Χρήστος Σαλταούρας
Ένα από τα συνηθισμένα επιχειρήματα των Προτεσταντικών αιρέσεων, ενάντια στην τιμή των Αγίων, και ειδικά της Θεοτόκου Μαρίας είναι το εξής : Ο Ιησούς Χριστός λέγουν, δεν απέδιδε καμία ιδιαίτερη τιμή στην μητέρα του και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις την αποκαλούσε απλώς «γύναι» = γυναίκα .....δηλαδή ούτε «μάνα» δεν την έλεγε. Άρα υποστηρίζουν δεν πρέπει να της αποδίδουμε ιδιαίτερη τιμή, ούτε να την αποκαλούμε «Παναγία», «Θεοτόκο», κτλ. Προσπαθούν οι αιρετικοί να προσδώσουν αρνητική - υποτιμητική χροιά στην προσφώνηση «γύναι». Εκμεταλλεύονται το γεγονός ότι σήμερα οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τι σήμαινε και πως χρησιμοποιούνταν στην Αρχαιότητα και στην Αρχαία Γραμματεία η προσφώνηση αυτή. Σήμερα κανείς δεν προσφωνεί την μητέρα του «γυναίκα» ! Στην Αρχαιότητα όμως η προσφώνηση αυτή απευθύνονταν σε Βασίλισσες και γενικώς υπεροχικά και σεβάσμια γυναικεία πρόσωπα. Η προσφώνηση είναι συνώνυμη του «Κυρία».
«λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Τί ἐμοὶ καὶ σοί, γύναι; οὔπω ἥκει ἡ ὥρα μου» Ιωάννης 2:4.
«Ἰησοῦς οὖν ἰδὼν τὴν μητέρα καὶ τὸν μαθητὴν παρεστῶτα ὃν ἠγάπα, λέγει τῇ μητρί αὐτοῦ· Γύναι, ἴδε ὁ υἱός σου» Ιωάννης 19:26.
Όπως θα δούμε η προσφώνηση «γύναι» δεν έχει αρνητική χροιά όπως θέλουν να την παρουσιάσουν οι διάφοροι διαστροφείς των Γραφών. Αντιθέτως αποτελεί πολύ τιμητική προσφώνηση !
«τότε ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ· Ὦ γύναι, μεγάλη σου ἡ πίστις! γενηθήτω σοι ὡς θέλεις. καὶ ἰάθη ἡ θυγάτηρ αὐτῆς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης.» Ματθαίος 15:28.
Ο Ιησούς Χριστός με θαυμασμό και τιμή απευθύνεται σε πιστή γυναίκα αποκαλώντας την «γύναι», και ακολούθως με θαύμα θεραπεύει την κόρη της πιστής και άξιας θαυμασμού και τιμής γυναικός !
Θα πρέπει επίσης να θυμίσουμε ότι ο Χριστός όχι μόνο από σεβασμό και τιμή χρησιμοποιεί το όρο «γύναι», αλλά και επειδή ομιλεί ως Θεός.
Παραδείγματα από την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία με τιμητική χρήση της προσφώνησης «γύναι»:
1. Ομήρου Οδύσσεια : Ο Οδυσσέας χρησιμοποιεί τη λέξη για να απευθυνθεί στην ίδια του τη σύζυγο, τη βασίλισσα Πηνελόπη, με βαθιά εκτίμηση.
Αρχαίο κείμενο: «Ὦ γύναι, οὐκ ἄν τίς με βροτῶν ἐπ' ἀπείρονα γαῖαν νεικέοι…» (Ραψωδία τ, 107-108).
Μετάφραση: «Ω γυναίκα (αρχόντισσα), κανένας θνητός στην απέραντη γη δεν θα μπορούσε να σε κατηγορήσει…».
2. Ευριπίδη «Άλκηστις» : Ο Χορός απευθύνεται στην Άλκηστη, τη βασίλισσα που δέχεται να πεθάνει για να σώσει τον άνδρα της, εξυμνώντας την αρετή της.
Αρχαίο κείμενο: «Ὦ ἐσθλὰ καὶ πρὸ λαμπρᾶς, ὦ γύναι, ἀρετᾶς…».
Μετάφραση: «Ω γενναία γυναίκα, προικισμένη με την πιο λαμπρή αρετή…».
3. Σοφοκλέους «Οιδίπους Τύραννος» : Ο Χορός απευθύνεται με απόλυτο σεβασμό στη βασίλισσα Ιοκάστη, προσπαθώντας να την ηρεμήσει.
Αρχαίο κείμενο: «Γύναι, τί μέλλεις κομίζειν δόμων τόνδ' ἔσω;» (στίχος 678).
Μετάφραση: «Κυρία (βασίλισσα), γιατί καθυστερείς να τον οδηγήσεις μέσα στο παλάτι;».
4. Ομήρου Ιλιάδα : Στο κορυφαίο έπος, οι ήρωες και οι βασιλείς χρησιμοποιούν τη λέξη για να δείξουν σεβασμό στις συζύγους τους ή σε γυναίκες υψηλής κοινωνικής θέσης. Παράδειγμα: Ο Έκτορας απευθύνεται στην Ανδρομάχη κατά τον αποχαιρετισμό τους: «ἦ καὶ ἐμοὶ τάδε πάντα μέλει, γύναι·» (Ραψωδία Ζ, 441).
Μετάφραση: «Κι εμένα με απασχολούν όλα αυτά, αρχόντισσά μου (συζυγε)». Δείχνει ότι την αντιμετωπίζει ως ισότιμη σύντροφο και βασίλισσα.
5. Σοφοκλέους «Αίας» : Ο Αίας απευθύνεται στη σύντροφό του, την Τέκμησσα, με μια φράση που έμεινε ιστορική: Αρχαίο κείμενο: «γύναι, γυναιξὶ κόσμον ἡ σιγὴ φέρει» (στίχος 293).
Μετάφραση: «Κυρία μου, η σιωπή στολίζει τις γυναίκες». Παρά το πατριαρχικό νόημα της φράσης, η ίδια η προσφώνηση «γύναι» είναι γεμάτη αστική ευγένεια και σοβαρότητα.
6. Ευριπίδη «Ελένη» : Όταν ο Μενέλαος συναντά την πραγματική Ελένη στην Αίγυπτο, μένει έκπληκτος από την ομοιότητά της με τη γυναίκα του και της απευθύνεται με απόλυτο δέος και σεβασμό: Αρχαίο κείμενο: «με Ἑλένῃ σ' ὁμοίαν εἶδον, γύναι.» (στίχος 563).
Μετάφραση: «Σε είδα και σου βρίσκω τεράστια ομοιότητα με την Ελένη, αρχοντοπούλα / κυρία μου».
Ας μην παρασυρόμαστε λοιπόν από τα έωλα επιχειρήματα των αιρετικών. Να οπλιζόμαστε με γνώση και να τους αποστομώνουμε.
ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ