ΜΕΡΟΣ Α΄
Ὅπως γιὰ τὴν «καταπολέμηση» τοῦ μπαμπούλα τοῦ κορωνοϊοῦ προπαγανδίσθηκε ὡς ἀναγκαῖος ὁ προληπτικὸς ἐμβολιασμὸς εἰ δυνατὸν ὁλόκληρου τοῦ πληθυσμοῦ μίας χώρας (καί, κατ’ ἐπέκτασιν, ὁλόκληρου τοῦ πλανήτη), ἔτσι καὶ γιὰ τὴν «καταπολέμηση» τοῦ μπαμπούλα τῆς «κλιματικῆς ἀλλαγῆς» προπαγανδίζεται ὡς ἀναγκαία ἡ προληπτικὴ μείωση τῆς ἐκπομπῆς τῶν ρύπων ἀπὸ ὅλες τὶς χῶρες καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς πολίτες. Ἔτσι, ἀπὸ τὸ ἀνέφικτο αἴτημα γιὰ «μηδενικὰ κρούσματα» περάσαμε στὸ ἐξίσου ἀνέφικτο αἴτημα γιὰ μηδενικοὺς ρύπους!
Ὁ Ἰάπωνας φιλόσοφος Kohei Saito, στὸ βιβλίο του μὲ τίτλο «Κόψτε ταχύτητα! Πῶς ὁ κομμουνισμὸς τῆς ἀποανάπτυξης μπορεῖ νὰ σώσει τὴ γῆ» [1] ἰσχυρίσθηκε τρομολαγνικὰ ὅτι ἡ παγκόσμια βλάβη ἀπὸ τὴν κλιματικὴ ἀλλαγὴ ἔχει τὰ φόντα νὰ τὴν κάνει νὰ ὠχριᾶ μπροστὰ στὴν πανδημία τοῦ κορωνοϊοῦ, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται «μία φορὰ στὰ ἑκατὸ χρόνια»: «Εἶναι πολὺ πιθανὸ οἱ μελλοντικὲς γενιὲς ποὺ θὰ ὑποφέρουν ἀπὸ τὶς συνέπειες τῆς κλιματικῆς ἀλλαγῆς νὰ βλέπουν ἀναδρομικὰ τὴν πανδημία τοῦ κορωνοϊοῦ σὰν ἁπλὴ ὄχληση, σὰν πρόσκαιρη ἀναποδιά».
Πάντως, ὁ Ἰάπωνας φιλόσοφος παραδέχεται ὅτι γιὰ τὴν κατασκευὴ ἠλεκτρικῶν αὐτοκινήτων (ὅπως καὶ γιὰ ἐκείνη τῶν ἔξυπνων κινητῶν καὶ τῶν φορητῶν ὑπολογιστῶν) ἀπαιτοῦνται μεγάλες ποσότητες διαφόρων σπάνιων γαιῶν, ὅπως εἶναι τὸ λίθιο καὶ τὸ κοβάλτιο. Ἡ ἐξόρυξη τοῦ λιθίου προϋποθέτει ἄντληση μεγάλου ὄγκου ὑπόγειων ὑδάτων ἀπὸ χῶρες (ὅπως ἡ Χιλὴ) ποὺ εἶναι ἄνυδρες, ἐνῶ ἡ ἐξόρυξη τοῦ κοβαλτίου (ἰδίως στὸ Κονγκὸ) πραγματοποιεῖται ὑπὸ φρικτὲς ἐργασιακὲς συνθῆκες σὲ ἐπικίνδυνες σήραγγες, μὲ ἐκμετάλλευση παιδιῶν καὶ σκλάβων ποὺ χρησιμοποιοῦν πρωτόγονα ἐργαλεῖα. Ἡ μόλυνση τοῦ νεροῦ καὶ τῶν καλλιεργειῶν καθὼς καὶ ἡ ἀλλοίωση τοῦ τοπίου ἀποτελοῦν πρόσθετα προβλήματα [2].
Κι ἐνῶ, σύμφωνα μὲ τὸν Διεθνῆ Ὀργανισμὸ Ἐνέργειας «τὸ 2040 ὁ ἀριθμὸς τῶν ἠλεκτρικῶν αὐτοκινήτων ἀναμένεται νὰ ἐκτοξευτεῖ ἀπὸ 2 ἑκατομμύρια σὲ 280 ἑκατομμύρια», ἡ μείωση τῶν ἐκπομπῶν τοῦ δαιμονοποιημένου διοξειδίου τοῦ ἄνθρακα ὑπολογίζεται στὸ 1% [3].
ΔΙΑΓΕΝΕΑΚΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ
Ἡ προληπτικὴ χρήση τῶν μέτρων καταπολέμησης τῆς «κλιματικῆς ἀλλαγῆς» καταδεικνύει ὅτι ὁ διαχειριστὴς τῆς ἑκάστοτε κρίσης ἔχει τὸ βλέμμα τοῦ στραμμένο στὸ μέλλον, καλλιεργώντας πνεῦμα «διαγενεακῆς ἀλληλεγγύης», δηλ. ἀλληλεγγύης γιὰ τὶς μελλοντικὲς γενεές [4]. Κι ὅπως ἦταν παγκόσμια ἡ διάσταση τῆς πανδημίας, παγκόσμια εἶναι καὶ ἡ διάσταση τῆς προπαγανδιζόμενης ὡς ἀνθρωπογενοῦς «κλιματικῆς ἀλλαγῆς».
Τὸ ἐπιχείρημα τῆς ἀλληλεγγύης χάριν τῶν μελλοντικῶν γενεῶν ἔχει ἀπασχολήσει τὸν Γιὰν Γέρντεν (Jan Joerden), καθηγητὴ Ποινικοῦ Δικαίου, Ποινικῆς Δικονομίας καὶ Φιλοσοφίας τοῦ Δικαίου στὴν Νομικὴ Σχολὴ τῆς Φρανκφούρτης (παρὰ τῷ ποταμῷ Ὄντερ), ὁ ὁποῖος, στὸ βιβλίο του «Ἀνθρώπινη ζωή. Θεμελιώδη καὶ ὁριακὰ ζητήματα Ἰατρικοῦ Δικαίου», ἐξετάζει τὸ πρόβλημα ἂν ὑφίσταται ἕνα εἶδος διαγενεακῆς συμβάσεως (Generationsvertrag) ποὺ μᾶς ὑποχρεώνει νὰ συμμετέχουμε σὲ ἰατρικὰ πειράματα, προκειμένου νὰ ἐπωφεληθοῦν ἀπὸ αὐτὰ οἱ μελλοντικὲς γενεές, ὅπως ἐπωφεληθήκαμε ἐμεῖς ἀπὸ προηγούμενες γενεές, οἱ ὁποῖες ὑπεβλήθησαν σὲ ἰατρικὰ πειράματα [5].
Ὁ Γέρντεν ἀπαντᾶ ὅτι τέτοια ἠθικὴ ἢ νομικὴ ὑποχρέωση δὲν μπορεῖ νὰ τεκμηριωθεῖ. Εἰδικότερα, θεωρεῖ ὅτι εἶναι ἤδη προβληματικὴ ἡ ἄποψη ὅτι εἴμαστε ἐπιφορτισμένοι μὲ τὴν ἀποφυγὴ ἐπιβάρυνσης τῶν μελλοντικῶν γενεῶν. Ἐπιπλέον, δὲν μπορεῖ νὰ θεμελιωθεῖ οὔτε ἕνα καθῆκον θυσίας τῶν συμφερόντων τῆς παρούσας γενεᾶς χάριν τῶν ἀντίστοιχων συμφερόντων τῶν μελλοντικῶν γενεῶν, καὶ μάλιστα ἀκόμη κι ὅταν οἱ προηγούμενες γενεὲς θυσιάσθηκαν γιὰ τὴν δική μας γενεά. Ἡ ἀπόρριψη αὐτοῦ τοῦ καθήκοντος μπορεῖ νὰ θεμελιωθεῖ στὸ ἀκόλουθο παράδειγμα: Ὅταν ὁ Α κάνει ἕνα δῶρο στὸν Β, ὁ δεύτερος εἶναι μὲν ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσει τὴν εὐγνωμοσύνη του στὸν Α΄, πλὴν ὅμως δὲν ἔχει τὴν ὑποχρέωση νὰ κάνει ἀπὸ τὴν πλευρά του ἕνα δῶρο σὲ κάποιον τρίτο [6].
Πέραν τούτου, ἀνακύπτει τὸ ἑξῆς εὔλογο ἐρώτημα: Ἄραγε, ἂν ἡ δική μας γενεὰ δεχθεῖ νὰ αὐτοθυσιασθεῖ, οἱ μελλοντικὲς γενεὲς θὰ ζοῦν μὲ ἀξιοπρέπεια σὲ ἕνα βιώσιμο περιβάλλον ἢ θὰ συμβεῖ τὸ ἀνάποδο, δηλ. θὰ ζοῦν ἀναξιοπρεπῶς σὲ ἕνα ἀβίωτο-δυστοπικὸ περιβάλλον «ἔξυπνων πόλεων τῶν 15 λεπτῶν», ὄντας ἀπαγορευμένο ἢ ἐκ τῶν πραγμάτων ἀδύνατον νὰ μετακινηθοῦν σὲ ἄλλες πόλεις;
Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ παρατηρούμενη τάση νὰ παύσει ὁ ἄνθρωπος νὰ βρίσκεται στὸ νομικὸ ἐπίκεντρο καὶ ἡ προτεραιότητα νὰ δίδεται στὴν Φύση (οἱ Συνταγματολόγοι κάνουν λόγο γιὰ «οἰκοκεντρικὸ» Σύνταγμα) δὲν ἐπαληθεύεται θεολογικά, ἀφοῦ ἡ Φύση καί, εἰδικότερα, τὰ ζῶα δὲν δημιουργήθηκαν, γιὰ νὰ καταπιέζουν τὸν ἄνθρωπο ἀλλά, γιὰ νὰ τίθενται στὴν ὑπηρεσία του – κορωνὶς τῆς δημιουργίας εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Κι ὅμως, τὸ νεοεποχίτικο σύστημα προωθεῖ συνεχῶς τὴν ἰδέα τῆς ἀναγνώρισης ἀνθρώπινων ἰδιοτήτων καὶ ἱκανοτήτων στὰ ζῶα, τὰ φυτὰ ἢ τὰ δέντρα!
Ἡ ἀναγνώριση τέτοιων δικαιωμάτων δύναται νὰ συσχετισθεῖ καὶ μὲ τὴν προώθηση τῆς ἰδέας περὶ υἱοθεσίας φυτῶν ἐσωτερικοῦ χώρου (plant parenting), ἡ ὁποία, μὲ τὴν σειρά της, μπορεῖ νὰ συνδεθεῖ μὲ τὴν νεομαθλουσιανὴ ἀνάγκη περιορισμοῦ τῆς τεκνοποιίας, στὸ μέτρο ποὺ κάθε νέο παιδὶ ποὺ γεννιέται (ὑποτίθεται ὅτι) ἐπιβαρύνει τὸ περιβάλλον μὲ προσθήκη διοξειδίου τοῦ ἄνθρακα. Ὡστόσο, ὅπως ἐπισημαίνει ὁ Πρόεδρος Ἐφετῶν Δημήτρης Ὀρφανίδης, ἂν φθάσουμε σὲ σημεῖο νὰ ἀναγνωρίσουμε στὰ ζῶα καὶ στὰ οἰκοσυστήματα ἀνθρώπινες ἰδιότητες καὶ ἱκανότητες, «τότε ἀρχίζει ἡ ἐπικράτηση τῆς ἀντιανθρώπινης ἀντίληψης τοῦ μετανθρωπισμοῦ περὶ θολῶν ὁρίων καί, ἐν τέλει, περὶ μὴ διακρίσεως μεταξὺ ἀνθρώπου καὶ ζώου» [7].
ΚΛΙΜΑΤΟΣΚΕΠΤΙΚΙΣΤΑΙ
Ἡ ἀλλοίωση τῆς φυσιογνωμίας τοῦ Συντάγματος ἀπὸ ἀνθρωποκεντρικὸ σὲ οἰκοκεντρικὸ (ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοια γίνεται λόγος γιὰ «νέο» Συνταγματικὸ Δίκαιο) συνεπάγεται ἐντονότερους περιορισμοὺς κάποιων ἀτομικῶν δικαιωμάτων [8], οἱ ὁποῖοι θὰ θωρακισθοῦν καὶ μὲ τὰ αἰχμηρὰ ὅπλα τοῦ Ποινικοῦ Δικαίου, προκειμένου νὰ τιθασευθοῦν ἀποτελεσματικὰ ὅσοι θὰ κηλιδωθοῦν προπαγανδιστικὰ ὡς ἐπικίνδυνοι γιὰ τὸ συλλογικὸ καλὸ «ἀρνητὲς» τῆς «κλιματικῆς ἀλλαγῆς». Πρόκειται γιὰ ἕνα ἀκόμη «εἶδος ἀρνητῶν», τὸ ὁποῖο θὰ διευρύνει τὸ εὐρύτερο «κλὰμπ τῶν ἀντισυστημικῶν κακῶν παιδιῶν», ἕνας μόνιμος πονοκέφαλος γιὰ τὸ «κυρίαρχο ρεῦμα» ποὺ ἔχει τὴν ἐξουσία νὰ ὁρίζει αὐθεντικὰ τί ἀπειλεῖ, τί ὠφελεῖ καὶ τί βλάπτει τοὺς πολίτες καὶ τὸν πλανήτη.
Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι, ὅπως στὴν περίπτωση τοῦ ἐμβολιασμοῦ κατὰ τοῦ κορωνοϊοῦ ἀναγνωριζόταν ἀπὸ κάποιους ἡ κατηγορία τῶν σκεπτικιστῶν (ἡ συμπαγὴς πλειοψηφία, ὅμως, προτιμοῦσε νὰ κάνει λόγο συλλήβδην γιὰ «ἀντιεμβολιαστές»), ἔτσι καὶ στὸ πεδίο τῆς «κλιματικῆς ἀλλαγῆς» ἀναγνωρίζεται ἡ κατηγορία τῶν λεγόμενων «κλιματοσκεπτικιστῶν», οἱ ὁποῖοι ἀμφισβητοῦν εἴτε ἐν γένει τὴν παγκόσμια ὑπερθέρμανση εἴτε τὰ ἀνθρωπογενῆ της αἴτια εἴτε τὴν ἀποτελεσματικότητα τῶν μέτρων ποὺ σχεδιάζονται ἢ λαμβάνονται ἤδη γιὰ τὴν προστασία τοῦ κλίματος (ἄρα, ὅπως σὲ σχέση μὲ τὸν ἐμβολιασμό, ἔτσι καὶ σὲ σχέση μὲ τὴν «κλιματικὴ ἀλλαγή», ἀντικείμενο τῆς ἀμφισβήτησης εἶναι τὸ στοιχεῖο τῆς ἐπικινδυνότητας τοῦ «καταπολεμώμενου ἐχθροῦ» καὶ τῆς ἀποτελεσματικότητας τῶν «πολεμικῶν μέσων»).
Σημειωτέον ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν τῶν «κλιματοσκεπτικιστῶν» χρεώνουν στοὺς «κλιματοπροστάτες» τὴν προαγωγὴ μίας μορφῆς «κλιματικῆς θρησκείας» (Klima-Religion) τροφοδοτούμενης ἀπὸ τὴν μαζικὴ ἐκκοσμίκευση τοῦ σύγχρονου κόσμου, ὁ ὁποῖος ἀποζητᾶ ἀπεγνωσμένα νὰ καλύψει τὸ κενὸ ποὺ προέκυψε ἀπὸ τὸν νιτσεϊκὸ «θάνατο τοῦ Θεοῦ»· ὑπὸ τὸ πρῖσμα αὐτῆς τῆς θρησκείας, ἁμαρτία εἶναι ἡ ἐκπομπὴ διοξειδίου τοῦ ἄνθρακα καὶ συγχωροχάρτι ἡ φορολόγησή του! [9]
Ὅποιος, λοιπόν, δὲν δέχεται νὰ πάει μὲ τὰ νερὰ τοῦ «κυρίαρχου ρεύματος» καὶ στὸ κλιματικὸ πεδίο, ἀρχίζει καὶ ξαναμοιάζει μὲ τὶς μάγισσες τοῦ Μεσαίωνα. Ἄρα, ὅπως ἐκεῖνες, ἔτσι καὶ οἱ πολυμορφικὲς «μάγισσες τοῦ 21ου αἰώνα», δηλ. ἐν προκειμένῳ οἱ ἀρνητὲς καὶ σκεπτικιστὲς τῆς «κλιματικῆς ἀλλαγῆς», ἐκτιμᾶται ὅτι θὰ βρεθοῦν ἀντιμέτωπες μὲ τὴν μοντέρνα ἐκδοχὴ τῆς Ἱερᾶς Ἐξέτασης. Ἄλλωστε, δὲν εἶναι τυχαῖο ὅτι πολλοὶ μιλοῦν γιὰ τὸν κίνδυνο μίας οἰκοδικτατορίας (Okodiktatur) [10] –ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ κρύβεται πίσω ἀπὸ τὸ προπαγναδιστικὸ κατασκεύασμα τοῦ νέου φοβεροῦ ἐγκλήματος, δηλ. τῆς «οἰκοκτονίας» (Okozid) [11]– ἢ ἑνὸς αὐταρχικοῦ οἰκολογικοῦ κράτους [12].
Δυστυχῶς, τὰ ἐκδιδόμενα βιβλία καθὼς καὶ τὰ δημοσιευόμενα ἄρθρα μὲ ἀντικείμενο τὴν «κλιματικὴ ἀλλαγὴ» ἐκλαμβάνουν ὡς περίπου αὐτονόητο ἤ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, πρὸ πολλοῦ ἀποδεδειγμένο τὸν ἀνθρωπογενῆ χαρακτήρα της [13]. Γι’ αὐτό, εἶναι ἀπαραίτητο νὰ ἑστιάσουμε τὴν προσοχή μας σὲ κάποια ἐπιστημονικὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα ἐνδέχεται νὰ κλονίσουν σοβαρὰ τὴν ἄποψη τοῦ «κυρίαρχου ρεύματος».
ΣΤΡΑΤΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ
Σὲ συνέντευξη ποὺ εἶχε παραχωρήσει στὰ τέλη τοῦ 2023 [14], ὁ κορυφαῖος καθηγητὴς Ἀστροφυσικῆς καὶ Ἀστρονομίας Στράτος Θεοδοσίου ἐπέκρινε ὅσους ἔχουν υἱοθετήσει τὸν ὅρο «κλιματικὴ ἀλλαγή», διότι αὐτὸς δίνει τὴν ἐσφαλμένη ἐντύπωση ὅτι «πηγαίνουμε πρὸς τὸ χειρότερο». Κατ’ αὐτὸν ὅμως, «δὲν πηγαίνουμε πρὸς τὸ χειρότερο, γίνεται μία τομὴ κάπου στὸ κλῖμα. Ἐγὼ ἐπιμένω ὅτι τὰ περισσότερα φαινόμενα ὀφείλονται στὸν Ἥλιο. Ἡ ἡλιακὴ δραστηριότητα ἐπηρεάζει σὲ κάποιο ποσοστὸ τὸ γήινο κλῖμα, εἶναι βέβαιο αὐτό».
Ἀφοῦ ἐφιστᾶ τὴν προσοχή μας στὶς ἡλιακὲς κηλῖδες (ποὺ εἶχαν παρατηρηθεῖ ἀπὸ τὸν Θεόφραστο, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν Γαλιλαῖο καὶ ἕνα ἐλάχιστο αὐτῶν –γνωστὸ ὡς «Ἐλάχιστο τοῦ Μόντερ»– ἔφερε τεράστια καταστροφὴ στὴν Γῆ μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1645-1715), καθὼς καὶ στοὺς πυρσοὺς καὶ τὶς ἐκλάμψεις, ὁ ἐν λόγῳ καθηγητὴς καταλήγει στὸ ἑξῆς συμπέρασμα:
«ὁ Ἥλιος εἶναι φωτοδότης καὶ ζωοδότης. Τὰ πάντα εἶναι ἀπὸ τὸν Ἥλιο. Λίγο πιὸ μακριά, λίγο πιὸ κοντά, ἢ θὰ καιγόμασταν ἢ θὰ παγώναμε. […] Ὁ ἥλιος ἐκτείνεται σὲ ὅλο τὸ πλανητικό μας σύστημα καὶ μᾶς βομβαρδίζει συνεχῶς εἴτε μὲ τὸν ἡλιακὸ ἄνεμο, ποὺ εἶναι σωματίδια ποὺ φεύγουν ἀπὸ ἐκεῖ, εἴτε μὲ ἀκτινοβολία, ποὺ εἶναι οἱ ἐκλάμψεις. Αὐτὲς οἱ ἐκλάμψεις μεταφέρουν τεράστια ποσὰ ἐνέργειας. Ὁ,τιδήποτε πέσει πάνω σὲ αὐτὴ τὴν ἔκλαμψη θὰ καταστραφεῖ. Ὅταν γίνει μία μαγνητικὴ καταιγίδα καὶ αὐτὴ ἡ ἔκλαμψη πέσει στὰ μαγνητικὰ πεδία τῆς Γῆς, εἶναι αὐτὸ ποὺ λέμε ὅτι καταστράφηκαν ἐκεῖ στὸν Καναδά, στὸν βόρειο Πόλο, στὸν νότιο Πόλο οἱ μετασχηματιστὲς καὶ οὕτω καθεξῆς».
Ὁ Θεοδοσίου διευκρινίζει περαιτέρω ὅτι: «ἡ ποσότητα τῆς ἡλιακῆς ἀκτινοβολίας ποὺ δέχεται ἡ Γῆ αὐξομειώνεται κατὰ τὴ διάρκεια ἑνὸς ἑνδεκαετοῦς κύκλου. Καὶ τὸ λέω αὐτό, γιατί κάθε 11 χρόνια εἶναι ἕνας ἡλιακὸς κύκλος καὶ ἐπηρεάζει πολλοὺς κλιματικοὺς παράγοντες. Ὅπως εἶναι ὁ ρυθμός, ἡ ἔνταση καὶ τὸ ποσὸ τῶν βροχοπτώσεων, ἡ μέση θερμοκρασία, τὸ ἐτήσιο πάχος τῶν δακτυλίων τῶν δέντρων. Εἶναι ἕνα πολὺ ὡραῖο παράδειγμα αὐτό: ἐὰν φωτογραφίσει κανεὶς ἕναν κομμένο κορμὸ δέντρου, θὰ δεῖ γύρω-γύρω ἀπὸ τὸ κέντρο του νὰ δημιουργοῦνται σκοτεινοὶ κύκλοι. Ἂν εἶναι ἔντονοι αὐτοὶ οἱ κύκλοι, πάει νὰ πεῖ ὅτι εἴχαμε ἔντονη ἡλιακὴ δραστηριότητα. Καὶ βέβαια αὐτὴ ἡ δραστηριότητα ἐπηρεάζει καὶ τὸ ὕψος τῆς στάθμης τῶν ὑδάτων τῶν λιμνῶν, τῶν ποταμῶν, ὅπως καὶ πολὺ μεγάλων λιμνῶν, ὅπως εἶναι ἡ Κασπία θάλασσα».
Μὲ αὐτὰ τὰ δεδομένα, ὁ Θεοδοσίου θεωρεῖ ὅτι δὲν ἔχουμε κλιματικὴ ἀλλαγή, ἀλλὰ κλιματικὴ κρίση, προφανῶς ὄχι ἀνθρωπογενῆ. Σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ τὴν διάρκειά της, δήλωσε ἄγνοια: «Δὲν ξέρουμε [πόσο θὰ διαρκέσει]. Ἀπὸ τὸν Ὅμηρο ἔχουν παρουσιαστεῖ ἐλάχιστα ἡλιακῶν κηλίδων. Ἄλλοτε κρατᾶνε 20 χρόνια, ἄλλοτε 50 χρόνια, ἄλλοτε, ὅπως τὸ “Ἐλάχιστο τοῦ Μόντερ”, 70 χρόνια».
Στὴν δενδροκλιματολογία ἀναφέρεται καὶ ἕνα παλαιὸ δημοσίευμα τῆς ἐφημερίδας «Τὸ Βῆμα» ποὺ ἔφερε τὸν τίτλο «Οἱ ψευδοπροφῆτες τοῦ κλίματος» [15]. Στὸ δημοσίευμα αὐτὸ ἐπισημαινόταν ὅτι οἱ συστηματικὲς μετρήσεις γιὰ τὸ κλῖμα «ξεκινοῦν μόλις στὰ μέσα τοῦ 18ου αἰώνα καὶ μόνο σὲ ὁρισμένες, εὐρωπαϊκὲς κυρίως χῶρες». Ἀνάμεσα στὶς ἐλάχιστες, εὐτυχεῖς ἐξαιρέσεις, πέραν τῆς δενδροκλιματολογίας, συγκαταλέγεται τὸ λεγόμενο «νειλόμετρο», δηλ. ἡ καταγραφὴ τῆς κατώτατης στάθμης τοῦ ποταμοῦ Νείλου κοντὰ στὸ Κάιρο γιὰ 663 χρόνια (662 μ.Χ.-1284 μ.Χ.).
Τὸ γενικὸ συμπέρασμα τοῦ δημοσιεύματος εἶναι ὅτι «τὸ κλῖμα σὲ ἕνα τόπο δὲν παραμένει σταθερό, ὅπως ἐσφαλμένα νομίζαμε πρὶν ἀπὸ μερικὲς δεκαετίες. Εἶναι χαρακτηριστικὸ καὶ ἀποκαλυπτικὸ ὅτι πέρα ἀπὸ τὶς ἐτήσιες –σχεδὸν ἐτήσιες– διακυμάνσεις, ὑπάρχουν σαφεῖς καὶ σημαντικὲς ἀνοδικὲς καὶ καθοδικὲς τάσεις στοὺς κυλιόμενους μέσους ὅρους 40ετίας καὶ στὰ δύο ἱστορικὰ διαγράμματα τῶν περιοχῶν τοῦ Νείλου καὶ τῆς Γιούτας: καταγράφονται δηλαδὴ μὲ σαφήνεια ἀνοδικοὶ καὶ καθοδικοὶ κύκλοι, οἱ ὁποῖοι ἐναλλάσσονται χρονικὰ καὶ διαρκοῦν ἀπὸ λίγες δεκαετίες ὥς καὶ πάνω ἀπὸ δύο ἑκατονταετίες, χωρὶς καμιὰ κανονικότητα. […] Πολὺ λίγα εἶναι γνωστὰ γιὰ τὴν ἀκριβῆ δομὴ τῶν μηχανισμῶν ποὺ προκαλοῦν τὶς διάφορες κλιματικὲς μεταβολὲς σὲ ὅλη τὴ Γῆ, ἀλλὰ καὶ τὶς ἐξαιρετικὰ εὐαίσθητες μεταξύ τους ἀλληλεπιδράσεις».
(Συνεχίζεται…)
Κωνσταντῖνος Ἰ. Βαθιώτης
Σημειώσεις:
[1] Μτφ.: Γ. Καράμπελας, ἔκδ. Πλέθρον, Ἀθήνα 2024, σελ. 231. [2] Saito, ὅ.π., σελ. 77-69. [3] Saito, ὅ.π., σελ. 83. [4] Σπ. Βλαχόπουλος, Τὸ «ἐγωιστικὸ γονίδιο» τοῦ Δικαίου καὶ τὸ Δίκαιο τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης. Ἀπὸ τὸν ἀνθρωποκεντρισμὸ στὸν οἰκοκεντρισμό, ἔκδ. Εὐρασία, Ἀθήνα 2023, σελ. 49, 51. [5] Joerden, Menschenleben. Ethische Grund- und Grenzfragen des Medizinrechts, 2003, σελ. 139 ἑπ. [6] Joerden, ὅ.π., σελ. 140. [7] Ὀρφανίδης, Homo Sapiens ἢ Cyborg Sapiens; Ἔννομη τάξη γιὰ τὸν Ἄνθρωπο ἢ τὸν Μετάνθρωπο; 2024, σελ. 56. [8] Βλαχόπουλος, ὅ.π., σελ. 21. [9] Βλ. σχετικῶς Rosenberger, Debatten uber die “Klima-Religion”. Von der Notwendigkeit der Theologie in umweltethischen und umwelpolitischen Diskursen, εἰς: Platzer/Zissler (ἐπιμ. ἔκδ.), Bioethik und Religion. Theologische Ethik im offentlichen Diskurs, 2014, σέλ. 257 ἑπ., 258 ἑπ. [10] Βλ. π.χ. Potter, Ausweg Oko-Diktatur? Wie unsere Demokratie an der Umweltkrise scheitert, 2010. [11] Βλ. π.χ. Satzger/v. Maltitz, Der “Okozid” – ein Tatbestand des “Klimavolkerstrafrechts”, εἰς: Satzger/v. Maltitz (ἐπιμ. ἔκδ.), Klimastrafrecht. Die Rolle von Verbots- und Sanktionsnormen im Klimaschutz, 2024, σελ. 437 ἑπ. [12] Βλ. π.χ. ἤδη Kloepfer, Droht der autoritare okologische Staat?, εἰς: Baumeister (ἐπιμ. ἔκδ.), Wege zum okologischen Rechtsstaat. Umweltschutz ohne Oko-Diktatur, Eberhard Blottner Verlag, 1994, σελ. 42 ἑπ. [13] Βλ. π.χ. Kaiafa-Gbandi, Strafrecht und Klimawandel: Macht die Klimakrise die Anerkennung eines neuen Rechtsguts notwendig?, εἰς: Satzger/v. Maltitz [ἐπιμ. ἔκδ.], Klimastrafrecht, ὅ.π., σελ. 41 ἑπ., καθὼς καὶ τὶς περισσότερες ἀπὸ τὶς μελέτες ποὺ περιέχονται σὲ αὐτὸ τὸ συλλογικὸ ἔργο. [14] Ἐφημ. «Πρῶτο Θέμα», 12/11/2023, σελ. 48-50. [15] Ξανθοπούλου/Κουτσογιάννης, Τὸ Βῆμα, 17.9.2000, σελ. Α10.
Κωνσταντῖνος Βαθιώτης
Καθηγητής Νομικῆς