ΙΧΘΥΣ: Ιησούς Χριστός Θεού Υιός Σωτήρ

Κυριακή 5 Ιουλίου 2026

Οι συγχρονοι Γαδαρηνοι (ἐπισκοπος Αυγουστινος Ν. Καντιωτης)

αθεοφ. παπας14. Κυριακὴ Ε΄ τοῦ Ματθαίου (8,28 – 9,1)
Περίοδος Δ΄ – Ἔτος ΜΓ΄/ Φλώρινα – ἀριθμ. φύλλου 2740
5 Ἰουλίου 2026
Συντάκτης (†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Ν. Καντιώτης

Οι συγχρονοι Γαδαρηνοι

«Καὶ ἰδοὺ πᾶσα ἡ πόλις ἐξῆλθεν εἰς συνάντησιν τῷ Ἰησοῦ, καὶ ἰδόν­τες αὐτὸν παρεκάλεσαν ὅπως μεταβῇ ἀπὸ τὸν ὁρίων αὐτῶν»  

Τὸ σημερινὸ εὐαγγέλιο (βλ. Ματθ. 8,28-9,1), ἀγαπητοί μου, λέει ὅτι ὁ Κύριος ἐπισκέφθηκε κάποια πόλι. Πῆγε μὲ πλοιάριο στὴν ἀνατολικὴ ὄχθη τῆς λίμνης Γεννησαρέτ, στὴν πόλι τῶν Γαδαρηνῶν. Τί ἔ­­πρεπε νὰ κάνουν οἱ Γαδαρηνοί; Ἔπρεπε νὰ βγοῦν ὅλοι νὰ τὸν ὑποδεχθοῦν μὲ ἄνθη. Αὐτοὶ τοῦ εἶ­παν· Φύγε, δὲν σὲ θέλουμε. Τί ἀχαριστία! Καὶ ὁ Χριστός; Ἔφυγε ἀπὸ τὰ ὅριά τους! Ποιά ἦταν ἡ αἰτία ποὺ τὸν ἔδιωξαν μὲ τόση ἀγένεια καὶ βαρβαρότητα;

Λίγο ἔξω ἀπὸ τὴν πόλι τους ζοῦσαν δύο δαιμο­νισμένοι. Κανείς δὲν μποροῦσε νὰ τοὺς τιθασεύ­σῃ. Ὁ Χριστὸς ὅμως μὲ μία διαταγή του τοὺς θεράπευσε. Μὰ δὲν ἔκανε μόνο αὐτό· ἔκανε καὶ κάτι ἄλλο. Τὸ ἕνα ἦταν φιλανθρωπία, τὸ ἄλλο ἦταν τιμωρία· εἶνε φιλάνθρωπος, εἶνε καὶ δίκαιος, καὶ ἐ­πιβάλλει κυρώσεις· τὸ Εὐαγγέλιο διδάσκει καὶ τὰ δύο αὐτά. Ἐκεῖ λοιπὸν ἔβοσκε μία ἀγέλη χοίρων. Ὁ Κύριος ἐπέτρεψε στὰ δαιμόνια ποὺ βγῆ­καν ἀ­πὸ τοὺς δαιμονισμένους νὰ μποῦν στοὺς χοίρους καὶ οἱ χοῖροι ἔπεσαν στὴ λίμνη καὶ πνίγηκαν. Ὁ χοιροβοσκὸς γύρισε στὴν πόλι καὶ διηγήθηκε στ᾽ ἀφεντικὰ τὸ γεγονός. Μεγάλη ζημιά, ἀλλὰ καὶ δικαία τιμωρία.
–Μά, θὰ πῆτε, τί ἔφταιγαν τὰ ζῷα ἐκεῖνα;
Φταίει ὁ ἄνθρωπος, ὄχι τὰ ζῷα, ὄχι τὰ δέντρα, ὄχι ἡ φύσις· ἐξ αἰτίας τοῦ ἀνθρώπου ὑποφέρει καὶ ἡ φύσις, τὰ ζῷα, τὰ σπαρτά, οἱ λίμνες, τὰ πάντα. Γίνε σὺ ἅγιος, καὶ ὅλα θὰ γίνουν καλά· γίνε ἁμαρτωλός, καὶ ὅλα θὰ ἐπαναστατήσουν. Σύμφωνα μὲ τὸ Νόμο τοῦ Μωυσέως ὁ Ἰουδαῖος ἀπαγορευόταν νὰ τρώῃ κρέας χοιρινό. Καὶ μέχρι σήμερα ἡ θαυμαστὴ φυλὴ τῶν Ἰουδαίων, φτωχοὶ καὶ πλούσιοι, δὲν τρῶνε κρέας χοιρινό. Τὸ ἔθιμο αὐτὸ μεταδόθηκε καὶ στοὺς Τούρκους· τὸ τηροῦν καὶ οἱ Πομάκοι στὴ Θρᾴκη· σκοτώνουν ἀγριογούρουνα ἀλλὰ ἀγριογούρουνα δὲν τρῶνε. Ὁ Ἕλληνας;…

* * *

Οἱ ἔμποροι τῶν Γαδαρηνῶν ἔκαναν αἰσχρὸ ἐμ­πόριο· γι᾿ αὐτὸ ὁ Κύριος διέταξε τὴν καταστροφὴ τῆς ἀγέλης. Οἱ Γαδαρηνοὶ εἶχαν νὰ διαλέξουν· τὰ γουρούνια, ἢ τὸ Χριστό; Αὐτοὶ ἐν τούτοις τὸν ἔ­διωξαν. Ποιός δὲν ἀγανακτεῖ;
Ἀλλὰ κ᾿ ἐμεῖς τί κάνουμε; ἀντιγράφουμε τοὺς Γαδαρηνούς. Σήμερα στὴ θέσι τοῦ Χριστοῦ εἶνε ὁ ἱερεὺς ἢ ὁ ἐπίσκοπος. Ἡ στάσι τοῦ ἀνθρώπου ἀ­­­πέναντι σ᾿ αὐτοὺς ἀντανακλᾷ στὸ Χριστό. Ὁ ἴ­διος εἶπε στοὺς μαθητάς του· «Ὁ ἀθετῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ» (Λουκ. 10,16). Καὶ σήμερα δυστυχῶς τὸ γένος τῶν Γαδαρηνῶν δὲν ἐξέλιπε· τοὺς ἀντιγράφουμε. Ἀναφέρω μερικὰ παραδείγματα.
 Γνώρισα ἕνα σοφὸ καὶ ἅγιο ἐπίσκοπο. Πῆ­γε σὲ χωριὸ ἑνὸς νησιοῦ ἡμέρα Κυριακὴ καὶ δὲν ὑ­­πῆρχε στὸ ναὸ οὔτε ἕνα παιδὶ νὰ σηκώσῃ τὴ λαμ­­πάδα· εἶχαν παζάρι καὶ πῆγαν ὅλοι ἐκεῖ. Διέταξε ἰσχυρὴ κωδωνοκρουσία, ἀλλὰ «στοῦ κουφοῦ τὴν πόρτα ὅσο θέλεις χτύπα». Ὁ δεσπότης ἔβγαλε αὐ­στηρὴ ἐγκύκλιο, ἀπείλησε ἀφορισμό· αὐτοὶ θύμωσαν καὶ τὸν ἐξύβρισαν. Σᾶς ἐρωτῶ· οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν εἶνε Γαδαρηνοί;
 Ὅταν ἤμουν ἱεροκήρυκας στὴν Κύμη τῆς Εὐ­βοίας εἶχαν κ᾿ ἐκεῖ, 30 χωριά, παζάρι τὴν Κυριακὴ στὴν ἀγορὰ τοῦ Ἀλιβερίου, τῶν Κονιστρῶν καὶ τῆς Κύμης, καὶ οἱ ἐκκλησιὲς ἦταν κατάκλειστες. Ἀναγκάστηκα νὰ ἀγωνιστῶ· καί, ἐνῷ ἀγωνιζόμουν ἐναντίον αὐτῶν, οἱ ἔμποροι τῶν πόλεων ἐκείνων ἔφτασαν μέχρι τὰ ἀνάκτορα καὶ τὸ ὑπουργεῖο τῶν ἐσωτερικῶν καὶ τὴν ἱερὰ Σύνοδο, συμμάχησαν μ᾿ αὐτοὺς καὶ ἄλλοι παράγοντες, καὶ ἀναγ­κάστηκα ἐν καιρῷ νυκτὸς νὰ μετατεθῶ ἀπὸ τὴν ἐ­παρχία ἐκείνη. Διότι οἱ ἄνθρωποι προτιμοῦσαν τὰ ἐμπορικὰ συμφέροντά τους παρὰ νὰ τιμοῦν τὴν ἡμέρα τοῦ Κυρίου.
 Σὲ ἄλλη πόλι ποὺ ὑπηρέτησα ὡς διάκονος, στὸ Μεσολόγγι, εἶχαν μία κακὴ συνήθεια· τὴ Μεγάλη Παρασκευὴ ἔρριχναν ὄχι ἁπλᾶ βαρελότα ἀλ­λὰ πυροδοτοῦσαν ὁλόκληρους μηχανισμούς, ποὺ ἔσκαγαν καὶ σκότωναν ἢ τραυμάτιζαν ἀνθρώπους ἢ ἔκαιγαν γενειάδες καὶ ἄμφια ἱερέων κ᾿ ἔ­τρεχαν αἵματα. Ὁ δεσπότης τότε, ἕνας γενναῖος ἐπίσκοπος, μολονότι τὸ ἔθιμο ἦταν ἀπὸ τὸ ᾿21 ἀ­πὸ τὴ ζωὴ τῶν ἀρματολῶν καὶ τῶν κλεφτῶν, τὸ κα­ταπολέμησε. Οἱ κάτοικοι δὲν δέχτηκαν τὴ συμβουλή του, καὶ «ἄκουσε» ὁ ἀρχιερεὺς ὅσα δὲν ἔ­πρεπε ν᾿ ἀκούσῃ.
Τὸ συμπέρασμα, ἀδελφοί μου. Τραγικὴ εἶνε σήμερα ἡ θέσι ἑνὸς ἐπισκόπου. Ἐὰν μιλήσω σύμφω­να μὲ τὰ γοῦστα σας, τὶς ὀρέξεις σας, τὰ συμφέροντά σας τὰ ἐμπορικὰ καὶ οἰκονομικά, τὶς ἁ­μαρτωλὲς διαθέσεις σας, τότε θὰ εἶμαι «πολὺ κα­λὸς ἐ­πίσκοπος»· ἐὰν ὅμως βαδίσω κόντρα μὲ τὸ ῥεῦμα τῆς διαφθορᾶς καὶ τοῦ ἐκφυλισμοῦ, τότε ὑπάρχει περίπτωσι ὁ ἐπίσκοπος νὰ «σταυρωθῇ». Ἀλλ᾿ ἐγὼ εἶμαι ἀποφασισμένος νὰ κηρύξω τὸ Εὐ­αγγέλιο ἀ­νόθευτο, ὅπως τὸ κήρυξαν ὁ Ἰησοῦς Χρι­στὸς καὶ οἱ ἀπόστολοι· εἶμαι ἀποφασισμένος νὰ βαδίσω ἐ­ναντίον τοῦ ῥεύματος τῆς ἀκολασίας καὶ νὰ ὑπερα­σπίσω μέχρι θανάτου τὰ ὅσια καὶ ἱε­ρὰ ὅπως ὡρκίστηκα. «Οὐδὲ ἔχω τὴν ψυχήν μου τι­μίαν ἐμαυτῷ» (Πράξ. 20,24), εἶμαι ἕτοιμος ὄχι μία ζωὴ ἀλλὰ χίλιες ζωὲς νὰ θυσιάσω γιὰ ἐκεῖνα ποὺ κήρυξαν οἱ πατέρες μας καὶ θυσιάστηκαν γενεὲς γενεῶν, ἐκεῖνα ποὺ ἀποτελοῦν τὴν οὐσία τῆς ἀνθρωπότητος, τὸ καύχημα καὶ ἐγκαλλώπισμα τοῦ κόσμου.
Προβλέπω τὴ θύελλα ποὺ θὰ ξεσπάσῃ ἐναντί­ον μου ὅταν ἀδιαφορώντας γιὰ τὶς ἀντιδράσεις θε­λήσω νὰ ἐφαρμόσω τὸ Εὐαγγέλιο. Δὲν ξέρω τί θὰ κάνῃ ἡ Φλώρινα, ἡ Πτολεμαΐδα ἢ μεγάλα χωριὰ στὰ ὁποῖα τὸ μικρόβιο τῆς φθορᾶς μπῆκε βαθειά, ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος –καὶ δὲν σᾶς κολακεύω γιατὶ δὲν ἔμαθα νὰ κολακεύω στὴ ζωή μου– ὅτι, ἐ­ὰν ἄλ­λα χωριὰ τῆς μητροπόλεώς μου ἐπαναστατήσουν, ἡ Καρατζόβα θὰ σταθῇ στὸ πλευρὸ τοῦ ἐ­πισκόπου καὶ θὰ δώσῃ μάχη ἐναντίον τῆς κακί­ας. Γνωρίζω καλὰ τὸ λαὸ καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ μέρος αὐτὸ ἔμεινε ἀδιάφθορο ἀπὸ τὴν ἐπίδρασι ἀν­τεθνικῶν καὶ ἀντιχριστιανικῶν ἰδεῶν· καὶ ἂν ὑ­πάρ­χουν μερικοὶ πυρῆνες, θὰ ἐξαλειφθοῦν· ὄχι μὲ τὸ μῖσος ἀλλὰ μὲ τὴν ἀγάπη τοῦ Εὐαγγελίου.
Ἡ ἐπαρχία αὐτὴ πρέπει νὰ γίνῃ τὸ ἀντικείμενο ἰδιαιτέρας μερίμνης ὄχι μόνο τοῦ ἐπισκόπου ἀλ­λὰ καὶ τοῦ κράτους. Μόλις μὲ ἐλέησε ὁ Θεὸς νὰ γί­νω μητροπολίτης, ἡ πρώτη μου φροντίδα ἦταν ἡ Καρατζόβα· εἶπα σὲ δύο πνευματικά μου τέκνα, τὸν π. Ἀμβρόσιο καὶ τὸν π. Θεόφιλο, νὰ σπεύσουν στὴν Καρατζόβα, γιὰ νὰ παρηγορήσουν καὶ ἐμψυχώσουν τὸ λαὸ αὐτό. Θὰ προσπαθήσω νὰ ἐργασθῶ. Εἶστε χωράφι ἐκλεκτό. Ἀλλ᾿ ἕνα τέτοιο χωράφι, ὅταν μείνῃ ἀγεώργητο, γεμίζει ἀπὸ ἀγκάθια. Τὸ χωράφι τῆς Καρατζόβας, γονιμώτατο ἔδαφος πατριωτικὸ καὶ πνευματικό, πρέπει νὰ τὸ καλ­λιεργήσουμε καὶ ἡ καλλιέργεια ἡ δική μας θὰ εἶνε τὸ κήρυγμα. Θὰ κηρύξουμε τὸ Εὐαγγέλιο, σὲ μικροὺς καὶ μεγάλους, θὰ φτάσουμε μέχρι καλύβης. Θὰ στείλω καὶ ἄλλους ἱεροκήρυκες καὶ ἄλλους καθηγητάς. Θὰ τὸ καλλιεργήσουμε μὲ τρακτέρ· καὶ τρακτὲρ τῆς Ἐκκλησίας εἶνε τὸ κήρυγμα. Θὰ καλλιεργήσουμε «τὴν ἄμπελον ταύτην» (Ψαλμ. 79,15).
Κάνω συμβόλαιο μαζί σας. Ὅσο καιρὸ μείνω μητροπολίτης σας, θὰ καλλιεργήσω τὸ χωράφι τοῦτο τὸ ἐκλεκτό. Θὰ ξερριζώσω τὰ ἀγκάθια· ἐὰν ὑπάρχουν ἐδῶ βλάσφημοι, παράνομα ζεύγη…, θὰ τοὺς καλέσω, θὰ τοὺς προτρέψω· ἐὰν δὲν μὲ ἀ­κού­σουν καὶ συνεχίσουν νὰ ἁμαρτάνουν, θὰ τοὺς ἀφορίσω. Ὅπως ὁ βοσκὸς διώχνει τὸ ψωριασμένο πρόβατο, ἔτσι κ᾿ ἐγὼ θὰ διώξω αὐτούς, γιὰ νὰ μὴ μεταδίδουν τὴν ἀσθένεια.
Ἐπὶ πλέον δηλώνω κατηγορηματικῶς, ὅτι γιὰ ἕ­­να χρονικὸ διάστημα μετὰ ταῦτα, ἂς ἀκούσετε ὅ­λοι, ἂς ἀκούσουν τὰ βουνὰ καὶ τὰ λαγκάδια. Με­τὰ θὰ εἰσηγηθῶ στὸν βασιλέα ἢ στὴν ἱερὰ Σύνοδο, ἡ Καρατζόβα νὰ γίνῃ ἰδιαίτερη μητρόπολις. Πιστεύω σ᾿ αὐτὸ θὰ συμφωνήσῃ καὶ ὁ ἅγιος Ἐδέσσης Καλλίνικος. Ἐὰν κουτσοχώρια ἔγιναν μητροπόλεις, πολὺ περισσότερο ἡ Καρατζόβα. Καὶ ὑ­πάρχει λόγος σοβαρὸς γι᾿αὐτό· καὶ ὁ λόγος εἶνε ὅτι στὰ Βαλκάνια τὰ σύννεφα πληθύνονται, μαυρίζει ὁ ὁρίζοντας· καὶ πρέπει πάντες οἱ Χριστιανοὶ νὰ εἴ­μαστε ἕτοιμοι γιὰ νέους ἀγῶνες. Τὴν ἴδια μέρα ποὺ ἡ πατρίδα μὲ ἐνθρόνιζε, τὴν ἴδια ἡμέρα (16 Ἰουλίου 1967) στὰ Σκόπια οἱ ἄθεοι μετὰ τυμπάνων ἐγκατέστησαν ἀρχιεπίσκοπο Μακεδονίας, ἀνυπάρκτου Μακεδονίας, μὲ τὸν τίτλο τῆς ἀρχιεπισκο­πῆς Ἀχρίδος. Τί θὰ πῇ «Ἀρχιεπισκοπὴ Ἀχρίδος»; Γιὰ ὅσους γνωρίζουν τὴν ἱστορία σημαίνει, ὅτι ὁ ἀρ­χιεπίσκοπος Ἀχρίδος θὰ ξαπλώνῃ τὰ πόδια του σὰν τὸ χταπόδι μέχρι Γρεβενὰ καὶ μέχρι Κοζάνη καὶ μέχρι Βέροια καὶ μέχρι Μέτσοβο· διότι τόσο μεγάλη ἦταν ἡ ἀρχιεπισκοπὴ Ἀχρίδος· σημαίνει, ὅ­τι διεκδικοῦν ἐκκλησιαστικῶς τώρα τὰ ἱερὰ ἐδάφη μας, γιὰ νὰ τὰ διεκδικήσουν αὔριο καὶ στρατι­ω­τικῶς. Ἐναντίον αὐτῆς τῆς ἐπιβουλῆς καθ᾿ ἡ­μῶν, ἡ ὁ­ποία παρουσιάζεται ἀτίμως ὑπὸ τὸ ἔνδυμα τὸ ἐκ­κλησιαστικό, θὰ ἀγωνιστοῦμε. Γι᾿ αὐτὸ ὑ­πάρχει λόγος ἡ Καρατζόβα νὰ γίνῃ ἰδιαίτερη μητρόπολις καὶ εἰς τοῦτο θὰ καταβάλω κάθε προσπάθεια.

* * *

Ταῦτα. Εὐχαριστῶ γιὰ τὴν προθυμία ποὺ εἴχατε νὰ ἀκούσετε. Θὰ ἐπανέλθω καὶ ἄλλοτε ἐπὶ τῶν θεμάτων ποὺ ἐνδιαφέρουν ἐκκλησιαστικῶς καὶ θρησκευτικῶς.
Τώρα ὑψώνω τὰ χέρια καὶ δίνω τὴν εὐλογία μου σὲ ὅλο τὸ λαὸ τὸν ἡρωικό. Ἂς εἶνε αἰωνία ἡ μνήμη ὅλων τῶν ἡρώων ποὺ ἔπεσαν ἐδῶ σ᾿ αὐτὰ τὰ ἐ­δάφη γιὰ νὰ ζοῦμε ἐμεῖς ἐλεύθεροι ὑπὸ τὸν ἥ­λιον. Ἂς εἶνε αἰωνία ἡ μνήμη των καὶ ἂς εἶνε εὐ­λογημένα τὰ κόκκαλά των καὶ οἱ τάφοι των. Καὶ ἂς εἶστε εὐλογημένοι σεῖς καὶ οἱ οἶκοι σας εἰς αἰῶνας αἰώνων· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἅγ. Νικάνδρου & Ἰωαννικίου Ἀριδαίας – Ἀλμωπίας τὴν 23-7-1967. Καταγραφὴ καὶ σύντμησις 23-11-2024. Τὴν ὁμιλία αὐτὴ μπορεῖτε νὰ τὴν ἀκούσετε ὅπως ἀκριβῶς ἔγινε στὸ CD 3Φ τῆς σειρᾶς «ΣΚΟΠΟΝ ΔΕΔΩΚΑ ΣΕ» (πληροφορίες στὸ τηλέφωνο 23850-28868).