Σκοπὸς ἡ ὑποταγὴ τοῦ Μητρ. Πάφου εἰς τὰς κακοδοξίας τῆς ψευδοσυνόδου τῆς Κρήτης
Ο ΑΥΤΑΡΧΙΚΟΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΒΑΝΑΥΣΩΣ!
Γράφει ὁ κ. Γεώργιος Τραμπούλης, θεολόγος
Ἡ ἐκκλησιαστική ἱστορία ἔχει καταδείξει ὅτι ἡ φαυλότητα καί ἡ ἀντικανονικότητα δέν νομιμοποιοῦνται, καί ἀσφαλῶς δέν δύνανται νά θεσμοθετοῦνται, στήν πορεία τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας. Διότι οἱ ἐπίσκοποι ἔχουν χρέος νά ὑποτάσσωνται στίς συνοδικές ἀποφάσεις, μόνον ὅταν αὐτές ὑποτάσσωνται στό γράμμα καί στό πνεῦμα τῶν Ἱερῶν Κανόνων καί τῆς Παράδοσης τῆς Ἐκκλησίας. Κάθε εἴδους ὑποταγή στήν παρανομία καί στήν αὐθαιρεσία συνιστᾶ ἀποδοχή τῆς πλάνης πού δημιούργησε τήν αὐθαιρεσία, καθώς καί συνέργια στόν ἀποπροσανατολισμό ὁλοκλήρου τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Σώματος. Ἡ ἐπ’ ἀόριστον ἀργία, τήν ὁποία ἐπέβαλε ἡ Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου στόν Μητροπολίτη Πάφου Τυχικό, ὁ ὁποῖος προσπάθησε νά ἐφαρμόσει κάποια αὐτονόητα τοῦ ἐπισκοπικοῦ του ποιμαντικοῦ καθήκοντος, (τοῦ ὁποίου ἡ ποιμαντική διακονία ἔχει ἀποδείξει ὅτι πρόκειται γιά ἕνα ἀληθινό Ποιμένα, ὅπως τόν ὅρισε ὁ Κύριος καί γιά ἕνα ἀκριβῆ τηρητή τῶν ἱερῶν κανόνων καί τῶν ἐκκλησιαστικῶν παραδόσεων), εἶναι πράξη φαύλη καί ἀντικανονική καί ὀφείλει γρήγορα νά καταπέση.
Ἡ ἀδίστακτη αὐτή πνευματική δολοφονία τοῦ κανονικοῦ Μητροπολίτου Πάφου Τυχικοῦ, ἡ ὁποία ἐπεβλήθηκε παρ’ ὅλες τίς διαμαρτυρίες τοῦ πιστοῦ λαοῦ τῆς Κύπρου, ἀποδεικνύει ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Γεώργιος, ὅπως καί τά μέλη τῆς Συνόδου, δέν λειτουργοῦν μέ αἴσθημα εὐθύνης ἐνώπιον Θεοῦ, τό ὁποῖο ἀποτελεῖ στοιχεῖο θεμελιακό τοῦ ἐπισκοπικοῦ ὑπουργήματος. Ἀναφορά στόν ἐπίσκοπο σημαίνει ἀναφορά στήν ὑπευθυνότητα, διότι ὡς ἐπίσκοποι εἶναι ὑπόχρεοι νά προσφέρουν γνησιότητα ἐν Χριστῷ βίου, νά εἶναι στρατευμένοι ἀποφασιστικά καί ἀμετάκλητα στήν προάσπιση τῆς Ἀληθείας, νά εἶναι στύλοι ἀκλόνητοι καί ἀρραγεῖς στό πανάγιο οἰκοδόμημα τῆς Ἐκκλησίας, νά εἶναι τηρητές ὅλων τῶν θεσπισμάτων τῶν ἱερῶν κανόνων· γιά αὐτό ἄλλωστε ὁ ἐπωμισμός τῆς εὐθύνης ἀποτελεῖ βιβλική προσταγή, ἀλλά καί παράδοση τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.
Εἶναι ἀναμφισβήτητο γεγονός ὅτι ὁ Μητροπολίτης Τυχικός κατά τήν διαδικασία τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τόν Μάϊο 2025, ὅπου ἐπάφθη αὐθαίρετα καί ἀντικανονικά, ὑπέστη μία σειρά ἀπό ἀδικίες. Ἀφενός διότι παραβιάσθησαν σειρά ἄρθρων, τά ὁποῖα ἀφοροῦν τήν διαδικασία προδικασίας, ἀφετέρου πολλές πτυχές τῆς κύριας διαδικασίας, πού προβλέπει τό Καταστατικό δέν τηρήθηκαν ἀπό τήν Ἱερά Σύνοδο. Ἐπίσης, δέν δόθηκε ἡ εὐκαιρία στόν Μητροπολίτη Τυχικό νά ἀσκήση τά δικαιώματά του ὡς κατηγορούμενος, δηλαδή νά προσκαλέση στήν ἐξέταση μάρτυρες κατηγορίας ἤ ὑπεράσπισης, νά ἔχη συνήγορο καί νά προβάλη ἐνστάσεις. Ἀκόμα, δέν κλήθηκαν μάρτυρες οὔτε προσήχθησαν ἄλλα ἀποδεικτικά στοιχεῖα ἀπό τόν Ἐκκλησιαστικό Εἰσαγγελέα (καθώς δέν εἶχε ὁρίστεῖ εἰσαγγελέας!) καί δέν διαθέτουμε πρακτικά τῆς δίκης αὐτῆς. Μάλιστα, ἡ ἴδια ἡ Ἱερά Σύνοδος πού συνῆλθε ὡς ἔκτακτη Σύνοδος μεταμορφώθηκε αὐτόματα, χωρίς αὐτό νά τό προβλέπη κάποιο σχετικό ἄρθρο τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, καί ἐκτέλεσε χρέη τόσο (συλλογικοῦ) Ἐκκλησιαστικοῦ Εἰσαγγελέα ὅσο καί Δικαστηρίου ταυτόχρονα! Κάτι τό ὁποῖο εἶναι ἡλίου φαεινότερο ὅτι ὑπερβαίνει τά ὅρια κάθε ἔννοιας δικαίου ἀλλά καί λογικῆς. Ἀκόμα καί τό Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως ἔχει ὑποδείξει στήν Ἐκκλησία τῆς Κύπρου ὅτι ὑπῆρξαν πολλές παραλείψεις ὡς πρός τίς προβλέψεις τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτη.
Παρ’ ὅλες αὐτές τίς ἀδικίες καί αὐθαιρεσίες, οἱ ὁποῖες καταλογίζονται πρωτίστως στόν Ἀρχιεπίσκοπο Γεώργιο, ὁ Μητροπολίτης Τυχικός δέν ἀντιτάχθηκε στίς ἀποφάσεις τῆς Συνόδου καί δέν ἀντέδρασε στήν πρωτοφανῆ καί ἀδιαμφισβήτητη καταπάτηση τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτη τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου. Ἐπίσης, ὅταν κατά τήν ἀπόφαση τῆς 22ας Μαΐου ἡ Ἱερά Σύνοδος ἐπέβαλε τήν ἔκπτωση καί τήν ἄμεση ἀπομάκρυνση τοῦ Μητροπολίτη ἀπό τόν Μητροπολιτικό θρόνο τῆς Πάφου, ὁ Μητροπολίτης ὑποχρεώθηκε νά καταθέση ὁμολογία πίστεως, στήν ὁποία νά καταδικάζη τήν ἐκκλησιαστική πρακτική τῆς ἀποτείχισης. Ἀκόμα καί αὐτή ἡ ἀπόφαση τῆς Συνόδου ἀποτελεῖ μία αὐθαίρετη πράξη καί δέν στηρίζεται σέ κανένα κανόνα τῆς Ἐκκλησίας, ἀφοῦ δέν ὑπάρχει ὁποιαδήποτε κατηγορία ὅτι ὁ Μητροπολίτης Τυχικός ἀποδέχεται κάποια αἵρεση.
Παρ’ ὅλα αὐτά ὁ Σεβασμιώτατος τήρησε τούς ὅρους τῆς ἀπόφασης αὐτῆς, ὑπογράφοντας μάλιστα στίς 18 Ἰουνίου 2025 μία πλήρη ὁμολογία πίστεως, τήν ὁποία καί ἀπέστειλε τόσο σέ ὅλα τά μέλη τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου ὅσο καί στό Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως, στήν ὁποία τονίζει μεταξύ τῶν ἄλλων ὅτι: «Τήν σύνταξη Ὁμολογίας Πίστεως τήν θεωροῦσα ἐξ ἀρχῆς ἄνευ λόγου, καθότι συντάσσομαι μέ ὅ,τι καί ὁμολόγησα κατά τήν ἡμέρα τῆς χειροτονίας μου, δέν ἔπαψα νά συντάσσωμαι καί οὔτε θά πάψω, καί σαφῶς δέν προσχώρησα σέ καμμία πλάνη ἤ αἵρεση (φεῦ), ὥστε νά ὑποβάλω ἐκ νέου ὁμολογία γιά δῆθεν ἐπανένταξή μου στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ἐκ νεότητός μου ζῶ καί ἀναπνέω μέσα στήν Ἐκκλησία, μέ ἀκλόνητη πίστη στόν Τριαδικό Θεό, στό πάνσεπτο Πρόσωπο τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καί τῆς Ὑπεραγίας Μητρός του, πίστη πού βασίζεται στήν Ἁγία Γραφή, στήν Ἱερά Παράδοση τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, στούς Ἱερούς Κανόνες καί στή διδασκαλία τῶν Ἁγίων Πατέρων μας. Σύμφωνα λοιπόν μέ τίς προϋποθέσεις αὐτῶν, ἀσφαλῶς ἀκολουθῶ, σέβομαι καί ὑπακούω στίς ἀποφάσεις τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου».
Τελικῶς, ἡ Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, κατά τήν 9η Ἰανουαρίου, μέ ἀπόφασή της, ἔθεσε τόν Μητροπολίτη Τυχικό σέ ἐπ’ ἀόριστον ἀργία. Σύμφωνα μέ τά ὅσα ἔγιναν γνωστά ἀπό τήν Ἱερά Σύνοδο ἡ ἐπιβολή τῆς ποινῆς, δήλωσε ἡ Ἱερά Σύνοδος, θά ἀρθῆ μόνο ἐάν:
- ὑποβάλει τήν ζητηθεῖσα ἀπό τήν Ἱερά Σύνοδο συγκεκριμένη Ὁμολογία Πίστεως,
- ἀποσύρει τήν προσφυγή του ἤ τήν πρόθεση προσφυγῆς του σέ Πολιτικά Δικαστήρια,
- καταδικάσει τόν “ἀποτειχισμό ἀπό τήν Ἐκκλησία”,
- ἀποδεχθεῖ νέα καθήκοντα στήν Ἱερά Ἀρχιεπισκοπή Κύπρου, τά ὁποῖα θά τοῦ ἀνατεθοῦν ἀπό τόν Ἀρχιεπίσκοπο Κύπρου καί,
- παύσει νά προκαλῆ ἀναστάτωση καί σκανδαλισμό τοῦ πληρώματος τῆς Ἐκκλησίας.
Τόν Νοέμβριο 2025 τό ἱστολόγιο ΕΚΚΛΗΣΙΑ ON LINE εἶχε δημοσιεύσει ἄρθρο, στό ὁποῖο εἶχε σημειωθῆ μεταξύ τῶν ἄλλων ὅτι: «Ὁ “Φ” ἀποκαλύπτει τό περιεχόμενο τῆς ὁμολογίας πίστεως πού καλεῖται νά ὑπογράψη ὁ Μητροπολίτης Τυχικός καί ἡ ὁποία περιορίζεται σέ μόλις 143 λέξεις. Σημειώνεται, ὅτι ὁ λίβελλος δέν ἦταν ποτέ θέμα σύνταξης ἀπό τόν ἴδιο τόν Μητροπολίτη Τυχικό, ἑνός κειμένου στό ὁποῖο θά ὁμολογοῦσε τήν πίστη του, ἀλλά θέμα τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, ἡ ὁποία τοῦ τήν ἔδωσε στό χέρι ἕτοιμη πρός ὑπογραφή.
Ὁλόκληρη ἡ ὁμολογία, ὑπό τόν τίτλο «ΟΜΟΛΟΓΙΑ ΠΙΣΤΕΩΣ, ΗΤΟΙ ΛΙΒΕΛΛΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΤΥΧΙΚΟΥ» ἔχει ὡς ἀκολούθως:
«Θεία χάριτι, παρέχω, εἰς τήν Ὀρθόδοξον ἤτοι τήν Μίαν, Ἁγίαν, Καθολικήν καί Ἀποστολικήν Ἐκκλησίαν, καί τήν Ἱεράν Σύνοδον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, τόν παρόντα, ἔγγραφον λίβελλον, δι’ οὗ καθομολογῶ καί στέργω ἅπαντα τά παρά τῶν Ἁγίων ἑπτά Οἰκουμενικῶν Συνόδων καί τῶν Τοπικῶν Συνόδων, καθώς καί τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκκλησίας (Κρήτη 2016) ἀποφανθέντα. Δηλῶ σεβασμόν, εἰς τάς πανορθοδόξως ἰσχύουσας σχέσεις μετά τῶν ἑτεροδόξων Ἐκκλησιῶν καί εἰς τούς ὑπό τήν αἰγίδα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου Διαλόγους μετά τῶν ἑτεροδόξων Ἐκκλησιῶν. Ἐπί τούτοις δηλώνω ἀπεριφράστως ὑπακοήν εἰς τάς ἀποφάσεις τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, ἀποδέχομαι καί θά τηρῶ πάντα τά πανορθοδόξως κρατοῦντα τά ἀφορῶντα εἰς τήν ἱεράν Παράδοσιν, κυρίως δέ ἀποκηρύττω τόν ἀποτειχισμόν καί τούς ἀποτειχιστάς καθώς καί τά καινοτομηθέντα παρ’ αὐτῶν περί τῶν ἱερῶν κανόνων καί τοῦ ἤθους τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας»».
Γίνεται καταφανές ὅτι σκοπός τοῦ Ἀρχιεπισκόπου καί τῶν μελῶν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου δέν εἶναι νά ὑπογράψη ὁ Μητροπολίτης Τυχικός Ὁμολογία Πίστεως, ἄλλωστε τό φρόνημα τοῦ Σεβασμιωτάτου εἶναι ἀκραιφνῶς ὀρθόδοξο, κάτι τό ὁποῖο εἶναι γνωστό σέ ὅλους, σκοπός ἦταν νά ὑπογράψη ὁμολογία ὑποταγῆς, ἡ ὁποία νά ἔχη καθαρά δεσμευτικό καί πειθαρχικό χαρακτήρα, νά λειτουργῆ δηλαδή κάτι ὡς ὅρκος (νέας) πίστεως. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου, προκειμένου νά ἐπιβάλη τήν παντοδυναμία του ἀλλά καί τήν ὑποταγή τοῦ ἐπισκοπικοῦ σώματος, καθώς καί τοῦ συνόλου τῶν πιστῶν τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, στίς ἀποφάσεις τῆς ψευδοσυνόδου τῆς Κρήτης, δέν δίστασε νά χρησιμοποιήση τόν Μητροπολίτη Τυχικό ὡς “ἀποπομπαῖο τράγο”, ὡς παράδειγμα πρός ἀποφυγήν, γιά νά καταδείξη στό ἐκκλησιαστικό σῶμα, τί περιμένει ὅποιον ἔλθει σέ ἀντίθεση μέ τίς προσωπικές ἐπιλογές του, ἤ δέν ἀποδέχεται τίς κακοδοξίες τῆς ψευδοσυνόδου τῆς Κρήτης.
Μάλιστα, γιά νά καταδείξη ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ὅτι οἱ ἀποφάσεις τῆς συνόδου τῆς Κρήτης ἔχουν -δῆθεν- πανορθόδοξο κῦρος, δέν δίστασε νά τίς συγκρίνη μέ ἐκεῖνες τῶν ἑπτά Οἰκουμενικῶν Συνόδων! Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος μέ τόν λίβελλο τόν ὁποῖο θέλησε νά ὑπογράψη ὁ Μητροπολίτης Τυχικός, ἀποδεικνύει ὅτι ἐστερνίζεται στό ἀκέραιο τήν κακοδοξία ὅτι ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ δέν εἶναι μόνον ἡ Μία, Ἁγία, Καθολική καί Ἀποστολική Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ἀλλά καί ὅτι ἔξω ἀπό αὐτήν δέν ὑπάρχουν αἱρέσεις καί σχίσματα, ἀλλά ἑτερόδοξες “ἐκκλησίες”. Πῶς ὅμως εἶναι δυνατόν νά ὀνομάση τίς χριστιανικές κοινότητες ἐκκλησίες, ἀνατρέποντας μία παράδοση 10 αἰώνων; Ἐάν οἱ ἑτερόδοξοι εἶναι ὄντως “έκκλησίες”, τότε κακῶς οἱ Πατέρες κατεδίκασαν συνοδικῶς ὡς αἱρετικούς τούς ἐξάρχους τους. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ζητᾶ μέσω τοῦ λιβέλλου, σεβασμό στούς “διαλόγους”, ὅμως οἱ “διάλογοι” ἀποδεδειγμένα καλλιεργοῦν κακόδοξες-ἀντορθόδοξες θέσεις, ξένες πρός τήν Πίστη καί τήν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Δηλαδή, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος, ζητώντας τήν ἄνευ ὅρων ὑποταγή στίς ἀποφάσεις τῆς Κρήτης, σκοπό ἔχει νά προσδώση ἐκκλησιαστικότητα στήν αἵρεση, νά ἀλλοιώση -ἕως καταργήσεως- τά κανονικά καί χαρισματικά ὅρια τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ καί νά συμπεριλάβη τίς αἱρέσεις καί τά σχίσματα ἐντός Αὐτῆς.
Εἶναι καταφανές ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου καί ἡ ὑποταγμένη εἰς αὐτόν Ἱερά Σύνοδος, ὁμοῦ, ὑπηρετοῦν τήν βίαιη προσπάθεια ἐπιβολῆς στήν τοπική Ἐκκλησία τῶν κακοδοξιῶν τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, ζητώντας τήν ἀπόλυτη ὑποταγή, διά ἐγγράφου δεσμεύσεως.
Ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς, ἑρμηνεύοντας τόν λόγο τοῦ ἀποστόλου Παύλου «μέχρι καταντήσωμεν οἱ πάντες εἰς τήν ἑνότητα τῆς πίστεως καί τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ», σημειώνει: Ἡ πίστις στόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό καί ἡ γνώση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, ἀποτελοῦν οὐσιαστική καί ἀδιάσπαστη ἑνότητα. Αὐτά τά δύο εἶναι ἕνα στήν Ἐκκλησία. Ἑνότητα τῆς πίστεως ὑπάρχει, ὅταν δέν ὑπάρχει διαφωνία στά δόγματα. Αὐτό ἀποτελεῖ τήν ἐπίγνωση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τό ὅτι δέν ὑπάρχει διαφωνία περί Αὐτοῦ”. (ἀπό τήν στιγμή πού ὁ Ἀρχιεπίσκοπος διαφωνεῖ μέ τά δόγματα τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, ἀποδεικνύει ὅτι δέν ἔχει ἐπίγνωση τοῦ Υἱοῦ Τοῦ Θεοῦ, δέν διακονεῖ τήν ἑνότητα μέσα στήν Ἐκκλησία του). Καί ἀναρωτιέται ἐν συνεχείᾳ ὁ θεῖος Ἰουστῖνος, «τί εἶναι ὁ τέλειος ἄνθρωπος καί ποιός εἶναι ὁ τέλειος ἄνθρωπος; Ὁ Θεάνθρωπος ἀπό τήν ἄπειρη καί ἀκόρεστη φιλανθρωπία του, μεταμόρφωσε τόν ἑαυτό του, τόν “τέλειο ἄνδρα” σέ Ἐκκλησία, γιά νά μεταμορφώση ὅλους ἐκείνους πού θά γίνουν μέλη της σέ τέλειους ἄνδρες. Ἕνας εἶναι ὁ σκοπός ὁλόκληρης τῆς Θεανθρώπινης οἰκονομίας τῆς σωτηρίας: “ἵνα ἄρτιος, ἦ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, πρός πᾶν ἔργον ἀγαθόν ἐξηρτημένος”».
Ἐξ ὅλων αὐτῶν μποροῦμε νά συμπεράνουμε ὅτι ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας σημαίνει τήν ἕνωση τῶν πιστῶν, μεταξύ των καί μετά τοῦ Θεοῦ, ἐν ὀρθοδόξῳ πίστει. Ὅμως ὅταν κάποιος κακόδοξος διασπᾶ τήν ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας, οὐσιαστικά προκαλεῖ σχίσμα μέσα στήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Ἕνα σχίσμα πού γίνεται ἐπικινδυνότερο καί πλέον ὀλέθριο, ὅταν αὐτός ὁ διασπαστής εἶναι ἐπίσκοπος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐπιφορτισθῆ ὡς διακονία νά προσφέρη γνησιότητα βίου, νά εἶναι στρατευμένος ἀποφασιστικά καί ἀμετάκλητα στήν προάσπιση τῆς Ἀληθείας. Ἕνας ἐπίσκοπος ὅμως διασπαστής, ἐμποδίζει τόν τελικό σκοπό τῆς Ἐκκλησίας, τόσο γιά τόν ἴδιο, ὅσο καί γιά τούς πιστούς πού ποιμαίνει, πού εἶναι ἡ ἐν Χριστῷ θέωση. Δηλαδή, ἀποτυγχάνει στόν προορισμό πού τοῦ ἀνέθεσε ὁ Κύριος, νά βόσκη τά πρόβατά Tου, ὡς γνήσιος ποιμήν, καί ὄχι ὡς “μισθωτός”.
