένεται νά ὁλοκληρωθοῦν οἱ διαδικασίες γιά τήν ἐκλογή τοῦ νέου Μητροπολίτου Πάφου, ἐπισημαίνοντας ἐπίσης ὅτι ἡ ἀλλαγή τοῦ Καταστατικοῦ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου θά ἐπιτρέψη μία πιό ἁπλή διαδικασία γιά τήν ἐκλογή τῶν Μητροπολιτῶν, χωρίς τήν ἐμπλοκή τῶν πιστῶν.
Εἶναι πρόδηλο ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου καί οἱ συνοδικοί Μητροπολίτες, οἱ ὁποῖοι τόν στηρίζουν, μέ ἀφορμή τήν ὑπόθεση τοῦ Μητροπολίτου Τυχικοῦ, ἐπιχειροῦν μέ συνοπτικές διαδικασίες καί χωρίς κανένα διάλογο μέ τό ἐκκλησιαστικό σῶμα νά ἀλλάξουν τόν Καταστατικό Χάρτη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου. Στόχος αὐτῆς τῆς προσπάθειας εἶναι ἀναμφίβολα νά ἀποκλειστοῦν κλῆρος καί λαός ἀπό τήν ἐκλογή τῶν νέων μητροπολιτῶν καί νά ἀποφασίζουν ἀποκλειστικά καί μόνον οἱ ἐπίσκοποι· ὅμως μία τέτοια ἀλλαγή ἀποτελεῖ ἀναμφισβήτητα ἀλλοίωση τῆς ἐκκλησιαστικῆς διαδικασίας γιά τήν ἐκλογή Μητροπολιτῶν καί κατάργηση ἑνός ἀρχαιοτάτου θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστο μέρος τῆς ζωῆς καί τῆς ταυτότητας τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἰδιαίτερα τῆς Κύπρου, καθώς ἡ συγκεκριμένη τοπική Ἐκκλησία ἔχει τήν μεγαλύτερη συμμετοχή πιστῶν ἀπό τίς λοιπές Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες -τουλάχιστον ἕως σήμερα- στήν ἐκλογή τῶν ἐπισκόπων.
Οἱ πιστοὶ ὀφείλουν νὰ εἶναι ζωντανὰ καὶ ἐνεργὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας
Ἡ ἐκκλησιαστική ἱστορία ἔχει καταδείξει ὅτι ἡ συμμετοχή τῶν πιστῶν στήν ἐκλογή τῶν ἐπισκόπων εἶναι μέρος τῆς παραδόσεως ὄχι μόνον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, ἀλλά γενικότερα τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Ὁ καθηγητής Παναγιώτης Τρεμπέλας στό βιβλίο του «Οἱ Λαϊκοί ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ Τό “Βασίλειον ἱεράτευμα”» σημειώνει σχετικά ὅτι: «Ἦσαν οἱ ἐπίσκοποι ἀνέκαθεν μονάρχαι ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ; Καί εὑρίσκετο ὁ λοιπός κλῆρος εἰς τοιαύτην ἀπόστασιν ἀπό αὐτῶν, εἰς οἵαν διατελεῖ σήμερον; Καί ἦτο ὁ λαός παθητικόν στοιχεῖον ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ, ἀπεξενωμένον παντός δικαιώματος καί πάσης ἀναμίξεως ἐν τῇ διοικήσει αὐτῆς; Καί οἱ περί τοῦ χριστιανικοῦ λαοῦ ὡς βασιλείου ἱερατεύματος καί λαοῦ περιουσίου θεόπνευστοι χαρακτηρισμοί τῆς Γραφῆς παρέμειναν νεκρόν γράμμα; Ἰδού ἐρωτήματα ἐκτάκτως σοβαρά, ἐπί τῶν ὁποίων παρέχεται διά τοῦ ὑπό τοῦ ἀοιδίμου Παναγιώτη Πουλίτσα (Προέδρου τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καί στό ἔργο του ὑπό τόν τίτλο “Σχέσεις Πολιτείας καί Ἐκκλησίας”) περισυλλεγέντος δαψιλοῦς ὑλικοῦ ἀποστομωτική ἀπάντησις πρός τούς συγχρόνους μας ἱεροκράτας… Εἰς σελ. 325-326 ἀναφέρεται ὁ Πουλίτσας εἰς τήν κάτωθι περικοπήν ἐκ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Δικαίου τοῦ σοφοῦ ὄντως κανονολόγου καί ἐπισκόπου Νικοδήμου Μίλας: “Ἡ ἱερατική ἐξουσία ἀπενεμήθη τῇ ἱεραρχίᾳ οὐχί ἁπλῶς χάριν αὐτῆς ταύτης, ἀλλά χάριν τῆς Ἐκκλησίας, ἥν ἀποτελοῦσιν οἱ πιστοί λαϊκοί ὁμοῦ μετά τῆς ἱεραρχίας. Καί ἐπειδή πρός τούτοις οἱ λαϊκοί ὀφείλουσι νά εἶναι ζῶντα καί ἐνεργά μέλη τῆς Ἐκκλησίας καί νά συνεργῶσι κατά τάς ἑαυτῶν δυνάμεις εἰς τό γενικόν ἀγαθόν καί τήν προκοπήν τῆς Ἐκκλησίας, ὀφείλει ἡ ἱεραρχία νά ἀναγνωρίζη καί τά δικαιώματα τῶν λαϊκῶν ἐν πᾶσι τοῖς ἀφορῶσιν εἰς τήν Ἐκκλησίαν… Διά τῶν λεχθέντων ἐν τῇ πρός πάντας τούς ὀρθοδόξους Χριστιανούς ἐγκυκλίῳ ἐπιστολῇ τῶν πατριαρχῶν τῆς ὀρθοδόξου ἀνατολικῆς ἐκκλησίας ἀπό 6 Μαΐου 1848, ἤτοι ὅτι: “Ὁ φύλαξ τῆς ὀρθοδοξίας, τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, τοῦτ’ ἔστιν ὁ λαός αὐτός ἐστιν”, ἐξηνέχθη θεμελιώδης ἀλήθεια τῆς ὀρθοδόξου ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας, ὁρίζουσα τήν σημασίαν ὅλην τῶν δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ”…».
Ὁ Παναγιώτης Τρεμπέλας στήν συνέχεια ἀναφερόμενος στήν συμμετοχή τοῦ λαοῦ στήν ἐκλογή τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόντων σημειώνει χαρακτηριστικά: «Διά τήν ἀπόστασιν, ἡ ὁποία ἐπί τῶν μεταγενεστέρων χρόνων ἐδημιουργήθη μεταξύ ἐπισκόπου καί πρεσβυτέρου, ἀξία πάσης μνείας τυγχάνει περικοπή τις τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου ἐκ τῆς ΙΑ΄ ὁμιλίας αὐτοῦ εἰς τήν Α΄ πρός Τιμόθεον ἐπιστολήν τοῦ θείου Παύλου. Κατ’ αὐτήν “διαλεγόμενος (ὁ Παῦλος) περί ἐπισκόπων… καί τό τῶν πρεσβυτέρων τάγμα ἀφείς εἰς τούς διακόνους μετεπήδησε. Τί δήποτε; Ὅτι οὐ πολύ τό μέσον αὐτῶν καί ἐπισκόπων. Καί γάρ καί αὐτοί διδασκαλίαν εἰσίν ἀναδεδειγμένοι καί προστασίαν τῆς Ἐκκλησίας καί ἅ περί ἐπισκόπων εἶπε, ταῦτα καί τοῖς πρεσβυτέροις ἁρμόττει. Τῇ γάρ χειροτονίᾳ μόνῃ ὑπερβεβήκασι καί τούτῳ μόνον δοκοῦσι πλεονεκτεῖν τούς πρεσβυτέρους”».
Στήν συνέχεια παρατίθενται ἀπό τόν Τρεμπέλα μαρτυρίες τῶν Ἱερωνύμου, Κλήμεντος Ρώμης, Κυπριανοῦ, Εὐσεβίου, Μ. Ἀθανασίου, Ἀμβροσίου Μεδιολάνων, καθώς καί ἄλλων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι κάνουν λόγο γιά τήν συμμετοχή τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ στήν ἐκλογή τῶν ἐπισκόπων. Καί σημειώνει ὅτι, «ὁ Ἰουστινιανός προλαμβάνων ἀταξίας σημειωθείσας κατά τήν συμμετοχήν παντός τοῦ λαοῦ περιώρισέ πως τό δικαίωμα τοῦτο τοῦ λαοῦ ἀναθέσας τήν σύμπραξιν εἰς τήν ἐκλογήν τῶν ἐπισκόπων “εἰς τούς κληρικούς καί εἰς τούς πρώτους τῆς πόλεως ἧς μέλλει χειροτονεῖσθαι”». Στήν συνέχεια γιά νά καταδείξη ὅτι παρά τήν ἀπόφαση αὐτή τοῦ αὐτοκράτορος τό λαϊκό στοιχεῖο συνέχιζε νά ἔχη λόγο στήν ἐκλογή Ἀρχιερέων, γράφει σχετικῶς: «Ἐπί πλέον, ἐπί τῶν χρόνων αὐτοῦ τοῦ Ἰουστινιανοῦ ὁ πατριάρχης Μηνᾶς ἐξελέγη “ψήφῳ βασιλέως, κλήρου καί δήμου”, ὁ Ταράσιος, “κοινῇ ἐκλογῇ παντός τοῦ λαοῦ” ἐξελέγη, καθώς καί ὁ τῷ 1059 ἐκλεγείς πατριάρχης Κωνσταντῖνος ὁ Λειχούδης. Καί αὐτός ἔτι ὁ Γεώργιος Σχολάριος ἐξελέγη πατριάρχης ψήφῳ τῶν προκρίτων τοῦ γένους”».
Ὁ ἀκαταπόνητος Καθηγητής τονίζει στήν συνέχεια:
«Ὁ Πουλίτσας διά πολυπληθῶν μαρτυριῶν ἀποδεικνύει ἀδιασείστως ὅτι ἡ ἐκκλησιαστική πρᾶξις ἀνέκαθεν καί μέχρι τῶν ἐσχάτων χρόνων ἀνεγνώρισε πλήρως τό δικαίωμα τοῦ λαοῦ νά ἐκλέγη τούς ἐκκλησιαστικούς ἄρχοντάς του. Γεννᾶται ἐν τούτοις τό ἐρώτημα: Καί οἱ ἱεροί κανόνες οἱ ἐπιβάλλοντες, ὡς φρονοῦσι σύγχρονοί τινες, τήν ὑπό ἐπισκοπικῶν Συνόδων, τῇ συμμετοχῇ καί τοῦ Πρώτου, ἐκλογήν τῶν ἐπισκόπων, τί γίνονται; Θά φανῆ ἴσως παράδοξος ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι οἱ ἱεροί κανόνες οὐ μόνον δέν ἀποκλείουν τήν συμμετοχήν τοῦ λαοῦ εἰς τάς ἐπισκοπικάς ἐκλογάς, ἀλλά ἐκ τούτων τινές καί προϋποθέτουν αὐτήν. Εἰς τρόπον ὥστε νά ἀποδεικνύεται καί ἐν προκειμένῳ σαφῶς, ὅτι οἱ ἐνθυμούμενοι τούς ἱερούς κανόνας, μόνον ὅταν πρόκειται νά διεκδικήσουν παποκρατικῶς ἐξουσίαν καί δικαιώματα, τά ὁποῖα δέν τούς ἀνήκουν, παραθεωροῦν κατά τά λοιπά τό ἀληθές πνεῦμα τῶν ἱερῶν κανόνων καί ἁρπάζονται ἀπό φρασίδια καί λέξεις τούτων, εἰς τάς ὁποίας προσδίδουν ἐννοίας, τάς ὁποίας ταῦτα δέν ἔχουν.
Καί ἰδού. Ἄς λάβωμεν πρό ὀφθαλμῶν τούς ἐκ τῶν ἱερῶν κανόνων τῶν ἀναφερομένων εἰς ἐπισκοπικάς χειροτονίας τρεῖς παλαιοτέρους, ἤτοι τόν Δ΄ τῆς Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, τόν ὁρίζοντα ὅτι “ἐπίσκοπον προσήκει μάλιστα μέν ὑπό πάντων τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ καθίστασθαι”, “τό δέ κῦρος τῶν γινομένων δίδοται καθ’ ἑκάστην ἐπαρχίαν τῷ Μητροπολίτῃ”· τόν ΙΘ΄ τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ ὁρίζοντα ἐπίσκοπον μή χειροτονεῖσθαι δίχα Συνόδου καί παρουσίας τοῦ ἐν τῇ Μητροπόλει τῆς ἐπαρχίας”· καί τόν ΙΒ΄ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ ὁρίζοντα “τούς ἐπισκόπους κρίσει τῶν Μητροπολιτῶν καί τῶν πέριξ ἐπισκόπων καθίστασθαι εἰς τήν ἐκκλησιαστικήν ἀρχήν”.
Τί λέγουν καί περί τίνος ὁμιλοῦν οἱ ἱεροί κανόνες οὗτοι; Περί καταστάσεως μόνον καί περί χειροτονίας καί περί κρίσεως γινομένης ὑπό τῶν ἐπισκόπων πρό τῆς χειροτονίας. Δέν λέγουν τίποτε περί ἐκλογῆς. Οἱ ἐνιστάμενοι δέ δέν ἐφρόντισαν νά μάθουν καί νά διακριβώσουν τί σημαίνουν οἱ ὅροι αὐτοί… Οὕτως, ὁ ΣΤ΄ κανών τῆς ἐν Σαρδικῇ συνόδου ἀποσαφεῖ πλήρως τήν ἔννοιαν τοῦ ὅρου κατάστασις καί διερμηνεύει αὐτόν κατά τρόπον, ὁ ὁποῖος προϋποθέτει πλήρως καί ἀναντιρρήτως τήν ὑπό τοῦ λαοῦ προηγηθεῖσαν ἐκλογήν. Τί λέγει ὁ κανών αὐτός; “Ἐάν συμβῆ ἐν μιᾷ ἐπαρχίᾳ, ἐν ᾗ πλεῖστοι ἐπίσκοποι τυγχάνουσιν, ἕνα ἐπίσκοπον ἀπομεῖναι, κἀκεῖνος κατά τινα ἀμέλειαν μή βουληθῆ συνελθεῖν καί συναινέσαι τῇ καταστάσει τῶν ἐπισκόπων, τά δέ πλήθη συναθροισθέντα παρακαλοῖεν γίγνεσθαι τήν κατάστασιν τοῦ παρ’ αὐτῶν ἐπιζητουμένου ἐπισκόπου, χρή πρότερον ἐκεῖνον τόν ἀπομείναντα ἐπίσκοπον ὑπομιμνήσκεσθαι διά γραμμάτων τοῦ Ἐξάρχου τῆς ἐπαρχίας, λέγω δή τοῦ ἐπισκόπου τῆς Μητροπόλεως, ὅτι ἀξιοῖ τά πλήθη ποιμένα αὐτοῖς δοθῆναι… Εἰ δέ μή διά γραμμάτων ἀξιωθείς παραγένηται… τό ἱκανόν τῇ βουλήσει τοῦ πλήθους χρή γενέσθαι”. Ἡ κατάστασις λοιπόν προϋποθέτουσα τήν ὑπό τοῦ λαοῦ ἐκλογήν περιελάμβανε τήν μετά κρίσιν ὑπό τῶν ἐπισκόπων καί δή τοῦ Πρώτου ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καί τήν ἐπακολουθοῦσαν ταύτῃ εὐθύς χειροτονίαν. Ἐντεῦθεν ὁ ὅρος κατάστασις συνδέεται στενῶς τόσον πρός τήν χειροτονίαν, ὅσον καί πρός τήν προηγηθεῖσαν ἐκλογήν, ἥτις ἄνευ τῆς ἐπικυρώσεως ἔμενεν ἐκκρεμής καί ὑπό κρίσιν καί δέν εἶχέ τι τό ὁριστικόν…. Ὁ λαός λοιπόν ἐξέλεγεν, ὁ Μητροπολίτης ἐπεκύρου τήν ἐκλογήν (“τό κῦρος τῶν γινομένων δίδοσθαι τῷ Μητροπολίτῃ” κανών Δ΄) καί ἐπηκολούθει ἡ κατάστασις, ἥτις οὐδείς διαμφισβητεῖ, ὅτι ὑπῆρξε πάντοτε ἀποκλειστικόν ἔργον τῶν ἐπισκόπων, διότι οἱ λαϊκοί οὐδέποτε καί κατ’ οὐδένα λόγον δύνανται νά τελῶσιν τό μυστήριον τῆς χειροτονίας».
Ἡ συμμετοχὴ τῶν πιστῶν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν Μητροπολιτῶν εἶναι θεσμικὸν ἀντίβαρον
Βέβαια μέ τήν παράθεση τῶν πιό πάνω στοιχείων σκοπός δέν εἶναι νά καταδείξουμε τήν ἄκριτη συμμετοχή τοῦ λαϊκοῦ στοιχείου στήν ἐκλογή Μητροπολιτῶν στήν Ἐκκλησία τῆς Κύπρου, κάτι τό ὁποῖο ὡς γνωστόν ἔχει ταλανίσει τήν Ἐκκλησία αὐτή στό παρελθόν. Ὅμως θά μποροῦσε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καί οἱ συνοδικοί ἀντί νά ἀποκλείσουν τό λαϊκό στοιχεῖο, νά ἐπιβάλουν ἐκεῖνες τίς δικλεῖδες πού θά ἐπιτρέπουν ἀφενός τήν συμμετοχή τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ στήν ἐκλογή καί ἀφετέρου θά προλαμβάνουν τίς ὅποιες παρεκτροπές, ὅπως εἶναι ἡ ἐκλογὴ τῶν Ἐπισκόπων διὰ τῆς κληρώσεως. Θά μποροῦσαν κάλλιστα νά συμετέχουν στήν ἐκλογή οἱ κληρικοί, τά μοναχικά τάγματα καί οἱ εὐλαβέστεροι ἀπό τούς λαϊκούς, ὅπως οἱ ἐπίτροποι καί οἱ ἄνθρωποι τῶν φιλοπτώχων τῶν ἐνοριῶν καί γενικά ὁ ὁποιοσδήποτε ἀπό τόν λαό, ὁ ὁποῖος ἀποδεδειγμένα χαρακτηρίζεται γιά τό ἀκέραιο τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ του φρονήματος.
Τό Πανόρθοδοξο Κίνημα Στήριξης τοῦ Μητροπολίτη Πάφου Τυχικοῦ, ἀναφέρει σχετικά πρός τήν ἀπόφαση τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου γιά τήν ἀλλαγή τοῦ Καταστατικοῦ ὅτι: «Ἡ συμμετοχή τοῦ λαοῦ στήν ἐκλογή τῶν Μητροπολιτῶν δέν εἶναι διοικητικό κατάλοιπο. Εἶναι ἱστορικό κεκτημένο καί θεσμικό ἀντίβαρο, πού συνέβαλε στήν συνοχή τῆς Ἐκκλησίας σέ δύσκολες ἐποχές». Εἶναι γεγονός ὅτι ὁ μικρός ἀριθμός ἐπισκόπων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου δίνει τήν δυνατότητα σέ ἐξωγενεῖς παράγοντες, ὅπως εἶναι ἡ πολιτική ἐξουσία ἤ τό Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως, νά μποροῦν νά ἐπεμβαίνουν στίς ἀποφάσεις τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας, ὅταν αὐτοί τό θεωροῦν ἀναγκαῖο γιά τήν ἐπίτευξη τῶν ὅποιων ἰδιοτελῶν τους ἐπιδιώξεων. Στήν περίπτωση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ὅταν ἡ Πολιτεία θέλει νά ἐπέμβη στίς ἀποφάσεις της, ὅπως τήν περίοδο τοῦ κορωνοϊοῦ, τότε ἡ ἐπέμβαση γίνεται μέσῳ τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου καί ὄχι μέσῳ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, διότι εἶναι πιό εὔκολο νά χειραγωγηθοῦν δώδεκα Μητροπολίτες ἀπό ὅ,τι ὀγδόντα… Παρομοίως, ὁ μικρός ἀριθμός τῶν Μητροπολιτῶν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, εὔκολα ποδηγετεῖται…
Ἑπομένως, ἐπειδή ὁ ἀριθμός τῶν ἐπισκόπων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου εἶναι μικρός, ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ συμμετοχή τοῦ λαϊκοῦ στοιχείου στήν ἐκλογή τῶν ἐπισκόπων εἶναι περισσότερο ἐπιβεβλημένη, ὥστε νά ἀποτρέπωνται -ὅσο εἶναι δυνατόν- οἱ ἐξωγενεῖς ἐπεμβάσεις. Γιά αὐτό ἄλλωστε τό Πανόρθοδοξο Κίνημα Στήριξης τοῦ Μητροπολίτη Πάφου, ἀνέφερε ὅτι οἱ πιστοὶ ἀποτελοῦν “θεσμικό ἀντίβαρο, πού συνέβαλε στήν συνοχή τῆς Ἐκκλησίας σέ δύσκολες ἐποχές”.
Ἐπίσης, εἶναι ἀναμφισβήτητο γεγονός ὅτι ἡ ἀφορμή γιά τήν συζήτηση τῆς ἀλλαγῆς στόν Καταστατικό Χάρτη ἦταν τά ὅσα ἔγιναν μέ τόν Μητροπολίτη Πάφου Τυχικό, ἕνα ἐπίσκοπο, ὁ ὁποῖος χαρακτηρίζεται ἀπό τό παραδοσιακό πνεῦμα καί τήν ἀγάπη πού τρέφει πρός τό πρόσωπό του, ὁ λαός τοῦ Θεοῦ. Μέ τόν ἀποκλεισμό τῶν πιστῶν, στόχος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου καί τῶν συνοδικῶν εἶναι νά ἀκυρώση τήν ἀποστολή τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος νά λειτουργῆ ὡς φύλαξ τῆς Ἐκκλησίας.
Ὅμως πρέπει νά κατανοήσουμε ὅτι ἡ Ἐκκλησία δέν ἀποτελεῖ ἰδιοκτησία κανενός, οὔτε τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, μά οὔτε τῶν συνοδικῶν· ἡ Ἐκκλησία εἶναι τοῦ Χριστοῦ, τῆς ὁποίας μέλη εἶναι ὁ κλῆρος καί ὁ λαός τοῦ Θεοῦ πού τήν συγκροτοῦν. «Ἡ συμμετοχή τοῦ λαοῦ στήν ἐκλογική διαδικασία», σημειώνει τό Πανόρθοδοξο Κίνημα Στήριξης τοῦ Μητροπολίτη Πάφου, «δέν ἀποτελεῖ νεωτερική ἐπινόηση οὔτε διοικητική ἀπόκλιση. Ἀντιθέτως, ὑπῆρξε ἐπί δεκαετίες –καί σέ βάθος ἱστορικοῦ χρόνου– κατοχυρωμένο στοιχεῖο τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς τῆς Κύπρου. Λειτούργησε ὡς γέφυρα μεταξύ ἱεραρχίας καί ποιμνίου καί συνέβαλε στήν ἀποδοχή, τήν νομιμοποίηση καί τήν σταθερότητα τῶν ποιμαντικῶν ἐπιλογῶν. Ἡ πρακτική αὐτή δέν ὑποκαθιστοῦσε τόν ρόλο τῆς Ἱερᾶς Συνόδου. Τόν συμπλήρωνε. Ἡ τελική κανονική εὐθύνη ἀνῆκε πάντοτε στήν Σύνοδο, ἐνῶ ἡ συμμετοχή τοῦ λαοῦ λειτουργοῦσε ὡς ἔκφραση ἐκκλησιαστικῆς συνείδησης καί ὄχι ὡς πολιτική διεκδίκηση ἐξουσίας. Ἡ κατάργηση ἑνός τέτοιου θεσμικοῦ στοιχείου δέν μπορεῖ νά παρουσιάζεται ὡς ἁπλή τεχνική βελτίωση. Πρόκειται γιά δομική ἀλλαγή, πού ἀγγίζει τόν πυρήνα τῆς σχέσης ἱεραρχίας Ἐκκλησίας καί πιστῶν».
Αὐτήν τήν σχέση ἱεραρχίας καί πιστῶν, ἡ ὁποία ἐκφράσθηκε ὡς σχέση τοῦ Μητροπολίτη Τυχικοῦ καί τοῦ ποιμνίου του, προσπαθοῦν νά ἀποκλείσουν μέ τήν ἀλλαγή τοῦ Καταστατικοῦ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καί οἱ λοιποί συνοδικοί. Μία σχέση ἡ ὀποία καθιστᾶ τοὺς πιστοὺς ὄντως ἐνεργά μέλη τῆς Ἐκκλησίας, πού συνεργοῦν μέ τίς δυνάμεις τους στήν προκοπήν της. Μία σχέση ἡ ὁποία λειτουργεῖ ὡς ἔκφραση ἐκκλησιαστικῆς συνείδησης, μίας συνείδησης ἡ ὁποία ἀναδεικνύεται σέ φύλακα τῆς Ἐκκλησίας. Μία συνείδηση ἡ ὁποία δύναται νά ἀναγνωρίσει τό ποιός εἶναι ποιμήν τοῦ Χριστοῦ καί ποιός μισθωτός…
