«Πνευματική φαρέτρα τοῦ Ὀρθοδόξου Χριστιανοῦ»
ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΖΗΝΟΒΙΟΣ ΓΚΙΝΤΕΣΚΟΥ
ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΧΩΡΑΪΤΣΑ
Ὑπό π. Ἰωαννικίου Μπάλαν
Ἀνάμεσα στούς ἱεραποστόλους Πνευματικούς τῆς Μητροπόλεως Σουτσεάβας εἶναι καί ὁ ἀρχιμ. π. Ζηνόβιος, ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Χωραΐτσα. Ἡ πανοσιότης του ἀπέκτησε μία ποιμαντική ἐμπειρία, διότι εἶναι ταυτόχρονα καί ὁ Πνευματικός ἑπτά γειτονικῶν πρός τήν Μονή του χωριῶν.
Μετέβην στό μοναστήρι του καί μέ χαρά δέχθηκε νά συνομιλήση μαζί μου μερικά πνευματικά θέματα.
-Πανοσιώτατε πάτερ Ζηνόβιε, ἀπό πότε αἰσθανθήκατε τήν κλῆσι γιά τήν μοναχική ζωή καί τήν ἱερωσύνη;
-Τίς δύο αὐτές ἐξ οὐρανοῦ κλήσεις, τίς αἰσθάνθηκα ἀπό τήν παιδική μου ἡλικία, ὅταν προσευχόμουν στό σπίτι, δίπλα στήν μητέρα μου ἤ ὅταν ἀδρασκέλιζα τό κατώφλι νά μπῶ στήν ἐκκλησία τοῦ χωριοῦ μου. Τότε αἰσθανόμουν μία ἀνείπωτη χαρά νά βλέπω τόν ἱερέα νά λειτουργῆ καί τούς πιστούς νά ψάλλουν μέ τούς ψάλτες στόν Οἶκο τοῦ Κυρίου. Μεγαλώνοντας, ηὔξανε μέσα μου καί ὁ πόθος γιά τήν ἐκκλησία, τήν προσευχή καί τόν Θεό. Τό καλοκαίροι τοῦ ἔτους 1934 μπῆκα στό μοναστήρι Νεάμτς. Θυμᾶμαι ἦτο ἡ ἑορτή τῆς Ἀναλήψεως τοῦ Χριστοῦ. Ἀπ᾿ ἐκείνη τήν ὥρα ἀφιερώθηκα ὁριστικά στόν Κύριο καί τήν Θεοτόκο Μητέρα Του.
Ποιούς ἐκλεκτούς ἡγουμένους καί Πνευματικούς ἐγνωρίσατε στό Μοναστήρι;
-Ὁ πρῶτος ἡγούμενος καί Πνευματικός μου ἦτο ὁ ἀρχιμανδρίτης Βαλέριος Νικολεάσα. Αὐτός μ᾿ ἐπῆρε μαζί του στό μοναστήρι Σλάτινα, ὅπου ἐνθρονίσθηκε ὡς ἡγούμενος. Ἐκεῖ μέ ἔκειρε μοναχό καί μέ ἔκανε ἱερέα καί Πνευματικό. Ἦτο ἕνας πατήρ καθαρός στήν ψυχή, πρᾶος, σοφός καί μέ συμβούλευε μέ πολλή πνευματική ἀγάπη. Ἐνίοτε μοῦ ἔλεγε τά ἑξῆς. "Μή ξεχνᾶς ὅτι αὐτή ἡ ζωή εἶναι ἕνα δῶρο, τό ὁποῖο μᾶς προσέφερε ὁ Θεός γιά τήν σωτηρία μας. Νά ἀξιοποιοῦμε, λοιπόν, αὐτό τό δῶρο, νά μή χάνουμε τόν καιρό τῆς ζωῆς μας, χωρίς νόημα, διότι γιά κάθε λεπτό πού περνᾶ θά δώσουμε λόγο στόν Δίκαιο Κριτή. Ἐργάζου, ὅσο ὑπάρχει ἡ ἡμέρα, ὅσο εἶσαι ἀκόμη νέος καί ἔχεις κάποιον νά σέ διδάξη καί νά σέ συμβουλεύση".
Ὡς μέσο πνευματικῆς προόδου ὁ Γέροντας μοῦ συνιστοῦσε τήν ἐπίμονη προσευχή, τούς ταπεινούς στοχασμούς καί τήν ὑπομονή στούς πειρασμούς, "διότι ἀπ'αὐτά τά πνευματικά ἔργα καρποφοροῦν σάν βλαστοί ὅλες οἱ ἄλλες ἀρετές, ὅπως ἡσυχία, καθαρότης τῆς καρδίας, χαρά τῆς συνειδήσεως, ταπείνωσις, ὑπακοή, πραότης, συμπάθεια γιά τούς ἄλλους καί πάνω ἀπό ὅλα ἡ ἀγάπη, διά τῆς ὁποίας ἀνοίγονται οἱ πῦλες τοῦ οὐρανοῦ..."
Ἄλλη φορά μέ ἐδίδασκε τά ἑξῆς. " Ἡ προσευχή ἀνάβει στήν ψυχή τήν φλόγα τῆς ἀγάπης γιά τόν Χριστό, ἀπομακρύνει τά σύννεφα τῶν πειρασμῶν, σβήνει τήν φλόγα τῶν παθῶν, λαμπρύνει τίς αἰσθήσεις, τίς σωματικές καί τίς πνευματικές. Ἡ προσευχή εἶναι τό ἀδιάκοπο ἔργο τοῦ μοναχοῦ, ὁ ὁποῖος δέν πρέπει νά ἔχη ἄλλη φροντίδα. Χωρίς προσευχή δέν ἠμποροῦμε νά σωθοῦμε, δέν ἠμποροῦμε νά ἀνέλθουμε τήν κλίμακα τῆς ἁγιότητος καί τελειότητος". Θυμᾶμαι κάποτε μπῆκα αἰφνιδίως στό κελλί τοῦ ἡγουμένου καί τόν βρῆκα γονατιστόν μπροστά στίς εἰκόνες μέ τήν μορφή του φωτεινή καί τά μάγουλά του ποτισμένα ἀπό τά δάκρυά του. Ὁ Γέροντάς μου προσεύχεται πολύ καί ἔχει τό χάρισμα τῶν δακρύων.
-Τί ἀνακαινιστικά ἔργα ἐπετελέσατε στίς ἐκκλησίες τῶν ἐνοριῶν σας καί στό μοναστήρι σας τίς τελευταῖες δεκαετίες;
-'Ανεκαίνισα ἐξ ὁλοκλήρου δύο ἐνοριακές ἐκκλησίες καί τήν ἐκκλησία τῆς σκήτης, στήν ὁποία ἤμουν ἡγούμενος ἀρκετά χρόνια. Ἐδῶ καί ἑπτά χρόνια εἶμαι ἡγούμενος στό μοναστήρι Χωραΐτσα καί κοπιάζω νά ἀποτελειώσω τά ἔργα τῆς γενικῆς ἀνακαινίσεως τῆς μεγάλης ἐκκλησίας, τῶν κελλίων καί ὁλοκλήρου τοῦ προαυλίου χώρου. Εἶναι δύσκολες ἐργασίες τίς ὁποῖες κάνω μέ μεγάλες θυσίες, ἀλλά φέρουν χαρά στίς ψυχές ὅλων μας. Λυποῦμαι, διότι δέν ἔκανα στήν ζωή μου, ὅσα ἔργα θά ἔπρεπε. Ὅμως εὐχαριστῶ τόν Θεό, διότι μ᾿ ἐβοήθησε νά κάνω ὅ,τι ἠμποροῦσα.
Ποιός σᾶς ἐβοήθησε νά κάνετε αὐτά τά ἐκκλησιαστικά οἰκοδομικά ἔργα;
Ὁ λαός, πάτερ. Αὐτός ὁ χρυσός λαός, ὁ πρᾶος καί πιστός, ὁ ὁποῖος δίνει τά πάντα γιά τήν πίστι, γιά τόν Θεό. Ὅταν ἀκοῦνε οἱ Χριστιανοί μας ὅτι κτίζεται ἤ ἀνακαινίζεται μία ἐκκλησία, ἕνα μοναστήρι, ἤ ἁγιογραφεῖται ἕνας ἱερός τόπος, κάνουν τό πᾶν γιά νά βοηθήσουν. Αὐτοί εἶναι οἱ πρῶτοι πού συμβάλλουν καί οἱ πρῶτοι πού χαίρονται, δίπλα σ᾿ ἐμᾶς γι' αὐτά τά ἔργα. Ὁ στενός δεσμός μεταξύ μοναστηριῶν, μοναχῶν καί λαοῦ μας, ἰδιαίτερα στήν πατρίδα μας, εἶναι πολύ παλαιός καί ἐκφράζει τήν ἐνότητα τῆς πίστεως, τῆς καρδιᾶς καί τῆς ἀγάπης γιά τόν Χριστό μέ τήν μεγάλη τους ψυχή πού εἶναι ἕτοιμη γιά κάθε θυσία.
ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΣ ΜΑΡΚΙΑΝΟΣ ΤΣΙΟΜΠΟΤΑΡΟΥ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΜΠΙΣΤΡΙΤΣΑ ΝΕΑΜΤΣ
Ὑπό π. Ἰωαννικίου Μπάλαν
Ὁ π. Μαρκιανός προέρχεται μέ μετάνοια ἀπό τό μοναστήρι Βορόνα. Ἐδῶ καί 20 καί πλέον χρόνια κατοικεῖ στήν μονή Μπίστριτσα Νεάμτς. Εἶναι Πνευματικός τῶν μοναχῶν τῆς Μονῆς καί πολλῶν χριστιανῶν τῆς περιοχῆς.
Γεννήθηκε τό 1900 στό χωριό Τουλμπουρένι τοῦ νομοῦ Μποντοσάνι Τό 1925 μπῆκε στό μοναστήρι Βορόνα καί τό 1934 χειροτονήθηκε ἱερεύς. Στά χρόνια 1960-67 ἦτο Πνευματικός στό μοναστήρι Νεάμτς, ἐνῶ ἀπό τό 1967 ἐξομολογεῖ τούς πατέρες τῆς μονῆς Μπίστριτσα.
Εἶναι ἕνας πεπειραμένος Πνευματικός μέ μεγάλη εὐλάβεια στήν ἐφαρμογή τῶν Κανόνων τῆς Ἐκκλησίας. Αὐστηρός στόν ἑαυτό του καί ὀλογομίλητος, ἀλλά ἐλεήμων στήν καρδιά. Εἶναι αὐθεντικός στίς πράξεις καί τά λόγια του, προσεκτικός στίς συμβουλές του, δεμένος μέ τήν ἐκκλησία καί ἀνελλειπής σ' ὅλες τίς Ἀκολουθίες. Εἶναι ἀκούραστος λειτουργός μέχρι σήμερα (1988) καί ξακουστός Πνευματικός τῆς Μολδαβίας.
Πολύ χαρακτηριστικές εἶναι οἱ ἀπαντήσεις τοῦ Γέροντος καί ἀντικατοπτρίζουν τήν ὑψηλή ποιότητα τῆς μοναχικῆς του ζωῆς.
Πῶς πρέπει νά ζήσουν οἱ νέοι μοναχοί, Γέροντα, γιά ν᾿ ἀποκτήσουν τόν Χριστό στήν καρδιά τους;
-Πρῶτα ἀπ' ὅλα πρέπει νά βγάλουμε τήν ὑπερηφάνεια ἀπό τήν καρδιά μας, γιά νά μπῆ μέσα της ὁ Χριστός, διότι ἡ καρδιά τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ θρόνος τῆς Ἁγίας Τριάδος. Αὐτός εἶναι καί ὁ σκοπός τῶν τριῶν μοναχικῶν ὑποσχέσεων-ὑπακοή ἄνευ ὅρων, ἑκούσια πτωχεία καί παρθενία (ἁγνότητα). Μερικοί ἀπό ἐμᾶς ζοῦμε μιά ὁλόκληρη ζωή καί ὅμως δέν κατορθώνουμε νά ἀπομακρύνουμε τήν ὑπερηφάνεια ἀπό τίς καρδιές μας. Ἀλλά ὅποιος θέλει τό συντομώτερο νά ἀπαλλαγῆ ἀπ' αὐτό τό πάθος καί ἀπ᾿ ὅλα τά ἄλλα, νά κάνη τέλεια ὑπακοή, νά ζῆ μέ ὁλοκληρωτική πτωχεία καί περιφρόνησι πρός τά ἐπίγεια καί νά ἀποφεύγη κάθε εἶδος σωματικῆς ἁμαρτίας. Ἡ ὑπακοή μᾶς φέρνει ταπείνωσι στήν καρδιά. Ἡ πτωχεία μᾶς δίνει δάκρυα στήν προσευχή καί μᾶς διδάσκει τήν ὑπομονή, ἐνῶ ἡ καθαρή ζωή μᾶς δίνει τίς πτέρυγες γιά νά πετάξουμε στόν Δημιουργό μας διά τῆς νοερᾶς προσευχῆς. Μ᾿ αὐτά τά τρία ὅπλα θά ἐπιτύχουμε νά κόψουμε τήν κεφαλή τοῦ θηρίου, δηλαδή τήν ὑπερηφάνεια. Ὅταν ὁ οἶκος τῆς καρδιᾶς μας καθαρισθῆ καί σκουπισθῆ ἀπό τούς λογισμούς, τότε ἔρχεται καί ἀναπαύεται τό Ἅγιο Πνεῦμα. Μαζί μέ τόν Πατέρα καί τόν Υἱό ἔρχεται καί κατοικεῖ στήν καρδιά μας καί γινόμεθα οἱ εὐτυχέστεροι ἄνθρωποι ἐπι τῆς γῆς.
Πῶς ἐζήσατε τήν ζωή σας φθάνοντας μέ ὑγεία μέχρι αὐτή τήν εὐλογημένη ἡλικία;
Ἴσως εἶναι τῆς φύσεως. Πάντως ἔκανα μία πάρα πολύ λιτοδίαιτη ζωή. Σ᾿αὐτό συμβάλλει πολύ καί ἡ κατάστασις τῆς ψυχῆς. Ἤμουν ἐκ φύσεως ἕνας θαρραλέος ἄνθρωπος καί δυνατός στούς πειρασμούς καί στίς περιπέτειες τῆς ζωῆς. Δέν ἀπελπίσθηκα ποτέ, οὔτε λυπήθηκα ἀκόμη καί μπροστά στίς πιό δύσκολες συνθῆκες καί τά βάσανα τῆς ζωῆς. Ἔλεγα ὅτι τά πάντα διοικοῦνται ἀπό τόν Θεό καί ἐπίστευα ὅτι εἶμαι πάντοτε στά χέρια Του. Αὐτή ἡ πίστις μέ ἐκράτησε ὑγιῆ, μέ δυνάμωνε, μοῦ ἔδινε θάρρος, πίστι στήν δύναμι τῆς προσευχῆς, ὑπομονή στόν ὁποιονδήποτε πειρασμό. Ἐπίσης μέ τήν Χάρι τοῦ Θεοῦ φυλάχθηκα καθαρός ἀπό ὅλες τίς ἀνθρώπινες ἁμαρτίες, οἱ ὁποῖες γηράσκουν καί φθείρουν πρόωρα τόν ἄνθρωπο. Οὐδέποτε ἐμέθυσα ἀπό κρασί ἤ ἄλλα μεθυστικά ποτά. Ὅταν προσευχόμουν πολύ, ἔτρωγα λίγο, ἐνῶ, ὅταν εἴχαμε σκληρή χειρωνακτική ἐργασία, ἔτρωγα καλλίτερα γιά νά ἠμπορῶ νά σταθῶ καί νά δουλέψω. Ἡ πολλή προσευχή ἀπομακρύνει τήν πεῖνα καί ἐνισχύει τό σῶμα καί τήν ψυχή. Ἀκόμη λειτουργοῦσα πολύ συχνά. Ὤ, τά Ἅγια Μυστήρια ἀνακαινίζουν τίς ψυχικές καί σωματικές δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου. Ἐγώ πιστεύω, ὅτι ἔτσι ἤθελε ὁ Θεός νά ζήσω μέχρι τώρα. Τό καλλίτερο ἀπό ὅλα εἶναι νά ἀφεθοῦμε στό θέλημα τοῦ Θεοῦ γιά ὅλα τά θέματα καί τά πράγματα τῆς ζωῆς μας.
Ποιές συμβουλές μᾶς δίνετε γιά τήν ἁγία προσευχή, Γέροντα;
-Οἱ μοναχοί πρέπει νά προσεύχωνται ἀκατάπαυστα. Αὐτοί εἶναι καλεσμένοι ἀπό τόν Θεό γιά νά προσεύχωνται γιά τήν σωτηρία τους καί γιά ὅλο τόν κόσμο. Ἡ προσευχή εἶναι ἡ ζωή τοῦ κόσμου. Ὅποιος δέν προσεύχεται, δέν ἠμπορεῖ νά εἶναι χριστιανός καί πολύ περισσότερο μοναχός. Γιά τούς μοναχούς ἡ ὠφελιμώτερη προσευχή εἶναι ἡ ἀνάγνωσις τοῦ Ψαλτηρίου καί ἡ εὐχή τοῦ Ἰησοῦ. Κατόπιν ἡ ἀνάγνωσις ἄλλων προσευχῶν, τῶν Ἀκολουθιῶν τῆς Ἐκκλησίας, τῶν Χαιρετισμῶν, τῆς Παρακλήσεως τῆς Θεοτόκου καί ἄλλων. Κατόπιν ὠφελοῦν οἱ μετάνοιες, 300 ἐδαφιαῖες καί 600 προσκυνητές γιά κάθε εἰκοσιτετράωρο. Οἱ ἀσθενεῖς καί ἡλικιωμένοι κάνουν τόν Κανόνα τους καί τίς μετάνοιες, ἀνάλογα μέ τίς δυνάμεις τους ἤ συμπληρώνουν τίς ἐλλείψεις τους μέ τήν εὐχή τοῦ Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ...". Ἀλλά ἡ δυνατώτερη προσευχή στήν ζωή μας εἶναι ἡ θεία Λειτουργία. Οἱ μοναχοί δέν πρέπει ν᾿ἀπουσιάζουν ἀπό τίς ἱερές Ἀκολουθίες, ἐκτός σέ περιπτώσεις ἀσθενείας ἤ διακονήματος. Οἱ μοναχοί πρέπει νά προσεύχωνται καί γιά τόν κόσμο, τούς ἀσθενεῖς, τούς ταξιδιῶτες, τούς κινδυνεύοντες, τούς μισοῦντας καί ἀγαπῶντας αὐτούς καί γι᾿αὐτούς πού τούς ζητοῦν νά προσεύχωνται. Ὑπάρχουν τόσοι ἄνθρωποι πού ἔχουν ἐναποθέσει τήν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας τους στίς προσευχές τῆς Ἐκκλησίας καί τῶν μοναχῶν. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νά τούς ἀπαντήσουμε σ' αὐτό τό αἴτημά τους. Νά μή ξεχνοῦμε νά προσευχώμεθα καί γιά τούς κοιμηθέντες, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τή λύτρωσι καί τήν ψυχική τους ἐλευθερία.
Τί συμβουλές δίνετε σ'ἐμᾶς τά πνευματικά σας παιδιά;
-Ν' ἀκολουθῆτε τά ἴχνη τῶν παλαιοτέρων. Ὅ,τι καλό εἴδατε καί εὐάρεστο στόν Θεό ἀπό τήν ζωή μας αὐτό νά κάνετε καί ἐσεῖς. Ἐνῶ, ὅ,τι κακό εἴδατε σ᾿ ἐμᾶς, νά μή τό ἀκολουθῆτε στήν ζωή σας καί νά προσεύχεσθε γιά ἐμᾶς, ἀκόμη καί γι᾿ αὐτούς πού ἐκοπίασαν νά διατηρήσουν αὐτά τά ἅγια μοναστήρια, γιά τούς κτίτορες, τούς λειτουργούς τῶν ἱερῶν μας Θυσιαστηρίων, νά τούς δώση ὁ Κύριος ἀνάπαυσι καί συγχώρησι τῶν ἁμαρτιῶν τους.
Ποῦ ἐπιθυμεῖτε νά τελειώσετε τήν ζωή σας, Γέροντα;
-Στό μοναστήρι Βορόνα. Ὁ μοναχός εἶναι ὑποχρεωμένος, ἐκεῖ πού ἄρχισε τήν μοναχική ἄσκησί του, ἐκεῖ καί νά παραδώση τήν ψυχή του στά χέρια τοῦ Θεοῦ. Ἔχω μεγάλη ἐλπίδα στήν Κυρία Θεοτόκο καί στίς εὐχές τῶν πνευματικῶν μου παιδιῶν. Προσευχηθῆτε στόν Θεό γιά μένα κι ἐγώ θά παρακαλῶ τόν Θεό γιά τήν ὁσιότητά σας. Αὐτή εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἀγάπη, νά προσευχώμεθα ὁ ἕνας γιά τόν ἄλλον.
Π. ΙΩΣΗΦ ΚΡΑΤΣΙΟΥΝ
(1864-1944)
Ἀνάμεσα στά ἔτη 1925-1944 ἔλαμψε στήν ἀδελφότητα τῆς μονῆς Νεάμτς ἕνας μεγάλος Πνευματικός, ὁ ὁποῖος συνέχισε τό ἔργο τοῦ προκατόχου του, π. Καλλίστου Γεωργίου. Αὐτός ἦτο ὁ π. Ἰωσήφ Κρατσιοῦν. Οἱ γέροντες μᾶς διηγοῦνται μέχρι σήμερα γιά τά πολλά καί θαυμαστά ἔργα τῆς ὁσιότητός του, διότι τό ὄνομά του καί οἱ ἀγῶνες του διαδόθηκαν μακριά ἑκατοντάδες χιλιόμετρα. Πάνω ἀπό ὅλα ὁ π. Ἰωσήφ ἔγινε γνωστός στόν ρουμανικό λαό, διότι διέπρεψε ὡς ἐξομολόγος-Πνευματικός, νηστευτής καί ἐξορκιστής τῶν πονηρῶν πνευμάτων.
Καταγόταν ἀπό τήν κοινότητα Γκιρτσίνα τῆς περιοχῆς τῆς πόλεως Πιάτρα Νεάμτς. Γεννήθηκε τό 1864. Ἀπό τήν νεανική του ἡλικία ἔγινε μαθητής τοῦ μεγάλου ἀσκητοῦ λαϊκοῦ χριστιανοῦ, τοῦ γέροντος Γεωργίου Λαζάρ. Ἀπ᾿ αὐτόν διδάχθηκε καί ἀκολούθησε τίς διάφορες ἀσκήσεις του, ἀνάμεσα στίς ὁποῖες περισσότερο ἀγάπησε τήν νηστεία καί τήν ἀκατάπαυστη προσευχή. Καί μέ δική του προτροπή ἄφησε τό σπίτι του καί τήν οἰκογένειά του, ἀφ᾿ ὅσον δέχθηκε ἡ γυναῖκα του τήν ἐπιθυμία του νά γίνη μοναχός, καί ἦλθε στό μοναστήρι Νεάμτς.
Ἦλθε νά γίνη μοναχός στήν ἡλικία τῶν 49 ἐτῶν. Κατ᾿ ἀρχήν ἐπέρασε σάν δόκιμος στήν σκήτη Βοβιντένια. Κατόπιν μέ τήν εὐλογία τοῦ τότε ἡγουμένου ἐκάρη μεγαλόσχημος μοναχός καί ἀνεχώρησε γιά τήν ἔρημο νά ζήση σάν ἐρημίτης, γύρω ἀπό τά βουνά τῆς σκήτης Παλαιά Εἰκόνα.
Ἀγωνίσθηκε ἐκεῖ ὀκτώ χρόνια πολεμῶντας τόν διάβολο, καί ὑπομένοντας τούς κακούς λογισμούς, τίς σκληρές καιρικές συνθῆκες καί κάθε εἴδους στερήσεις. Τόν χειμῶνα τόν ἐβασάνιζε ὁ παγετός, διότι περπατοῦσε ξυπόλυτος, κατά τό παράδειγμα τοῦ διδασκάλου του. Ἄλλοτε τόν ἐνωχλοῦσαν οἱ λογισμοί νά φύγη γιά τό μοναστήρι. Ἄλλοτε ὑπέφερε ἀπό τήν ὑπερβολική νηστεία, διότι ἔτρωγε μία φορά τήν ἡμέρα. Τό φθινόπωρο ὑπέφερε ἀπό ρευματισμούς, διότι τό κλῖμα ἐκεῖ εἶναι πολύ ψυχρό καί ὑγρό.
Ὅμως ὁ π. Ἰωσήφ ὑπέμενε τίς δοκιμασίες αὐτές καί τούς πειρασμούς διά τῆς συνεχοῦς προσευχῆς καί τῆς ὑπομονῆς. Μετά ἀπό κάποιο διάστημα τό ὄνομά του ἔγινε γνωστό στούς χριστιανούς τῆς περιοχῆς, γι᾿αὐτό καί ἔτρεχαν στό κελλί του γιά προσευχή, συμβουλές καί εὐλογία. Κι ἐκεῖνος τούς δεχόταν ὅλους, μοναχούς καί λαϊκούς. Καί μέ τήν βοήθεια τοῦ ἁγίου Πνεύματος τούς ἀνέπαυε.
Ἕνα ἰδιαίτερο δῶρο πού ἔλαβε ἀπό τόν Θεό, ὅταν ἀκόμη ἦτο στήν ἔρημο, ἦτο ἡ ἐκδίωξις τῶν ἀκαθάρτων πνευμάτων. Ὁ μεγαλόσχημος π. Ἰωσήφ ἐνήστευε πάρα πολύ, ἐδιάβαζε τό Ψαλτήρι μέρα-νύκτα, μέχρις ὅτου οἱ δαίμονες ἀναχωρήσουν ἀπό τούς ἀσθενεῖς.
Ὁ διάβολος δέν ἠμποροῦσε νά ὑποφέρη τούς ἀγῶνες καί τήν ἱεραποστολή πού προσέφερε στούς ἀνθρώπους ὁ π. Ἰωσήφ καί ξεσήκωσε πόλεμο ἐναντίον του, εἴτε μέσῳ λαϊκῶν, εἴτε μέσῳ μοναχῶν. Διέδιδαν λοιπόν στούς ἄλλους μέ παρακίνησι τοῦ σατανᾶ ὅτι ὁ π. Ἰωσήφ δέν εἶναι ἱερεύς καί δέν ἔχει τήν ἄδεια νά προσεύχεται γιά ἀσθενεῖς. Ἄλλοι ἔλεγαν. Ὁ π. Ἰωσήφ ἀγαπᾶ τά χρήματα καί τήν δόξα τῶν ἀνθρώπων, παρά τήν ἡσυχία καί τήν προσευχή. Γι᾿αὐτό δέχεται στό κελλί του τόσο κόσμο. Ἄλλοι ἔλεγαν ὅτι ὁ π. Ἰωσήφ μένει στήν ἔρημο γιά νά μᾶς πλανᾶ καί καμμία ὠφέλεια δέν ἔχουμε ἀπό τά λόγια του. Αὐτός πρέπει νά μπῆ σέ μοναστήρι γιά νά μή κάνη ἐδῶ στήν ἔρημο τά θελήματά του. Πολλή ταραχή ἔφεραν καί στήν ἀδελφότητα τῆς κυριάρχου Μονῆς, λέγοντας ἤ νά μπῆ στό μοναστήρι ἤ νά φύγη ἀπ᾿ ἐκεῖ πού εὑρίσκεται.
Ἀλλά ὁ καλός ἀγωνιστής δέν ἀπελπίσθηκε, οὔτε ἔπαυσε νά δέχεται τούς ἀνθρώπους καί νά προσεύχεται γιά τήν ἀνακούφισι τῶν προβλημάτων τους.
Μετά ἀπό τόσους πειρασμούς, ἐπῆγε ὁ π. Ἰωσήφ στόν ἐπίσκοπο καί ἡγούμενο τῆς μονῆς Νεάμτς, τόν Νικόδημο καί τόν ἐρώτησε.
-Τί νά κάνω, θεοφιλέστατε ἅγιε ἡγούμενε, διότι ὁ πόλεμος τοῦ σατανᾶ δέν μέ ἀφήνει ἥσυχον.
Ᾱὔριο ἔλα στήν ἀδελφότητά μας. Ἔτσι θά δώσης τόπο στήν ὀργή τῶν κατηγόρων σου καί θά τούς ἀποδείξης ὅτι εἶσαι ἀθῶος. Ἔκανε ὑπακοή καί μπῆκε στήν συνοδεία τῆς κυριάρχου Μονῆς. Ἀργότερα ὁ Ἡγούμενος τόν ἐκάλσε καί τοῦ εἶπε πώς τήν τάδε ἡμερομηνία θά τόν χειροτονήση διάκονο καί ἱερέα.
-Εἶμαι ἄνθρωπος ἁμαρτωλός, Θεοφιλέστατε καί ἀνάξιος αὐτῆς τῆς τιμῆς.
-Κάνε ὑπακοή μέχρι τόν θάνατό σου καί δέν θά σφάλης.
-Ναί, ἀλλά εἶμαι χαζός καί ἀγράμματος. Παλαιότερα ἤμουν καί παντρεμμένος. Ἐνῶ τώρα εἶμαι καί ἀρκετά ἡλικιωμένος...
-Πάτερ Ἰωσήφ, κάνε ὑπακοή, διότι ἔτσι θά νικηθῆ ὁ διάβολος καί οἱ πειρασμοί θά γυρίσουν στό κεφάλι του. Μετά, ξέρεις, ὅτι ὁ Θεός δέν ζητεῖ γνώσεις, ἀλλά καθαρή καρδιά. Λοιπόν, δέξου τήν ἱερωσύνη καί πολύς κόσμος θά εὑρίσκη σωτηρία στό ἐπιτραχήλιό σου. Δέν βλέπεις τί ἀνάγκη ἔχουν οἱ Χριστιανοί μας ἀπό καλούς Πνευματικούς;
-Εὐλόγησέ με, Δέσποτα καί ἄς γίνη τό θέλημα τοῦ Θεοῦ!
Μετά τήν χειροτονία του σέ ἱερέα καί τήν χειροθεσία του σέ Πνευματικό ὁ π. Ἰωσήφ δεχόταν καθημερινά πολύ κόσμο μέ ποικίλα προβλήματα καί ἀσθένειες.
Γιά νά μή τόν ἐνοχλῆ ὁ διάβολος ἀπό πειρασμούς, ἐνδύθηκε περισσότερο τήν πανοπλία τοῦ Θεοῦ, τήν Θεία Χάρι προσευχόμενος καί νηστεύων καθημερινῶς. Βρασμένο φαγητό ἔτρωγε μόνο κάθε Σάββατο καί Κυριακή. Τίς ἄλλες ἡμέρες γευόταν τό βράδυ μία φέτα ψωμί μέ ἕνα ποτήρι νερό. Τήν Τετάρτη καί Παρασκευή δέν ἔτρωγε τίποτε. Ἐάν ἐπρόκειτο νά διαβάση τίς εὐχές τοῦ Μεγάλου Βασιλείου γιά τούς δαιμονόπληκτους ἀδελφούς, δέν ἔτρωγε καθόλου ἐπί τρεῖς ἡμέρες. Μόνο προσευχόταν. Καθημερινά ἐδιάβαζε μέχρι 10 Καθίσματα τοῦ Ψαλτηρίου. Ἐνίοτε δέν ἔτρωγε τίποτε, οὔτε ἔβγαινε ἔξω ἀπό τό κελλί του, μέχρις ὅτου τελειώση τήν ἀνάγνωσι τοῦ ψαλτηρίου. Τήν νύκτα ἐκοιμᾶτο μέχρι 4 ὥρες τό πολύ. Ὅταν εἶχε σοβαρές περιπτώσεις ἀσθενῶν δέν ἐκοιμᾶτο μέχρι τόν ὄρθρο καί μετά ἐκοιμόταν ἐπί δύο ὧρες. Μετά τό Μεσονυκτικό (στήν Ρουμανία καί στίς Σλαβικές Ἐκκλησίες οἱ ἀκολουθίες Ἑσπερινοῦ, Μεσονυκτικοῦ καί ὄρθρου μέ τήν Πρώτη Ὥρα διαβάζονται τό βράδυ, ἐνῶ τό πρωΐ ἀρχίζουν μέ τούς Χαιρετισμούς τῆς Θεοτόκου, τίς Ὧρες Τρίτη καί Ἕκτη καί τήν Θεία Λειτουργία) ἐδιάβαζε τούς ἀσθενεῖς, τελοῦσε τό Ἅγιο Εὐχέλαιο, τήν ἐξομολόγησι τῶν ἀσθενῶν καί τούς συμβούλευε σχετικά. Κάθε ἀπόγευμα στίς 5 ἡ ὥρα, ἄνοιγε πάλι τήν πόρτα τοῦ κελλιοῦ του καί συνέχιζε τήν ἴδια κοπιαστική ἱεραποστολική του διακονία.
Σάν Πνευματικός ὁ π. Ἰωσήφ ἦτο ἀπό τούς αὐστηροτέρους τῆς Μονῆς. Ἔκρινε τά πράγματα μέ δικαιοσύνη καί λιγώτερο μέ ἔλεος καί συμπάθεια. Προσπαθοῦσε νά τηρῆ τούς κανόνες τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας μέ περισσή ἀφοσίωσι καί εὐλάβεια. Ἐάν κάποιος εἶχε ἁμαρτήσει πολύ, τόν κανόνιζε αὐστηρά. Αὐτό τό ἔκανε ὄχι γιά νά τούς ἀπελπίση καί τούς ἀπομακρύνη ἀπό τόν Θεό, ἀλλά, ἀπεναντίας, γιά νά τούς κάνη νά φοβοῦνται τοῦ λοιποῦ τίς ἁμαρτίες τους, ν᾿ἀγωνισθοῦν νά τίς νικήσουν καί νά μή τίς ἐπαναλάβουν πάλι. Ἀκόμη τούς κανόνιζε αὐστηρά γιά νά φοβηθοῦν τά αἰώνια καί φοβερά βάσανα τῆς κολάσεως πού τούς περιμένουν, ἐάν δέν σταματήσοιυν ν᾿ ἁμαρτάνουν. Ἡ πανοσιότης του ἀντιλαμβανόταν ὅτι περισσότερο μετανοεῖ ὁ ἄνθρωπος, ὅταν τοῦ μιλᾶς γιά τά βάσανα, παρά γιά τόν παράδεισο. Παράλληλα ἦτο αὐστηρός καί μέ τούς ἀδιάφορους, οἱ ὁποῖοι εἶχαν μεγάλες ἁμαρτίες, ἀλλά δέν ἤθελαν νά ἐξομολογηθοῦν καί νά κλαύσουν γι᾿ αὐτές. Ἀκόμη ἦτο αὐστηρός καί γιά τούς μή νηστεύοντες, τούς πόρνους, τούς ἅρπαγες καί τούς κατακρίνοντες τόν Κλῆρο καί τά Ἅγια Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας μας.
Ἐάν κάποιος μετανοοῦσε μετά δακρύων γιά τά κακά του ἔργα, τοῦ ἔδινε μικρό ἐπιτίμιο. Τά συνηθισμένα ἐπιτίμια, πού ἔβαζε ἦσαν τά ἑξῆς. Νά κρατοῦν ἐπακριβῶς τίς νηστεῖες τοῦ ἔτους, νά ζοῦν μέ καθαρότητα, νά τρώγουν μερικές φορές, χωρίς λάδι καί κρασί, νά κάνουν 50-100 μετάνοιες τήν ἡμέρα, νά τρώγουν μία φορά τήν ἡμέρα, μετά τήν δύσι τοῦ ἡλίου...
Τήν Θεία Κοινωνία ἔδινε στούς πιστούς μέ πολλή προσοχή καί φειδώ. Μόνο στούς ἀληθινά ἀξίους. Πολύ σπάνια νά ἔκανε συγκατάβασι. Μόνο σέ ἐξαιρετικές περιπτώσεις. Συχνά τούς ἔλεγε. "Ἡ θεία Κοινωνία εἶναι θεῖο συμπόσιο γιά τούς ἁγίους, τροφή καί φάρμακο γιά τούς μετανοοῦντας καί φωτιά γιά τούς ἁμαρτωλούς". Κατόπιν προσέθετε. "Καλλίτερα νά τήν ποθοῦμε ἀδιάκοπα μέσα ἀπό τήν καρδιά μας καί νά τήν λαμβάνουμε ἀραιά, παρά νά κοινωνοῦμε συχνά καί μέ ἀδιαφορία καί ἀνευλάβεια. Γι᾿αὐτό καί ὑπάρχουν πολλοί ἀσθενεῖς ἀνάμεσά σας καί μερικοί πεθαίνουν ἄσχημα, διότι κοινωνοῦν ἀπό συνήθεια, χωρίς δάκρυα καί πίστι. Κανείς νά μή πλησιάζη τό Ἅγιο Ποτήριο, χωρίς δάκρυα", ἔλεγε συχνά.
Μέ τήν ἴδια προσοχή καί τόν θεῖο φόβο τελοῦσε καί τό Μυστήριο τῆς Ἱερᾶς 'Εξομολογήσεως. Δεχόταν ὅλους, ὅσοι ἤρχοντο σ᾿αὐτόν, ὁποιαδήποτε ἡμέρα καί ὥρα. Ἔκανε τήν ἐξομολόγησι, χωρίς βιασύνη, γιά νά μή μείνη ἔστω κι ἕνα ἁμάρτημα ἀνεξομολόγητο.
Ὁ π. Ἰωσήφ ἦτο πράγματι πολύ φλογερός καί προσεκτικός στό πνευματικό του ἔργο. Οὐδέποτε γελοῦσε. Δέν ἤξερε νά μιλᾶ ὡραῖα, οὔτε πολύ, οὔτε μέ καλολογίες. Ἤξερε ὅμως νά προσεύχεται πολύ, νά σιωπᾶ καί νά διδάσκη τούς ἄλλους νύκτα καί ἡμέρα μέ τήν ζωή του καί τά ἔργα του.
Στήν ἐξομολόγησι ζητοῦσε ἀπό τόν καθένα βαθειά ταπείνωσι, ὁμολογία προσωπικῆς του ἐνοχῆς γιά ὅσα ἔκανε, δάκρυα, εἰλικρινῆ ἐξαγόρευσι καί προπαντός, ἀποφασιστικότητα νά μή ἐπαναλάβη τά ἴδια. Μετά τήν ἐξομολόγησι, ἡ ὁποία μποροῦσε νά διαρκέση μέχρι δύο ὧρες, ἔδινε στούς ἐξομολογημένους τίς κατάλληλες συμβουλές.
Συνήθως σ᾿αὐτόν ἐπήγαιναν γιά ἐξομολόγησι ἄνθρωποι, πού ἦσαν ζυμωμένοι στά πνευματικά, ἀπελπισμένοι, μέ βαρειά ἁμαρτήματα καί ἀσθενεῖς παντός εἴδους. Γιά τόν καθένα ἔκανε τό πᾶν νά τούς βοηθήση πνευματικά. Ἤθελε καί ἐπεδίωκε ὅλοι τους νά ἐπιστρέψουν στά σπίτια τους θεραπευμένοι καί παρηγορημένοι. Μάλιστα, ἐπειδή ἦτο πολύ αὐστηρός, τραβοῦσε κοντά του ἀνθρώπους πού ἐπάσχιζαν νά βροῦν ἕνα καλό καί ἄξιο Πνευματικό.
Κάποτε ἦλθε ἕνας χριστιανός ἀπό τό χωριό Πιπιρίγκ. Ἦτο στενοχωρημένος καί ταραγμένος.
-Πανοσιώτατε πάτερ, ἦλθα νά πληρώσω νά μοῦ κάνης μία εἰδική θεία Λειτουργία. Εἶμαι ταραγμένος. Δέν ξέρω τί νά κάνω. Ἔχω πρόβλημα μέ τόν κακό γείτονά μου, ὁ ὁποῖος δέν μέ καταλαβαίνει καθόλου. Πάντοτε μαλλώνουμε. Πάντοτε μέ ὀνειδίζει. Πρίν λίγες ἡμέρες ἔβαλε φωτιά σέ μιά θημωνιά μέ σανό γιά τά ζῶα μου. Θέλω λοιπόν νά πληρώσω νά γίνη μία εἰδική ἀκολουθία. Ἐάν εἶμαι ἐγώ ἔνοχος, νά μέ παιδεύση ὁ Θεός, ἐνῶ, ἐάν εἶναι αὐτός, νά τόν κατακεραυνώση ὁ Θεός, ὅπως Ἐκεῖνος γνωρίζει...
-Ἀδελφέ, εἶναι μεγάλη ἁμαρτία νά προσευχηθῆς στόν Θεό γιά τήν τιμωρία τοῦ πλησίον σου. Ὁ Θεός ἔδωσε ἐντολή ν᾿ ἀγαποῦμε ὁ ἕνας τόν ἄλλον, νά συγχωροῦμε ὁ ἕνας τόν ἄλλον καί νά προσευχώμεθα ὁ ἕνας γιά τόν ἄλλο. Ποτέ δέν μᾶς εἶπε νά ἐκδικούμεθα τούς ἄλλους.
-Δέν ἔχω ἡσυχία, πάτερ. Αὐτός ὁ ἄνθρωπος θέλει νά μοῦ καταστρέψη τό σπίτι, τήν περιουσία, τήν τιμή, καί τήν οἰκογένειά μου. Μέ ἀπειλεῖ, μέ ὑβρίζει, μοῦ στήνει ἐνέδρες. Θέλω νά κάνω προσευχή νά τόν τιμωρήση ὁ Θεός, διότι μόνο Αὐτός εἶναι Δίκαιος.
-'Αδελφέ, μεῖνε αὐτή τήν νύκτα μαζί μου. Ἄλλωστε πλησιάζει νά νυκτώση. Μεῖνε στό διπλανό κελλί. Θά προσευχηθοῦμε καί οἱ δυό αὐτή τήν νύκτα γιά τόν ἐχθρό σου. Τό πρωΐ, ὅ,τι θά μᾶς φωτίση ὁ Θεός, θά κάνουμε.
-Θά μείνω, πάτερ, τοῦ εἶπε ἱκανοποιημένος ο ἄνθρωπος αὐτός.
Τήν νύκτα ἐκείνη αὐτός ὁ ἄνθρωπος βασανιζόταν ἀπό τούς λογισμούς του. Προσευχήθηκε. Ἔκανε καί μετάνοιες, ὅπως τοῦ εἶχε εἰπῆ ὁ π. Ἰωσήφ. Στό ὄνειρό του εἶδε ἕνα φοβερό πρᾶγμα. Πρίν ἀκόμη ξημερώσει, κτυποῦσε δυνατά τήν πόρτα τοῦ Γέροντα.
-Εὐλόγησέ με, πάτερ Ἰωσήφ.
-Τί εἶναι παιδί μου, πῶς κοιμήθηκες;
Εἶδα ἕνα φοβερό ὄνειρο. Εἶδα ὅτι ἤμουν παντοῦ τραυματισμένος καί αἱματωμένος, στό πρόσωπο, στίς πλάτες, στό στῆθος, στά χέρια...Μερικοί μαῦροι καί ἄγριοι ἄνθρωποι μέ κτυποῦσαν δυνατά. Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ἔφταιξα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Δέν θέλω πλέον νά ἐκδικηθῶ τόν γείτονά μου, ὅ,τι δήποτε καί νά μοῦ ἔκανε. Θέλω νά συμφιλιωθῶ μαζί του.
-Καλά, παιδί μου. Τώρα ἠμπορεῖς νά ὑπάγης σπίτι σου ἐν εἰρήνῃ.
Ὅταν κατέβηκε τά βουνά τοῦ Κυριακοῦ γιά νά φθάση σπίτι του, συνήντησε τόν γείτονά του. Τοῦ ζήτησε συγχώρησι καί ἔτσι συμφιλιώθηκαν.
Παρόμοιες περιπτώσεις τού συνέβαιναν κάθε ἡμέρα. Κι αὐτός ἐδίδασκε τόν καθένα, ἀνάλογα μέ τήν περίπτωσί του, καί τούς ἔστελλε στά σπίτια τους εἰρηνικούς.
Ὅσοι ἀπό τούς ἀσθενεῖς καί δαιμονιζομένους δέν ἐθεραπεύοντο ἀμέσως, ὁ π. Ἰωσήφ δέν τούς ἐπέτρεπε νά γυρίσουν σπίτια τους. Τούς ἔδινε λίγο φαγητό καί τούς συμβούλευε νά νηστεύουν καί νά προσεύχωνται. Καί ὁ ἴδιος βέβαια ἐνήστευε καί προσευχόταν γιά τήν ὑγεία τους. Ὅσοι καί πάλι παρέμεναν ἀθεράπευτοι, σύμφωνα μέ τίς ἀνεξιχνίαστες βουλές τοῦ Θεοῦ, τούς ἔστελλε στά σπίτια τους μέ τήν ἐντολή νά ἐκτελέσουν καί κάποιο πνευματικό ἀγώνισμα. Κατόπιν τούς ἔλεγε νά ἐπιστρέψουν πάλι σ᾿αὐτόν.
Στήν κεντρική ἐκκλησία τῆς Μονῆς ἐρχόταν ἀραιά. Στεκόταν ὄρθιος δίπλα στόν τάφο τοῦ ἁγίου Παϊσίου Βελιτσικόβσκυ. Δέν ἐκύτταζε ἐδῶ κι ἐκεῖ, ἀλλ᾿ ἦτο ἀπορροφημένος στήν εὐχή τοῦ Ἰησοῦ. Ὅταν τελοῦσε τήν θεία Λειτουργία, ἔβρεχε τήν Ἁγία Τράπεζα μέ τά δάκρυά του.
Δέν ἀπέκτησε κανένα μαθητή, διότι εἶχε δοθῆ ὁλοκληρωτικά σ᾿ ὅλη τήν ζωή του στήν βοήθεια τῶν δυστυχισμένων καί ἀσθενῶν, τῶν ὀρφανῶν καί πλανεμένων.
Ὁ γέροντας Ἰωσήφ σ᾿ ὅλη τήν ζωή του δέν ἀγάπησε τά χρήματα, τίς περιουσίες καί τήν κενή καί ματαία δόξα τοῦ κόσμου. Ὅ,τι τοῦ ἔδιναν οἱ Χριστιανοί τά ἐμοίραζε στούς ἄλλους ἤ τά ἔδινε στό Μοναστήρι. Μέ χρήματα πού ἔδινε κατά καιρούς στό Μοναστήρι ἔγιναν πολλές ἀνακαινίσεις, ὅπως στήν ἐκκλησία, στό ἀρχονταρίκι καί στό νοσοκομεῖο. Ἀκόμη μέ τίς ἐλεημοσύνες του βοηθήθηκαν πολλά ὀρφανά, χῆρες, πτωχοί καί ἄλλοι πονεμένοι ἀπό διάφορες συμφορές.
Τήν ἄνοιξι τοῦ 1944, ὅταν εἶχε φθάσει ἤδη στά 80 χρόνια του, μετά ἀπό μία ὀλιγοήμερη ἀσθένεια, ἐπέρασε στήν αἰώνια ζωή, ἀφήνοντας πίσω του πολλούς ἀσθενεῖς νά κλαῖνε καί νά ἐρωτοῦν. Ποῦ εἶναι τώρα ὁ πατέρας καί γιατρός μας; Ποῦ εἶναι ὁ ἐρημίτης ἀπό τήν σκήτη Παλαιά Εἰκόνα;
Πάτερ Ἰωσήφ, προσεύχου στόν Θεό ὑπέρ ἡμῶν. Ἀμήν.
Μετάφρασις ἀπό τά ρουμανικά Μον. π. Δαμασκηνός Γρηγοριάτης.